客家話

Kihakka

Kichina (Hakka)

FamiliaKichina (Hakka) Wasemaji約4400万人 (Hakka全体) Uandishi wa KilatiniPha̍k-fa-sṳ (PFS / 客語白話字) UsomajiHakka — kiwango cha Meixian (Pha̍k-fa-sṳ)

Hakka — aina ya kiwango cha Meixian (Guangdong). Inahifadhi miisho ya toni iliyozuiwa -p/-t/-k na nasali -m/-n/-ng za Kichina cha Kati. Kipengele cha utambuzi: konsonanti za kuzuia zenye sauti za Kichina cha Kati zimekuwa konsonanti za kuzuia zisizo na sauti zenye pumzi (alama ya kipekee ya Hakka), pamoja na mzunguko mkubwa wa irabu za mbele zilizozungushwa. Mfumo wa kiandishi: Pha̍k-fa-sṳ.

Maeneo inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kihakka

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
一 one yit /jit̚˨/
二 two ngi /ŋi˥˥/
三 three sâm /sam˦˦/
四 four si /si˥˥/
五 five ńg /ŋ̩˧˩/
六 six liuk /liuk̚˥/
七 seven chhit /tsʰit̚˨/
八 eight pat /pat̚˨/
九 nine kiú /kiu˧˩/
十 ten sṳ̍p /sɨp̚˥/
天 sky thiên /tʰien˦˦/
地 ground thi /tʰi˥˥/
日 sun ngit /ŋit̚˥/
月 moon ngie̍t /ŋiet̚˥/
山 mountain sân /san˦˦/
海 sea hói /hoi˧˩/
水 water súi /sui˧˩/
火 fire fó /fo˧˩/
木 tree muk /muk̚˥/
土 soil thú /tʰu˧˩/
石 stone sa̍k /sak̚˥/
鐵 iron thiet /tʰiet̚˨/
雨 rain yí /ji˧˩/
雪 snow siet /siet̚˨/
牛 ox ngiù /ŋiu˨˦/
虎 tiger fú /fu˧˩/
龍 dragon liùng /liuŋ˨˦/
蛇 snake sà /sa˨˦/
馬 horse má /ma˧˩/
羊 sheep yòng /joŋ˨˦/
雞 chicken kê /ke˦˦/
犬 dog khién /kʰien˧˩/
豬 pig chû /tsu˦˦/
貓 cat mêu /meu˦˦/
鳥 bird tiáu /tiau˧˩/
魚 fish ǹg /ŋ˨˦/
頭 head thèu /tʰeu˨˦/
目 eye muk /muk̚˥/
耳 ear ngí /ŋi˧˩/
鼻 nose phi /pʰi˥˥/
口 mouth khiéu /kʰieu˧˩/
牙 tooth ngà /ŋa˨˦/
心 heart sîm /sim˦˦/
手 hand sú /su˧˩/
足 foot chiuk /tɕiuk̚˨/
血 blood hiet /hiet̚˨/
肉 meat ngiuk /ŋiuk̚˥/
人 person 白讀 ngin /ŋin˨˦/
文讀 yin /jin˨˦/
女 woman ń /n̩˧˩/
兒 child yì /ji˨˦/
家 home, family kâ /ka˦˦/
門 door, gate mùn /mun˨˦/
飯 cooked rice, meal fan /fan˥˥/
茶 tea chhà /tsʰa˨˦/
錢 money chhièn /tsʰien˨˦/
年 year ngiàn /ŋian˨˦/
生 live, be born 白讀 sâng /saŋ˦˦/
文讀 sên /sen˦˦/
死 die sí /si˧˩/
行 go hang /haŋ˨˦/
行 row hong /hoŋ˨˦/
来 come lòi /loi˨˦/
去 leave hi /hi˥˥/
走 run chéu /tseu˧˩/
飛 fly 白讀 pî /pi˦˦/
文讀 fî /fi˦˦/
坐 sit chhô /tsʰo˦˦/
立 stand li̍p /lip̚˥/
見 see kien /kien˥˥/
聞 hear vùn /vun˨˦/
知 know tî /ti˦˦/
食 eat sṳ̍t /sɨt̚˥/
飲 drink yím /jim˧˩/
白 white pha̍k /pʰak̚˥/
黑 black het /het̚˨/
紅 red fùng /fuŋ˨˦/
黃 yellow vòng /voŋ˨˦/
青 blue-green chhiâng /tsʰiaŋ˦˦/
綠 green liu̍k /liuk̚˥/
灰 grey; ash fôi /foi˦˦/
大 big thai /tʰai˥˥/
小 small siáu /siau˧˩/
多 many, much tô /to˦˦/
長 long chhòng /tsʰoŋ˨˦/
長 grow; elder chóng /tsoŋ˧˩/
老 old láu /lau˧˩/
遠 far yán /jan˧˩/
熱 hot ngia̍t /ŋiat̚˥/
冷 cold lâng /laŋ˦˦/
香 fragrant hiông /hioŋ˦˦/
上 up song /soŋ˥˥/
下 down ha /ha˥˥/
左 left chó /tso˧˩/
右 right yu /ju˥˥/
中 middle chûng /tsuŋ˦˦/
中 hit chung /tsuŋ˥˥/
央 center yông /joŋ˦˦/
東 east tûng /tuŋ˦˦/
西 west sî /si˦˦/
南 south nàm /nam˨˦/
北 north 白讀 pet /pet̚˨/
文讀 pak /pak̚˨/
我 I, me 白讀 ngài /ŋai˨˦/
文讀 ngô /ŋo˦˦/
你 you 白讀 ǹ /n̩˨˦/
文讀 nî /ni˦˦/
有 have; there is 白讀 yû /ju˦˦/
文讀 yú /ju˧˩/
無 not have, without 白讀 mò /mo˨˦/
文讀 vù /vu˨˦/
不 not put /put̚˨/
個 piece (classifier) ke /ke˥˥/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Hakka)

Maana KihakkaKihakka cha TaiwanKihakka cha HailuKiyue cha ZhongshanKigan cha JiʼanKiganKigani cha Fuzhou
Maji 水 /sui˧˩/ 水 /sui˧˩/ 水 /ʃui˨˦/ 水 /sɵy˨˩˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /sui˨˩˧/ 水 /suøi˧˥/
Moto 火 /fo˧˩/ 火 /fo˧˩/ 火 /fo˨˦/ 火 /fɔ˨˩˧/ 火 /fo˥˧/ 火 /fo˨˩˧/ 火 /fɔ˧˥/
Jua 日头 /ŋit˩ tʰeu˩˩/ 日頭 /ŋit˨ tʰeu˩˩/ 日頭 /ŋit˥ tʰeu˥˥/ 熱頭 /ŋit˧ tʰɐu˥˩/ 日头 /lɛ˧˧˦ tʰɛu˩˩/ 日头 /ȵit˥ tʰɛu/ 日头 /ȵit˥ xɛu˨˦/
Mwezi 月光 /ŋiat˥ kuoŋ˦/ 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ 月光 /ŋiet˨ koŋ˥˧/ 月光 /ŋyt˧ kɔŋ˥˥/ 月光 /yɛ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 月光 /ȵyot˨ kuɔŋ˦˨/ 月光 /ȵyɔt˥ kuɔŋ˩˩/
Nyota 星仔 /sen˦ ne˧˩/ 星仔 /sen˨˦ e˧˩/ 星仔 /siaŋ˥˧ ɤ˥˥/ 天星 /tʰin˥˥ siaŋ˥˥/ 星光 /ɕiaŋ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 星子 /ɕiaŋ˦˨ tsɿ/ 星 /ɕiaŋ˩˩/
Usiku 暗晡夜 /am˥˧ pu˦ ia˥˧/ 暗晡夜 /am˥˥ pu˨˦ ia˥˥/ 暗晡夜 /am˩˩ pu˥˧ ʒa˧˧/ 夜晚 /ja˧˧ man˨˩˧/ 夜里 /ia˨˩˦ li˥˧/ 夜里 /ia˨˩ li˨˩˧/ 夜里 /ia˧˧ ti˧˥/
Mvua 雨 /i˧˩/ 雨 /i˧˩/ 雨 /ʒi˨˦/ 雨 /y˨˩˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˨˩˧/ 雨 /i˧˥/
Theluji 雪 /siet˩/ 雪 /siet˨/ 雪 /siet˥/ 雪 /syt˧/ 雪 /ɕyɛ˧˧˦/ 雪 /ɕyot˥/ 雪 /ɕyɔt˨/
Ukurasa 1/11

Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno

Linganisha na lugha kuu za dunia

Kihakka
𠊎 想 試著 旅館 對門 店 肚 看著个 西裝
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
私は ホテルの 向かいの お店 で 見た スーツを 試着 したいです
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля

Linganisha na lugha za uainishaji ule ule

Kihakka
𠊎 想 試著 旅館 對門 店 肚 看著个 西裝
吾 欲 試 客舍 對面 肆 中 所見之 衣
吾 欲 試 逆旅 對面 邸店 中 所見之 衣
我 想 试穿 酒店 对面的 商店 里 看到的 那套西装
我 想 試穿 酒店 對面 間鋪 入面 見到嘅 套西裝

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Hakka)

Herufi KihakkaHakka ya MeixianKihakka cha TaiwanKihakka cha HailuHakka ya Sha Tau KokKigani cha FuzhouKigan
一 yit /jit̚˨/ yit /jit̚˩/ id5 /it̚˨/ yit /jit̚˥/ zit²¹ /zit̚˨˩/ it³² /it̚˧˨/ it⁵ /it̚˥/
二 ngi /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˥˧/ ngi4 /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˧˧/ gi⁴² /ɡi˦˨/ ɘ¹² /ɘ˩˨/ ɵ²¹ /ɵ˨˩/
三 sâm /sam˦˦/ sâm /sam˦˦/ sam1 /sam˨˦/ sâm /sam˥˧/ sam³³ /sam˧˧/ sam³¹ /sam˧˩/ san⁴² /san˦˨/
四 si /si˥˥/ sì /sɿ˥˧/ si4 /si˥˥/ sì /si˩˩/ si⁴² /si˦˨/ sɿ⁴¹ /sɿ˦˩/ sɿ⁴⁵ /sɿ˦˥/
五 ńg /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̍˧˩/ ng3 /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̩˨˦/ n̩³¹ /n̩˧˩/ ŋ̍⁴⁵ /ŋ̍˦˥/ 白讀ŋ̍²¹³ /ŋ̍˨˩˧/文讀u²¹³ /u˨˩˧/
六 liuk /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˥/ liug6 /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˨/ luk²¹ /luk̚˨˩/ tiuʔ⁴ /tiuʔ˦/ liuʔ⁵ /liuʔ˥/
七 chhit /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˩/ cid5 /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˥/ tsʰit²¹ /tsʰit̚˨˩/ tsʰit³² /tsʰit̚˧˨/ tɕʰit⁵ /tɕʰit̚˥/
八 pat /pat̚˨/ pat /pat̚˩/ bad5 /pat̚˨/ pat /pat̚˥/ pat²¹ /pat̚˨˩/ pat³² /pat̚˧˨/ pat⁵ /pat̚˥/
九 kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ giu3 /kiu˧˩/ kiú /kiu˨˦/ kiu³¹ /kiu˧˩/ tɕiu⁴⁵ /tɕiu˦˥/ tɕiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/
十 sṳ̍p /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ siib6 /sɨp̚˥/ shi̍p /ʃip̚˨/ sip⁵⁵ /sip̚˥˥/ sip⁴ /sip̚˦/ sɨt²¹ /sɨt̚˨˩/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap