Tiếng Mường
Mường
Austroasiatic (Vietic)
Mường (Tiếng Mường; ISO 639-3: mtq) is a Vietic language of the Austroasiatic family spoken chiefly by Mường communities in northern Vietnam, especially in Hòa Bình, Thanh Hóa, Phú Thọ, and neighboring provinces. It belongs to the Viet–Mường subgroup and is closely related to Vietnamese, with regular sound correspondences and much inherited vocabulary, but it comprises several regional varieties rather than one uniform form. Mường varieties are tonal; their tone inventories and phonetic realizations differ by region, and some preserve consonant distinctions or clusters lost in Vietnamese. The language is largely analytic, generally uses subject–verb–object order, and employs classifiers, particles, and serial verb constructions. Modern writing uses Latin-based orthographies modeled partly on Vietnamese, with regional standardization and literacy efforts supporting education, publishing, broadcasting, and cultural documentation.
Where it is spoken
87 core words in Mường
Sources
- Ethnologue 27: Muong
- Diffloth, G. & Zide, N. (1992) Austroasiatic Languages. In W. Bright (ed.) International Encyclopedia of Linguistics. Oxford University Press.
- Glottolog: Muong
Words compared
Compared with languages in the same classification: Austroasiatic (Vietic)
| Meaning | Mường | Proto-Vietic | Central Vietnamese | Chữ Nôm Vietnamese | Southern Vietnamese | Vietnamese | Proto-Austroasiatic |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | đác /ɗaːk/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | nước /nɨək˧˦/ | 渃 /nɨək˧˥/ | nước /nɨək˧˥/ | nước /nɨək˧˥/ | *ɗaːk /ɗaːk/ |
| Fire | cúi /kuj/ | *-laːs /-laːs/ | lửa /lɨə˧˩˨/ | 焒 /lɨə˧˩˧/ | lửa /lɨə˨˩˦/ | lửa /lɨə˧˩˧/ | *ʔuːs /ʔuːs/ |
| Sun | măt tlời /mat tləːj/ | — /—/ | mặt trời /mak˧˩ ʈɤːj˦˨/ | 𩈘𡗶 /mət˨˩ tɕɤːj˨˩/ | mặt trời /mak˨˩ ʈɤːj˨˩/ | mặt trời /mət˨˩ tɕɤːj˨˩/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ |
| Moon | tlăng /tlaŋ/ | *b-laŋ /b-laŋ/ | mặt trăng /mak˧˩ ʈaŋ˥/ | 𩈘𢁋 /mət˨˩ tɕaŋ˧/ | mặt trăng /mak˨˩ ʈaŋ˧/ | mặt trăng /mət˨˩ tɕaŋ˧/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ |
| Star | khao /kʰaːw/ | *k-raːw /k-raːw/ | sao /ʂaːw˥/ | 𣋀 /saːw˧/ | sao /ʂaːw˧/ | sao /saːw˧/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ |
| Night | hôm /hom/ | *teːm /teːm/ | đêm /ɗem˥/ | 𡖵 /dem˧/ | đêm /ɗem˧/ | đêm /ɗem˧/ | *cəːm /cəːm/ |
| Rain | mưa /mɨə/ | *k-maː /k-maː/ | mưa /mɨə˥/ | 𩄎 /mɨə˧/ | mưa /mɨə˧/ | mưa /mɨə˧/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ |
| Snow | tuyết /twiət/ | — | tuyết /twiək˧˦/ | 雪 /twiət˧˥/ | tuyết /twiək˧˥/ | tuyết /twiət˧˥/ | — |
| Wind | xỏ /sɔ/ | — | gió /jɔ˨˦/ | 𩙋 /zɔ˧˩˧/ | gió /jɔ˧˥/ | gió /zɔ˧˩˧/ | *kjɔʔ /kjɔʔ/ |
| Earth | tất /tət/ | *tət /tət/ | đất /ɗək˧˦/ | 𡐙 /ɗət˧˥/ | đất /ɗək˧˥/ | đất /ɗət˧˥/ | *tiʔ /tiʔ/ |
| Stone | khũ /kʰu/ | — | đá /ɗaː˨˦/ | 𥒥 /ɗaː˧˥/ | đá /ɗaː˧˥/ | đá /ɗaː˧˥/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ |
| Mountain | tồl /tol/ | — | núi /nui˨˦/ | 𡶀 /nui˧˥/ | núi /nui˧˥/ | núi /nui˧˥/ | *bruʔ /bruʔ/ |
| Sea | pế /pe/ | — | biển /ɓiəŋ˧˩˨/ | 㴜 /biən˧˩˧/ | biển /ɓiəŋ˨˩˦/ | biển /biən˧˩˧/ | — |
| Mother | mệ /meː/ | *meːʔ /meːʔ/ | mạ /maː˧˩/ | 媄 /mɛ˨˩/ | má /maː˧˥/ | mẹ /mɛ˨˩/ | *maʔ /maʔ/ |
| Father | pổ /po/ | *bɔːʔ /bɔːʔ/ | bọ /ɓɔ˧˩/ | 布 /ɓo˧˥/ | ba /ɓaː˧/ | bố /ɓo˧˥/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ |
| Daughter | con cải /kɔn kaːj/ | — | con gái /kɔːŋ˥ ɣaːj˨˦/ | 𡥵𡛔 /kɔn˧ ɣaːj˧˥/ | con gái /kɔːŋ˧ ɣaːj˧˥/ | con gái /kɔn˧ ɣaːj˧˥/ | — |
| I | ho /hɔ/ | *soː /soː/ | tôi /toj˥/ | 碎 /toj˧/ | tôi /toj˧/ | tôi /toj˧/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ |
| You | mầy /məj/ | *miː /miː/ | bạn /ɓaːŋ˧˩/ | 眉 /maj˨˩/ | bạn /ɓaːŋ˨˩˨/ | bạn /ɓaːn˧˨ʔ/ | *miːʔ /miːʔ/ |
| We | chúng tôi /cuŋ toj/ | — /—/ | chúng ta / chúng tôi /cuŋ͡m˨˦ taː˥ / cuŋ͡m˨˦ toj˥/ | 眾些 / 眾碎 /tɕuŋ͡m˧˥ taː˧ / tɕuŋ͡m˧˥ toj˧/ | chúng ta / chúng tôi /cuŋ͡m˧˥ taː˧ / cuŋ͡m˧˥ toj˧/ | chúng ta / chúng tôi /tɕuŋ͡m˧˥ taː˧ / tɕuŋ͡m˧˥ toj˧/ | — /—/ |
| Name | tên /ten/ | — /—/ | tên /ten˥/ | 𠸜 /ten˧/ | tên /tɤːn˧/ | tên /ten˧/ | *ɟmuh /ɟmuh/ |
| Person | mõl /mɔl/ | *ŋaːj /ŋaːj/ | người /ŋɨəj˦˨/ | 𠊛 /ŋɨəi˨˩/ | người /ŋɨj˨˩/ | người /ŋɨəj˨˩/ | *m-raʔ /mraʔ/ |
| Head | tlốc /tlok/ | *k-loːk /k-loːk/ | đầu /ɗəw˦˨/ | 頭 /ɗəw˨˩/ | đầu /ɗəw˨˩/ | đầu /ɗəw˨˩/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ |
| Eye | măt /mat/ | *mat /mat/ | mắt /mak˧˦/ | 眜 /mat˧˥/ | mắt /mak˧˥/ | mắt /mat˧˥/ | *mat /mat/ |
| Ear | thai /tʰaːj/ | *saːj /saːj/ | tai /taːj˥/ | 𦖻 /taj˧/ | tai /taːj˧/ | tai /taj˧/ | *Ctoːr /Ctoːr/ |
| Nose | mũi /muj/ | *muːs /muːs/ | mũi /mui˧˩˨/ | 𪖫 /muj˧ˀ˥/ | mũi /mui˨˩˦/ | mũi /mui˧ˀ˥/ | *muh /muh/ |
| Mouth | mồm /mom/ | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ | miệng /miəŋ˧˩/ | 𠰘 /miəŋ˨ˀ/ | miệng /miəŋ˨˩˨/ | miệng /miəŋ˧˨ʔ/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ |
| Tooth | thăng /tʰaŋ/ | *k-saŋ /k-saŋ/ | răng /ʐaŋ˥/ | 𪘵 /zaŋ˧/ | răng /ɹaŋ˧/ | răng /zaŋ˧/ | *lmVɲ /lməɲ/ |
| Tongue | lãi /laːj/ | *laːs /laːs/ | lưỡi /lɨəj˧˩˨/ | 𦧜 /lɨəj˧ˀ˥/ | lưỡi /lɨj˨˩˦/ | lưỡi /lɨəj˧ˀ˥/ | *lntaːk /lntaːk/ |
| Hand | thay /tʰaːi/ | *siː /siː/ | tay /taj˥/ | 𢬣 /taj˧/ | tay /taj˧/ | tay /taj˧/ | *tiːʔ /tiːʔ/ |
| Foot | chân /cən/ | *ciɲ /ciɲ/ | chân /cəŋ˥/ | 蹎 /tɕən˧/ | chân /cəŋ˧/ | chân /tɕən˧/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ |
| Heart | nỏ /nɔ/ | — /—/ | trái tim /ʈaːj˨˦ tim˥/ | 𢁑𢙭 /tɕaːj˧˥ tim˧/ | trái tim /ʈaːj˧˥ tim˧/ | trái tim /tɕaːj˧˥ tim˧/ | *nuːɕ /nuːɕ/ |
| Bone | xiêng /siəŋ/ | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ | xương /sɨəŋ˥/ | 𩩫 /sɨəŋ˧/ | xương /sɨəŋ˧/ | xương /sɨəŋ˧/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ |
| Blood | mảu /maw/ | *t-muːʔ /t-muːʔ/ | máu /maw˨˦/ | 𧖱 /maːw˧˥/ | máu /maw˧˥/ | máu /maːw˧˥/ | *mham /mham/ |
| Poop | é /ɛ/ | — | phân /fəŋ˥/ | 𡳛 /kɨt̚˧˥/ | phân /fəŋ˧/ | cứt /kɨt̚˧˥/ | *ʔicʔ /ʔicʔ/ |
| Love | thương /tʰɨəŋ/ | — /—/ | thương /tʰɨəŋ˥/ | 𢞅 /iəw˧/ | thương /tʰɨəŋ˧/ | yêu /iəw˧/ | — /—/ |
| Tree | câl /kəl/ | *gəl /gəl/ | cây /kəj˥/ | 𣘃 /kəj˧/ | cây /kəj˧/ | cây /kəj˧/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ |
| Dog | chỏ /cɔ/ | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ | chó /cɔ˨˦/ | 㹥 /tɕɔ˧˥/ | chó /cɔ˧˥/ | chó /tɕɔ˧˥/ | *cɔː /cɔː/ |
| Cat | mèo /mɛw/ | — /—/ | mèo /mɛw˦˨/ | 貓 /mɛw˨˩/ | mèo /mɛw˨˩/ | mèo /mɛw˨˩/ | — /—/ |
| Fish | cả /kaː/ | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ | cá /kaː˨˦/ | 𩵜 /kaː˧˥/ | cá /kaː˧˥/ | cá /kaː˧˥/ | *kaʔ /kaʔ/ |
| Bird | chim /cim/ | *ciːm /ciːm/ | chim /cim˥/ | 𪀄 /tɕim˧/ | chim /cim˧/ | chim /tɕim˧/ | *ciːm /ciːm/ |
| Butterfly | pươm pưởm /pɨəm pɨəm/ | — | bươm bướm /ɓɨəm˥ ɓɨəm˨˦/ | 𧊉 /ɓɨəm˧˥/ | bươm bướm /ɓɨəm˧ ɓɨəm˧˥/ | bươm bướm /ɓɨəm˧ ɓɨəm˧˥/ | — |
| Egg | tlởng /tləːŋ/ | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ | trứng /ʈɨŋ˨˦/ | 𠨡 /tɕɨŋ˧˥/ | trứng /ʈɨŋ˧˥/ | trứng /tɕɨŋ˧˥/ | *ktam /ktam/ |
| Bear | củ /kuː/ | *c-guːʔ /c-guːʔ/ | gấu /ɣəw˨˦/ | 𤠰 /ɣəw˧˥/ | gấu /ɣəw˧˥/ | gấu /ɣəw˧˥/ | — |
| Horse | ngữa /ŋɨə/ | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ | ngựa /ŋɨə˧˩/ | 馭 /ŋɨə˧˨ʔ/ | ngựa /ŋɨə˨˩˨/ | ngựa /ŋɨə˧˨ʔ/ | — |
| House | nhà /ɲaː/ | *ɲaː /ɲaː/ | nhà /ɲaː˦˨/ | 茹 /ɲaː˨˩/ | nhà /ɲaː˨˩/ | nhà /ɲaː˨˩/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ |
| Milk | khã /kʰaː/ | *p-rah /p-rah/ | sữa /ʂɨə˧˩˨/ | 𣳪 /sɨə˧ˀ˥/ | sữa /ʂɨə˨˩˦/ | sữa /sɨə˧ˀ˥/ | — |
| Honey | mêch ong /mec ɔŋ/ | — | mật ong /mək˧˩ ɔŋ͡m˥/ | 蜜螉 /mət˨˩ ɔŋ͡m˧/ | mật ong /mək˨˩ ɔŋ͡m˧/ | mật ong /mət˨˩ ɔŋ͡m˧/ | — |
| Salt | bỏi /ɓɔːj/ | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ | muối /muəj˨˦/ | 圤 /muəj˧˥/ | muối /muj˧˥/ | muối /muəj˧˥/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ |
| Wine | hão /haːw/ | — | rượu vang /ʐɨəw˧˩ vaːŋ˥/ | — | rượu vang /ɹɨw˨˩˨ jaːŋ˧/ | rượu vang /zɨəw˧˨ʔ vaŋ˧/ | — |
| Iron | khách /kʰac/ | — | sắt /ʂak˧˦/ | 鐵 /sat˧˥/ | sắt /ʂak˧˥/ | sắt /sat˧˥/ | — |
| Book | chẩy /cəj/ | — | sách /ʂat˧˦/ | 冊 /sac˧˥/ | sách /ʂat˧˥/ | sách /sac˧˥/ | — |
| Eat | ăn /an/ | *ʔan /ʔan/ | ăn /aŋ˥/ | 𫗒 /an˧/ | ăn /aŋ˧/ | ăn /an˧/ | *ɟaː /ɟaː/ |
| Drink | ỏng /ɔŋ/ | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ | uống /uəŋ˨˦/ | 㕵 /uəŋ˧˥/ | uống /uəŋ˧˥/ | uống /uəŋ˧˥/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ |
| Sleep | táy /taj/ | — | ngủ /ŋu˧˩˨/ | 𥄬 /ŋu˧˩˧/ | ngủ /ŋu˨˩˦/ | ngủ /ŋu˧˩˧/ | *ɓic /ɓic/ |
| One | mộch /moːtʃ/ | *moːc /moːc/ | một /moːk˧˩/ | 𠬠 /mot˨˩/ | một /moːk͡p˨˩/ | một /mot˨˩/ | *muːj /muːj/ |
| Two | hal /haːl/ | *haːr /haːr/ | hai /haːj˥/ | 𠄩 /haːj˧/ | hai /haːj˧/ | hai /haːj˧/ | *ɓaːr /ɓaːr/ |
| Three | pa /paː/ | *paː /paː/ | ba /ɓaː˥/ | 𠀧 /ɓaː˧/ | ba /ɓaː˧/ | ba /ɓaː˧/ | *peʔ /peʔ/ |
| Four | pổn /pon/ | *poːnʔ /poːnʔ/ | bốn /ɓoːŋ˨˦/ | 𦊚 /ɓon˧˥/ | bốn /ɓoːŋ͡m˧˥/ | bốn /ɓon˧˥/ | *punʔ /punʔ/ |
| Five | đăm /ɗam/ | *ɗam /ɗam/ | năm /nam˥/ | 𠄼 /nam˧/ | năm /nam˧/ | năm /nam˧/ | *pɗam /pɗam/ |
| Hundred | tlăm /tlam/ | — | trăm /ʈam˥/ | 𤾓 /tɕam˧/ | trăm /ʈam˧/ | trăm /tɕam˧/ | — |
| Hello | đám rộ /ɗaːm roː/ | — /—/ | xin chào /sin˥ caːw˦˨/ | 吀嘲 /sin˧ tɕaːw˨˩/ | xin chào /sɨn˧ caːw˨˩/ | xin chào /sin˧ tɕaːw˨˩/ | — /—/ |
| Thank you | cám ơn /kaːm ɤn/ | — /—/ | cảm ơn /kaːm˧˩˨ ɤːŋ˥/ | 感恩 /kaːm˧˩˧ əːn˧/ | cảm ơn /kaːm˨˩˦ ɤːŋ˧/ | cảm ơn /kaːm˧˩˧ ɤːn˧/ | — /—/ |
| Good | thốch /tʰoc/ | — /—/ | tốt /toːk˧˦/ | 卒 /tot˧˥/ | tốt /toːk͡p˧˥/ | tốt /tot˧˥/ | — /—/ |
| New | mởi /məːj/ | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ | mới /mɤːj˨˦/ | 𡤔 /mɤːj˧˥/ | mới /mɤːj˧˥/ | mới /mɤːj˧˥/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ |
| Red | tó /tɔ/ | *tɔh /tɔh/ | đỏ /ɗɔ˧˩˨/ | 𧹥 /ɗɔ˧˩˧/ | đỏ /ɗɔ˨˩˦/ | đỏ /ɗɔ˧˩˧/ | *roːŋ /roːŋ/ |
| White | tlẳng /tlaŋ/ | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ | trắng /ʈaŋ˨˦/ | 𤽸 /tɕaŋ˧˥/ | trắng /ʈaŋ˧˥/ | trắng /tɕaŋ˧˥/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ |
| Black | dầm /jəm/ | — | đen /ɗɛŋ˥/ | 顛 /ɗɛn˧/ | đen /ɗɛŋ˧/ | đen /ɗɛn˧/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ |
| Green | xenh /sɛɲ/ | — | xanh lá /san˥ laː˨˦/ | 青蘿 /saɲ˧ laː˧˥/ | xanh lá /san˧ laː˧˥/ | xanh lá /saɲ˧ laː˧˥/ | — |
Page 1/9
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home