สองแบบลงท้ายบนแผนที่เดียว
เลือก มารีย์ บนแผนที่ แล้วจะเห็นช่องต่าง ๆ แบ่งเป็นสองพวกตามเสียงท้าย ภาษาฮีบรู מִרְיָם Miryam ภาษาอาหรับ مريم และภาษาเปอร์เซีย مریم Maryam ภาษาอูรดู مریم Maryam ภาษาตุรกี Meryem และภาษาอัมฮาริก ማርያም Maryam ลงท้ายด้วย -m ส่วนภาษาสวาฮีลี Mariamu ยังคง m ไว้แล้วเติม -u ต่อท้าย ที่อื่นทั้งหมดชื่อนี้ลงท้ายด้วยสระ ได้แก่ ภาษาสเปน María ภาษาอิตาลี เยอรมัน โปแลนด์ และโปรตุเกส Maria ภาษากรีก Μαρία (María) ภาษารัสเซีย Мария (Mariya) ภาษาฝรั่งเศส Marie และภาษาอังกฤษ Mary
ทางแยกนี้มีอยู่แล้วในคัมภีร์ไบเบิลภาษากรีก ฉบับเซปทัวจินต์ซึ่งเริ่มแปลในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช สะกดชื่อพี่สาวของโมเสสว่า Μαριαμ Mariam (อพยพ 15:20) พันธสัญญาใหม่ใช้ทั้ง Mariam และ Maria เรียกมารดาของพระเยซู แบบแรกยกชื่อภาษาเซมิติกมาทั้งดุ้นและไม่ผันตามการก แบบหลังเป็นคำนามเพศหญิงภาษากรีกที่ลงท้ายด้วย -a จึงรับปัจจัยแสดงการกของภาษากรีกได้ ภาษาละตินรับ Maria ไป ภาษาต่าง ๆ ในโลกคริสต์ศาสนาฝั่งละตินก็รับตาม ส่วนรูป -m ไปต่อในภาษาอาหรับ ซูเราะฮ์ที่ 19 ของอัลกุรอานมีชื่อว่า Maryam และนางเป็นสตรีเพียงคนเดียวที่อัลกุรอานเอ่ยชื่อ ช่องภาษาอัมฮาริกแสดงให้เห็นว่าการแยกนี้ไม่ใช่คริสต์กับอิสลาม เพราะ Maryam ก็เป็นพระนามของพระนางพรหมจารีในคริสตจักรออร์โธดอกซ์เอธิโอเปียด้วย
สระเองก็มีประวัติ เสียง i ใน Miryam ภาษาฮีบรูมาจากเครื่องหมายสระของมาโซเรต ซึ่งเพิ่มเข้าไปในตัวบทระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 7 ถึง 10 ส่วน Mariam ภาษากรีกเก่ากว่านั้นหลายศตวรรษ และตรงตำแหน่งนั้นเป็น a
ชื่อนี้แปลว่าอะไร
ไม่มีใครรู้ ในปี 1895 ออทโท บาร์เดินเฮเวอร์ ตีพิมพ์เอกสารวิชาการ Der Name Maria ซึ่งอภิปรายความหมายที่มีผู้เสนอไว้ราวเจ็ดสิบแบบ แบบหลัก ๆ มีดังนี้
- ภาษาอียิปต์ mr “รัก” หรือ mry “ผู้เป็นที่รัก” ซึ่งเป็นส่วนประกอบในชื่ออย่างเมริทอามุน “ผู้เป็นที่รักของอามุน” Behind the Name ถือว่าต้นกำเนิดจากอียิปต์น่าจะเป็นไปได้มากที่สุด แอนโทนี มาส ใน Catholic Encyclopedia ปี 1912 ตัดสินว่า “รากศัพท์เช่นนี้เป็นเพียงความเป็นไปได้ หรืออย่างดีที่สุดก็แค่พอจะเป็นไปได้อยู่บ้าง”
- ภาษาฮีบรู mar “ขม” รากเดียวกับ myrrh (มดยอบ) หนังสือ Irish Names and Surnames (1923) ของแพทริก วูล์ฟ เลือกความหมายนี้ และตีความความขมว่าหมายถึงความโศกเศร้า
- ภาษาฮีบรู meri “การกบฏ” ซึ่งเป็นความเชื่อมโยงที่ให้ไว้ใน Strong's Concordance (1890)
- “หยดน้ำแห่งทะเล” ของนักบุญเจอโรม ภาษาละตินว่า stilla maris ซึ่งอ่าน mar ว่า “หยด” และ yam ว่า “ทะเล” ฉบับคัดลอกรุ่นหลังเปลี่ยนเป็น stella maris “ดาราแห่งทะเล” ต้นฉบับตัวเขียนจากบัมแบร์กฉบับหนึ่งซึ่งมีอายุราวปลายศตวรรษที่ 9 ยังคงเขียนว่า stilla “ดาราแห่งทะเล” กลายเป็นสมญาของพระนางพรหมจารี ดังในเพลงสรรเสริญ Ave maris stella
Behind the Name และหนังสือตั้งชื่อเด็กยังระบุความหมาย “ลูกที่ปรารถนา” ไว้ด้วย แต่ไม่ได้ให้ที่มาของรากศัพท์
รูปที่สงวนไว้ให้สตรีเพียงคนเดียว
ภาษาไอริชมีชื่อนี้สองรูป ผู้หญิงทั่วไปชื่อ Máire ส่วน Muire ใช้กับพระนางพรหมจารีเท่านั้น คำทักทาย Dia dhuit “พระเจ้าแด่ท่าน” ตอบกลับด้วย Dia is Muire dhuit “พระเจ้าและพระนางมารีย์แด่ท่าน” ข้อยกเว้นเดียวที่รู้กันคือเพลง Caoineadh na dTrí Mhuire บทคร่ำครวญของมารีย์ทั้งสามเมื่อพระเยซูถูกตรึงกางเขน วูล์ฟพบสตรีชาวไอริชชื่อแมรีเพียงไม่กี่คนก่อนศตวรรษที่ 17 ภาษาโปแลนด์ก็แยกแยะคล้ายกัน ในบทภาวนา พระนางพรหมจารีคือ Maryja ส่วนเด็กหญิงตั้งชื่อว่า Maria ซึ่งเป็นรูปที่แสดงบนแผนที่
María ของผู้ชาย และสมญาของพระแม่ที่กลายเป็นชื่อ
ในชื่อซ้อนภาษาสเปน ส่วนแรกเป็นตัวกำหนดเพศ José María เป็นผู้ชาย เช่น โฆเซ มาริอา อาซนาร์ อดีตนายกรัฐมนตรี María José เป็นผู้หญิง María ยังตามหลังชื่อผู้ชายอื่น ๆ ได้ด้วย เช่น Carlos María, Juan María และ Luis María ผู้ชายนอกสเปนก็ใช้ชื่อนี้ เช่น คาร์ล มารีอา ฟอน เวเบอร์ ไรเนอร์ มารีอา ริลเคอ และฌอง-มารี เลอแปน
ชื่อผู้หญิงภาษาสเปนจำนวนมากคือสมญาของพระนางพรหมจารีที่ตัดคำว่า María ออก
- Dolores มาจาก Nuestra Señora de los Dolores แม่พระมหาทุกข์
- Pilar มาจากพระแม่แห่งเสาหิน (Virgen del Pilar) แห่งซาราโกซา ซึ่งตามธรรมเนียมเล่าว่าประจักษ์แก่นักบุญยากอบบนเสาต้นหนึ่ง
- Rosario มาจากสายประคำ
- Mercedes มาจาก María de las Mercedes มารีย์แห่งความเมตตา
- Carmen มาจากแม่พระแห่งภูเขาคาร์แมล ซึ่งมาจากภาษาฮีบรู karmel “สวน สวนผลไม้” ต่อมาการสะกดถูกดัดให้เอนไปทางคำละติน carmen “บทเพลง”
ในสถิติประชากร ชื่อแบบยาวยังครองอันดับหนึ่ง ณ วันที่ 1 มกราคม 2024 สถาบันสถิติแห่งชาติของสเปน (INE) นับผู้หญิงชื่อ María Carmen ได้ 624,368 คน ทำให้เป็นชื่อผู้หญิงที่พบบ่อยที่สุดในสเปน ผู้หญิงชื่อ María มี 551,105 คน และชื่อ Carmen มี 340,920 คน