Yagaria
Kiyagaria
Trans-New Guinea (Eastern Highlands)
Kiyagaria ni lugha ya nyanda za juu mashariki ya Papua New Guinea, inayoainishwa katika tawi la Kainantu-Goroka la familia ya Trans-New Guinea. Hutumia maumbo mengi ya vitenzi yanayoonyesha ushahidi (evidentiality) na hali (aspect), sifa ya kawaida ya lugha za Kipapua za nyanda za juu.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiyagaria
Vyanzo
- Renck, G. L. 1977, Yagaria Dictionary with English Index (Pacific Linguistics C-37, ANU), as excerpted in the Rosetta Project Yagaria Swadesh list
- Renck, G. L. 1975, A Grammar of Yagaria (Pacific Linguistics B-40); ASJP YAGARIA for confirmation
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Trans-New Guinea (Eastern Highlands)
| Maana | Kiyagaria | Kikanite | Kienga | Kihiri Motu | Kisamoa | Kituvalu | Kiniue |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | nina /nina/ | tina /tina/ | endaki /endaki/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| Moto | hali /hali/ | ata /ata/ | ita /ita/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ |
| Jua | yege /jeɡe/ | yage /jaɡe/ | niki /niki/ | dina /dina/ | lā /laː/ | laa /laː/ | lā /laː/ |
| Mwezi | gei /ɡei/ | ika /ika/ | kana /kana/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | mahina /mahina/ |
| Nyota | ganevi /ɡanevi/ | kaʼnefi /kaʔnefi/ | bui /bui/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ | fetū /fetuː/ |
| Usiku | hanena /hanena/ | hani /hani/ | kuka /kuka/ | hanuaboi /hanuaboi/ | pō /poː/ | pō /poː/ | pō /poː/ |
| Mvua | gona /ɡona/ | kola /kola/ | apu /apu/ | medu /medu/ | ua /ua/ | ua /ua/ | ua /ua/ |
| Upepo | yasi /jasi/ | yasi /jasi/ | poo /poː/ | lai /lai/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ | matagi /mataŋi/ |
| Udongo | igopa /iɡopa/ | mopa /mopa/ | yuu /juː/ | tano /tano/ | ʻeleʻele /ʔeleʔele/ | kelekele /kelekele/ | kelekele /kelekele/ |
| Jiwe | yavana /javana/ | yafa /jafa/ | kana /kana/ | nadi /ˈnadi/ | maʻa /maʔa/ | fatu /fatu/ | maka /maka/ |
| Mlima | ae /ae/ | agoʼya /aɡoʔja/ | yuu manda /juː manda/ | ororo /ororo/ | mauga /mauŋa/ | mauga /mauŋa/ | mouga /mouŋa/ |
| Bahari | hage nina /haɡe nina/ | hage li /haɡe li/ | solowata /solowata/ | davara /davara/ | sami /sami/ | tai /tai/ | tahi /tahi/ |
| Mama | nene /nene/ | ita /ita/ | endangi /endaŋɡi/ | sina /sina/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Baba | avoʼa /avoʔa/ | nafa /nafa/ | takange /takaŋɡe/ | tama /tama/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ |
| Binti | abade /abade/ | muna /muna/ | wanenge /waneŋɡe/ | natuna kekeni /natuna kekeni/ | afafine /afafine/ | tama fafine /tama fafine/ | tama fifine /tama fifine/ |
| Mimi | dagaea /daɡaea/ | nagaya /naɡaja/ | namba /namba/ | lau /lau/ | aʻu /aʔu/ | au /au/ | au /au/ |
| Wewe | gagaea /ɡaɡaea/ | kagaya /kaɡaja/ | emba /emba/ | oi /oi/ | ʻoe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| Sisi | lagaea /laɡaea/ | tagaya /taɡaja/ | naima /naima/ | ita / ai /ita / ai/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tātou / mātou /taːtou / maːtou/ | tautolu / mautolu /tautolu / mautolu/ |
| Jina | agi /aɡi/ | agi /aɡi/ | kenge /keŋɡe/ | ladana /laˈdana/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiŋoa/ |
| Kichwa | anuna /anuna/ | anu /anu/ | ayamba /ajamba/ | kwarana /kʷarana/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ | ulu /ulu/ |
| Jicho | oulega /ouleɡa/ | aulaga /aulaɡa/ | lenge /leŋɡe/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Sikio | ageta /aɡeta/ | agesa /aɡesa/ | kale /kale/ | taiana /taiana/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ | taliga /taliŋa/ |
| Pua | agota /aɡota/ | — | lyaa /ʎaː/ | udubaubauna /udubaubauna/ | isu /isu/ | isu /isu/ | ihu /ihu/ |
| Mdomo | haeyapa /haejapa/ | avaya /avaja/ | kambu /kambu/ | uduna /uduna/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ | gutu /ŋutu/ |
| Jino | haemota /haemota/ | ave /ave/ | nenge /neŋɡe/ | isena /isena/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ | nifo /nifo/ |
| Ulimi | nevoda /nevoda/ | avefuʼna /avefuʔna/ | keke /keke/ | mala /mala/ | laulaufaiva /laulaufaiva/ | alelo /alelo/ | alelo /alelo/ |
| Mkono | anita /anita/ | ayana /ajana/ | kingi /kiŋɡi/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Mguu | iya /ija/ | aiya /aija/ | moko /moko/ | ae /ae/ | vae /vae/ | vae /vae/ | hui /hui/ |
| Moyo | alutumopa /alutumopa/ | agu /aɡu/ | mona /mona/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | atevili /atevili/ |
| Mfupa | apova /apova/ | ayamufa /ajamufa/ | kuli /kuli/ | turia /turia/ | ivi /ivi/ | ivi /ivi/ | hui /hui/ |
| Damu | golana /ɡolana/ | kola /kola/ | taiyoko /taijoko/ | rara /rara/ | toto /toto/ | toto /toto/ | toto /toto/ |
| Upendo | amige /amiɡe/ | avesi /avesi/ | auu kaenge /auː kaeŋɡe/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Mti | yava /java/ | yosa /josa/ | ita /ita/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | akau /akau/ |
| Mbwa | gala /ɡala/ | kala /kala/ | yana /jana/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ |
| Paka | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ |
| Samaki | fayana /fajana/ | noyame /nojame/ | amane /amane/ | gwarume /ɡʷaɾume/ | iʻa /iʔa/ | ika /ika/ | ika /ika/ |
| Ndege | nama /nama/ | nama /nama/ | yaka /jaka/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ | manu /manu/ |
| Kipepeo | gokopala /ɡokopala/ | — | — | kaubebe /kaubebe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ | pepe /pepe/ |
| Yai | amuna /amuna/ | — | tuku /tuku/ | gatoi /ɡatoi/ | fuamoa /fuamoa/ | fuamoa /fuamoa/ | fua moa /fua moa/ |
| Farasi | silumata /silumata/ | hosi /hosi/ | osa /osa/ | hosi /hosi/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ | solofanua /solofanua/ |
| Nyumba | yona /jona/ | no /no/ | anda /anda/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ |
| Maziwa | duna /duna/ | nu /nu/ | andu /andu/ | rata /rata/ | susu /susu/ | susu /susu/ | huhu /huhu/ |
| Asali | utaʼ gabe /utaʔ ɡabe/ | — | oni /oni/ | — | meli /meli/ | hani /hani/ | meli /meli/ |
| Chumvi | hage /haɡe/ | sole /sole/ | aipi /aipi/ | damena /damena/ | masima /masima/ | masima /masima/ | masima /masima/ |
| Mvinyo | vaeni /vaeni/ | — | waene /waene/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ | uaina /uaina/ |
| Mchele | laesi /laesi/ | — | — | raisi /raisi/ | alaisa /alaisa/ | laisi /laisi/ | laisi /laisi/ |
| Chuma | aeni /aeni/ | — | aene /aene/ | auri /ˈauɾi/ | uʻamea /uʔamea/ | fiti /fiti/ | lapatoa /lapatoa/ |
| Gurudumu | vili /vili/ | — | — | uili /uili/ | uili /uili/ | teka /teka/ | veli /veli/ |
| Kitabu | buku /buku/ | avo /avo/ | buku /buku/ | buka /ˈbuka/ | tusi /tusi/ | tusi /tusi/ | tohi /tohi/ |
| Kula | de /de/ | ne /ne/ | nepenge /nepeŋɡe/ | ania /ania/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Kunywa | de /de/ | ne /ne/ | na pee /na peː/ | inua /inua/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ |
| Kulala | ouʼ hao /ouʔ hao/ | fae /fae/ | luu palenge /luː paleŋɡe/ | mahuta /maˈhuta/ | moe /moe/ | moe /moe/ | mohe /mohe/ |
| Moja | bogo /boɡo/ | nagoke /naɡoke/ | mendai /mendai/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | taha /taha/ |
| Mbili | lole /lole/ | tole /tole/ | lapo /lapo/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | ua /ua/ |
| Tatu | loleʼeʼ bogoʼeʼ /loleʔeʔ boɡoʔeʔ/ | tagufa /taɡufa/ | tepo /tepo/ | toi /toi/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ | tolu /tolu/ |
| Nne | loleʼe loleʼe /loleʔe loleʔe/ | foʼa /foʔa/ | kitomende /kitomende/ | hani /hani/ | fā /faː/ | fā /faː/ | fā /faː/ |
| Tano | faefu /faefu/ | faefuʼa /faefuʔa/ | yuungi /juːŋɡi/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Mia | hateleti /hateleti/ | vani hataleti /vani hataleti/ | andate /andate/ | handred /handred/ | selau /selau/ | selau /selau/ | teau /teau/ |
| Habari | amige /amiɡe/ | naipa /naipa/ | kotaka /kotaka/ | namona /namona/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Asante | tega /teɡa/ | muse /muse/ | yaka pilyino lenge /jaka piʎino leŋɡe/ | tanikiu /tanikiu/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Nzuri | ho /ho/ | kanale /kanale/ | epe /epe/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | mitaki /mitaki/ |
| Mpya | souva /souva/ | haegafa /haeɡafa/ | enenge /eneŋɡe/ | matamata /matamata/ | fou /fou/ | fou /fou/ | foou /foou/ |
| Nyekundu | gitumaʼ /ɡitumaʔ/ | haesa /haesa/ | kone /kone/ | kakakaka /kakakaka/ | mūmū /muːmuː/ | kula /kula/ | kula /kula/ |
| Nyeupe | efeʼ /efeʔ/ | efeʼage /efeʔaɡe/ | kyeo /kjeo/ | kurokuro /kurokuro/ | paʻepaʻe /paʔepaʔe/ | kena /kena/ | tea /tea/ |
| Nyeusi | nupa /nupa/ | anupa /anupa/ | pumbuti /pumbuti/ | korema /korema/ | uliuli /uliuli/ | uli /uli/ | uli /uli/ |
| Buluu | gumo /ɡumo/ | — | sakapae /sakapae/ | gadoka gadoka /ɡadoka ɡadoka/ | lanumoana /lanumoana/ | lanu moana /lanu moana/ | lanu moana /lanu moana/ |
| Sukari | sukana /sukana/ | — | suka /suka/ | suga /suɡa/ | suka /suka/ | suka /suka/ | suka /suka/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap