Karo Bari
Kibari
Nilo-Sahara
Kibari (Karo Bari, "usemi wa Kibari") ni lugha ya Kinilotiki ya Mashariki ya kundi la Bari, inayozungumzwa katika eneo la mpaka kati ya Sudan Kusini na Uganda. Wabari ni wafugaji wa ng'ombe wa eneo la Nile ya Ikweta, na nchi yao ya kitamaduni ikiwa imejikita katika Juba, mji mkuu wa Sudan Kusini. Kundi la Bari (Bari, Mandari, Kakwa, Pojulu, Kuku) linaonyesha kueleweka baina yao lakini lina utambulisho tofauti wa kikabila na kisiasa. Kiisimu, Kibari kinashiriki sifa za Kinilotiki za Mashariki na Kimaasai (mas) na Kisamburu (saq): toni (juu/chini/kati), alama za mkazo, jinsia ya kiume/kike, na mpangilio wa viambajengo wa SVO. Wamishonari wa Kiitaliano wa Comboni walibuni hati sanifu katika karne ya 19; Kibari kina mapokeo makubwa ya tafsiri ya Biblia.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibari
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Nilo-Sahara
| Maana | Kibari | Kiateso | Kisamburu | Kimasai | Kikalenjin | Kiacholi | Kienga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | piong /piɔŋ/ | akipi /akipi/ | nkare /ŋkare/ | ɛŋare /ɛŋare/ | beek /beːk/ | pii /piː/ | endaki /endaki/ |
| Moto | kima /kima/ | akim /akim/ | nkima /ŋkima/ | ɛnkima /ɛŋkima/ | maat /maːt/ | mac /matʃ/ | ita /ita/ |
| Jua | kolor /kolor/ | akolong /akoloŋ/ | lakwa /lakʷa/ | enkolong /eŋkoloŋ/ | asis /asis/ | ceng /tʃɛŋ/ | niki /niki/ |
| Mwezi | yapa /japa/ | elap /elap/ | lapa /lapa/ | olapa /olapa/ | arawa /arawa/ | dwe /dwe/ | kana /kana/ |
| Nyota | kaserokoti /kaserokoti/ | akanyeret /akaɲeret/ | lakira /lakira/ | olakira /olakira/ | kokeel /kokeːl/ | lakalatwe /lakalatwɛ/ | bui /bui/ |
| Usiku | tukwaje /tukʷaje/ | akware /akʷare/ | kewarie /kɛwarie/ | kewarie /kɛwarie/ | kemeut /kemeut/ | dyewor /dʲɛwor/ | kuka /kuka/ |
| Mvua | kudu /kudu/ | akiru /akiru/ | nchan /ntʃan/ | ɛnchan /ɛntʃan/ | robta /robta/ | kot /kot/ | apu /apu/ |
| Theluji | luru lo lilik /luru lo lilik/ | — | — | empaso /empaso/ | teluchi /telutʃi/ | — | — |
| Upepo | köbuŋöt /kɔbuŋɔt/ | ekwam /ekʷam/ | siwuo /siwuo/ | olkutati /olkʊtati/ | usoonet /usoːnet/ | yamo /jamo/ | poo /poː/ |
| Udongo | kak /kak/ | alup /alup/ | nkop /ŋkop/ | enkop /eŋkop/ | ng'ung'unyek /ŋuŋuɲek/ | ngom /ŋɔm/ | yuu /juː/ |
| Jiwe | ŋurupit /ŋurupit/ | amoru /amoru/ | soit /soit/ | osoit /oˈsoit/ | koita /koita/ | kidi /kidi/ | kana /kana/ |
| Mlima | mere /mere/ | emoru /emoru/ | ldonyuo /ldoɲuo/ | oldoinyo /oldoiɲo/ | tulwet /tulwet/ | got /ɡot/ | yuu manda /juː manda/ |
| Bahari | tör na balang /tɔr na balaŋ/ | angolol /aŋolol/ | mpaso /mpaso/ | enaiposha /enaipoʃa/ | nyanjet /ɲandʒet/ | nam /nam/ | solowata /solowata/ |
| Mama | ŋote /ŋote/ | toto /toto/ | yieyo /jiejo/ | yieyio /jiejio/ | kamet /kamet/ | mego /meɡo/ | endangi /endaŋɡi/ |
| Baba | baba /baba/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kwanda /kwanda/ | baba /baba/ | takange /takaŋɡe/ |
| Binti | ŋuro nakwan /ŋuro nakʷan/ | akoku /akoku/ | ntito /ntito/ | entito /entito/ | chepto /tʃepto/ | nya /ɲa/ | wanenge /waneŋɡe/ |
| Mimi | nan /nan/ | eong /eoŋ/ | nanu /nanu/ | nanʉ /nanʊ/ | anee /aneː/ | an /an/ | namba /namba/ |
| Wewe | do /do/ | ijo /iɟo/ | iye /ije/ | iyie /ijie/ | inyee /iɲeː/ | in /in/ | emba /emba/ |
| Sisi | yi /ji/ | siong /sioŋ/ | iyioo /ijioː/ | iyiook /ijioːk/ | acheek /atʃeːk/ | wan /wan/ | naima /naima/ |
| Jina | karin /karin/ | ekiror /ekiror/ | nkarna /ŋkarna/ | enkarna /eŋkarna/ | kaina /kaina/ | nying /ɲiŋ/ | kenge /keŋɡe/ |
| Mtu | ŋutu /ŋutu/ | etunganan /etuŋanan/ | ltungani /ltuŋani/ | oltungani /oltuŋani/ | chiito /tʃiːto/ | dano /dano/ | endakali /endakali/ |
| Kichwa | kwe /kʷe/ | akou /akou/ | nkue /ŋkue/ | ɛlukunya /ɛlʊkʊɲa/ | metit /metit/ | wic /witʃ/ | ayamba /ajamba/ |
| Jicho | kongi /koŋɡi/ | akongu /akoŋu/ | nkoŋu /ŋkoŋu/ | ɛŋɔŋu /ɛŋɔŋu/ | konda /konda/ | wang /waŋ/ | lenge /leŋɡe/ |
| Sikio | swot /swot/ | akit /akit/ | nkiook /ŋkiˈoːk/ | enkiook /ɛnkiˈoːk/ | itit /itit/ | it /it/ | kale /kale/ |
| Pua | kume /kume/ | ekume /ekume/ | nkume /ŋkume/ | enkume /ɛnˈkume/ | serut /serut/ | um /um/ | lyaa /ʎaː/ |
| Mdomo | kutuk /kutuk/ | akituk /akituk/ | nkutuk /ŋkutuk/ | enkutuk /ɛŋkʊtʊk/ | kutit /kutit/ | dog /doɡ/ | kambu /kambu/ |
| Jino | kele /kele/ | ekialai /ekialai/ | lalai /lalai/ | olalai /olalai/ | kelet /kelet/ | lak /lak/ | nenge /neŋɡe/ |
| Ulimi | ŋadap /ŋadap/ | angajep /aŋaɟep/ | lngejep /lŋɛɟɛp/ | olngejep /ɔlŋɛɟɛp/ | ngelyepta /ŋeljepta/ | leb /lɛb/ | keke /keke/ |
| Mkono | könin /kɔnin/ | akan /akan/ | nkaina /ŋkaina/ | ɛŋaina /ɛŋaina/ | eut /eut/ | cing /tʃiŋ/ | kingi /kiŋɡi/ |
| Mguu | moköt /mokɔt/ | akeju /akeɟu/ | nkeju /ŋkedʒu/ | enkeju /ɛnkɛdʒʊ/ | keldo /keldo/ | tyen /tʲɛn/ | moko /moko/ |
| Moyo | töili /tɔili/ | etau /etau/ | ltau /ltau/ | oltau /oltau/ | muguleldo /muɡuleldo/ | cwiny /tʃwiɲ/ | mona /mona/ |
| Mfupa | kuyutio /kujutio/ | akoyit /akojit/ | loito /loito/ | oloito /oloito/ | kowet /kowet/ | cogo /tʃoɡo/ | kuli /kuli/ |
| Damu | rima /rima/ | awokot /awokot/ | lodo /loɗo/ | osarge /osarɡe/ | korotik /korotik/ | remo /rɛmo/ | taiyoko /taijoko/ |
| Kinyesi | korodo /korodo/ | acin /atʃin/ | nkik /ŋkik/ | inkik /iŋkik/ | ng'atatek /ŋatatek/ | cet /tʃɛt/ | — |
| Upendo | nyar /ɲar/ | akimina /akimina/ | eitalu /eitalu/ | eitalu /eitalu/ | chamyet /tʃamjet/ | mar /mar/ | auu kaenge /auː kaeŋɡe/ |
| Mti | ködini /kɔdini/ | ekitoi /ekitoi/ | lchani /ltʃani/ | olchani /oltʃani/ | keetit /keːtit/ | yat /jat/ | ita /ita/ |
| Mbwa | ’dioŋ /ɗioŋ/ | ekingok /ekiŋok/ | ldia /ldia/ | oldia /oldia/ | ses /ses/ | gwok /ɡʷok/ | yana /jana/ |
| Paka | lupa /lupa/ | ekapa /ekapa/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | ngabu /ŋabu/ | pusi /pusi/ |
| Samaki | sumuti /sumuti/ | ekoleit /ekoleit/ | singirr /siŋɡirː/ | osingirri /osiŋɡirːi/ | njiryot /ndʒirjot/ | rec /rɛtʃ/ | amane /amane/ |
| Ndege | kwenti /kʷenti/ | akweny /akʷeɲ/ | nkueenyi /ŋkuɛːɲi/ | motonyi /moˈtoɲi/ | taritiet /taritiet/ | winyo /wiɲo/ | yaka /jaka/ |
| Yai | katulukuti /katulukuti/ | abeet /abeet/ | mboliboli /mboliboli/ | olmosori /olmosori/ | mayaiyat /majaijat/ | tong /toŋ/ | tuku /tuku/ |
| Farasi | kusan /kusan/ | ebalasit /ebalasit/ | mbarta /mbarta/ | ɛmbarta /ɛmbarta/ | mbartanyit /mbartaɲit/ | aguragura /aɡuraɡura/ | osa /osa/ |
| Nyumba | kadi /kadi/ | etogo /etoɡo/ | nkang /ŋkaŋ/ | engʼaji /ɛŋadʒi/ | gaa /ɡaː/ | ot /ot/ | anda /anda/ |
| Maziwa | le /le/ | akile /akile/ | kule /kule/ | kule /kule/ | chego /tʃeɡo/ | cak /tʃak/ | andu /andu/ |
| Asali | siwatat /siwatat/ | asik /asik/ | naicho ee lotoro /naitʃo eː lotoro/ | enaisho /enaiʃo/ | kumyat /kumjat/ | kic /kitʃ/ | oni /oni/ |
| Chumvi | alang /alaŋ/ | abalang /abalaŋ/ | nkisiicho /ŋkisiːtʃo/ | ɛmunyan /ɛmuɲan/ | munyek /muɲek/ | kado /kado/ | aipi /aipi/ |
| Mvinyo | binyo /biɲo/ | ebino /ebino/ | naichuo e lmusabibu /naitʃuo e lmusabibu/ | enaisho oo sabibu /enaiʃo oː sabibu/ | divai /divai/ | bwino /bwino/ | waene /waene/ |
| Chuma | witi /witi/ | asowat /asowat/ | senkei /seŋkei/ | olchuma /ɔltʃʊma/ | karnet /karnet/ | nyonyo /ɲoɲo/ | aene /aene/ |
| Gurudumu | — /—/ | ekokoro /ekokoro/ | — | enkeju /ɛnkɛdʒʊ/ | tireet /tireːt/ | lawala /lawala/ | — |
| Hariri | kaririat /kaririat/ | aliri /aliri/ | — | — | aririt /aririt/ | aridi /aridi/ | — |
| Kitabu | buk /buk/ | ekitabo /ekitabo/ | mbuku /mbuku/ | embuku /embuku/ | bukuit /bukuit/ | buk /buk/ | buku /buku/ |
| Kula | nyesu /ɲesu/ | akinyam /akiɲam/ | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ | am /am/ | cam /tʃam/ | nepenge /nepeŋɡe/ |
| Kunywa | möju /mɔju/ | akimat /akimat/ | oŋg /oŋɡ/ | oŋg /oŋɡ/ | ee /eː/ | mat /mat/ | na pee /na peː/ |
| Kulala | doto /doto/ | ajo /aɟo/ | airura /airura/ | airura /airʊra/ | ru /ru/ | nino /nino/ | luu palenge /luː paleŋɡe/ |
| Moja | geleŋ /ɡeleŋ/ | ediopet /ediopet/ | obo /obo/ | obo /obo/ | agenge /aɡeŋe/ | acel /atʃɛl/ | mendai /mendai/ |
| Mbili | murek /murek/ | iarei /iarei/ | aare /aːre/ | aare /aːre/ | aeng /aeŋ/ | aryo /arjo/ | lapo /lapo/ |
| Tatu | musala /musala/ | iuni /iuni/ | uni /uni/ | uni /uni/ | somok /somok/ | adek /adek/ | tepo /tepo/ |
| Nne | ŋwan /ŋwan/ | iwongon /iwoŋon/ | ongwan /oŋwan/ | ongwan /oŋwan/ | angwan /aŋwan/ | angwen /aŋwɛn/ | kitomende /kitomende/ |
| Tano | mukanat /mukanat/ | ikany /ikaɲ/ | imiet /imiet/ | imiet /imiɛt/ | muut /muːt/ | abic /abitʃ/ | yuungi /juːŋɡi/ |
| Mia | mia /mia/ | akwatat /akʷatat/ | ip /ip/ | ip /iːp/ | bogol /boɡol/ | miya /mija/ | andate /andate/ |
| Habari | madaŋ /madaŋ/ | yoga /joɡa/ | sopa /sopa/ | sopa /sopa/ | chamege /tʃameɡe/ | itye nining /itʲɛ niniŋ/ | kotaka /kotaka/ |
| Asante | tinate /tinate/ | eyalama /ejalama/ | ashe /aʃe/ | ashe /aʃe/ | kongoi /koŋoi/ | apwoyo /apwojo/ | yaka pilyino lenge /jaka piʎino leŋɡe/ |
| Nzuri | ’but /ɓut/ | ejok /eɟok/ | supat /supat/ | sidai /sidai/ | karaaran /karaːran/ | ber /ber/ | epe /epe/ |
| Mpya | ludukotyo /ludukotjo/ | lokitetet /lokitetet/ | ŋejuk /ŋedʒuk/ | ŋejuk /ŋedʒuk/ | leel /leːl/ | manyen /maɲɛn/ | enenge /eneŋɡe/ |
| Nyekundu | lotor /lotor/ | lokarengan /lokareŋan/ | nanyokie /naɲokie/ | nanyokie /naɲokie/ | birirben /birirben/ | makwar /makwar/ | kone /kone/ |
| Nyeupe | lokwe /lokwe/ | akwang /akʷaŋ/ | naibor /naiˈbor/ | naibor /naibor/ | leel /leːl/ | tar /tar/ | kyeo /kjeo/ |
| Nyeusi | lurwö /lurwɔ/ | lokirionon /lokirionon/ | narok /narok/ | narok /narok/ | tuui /tuːi/ | macol /matʃol/ | pumbuti /pumbuti/ |
| Kijani | loŋem /loŋem/ | — | nanyori /naɲori/ | nanyori /naɲori/ | nyalil /ɲalil/ | atworo /atworo/ | sakapae /sakapae/ |
| Buluu | lomurye /lomurje/ | lobululu /lobululu/ | kapatei /kapatei/ | pus /pus/ | arus /arus/ | mabulu /mabulu/ | sakapae /sakapae/ |
| 99 | merya buŋwan wot buŋwan /merja buŋwan wot buŋwan/ | akaisakany kaungon ka ikanykawongon /akaisakaɲ kauŋon ka ikaɲkawoŋon/ | ntomoni saal o saal /ntomoni saːl o saːl/ | ntomoni naaudo o naaudo /ntomoni naːudo o naːudo/ | tamanwogik sogol ak sogol /tamanwoɡik soɡol ak soɡol/ | pyere abongwen wiye abongwen /pjere aboŋwɛn wije aboŋwɛn/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap