Kanite

Kikanite

Trans-New Guinea

FamiliaTrans-New Guinea Wasemaji~6K HatiKilatini NchiPapua Guinea Mpya Lugha rasmiHapana (Kiingereza/Tok Pisin/Hiri Motu ni rasmi; Kikanite ni lugha ya jamii inayotambuliwa) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3kmu

Kanite ni lugha ya Trans-New Guinea ya tawi la Kainantu katika Jimbo la Nyanda za Juu za Mashariki nchini Papua New Guinea, inayozungumzwa na watu wapatao 6,000 katika Wilaya ya Kainantu maeneo ya Henganofi. Familia ya Kainantu-Goroka (Kamano, Yagaria, Gadsup, Auyana, Kanite, Tairora — lugha zaidi ya 30, jumla ya wasemaji wapatao 200,000) ni mojawapo ya makundi makuu ya Trans-New Guinea ya Nyanda za Juu za Mashariki. Kiisimu, Kanite inashiriki sifa za kawaida za Nyanda za Juu za Mashariki: mpangilio wa SOV, viunga-nyuma (postpositions), mofolojia tata ya vitenzi yenye upatanisho wa mtenda-wakati-hali, uunganishaji wa vishazi wenye ubadilishaji-rejea (switch-reference), na orodha ndogo ya fonimu inayozipambanua lugha za Kainantu. Fonolojia ya SIL ya McCarthy ya mwaka 1965 na kazi ya kutafsiri Biblia tangu miaka ya 1960 zimezalisha vifaa vya kusoma na kuandika na Agano Jipya. Licha ya idadi ndogo ya watu, Kanite inaonyesha uhai wa kiasi katika vijiji vya mbali vya nyanda za juu.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kikanite →

Maneno 87 ya msingi katika Kikanite

Maji

tina

tina

Moto

ata

ata

Jua

yage

jaɡe

Mwezi

ika

ika

Nyota

kaʼnefi

kaʔnefi

Usiku

hani

hani

Mvua

kola

kola

Upepo

yasi

jasi

Udongo

mopa

mopa

Jiwe

yafa

jafa

Mlima

agoʼya

aɡoʔja

Bahari

hage li

haɡe li

Mama

ita

ita

Baba

nafa

nafa

Binti

muna

muna

Mimi

nagaya

naɡaja

Wewe

kagaya

kaɡaja

Sisi

tagaya

taɡaja

Jina

agi

aɡi

Kichwa

anu

anu

Jicho

aulaga

aulaɡa

Sikio

agesa

aɡesa

Mdomo

avaya

avaja

Jino

ave

ave

Ulimi

avefuʼna

avefuʔna

Mkono

ayana

ajana

Mguu

aiya

aija

Moyo

agu

aɡu

Mfupa

ayamufa

ajamufa

Damu

kola

kola

Upendo

avesi

avesi

Mti

yosa

josa

Mbwa

kala

kala

Paka

pusi

pusi

Samaki

noyame

nojame

Ndege

nama

nama

Dubu

pea

pea

Farasi

hosi

hosi

Nyumba

no

no

Maziwa

nu

nu

Chumvi

sole

sole

Kitabu

avo

avo

Kula

ne

ne

Kunywa

ne

ne

Kulala

fae

fae

Moja

nagoke

naɡoke

Mbili

tole

tole

Tatu

tagufa

taɡufa

Nne

foʼa

foʔa

Tano

faefuʼa

faefuʔa

Mia

vani hataleti

vani hataleti

Habari

naipa

naipa

Asante

muse

muse

Nzuri

kanale

kanale

Mpya

haegafa

haeɡafa

Nyekundu

haesa

haesa

Nyeupe

efeʼage

efeʔaɡe

Nyeusi

anupa

anupa

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Trans-New Guinea

Maana KikaniteKiyagariaKihiri MotuKifijiKisakizayaKimotuKituvalu
Maji tina /tina/ nina /nina/ ranu /ɾanu/ wai /wai/ nanum /nanum/ ranu /ɾanu/ vai /vai/
Moto ata /ata/ hali /hali/ lahi /lahi/ buka /mbuka/ lamal /lamal/ lahi /lahi/ afi /afi/
Jua yage /jaɡe/ yege /jeɡe/ dina /dina/ matanisiga /matanisiŋa/ cidal /tʃidal/ dina /dina/ laa /laː/
Mwezi ika /ika/ gei /ɡei/ hua /hua/ vula /βula/ bulad /bulad/ hua /hua/ masina /masina/
Nyota kaʼnefi /kaʔnefi/ ganevi /ɡanevi/ hisiu /hisiu/ kalokalo /kalokalo/ boʼis /boʔis/ hisiu /hisiu/ fetū /fetuː/
Usiku hani /hani/ hanena /hanena/ hanuaboi /hanuaboi/ bogi /mboŋi/ labiʼ /labiʔ/ hanuaboi /hanuaboi/ pō /poː/
Mvua kola /kola/ gona /ɡona/ medu /medu/ uca /uða/ ʼudad /ʔuðað/ medu /medu/ ua /ua/
Upepo yasi /jasi/ yasi /jasi/ lai /lai/ cagi /ðaŋi/ baliʼ /baliʔ/ lai /lai/ matagi /mataŋi/
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap