anarâškielâ
Kisami cha Inari
Urali (Saami, mashariki)
Kisami cha Inari (anarâškielâ) huzungumzwa tu kuzunguka Ziwa Inari kaskazini kabisa mwa Finland, na wazungumzaji wapatao 400. Ni sehemu ya tawi la Kisami cha Mashariki la familia ya Uralic. Iko katika hatari kubwa ya kutoweka lakini inafanyiwa juhudi kubwa za kuihuisha lugha, ikiwa ni pamoja na shule za awali za uzamishaji zinazotumia Kisami cha Inari kama lugha ya kufundishia (Anarâškielâ kielâpiervâl, tangu mwaka 1997), ambapo watoto wenye wazazi wasiozungumza Kisami hujifunza Kisami cha Inari. Inatambuliwa kama lugha ya kikanda ya wachache nchini Finland, ikiwa na haki katika elimu, kesi za mahakama, na huduma za serikali. Ina mfumo wa kipekee wa irabu 8; hutumia hati ya Kilatini yenye herufi ya kipekee Â/â kwa sauti /ɑ/.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kisami cha Inari
WiFi
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Urali (Saami, mashariki)
| Maana | Kisami cha Inari | Kisami cha Kaskazini | Kisami cha Skolt | Kisami cha Lule | Kisami cha Kusini | Kifinlandi | Kisami cha Kildin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | čääci /tʃæːtsi/ | čáhci /tʃaːhtsi/ | čääʹcc /tʃæːtsʲː/ | tjáhtje /tʃaːhtje/ | tjaetsie /tʃaeʰtsie/ | vesi /ʋesi/ | ча̄дзь /tʃaːdz/ |
| Moto | tullâ /tulːɐ/ | dolla /tolːa/ | toll /tolː/ | dålla /tolːa/ | dolle /dolːe/ | tuli /tuli/ | то̄лл /toːlː/ |
| Jua | peivi /peivi/ | beaivi /peɑjvi/ | peeiʹvv /peːjvʲː/ | biejvve /pie̯jvːe/ | biejjie /pie̯jːie/ | aurinko /ɑuriŋko/ | пе̄ййв /peːjːv/ |
| Mwezi | máánu /maːnu/ | mánnu /maːnːu/ | mään /mæːn/ | mánno /maːnːo/ | aske /askə/ | kuu /kuː/ | ма̄нн /maːnː/ |
| Nyota | täsni /ˈtæsni/ | násti /ˈnaːsti/ | täʹsnn /tasʲnːʲɘ/ | náste /ˈnaːste/ | naaste /ˈnaːste/ | tähti /ˈtæhti/ | та̄ссьт /taːɕːt/ |
| Usiku | ijjâ /ijːɐ/ | idja /ˈitja/ | inn /inːɐ/ | idja /idjɑ/ | jïjje /jɨjːɛ/ | yö /yø/ | ыйй /ɨjː/ |
| Mvua | arve /ɑrve/ | arvi /ˈɑrvi/ | âʹbrr /ɐbʲrːʲɘ/ | arvve /arvːe/ | ebrie /ebrie/ | sade /ˈsɑde/ | аббьр /abːr/ |
| Theluji | muotâ /muotɐ/ | muohta /muohta/ | muõtt /muɔtt/ | muohtta /muɔhtta/ | lopme /ˈlopme/ | lumi /lumi/ | вэ̄дз /veːdz/ |
| Upepo | pieg'gâ /pieɡːɐ/ | biegga /ˈpieɡːa/ | piõgg /piɔɡː/ | biegga /bieɡːa/ | bïegke /ˈbie̯ɡke/ | tuuli /ˈtuːli/ | пӣӈӈк /piːŋːk/ |
| Udongo | eennâm /eːnːɐm/ | eana /ˈeɑna/ | jânnam /jaːnnam/ | ednam /ednam/ | eatneme /eatnəme/ | maa /mɑː/ | е̄ммьне /jeːmʲːɲe/ |
| Jiwe | keđgi /keðɡi/ | geađgi /ˈkeaðki/ | ǩeäʹdǧǧ /kʲeadʲɟː/ | giergge /kierɡːe/ | gierkie /ˈɡierkie/ | kivi /ˈkivi/ | ке̄ддҍк /keːdʲːkʲ/ |
| Mlima | vääri /ˈvæːri/ | várri /ˈvaːrːi/ | vääʹrr /væːrʲː/ | várre /vaːrːe/ | vaerie /vaerie/ | vuori /ˈvuori/ | те̄ррьм /tʲeːrːm/ |
| Bahari | meerâ /ˈmeːrɐ/ | mearra /ˈmeɑrːa/ | miârr /miarː/ | merra /merːa/ | mearoe /mearoe/ | meri /ˈmeri/ | ме̄рр /meːrː/ |
| Mama | enni /enːi/ | eadni /eɑdni/ | jeäʹnn /jæːnʲː/ | iedne /iedne/ | tjidtjie /tʃitːʃie/ | äiti /æiti/ | е̄ннҍ /jeːɲː/ |
| Baba | eeči /eːtʃi/ | áhčči /aːhtʃːi/ | eeʹǩǩ /eːkʲː/ | áhttje /aːhtːje/ | aehtjie /aeʰtʃie/ | isä /isæ/ | аджь /adʒ/ |
| Binti | niei'dâ /ˈnieidɐ/ | nieida /ˈnieida/ | nijdd /nijdː/ | niejdda /ˈniejdːa/ | nïejte /ˈnɨejte/ | tytär /ˈtytær/ | нӣййт /ɲiːjːt/ |
| Mimi | mun /mun/ | mun /mun/ | mon /mon/ | mån /mɔn/ | manne /ˈmanːe/ | minä /ˈminæ/ | мунн /munː/ |
| Wewe | tun /tun/ | don /ˈtoːn/ | ton /ton/ | dån /tɔn/ | datne /ˈtatne/ | sinä /ˈsinæ/ | то̄нн /toːnː/ |
| Sisi | mij /mij/ | mii /miː/ | mij /mij/ | mij /mij/ | mijjieh /ˈmijːiɛh/ | me /me/ | мыйй /mɨjː/ |
| Jina | nommâ /ˈnommɑ/ | namma /ˈnamma/ | nõmm /nõmː/ | namma /ˈnamːa/ | nomme /ˈnomːe/ | nimi /ˈnimi/ | нэ̄мм /neːmː/ |
| Mtu | olmooš /ˈolmoːʃ/ | olmmoš /ˈolmːoʃ/ | ooumaž /oːumaʒ/ | ulmusj /ulmuʃ/ | almetje /almetʃe/ | ihminen /ˈihminen/ | олмэнч /olmentʃʲ/ |
| Kichwa | uáivi /uaivi/ | oaivi /ˈoɑjvi/ | vueiʹvv /vuɛivːʲɘ/ | oajvve /ˈoajvːe/ | åejjie /oæjːiɛ/ | pää /pæː/ | вуэййв /vuejːv/ |
| Jicho | čalme /tʃalme/ | čalbmi /tʃalpmi/ | čââlm /tʃæːlm/ | tjalmme /tʃalmːe/ | tjelmie /tʃelmie/ | silmä /silmæ/ | ча̄лльм /tʃaːʎːm/ |
| Sikio | pelji /peʎi/ | beallji /ˈpeɑlʲːji/ | peʹllj /pelʲː/ | biellje /bielːjɛ/ | bieljie /ˈpieʎie/ | korva /ˈkorʋɑ/ | пе̄лльй /peːʎːj/ |
| Pua | njune /ɲune/ | njunni /ˈɲunːi/ | njuuʹnn /ɲuːnːʲ/ | njunnje /ɲunːje/ | njuenie /ɲuɛnie/ | nenä /ˈnenæ/ | нюннҍ /ɲuɲː/ |
| Mdomo | njälmi /ˈɲælmi/ | njálbmi /ˈɲaːlpmi/ | njäʹlmm /ɲælʲmː/ | njálmme /ɲaːlmːe/ | njaelmie /ɲaelmie/ | suu /suː/ | ня̄лльм /ɲaːʎːm/ |
| Jino | pääni /pæːni/ | bátni /ˈpaːtni/ | pääʹnn /paːnːʲ/ | bádne /badnɛ/ | baenie /pæːnie/ | hammas /ˈhɑmːɑs/ | па̄ннҍ /paːɲː/ |
| Ulimi | njuovčâ /ɲuovtʃɐ/ | njuovčča /ˈɲuovtʃa/ | njuhččâm /ɲuxtːʃɐm/ | njuovtjav /ɲuovtʃav/ | njoektjeme /ɲuektʃeme/ | kieli /ˈkieli/ | нюхчем /ɲuxtʃem/ |
| Mkono | kietâ /kietɐ/ | giehta /kiehta/ | ǩeätt /kʲætː/ | gietta /kietːa/ | gïete /kiːte/ | käsi /kæsi/ | кӣдт /kiːdt/ |
| Mguu | jyel'gi /jyelɡi/ | juolgi /ˈjuolki/ | jueʹlǧǧ /ʝuɛlʲɟɟʝʲɘ/ | juolgge /jʊuɔlɡːɛ/ | juelkie /jʉɛlkiɛ/ | jalka /jɑlkɑ/ | ла̄бпь /laːbp/ |
| Moyo | váimu /vaːjmu/ | váibmu /vajpmu/ | väimm /væimː/ | vájmmo /vajmːo/ | vaajmoe /vaːjmoe/ | sydän /sydæn/ | кӯттҍк /kuːtʲːk/ |
| Mfupa | tähti /tæhti/ | dákti /ˈtaːkti/ | täʹhtt /tæhtʲː/ | dákte /daktɛ/ | måaroe /mɔɑrɵ/ | luu /luː/ | та̄ххт /taːxːt/ |
| Damu | vorrâ /ˈvorːɐ/ | varra /ˈvarːa/ | võrr /vərː/ | varra /ˈvarːa/ | vïrre /vɨrːe/ | veri /ˈveri/ | вэ̄рр /veːrː/ |
| Kinyesi | poškâ /ˈpoʃkɐ/ | baika /ˈpajka/ | — | bajkka /pajkːa/ | — | kakka /ˈkakːɑ/ | — |
| Upendo | rähisvuotâ /ræhisvuotɐ/ | ráhkisvuohta /raːhkisvuɔhta/ | rääʹǩǩesvuõtt /ræːkʲːesvuɘtː/ | ráhkesvuohta /raːhkesvuɔhta/ | gieriesvoete /ɡieriesvuəte/ | rakkaus /rɑkkɑus/ | шо̄а̄бпшэ /ʃoːaːbpʃe/ |
| Mti | muorâ /muorɐ/ | muorra /muɔrːa/ | muõrr /muɔrː/ | muorra /muɔrːa/ | moere /moːrə/ | puu /puː/ | мӯрр /muːrː/ |
| Mbwa | peenuv /peːnuv/ | beana /peɑna/ | piânnaj /pianːaj/ | bena /pena/ | bïenje /piːnje/ | koira /koirɑ/ | пе̄ннэ /peːnːe/ |
| Paka | kissá /kisːaː/ | bussá /pusːa/ | kõõšš /kɵːʃː/ | kássa /kaːsːa/ | gaahtoe /ɡaːhtoe/ | kissa /kissɑ/ | ко̄а̄сс /koːaːsː/ |
| Samaki | kyeli /kyeli/ | guolli /ˈkuɔlːi/ | kueʹll /ˈkuɛlːʲ/ | guolle /ˈkuɔlːɛ/ | guelie /ˈkʉɛliɛ/ | kala /ˈkɑlɑ/ | кӯлль /kuːʎː/ |
| Ndege | lodde /ˈlodde/ | loddi /ˈlotːi/ | låʹdd /lɔdːʲɘ/ | lådde /lɔtɛ/ | ledtie /ˈleːtie/ | lintu /ˈlintu/ | лоаннҍт /loaɲːt/ |
| Kipepeo | piäi'vááloddááš /ˈpiæivaːˌlodːaːʃ/ | beaiveloddi /ˈpeɑjveˌlotːi/ | äʹllbaž /alːʲbʲɒʒ/ | biejvvelådde /ˈbiejvːeˌlɔdːɛ/ | biejjielåbloe /ˈpiejːieˌlɔblʊə/ | perhonen /ˈperhonen/ | а̄лльп /aːʎːp/ |
| Yai | mane /mɑne/ | monni /ˈmonni/ | mââʹnn /mɐːnːʲɘ/ | manne /ˈmanːe/ | munnie /ˈmʉnːiɛ/ | muna /ˈmunɑ/ | маннҍ /maɲː/ |
| Dubu | kuob'žâ /kuobdʒɐ/ | guovža /ˈkuovtʃa/ | kueʹbǯǯ /kuɛbʲddʒʲɘ/ | biernna /piɛrnːa/ | bïerne /ˈpiːrne/ | karhu /ˈkɑrhu/ | та̄лл /taːlː/ |
| Farasi | hiävuš /ˈhiævuʃ/ | heasta /ˈheɑsta/ | heävaš /heavaʃ/ | vuoján /vuojaːn/ | hierkie /hierkie/ | hevonen /ˈheʋonen/ | ро̄ссь /roːɕː/ |
| Nyumba | táálu /taːlu/ | viessu /viesːu/ | kåʹdd /kɔdʲː/ | viesso /viesːo/ | gåetie /ɡoətie/ | talo /tɑlo/ | пэ̄ҏҏт /peːrrt/ |
| Maziwa | mielkki /ˈmielkːi/ | mielki /ˈmielki/ | mieʹlǩǩ /mielʲkʲː/ | mielkke /ˈmielkːe/ | mielhkie /ˈmielʰkie/ | maito /ˈmaito/ | ма̄ййт /maːjːt/ |
| Asali | mietâ /ˈmietɐ/ | honnet /ˈhonnet/ | miõtt /miətː/ | meda /ˈmeda/ | hååneske /hoːnɛskɛ/ | hunaja /ˈhunɑjɑ/ | мӣдт /miːdt/ |
| Chumvi | sältti /ˈsæltːi/ | sálti /ˈsaːlti/ | säʹltt /sælʲtː/ | sállte /ˈsaːltɛ/ | saelhtie /saelʰtie/ | suola /ˈsuola/ | сӯлль /suːʎː/ |
| Mchele | riisi /ˈriːsi/ | risen /ˈrisen/ | riss /risː/ | — | — | riisi /ˈriːsi/ | — |
| Chokoleti | suklaa /ˈsuklaː/ | šuhkoláda /ˈʃuhkolaːda/ | čokklad /tʃokːlad/ | sjokoláda /ˈʃokolaːda/ | — | suklaa /ˈsuklɑː/ | — |
| Chuma | ryevdi /ryevdi/ | ruovdi /ˈruɔvdi/ | ruʹvdd /ruvdː/ | ruovdde /ˈruɔvdːe/ | ruevtie /ˈruevtie/ | rauta /ˈrauta/ | рӯввьт /ruːvʲːt/ |
| Gurudumu | jorree /ˈjorːeː/ | juvla /ˈjuvla/ | kååʹlez /kɔːlʲez/ | juvlla /ˈjuvlːa/ | jårrehtse /ˈjorːehtse/ | pyörä /ˈpyøræ/ | коалес /koales/ |
| Hariri | silkke /ˈsilkːe/ | silki /ˈsilki/ | šolkk /ʃolkː/ | silkki /silkːi/ | silhke /silʰke/ | silkki /ˈsilkːi/ | цуӆӆк /tsuɬːk/ |
| Kitabu | kirje /ˈkirje/ | girji /ˈkirji/ | ǩeʹrjj /kʲerjː/ | girjje /kirjːe/ | gærja /ɡærja/ | kirja /ˈkirjɑ/ | кыррьй /kɨrʲːj/ |
| Kula | purrâđ /purːɐð/ | borrat /porːat/ | poorrâd /porːad/ | bårråt /porːot/ | byöpmedidh /pyœpmedih/ | syödä /syødæ/ | по̄ррэ /poːrːe/ |
| Kunywa | juuhâđ /juːhɐð/ | juhkat /juhkat/ | juukkâd /juːkːad/ | juhkat /juhkat/ | jovkedh /jovkəh/ | juoda /juodɑ/ | югкэ /juɡke/ |
| Kulala | uáđđiđ /uaðːið/ | oađđit /ˈoaðːit/ | vuâđđed /vuaðːed/ | oadet /oadet/ | åeredh /oɛrəh/ | nukkua /ˈnukːuɑ/ | вуэдтӭ /vuedte/ |
| Moja | ohtâ /ohtɐ/ | okta /okta/ | õhtt /ɵhtː/ | aktan /aktan/ | akte /aktə/ | yksi /yksi/ | э̄ххт /eːxːt/ |
| Mbili | kyehti /kyehti/ | guokte /ˈkuokte/ | kuõʹhtt /kuõhtː/ | guokta /ˈkuoktɑ/ | göökte /ˈkøːkte/ | kaksi /ˈkɑksi/ | кӯххт /kuːxːt/ |
| Tatu | kulmâ /ˈkulmɐ/ | golbma /ˈkolpma/ | koumm /ˈkoumː/ | golmma /ˈkolmːa/ | golme /ˈkolme/ | kolme /ˈkolme/ | ко̄ллм /koːlːm/ |
| Nne | nelji /neʎi/ | njeallje /ˈɲealːje/ | nellj /ˈnieʎː/ | niellja /ˈɲielːja/ | nieljie /ˈɲieljie/ | neljä /ˈneljæ/ | не̄лльй /ɲeːʎːj/ |
| Tano | vittâ /vitːɐ/ | vihtta /ˈvihtːa/ | vitt /vitː/ | vihtta /vihta/ | vïjhte /vʲihte/ | viisi /ˈʋiːsi/ | выдт /vɨdt/ |
| Mia | čyeti /tʃyeti/ | čuođi /ˈtʃuoði/ | čuâđ /tʃuaʰtʲ/ | tjuohte /ˈtʃuohte/ | tjuetie /ˈtʃuetie/ | sata /ˈsata/ | чӯдть /tʃuːdtʲ/ |
| Habari | tiervâ /tierva/ | bures /ˈpuːres/ | tiõrv /tiɵrv/ | buoris /puɔris/ | buerie biejjie /puerie pie̯jːie/ | hei /hei/ | тиерв /tʲierv/ |
| Asante | takkâ /takːɐ/ | giitu /kiːtu/ | späʹsseb /spæsʲːeb/ | gijttuo /kijtːuɔ/ | gæjhtoe /kæjhtoe/ | kiitos /kiːtos/ | пасьпе /pasʲpe/ |
| Nzuri | pyeri /pyeri/ | buorre /puɔrːe/ | šiõǥǥ /ʃiɵɣː/ | buorre /puɔrːe/ | hijven /hijven/ | hyvä /hyʋæ/ | шӣгг /ʃiːɡː/ |
| Mpya | uuđâs /uːðɐs/ | ođas /ˈoðas/ | oođâs /oːðɐs/ | ådås /ˈɔdɔs/ | orre /orːe/ | uusi /ˈuːsi/ | о̄дт /oːdt/ |
| Nyekundu | ruop'sâd /ruopsɐd/ | ruoksat /ˈruoksat/ | ruõpssâd /ruəpsːɐd/ | ruoppsat /rʊɔpːsɑt/ | rööpses /ˈrøːpses/ | punainen /ˈpunɑinen/ | рӯппсесь /ruːpːɕeɕ/ |
| Nyeupe | vielgâd /vielɡɐd/ | vielgat /ˈvielɡat/ | viõlggâd /viəlɡːɐd/ | vielggat /viɛlɡːɑt/ | veelkes /ˈʋeːlkes/ | valkoinen /ˈʋɑlkoinen/ | вӣллькесь /viːʎːkeɕ/ |
| Nyeusi | čappâd /ˈtʃapːɐd/ | čáhppat /ˈtʃaːhpːat/ | čappâd /tʃapːɐd/ | tjáhppat /tʃaːhpːat/ | tjeehpes /ˈtʃeːhpes/ | musta /ˈmustɑ/ | чо̄а̄хпесь /tʃoːaːxpeɕ/ |
| Kijani | ruánáá /ˈruanaː/ | ruonas /ˈruonas/ | ruõnâs /ruənɐs/ | ruodnat /ruɔdnɑt/ | kroenes /kruenes/ | vihreä /ˈʋihreæ/ | руэнн /ruenː/ |
| Buluu | čuov'jâd /ˈtʃuovjɐd/ | alit /ˈalit/ | ââʹliǩ /ˈɐːlʲic/ | alek /ˈalek/ | plaave /ˈpʰlaːve/ | sininen /ˈsininen/ | алехь /ˈaʎeç/ |
| Kekeo | kiehâ /ˈkie̯hɐ/ | giehka /ˈkie̯hka/ | ǩiõkk /ˈkʲiɔkː/ | giehka /ˈkie̯hka/ | gïeke /ˈɡie̯ke/ | käki /ˈkæki/ | кӣгк /kiːɡk/ |
| Kompyuta | tiättur /ˈtiætːur/ | dihtor /ˈtiːhtor/ | teâttmašina /teatːmaʃina/ | — | — | tietokone /ˈtie̯toˌkoneˣ/ | — |
| Wi-Fi | WiFi | — | — | — | — | wifi /ˈʋifi/ | — |
| Chai | teejâ /teːjɐ/ | deadja /ˈteɑtja/ | čee /tʃeː/ | tiedja /tie̯dja/ | — | tee /teː/ | чайй /tʃajː/ |
| Kahawa | kähvi /kæhvi/ | gáffe /ˈkaːfːe/ | kaaʹff /kaːfʲː/ | káffa /kaːfːa/ | kaaffe /ˈkaːfːe/ | kahvi /ˈkɑhʋi/ | кофе /kofʲe/ |
| Sukari | sukkâr /sukːɐr/ | sohkar /ˈsohkar/ | säähhar /sæːhːar/ | såhkår /sohkor/ | dïjnehke /dɨjneʰke/ | sokeri /ˈsokeri/ | са̄хар /saːxar/ |
| Chungwa | appelsiin /ˈapːelsiːn/ | appelsiidna /ˈapːelsiːdna/ | appelsiin /apːelsiːn/ | appelsijnna /ˈapːelsijnːa/ | appelsijne /ˈapːelsijne/ | appelsiini /ˈɑpːelsiːni/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap