چام
צ'אם מערבית
אוסטרונזית (מלאית-פולינזית, צ׳אמית)
צ׳אם מערבית (cja) היא שפה אוסטרונזית מן הענף הצ׳אמי, שפתן של קהילות הצ׳אם המוסלמיות בקמבודיה (קמפונג צ׳אם, בטמבנג, פורסאט) ובחלקים מדרום וייטנאם (אן זיאנג, טאי נין), עם כ-190 אלף דוברים. אחרי נפילת ויג׳איה, בירת ממלכת צ׳אמפה, בידי דאי וייט ב-1471, ואחרי החורבן הסופי ב-1832, נמלטו אוכלוסיות צ׳אם גדולות מערבה והתאסלמו בהדרגה לאסלאם הסוני בקמבודיה בהשפעה מלאית. כיום הצ׳אם המערבית משתמשת בכתב הערבי בסגנון ג׳אווי לטקסטים דתיים; ואילו הכתב הצ׳אמי הברהמי ההיסטורי (שצאצא מפאלאווה-גרנתה) נשמר בצ׳אם המזרחית (cjm) שבווייטנאם. השפה איבדה את הטונים שקנתה במגע עם הווייטנאמית ופיתחה מערכת רגיסטרים המבוססת על ניגוד סדקי.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בצ'אם מערבית
מקורות
- Ethnologue: cja
- Thurgood (1999) From Ancient Cham to Modern Dialects
- Aymonier & Cabaton (1906) Dictionnaire čam-français
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: אוסטרונזית (מלאית-פולינזית, צ׳אמית)
| משמעות | צ'אם מערבית | צ'אם מזרחית | צ'אם עתיקה | מיננגקבאו | איבן | מוסי | בנג'ארית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ايا /ja/ | ꨀꨳꨩ /ʔiaː/ | ie /ʔiə/ | aia /aia/ | ai /ai/ | ayek /ajek/ | banyu /baɲu/ |
| אש | افوي /apuei/ | ꨀꨚꨶꨬ /apuei/ | apuy /ʔapuj/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| שמש | أديتياء /aditiak/ | ꨀꨕꨪꨓꨳꩀ /aɗitiaʔ/ | huriy /hurij/ | matoari /matoaɾi/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ |
| ירח | بيلن /bilan/ | ꨝꨪꨤꩆ /ɓilan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| כוכב | فتاۛء /patɨʔ/ | ꨝꨪꨓꨭꩀ /ɓituʔ/ | bituk /bituʔ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ |
| לילה | مالم /malam/ | ꨠꨤꩌ /mələm/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malam /malam/ | malem /maləm/ | malam /malam/ |
| רוח | أڠين /aŋin/ | ꨀꨋꨪꩆ /ʔaŋin/ | — | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ | angin /aŋin/ |
| אדמה | تانه /tanah/ | ꨓꨘꩍ /tanah/ | — | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ | tanah /tanah/ |
| אבן | فتاو /patau/ | ꨝꨓꨭꨥ /ɓatuw/ | batau /batau/ | batu /ˈbatu/ | batu /ˈbatu/ | batu /batu/ | batu /ˈbatu/ |
| אמא | ماي /mai/ | ꨀꨟꨰꩀ /ameʔ/ | inā /ina/ | amak /amaʔ/ | indai /indai/ | mak /mak/ | uma /uma/ |
| אבא | أمآ /amaː/ | ꨀꨟꨲ /amɨ/ | amā /ama/ | abak /abaʔ/ | apai /apai/ | bapak /bapak/ | abah /abah/ |
| אני | كاو /kɔw/ | ꨕꨨꨵꩀ /ɗahlaʔ/ | ku /ku/ | ambo /ambo/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ |
| אתה | هاۛ /hɨ/ | ꨨꨲ /hɨ/ | hã /haː/ | ang /aŋ/ | nuan /nuan/ | kau /kau/ | ikam /ikam/ |
| אנחנו | دري /drej/ | ꨁꨓꨩ /itaː/ | — /—/ | kito / kami /kito / kami/ | kitai / kami /kitai / kami/ | kito / kami /kito / kami/ | kita / kami /kita / kami/ |
| שם | أڠن /aŋan/ | ꨀꨋꩆ /aŋan/ | angan /aŋan/ | namo /namo/ | nama /nama/ | namo /namo/ | ngaran /ŋaran/ |
| עין | متا /mata/ | ꨟꨓꨩ /mətaː/ | matā /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ |
| שן | تڬي /taɡɛj/ | ꨓꨈꨬ /taɡaj/ | tagai /taɡaj/ | gigi /ɡiɡi/ | ngeliʼ /ŋeliʔ/ | gigi /ɡiɡi/ | gigi /ɡiɡi/ |
| לשון | دله /dalah/ | ꨕꨤꩍ /dalah/ | dalah /dalah/ | lidah /lidah/ | dilah /dilah/ | lidah /lidah/ | ilat /ilat/ |
| יד | تاڠين /taŋin/ | ꨓꨊꨪꩆ /taŋin/ | taŋin /taŋin/ | tangan /taŋan/ | jari /dʒari/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ |
| כף רגל | تاكاي /takai/ | ꨓꨆꨰ /takai/ | takai /takai/ | kaki /kaki/ | kaki /kaki/ | — | batis /batis/ |
| לב | هتاي /hatai/ | ꨨꨓꨰ /hatai/ | hatai /hatai/ | ati /ati/ | ati /ati/ | hati /hati/ | ati /ati/ |
| עצם | تلڠ /talaŋ/ | ꨓꨤꩃ /talaŋ/ | talang /talaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ | tulang /tulaŋ/ |
| דם | دره /darah/ | ꨕꨣꩍ /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ | darah /darah/ |
| אהבה | ڬاوه /ɡauh/ | ꨀꨘꨪꩅ /anit/ | klɛn /klɛn/ | cinto /tʃinto/ | rinduai /rinduai/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ |
| עץ | كايو /kajuv/ | ꨆꨢꨮꨭ /kajauː/ | phuəŋ /pʰuəŋ/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ |
| כלב | أتحو /atʰuv/ | ꨀꨧꨮꨭ /ʔasaw/ | asuv /asuw/ | anjiang /aɲdʒiaŋ/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ | hadupan /hadupan/ |
| חתול | ميٛو /meuv/ | ꨟꨢꨥ /mɨjaw/ | mɛw /mɛw/ | kuciang /kutʃiaŋ/ | mayau /majau/ | kucing /kutʃiŋ/ | pusa /pusa/ |
| דג | كان /kan/ | ꨁꨆꩆ /ikan/ | ikan /ikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ | ikan /ˈikan/ | iwak /ˈiwak/ |
| ביצה | بوه /boh/ | — | — | talua /talua/ | telu /təlu/ | telok /telok/ | hintalu /hintalu/ |
| בית | تحاڠ /tʰaŋ/ | ꨧꩃ /saːŋ/ | sɔŋ /sɔŋ/ | rumah /ɾumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ |
| לאכול | هواء /huak/ | ꨨꨶꩀ /huaʔ/ | bɔh /bɔh/ | makan /makan/ | makai /makai/ | makan /makan/ | makan /makan/ |
| לשתות | ماوم /maum/ | ꨟꨑꨭꩌ /mɨɲum/ | mɛnum /mɛnum/ | minum /minum/ | ngirup /ŋirup/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ |
| אחד | تحا /tʰa/ | ꨧ /saː/ | sa /sa/ | ciek /tʃieʔ/ | satu /satu/ | siko /siko/ | asa /asa/ |
| שתיים | ڎوا /ɗuə/ | ꨕꨶ /duaː/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ |
| שלוש | كلاو /klaw/ | ꨆꨵꨯꨱ /klɔw/ | klau /klau/ | tigo /tiɡo/ | tiga /tiɡa/ | tigo /tiɡo/ | talu /talu/ |
| חמש | لاماۛ /lamɨː/ | ꨤꨪꨟꨩ /limɨ/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ | limo /limo/ | lima /lima/ |
| שלום | سلام /salam/ | ꨦꨤꩌ /salam/ | — /—/ | salam /salam/ | salam /salam/ | halo /halo/ | salam /salam/ |
| תודה | تريما كاسيه /tarima kasiʔ/ | ꨙꨶ ꨜꨲꩊ /ɗua pʰuəl/ | — /—/ | tarimo kasiah /taɾimo kasiah/ | terima kasih /tərima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | tarima kasih /tarima kasih/ |
| טוב | سيام /siam/ | ꨧꨳꩌ /siam/ | siam /siam/ | rancak /ɾantʃaʔ/ | manah /manah/ | bagus /baɡus/ | bagus /baɡus/ |
| חדש | باهاو /bahau/ | ꨝꨣꨭꨥ /ɓaruw/ | — | baru /baru/ | baru /baru/ | anyar /aɲar/ | hanyar /haɲar/ |
| אדום | ماۛرياه /mɨriah/ | ꨟꨣꨳꩍ /mɨriah/ | mưriah /mɨriah/ | sirah /siɾah/ | mirah /miɾah/ | merah /ˈmerah/ | habang /habaŋ/ |
עמוד 1/6
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap