台灣客家話四縣腔

Kihakka cha Taiwan

Kichina (Hakka)

FamiliaKichina (Hakka) Wasemaji~3M (~750K kila siku L1) Hatiherufi za Kihan (pamoja na unukuzi wa PFS kwa maneno mahususi ya Kihakka) NchiTaiwan (Hsinchu, Miaoli, Pingtung, Taoyuan) Lugha rasmiTaiwan (lugha ya kitaifa tangu Hakka Basic Act 2018) Uhai wa lughasalama ISO 639-3hak

Kihakka cha Taiwan kinatokana na uhamiaji wa watu wa Hakka kutoka kusini mwa China kuanzia karne ya 17–18. Kinatofautiana na Kihakka cha bara kwa toni, msamiati, na matamshi. Lahaja kuu ni pamoja na Sixian (lahaja iliyozoeleka zaidi, inayotumika hapa, yenye toni sita), Hailu (toni saba), Dabu, Raoping, na Zhao'an. Kinatambuliwa kama lugha ya kitaifa ya Taiwan tangu Sheria ya Msingi ya Hakka ya mwaka 2018, ikiwa na elimu inayofadhiliwa na serikali kwa bidii, vyombo vya habari vya utangazaji (Hakka TV), na mfumo wa uandishi wa herufi za Kilatini wa Pe̍h-fa-sṳ kwa msamiati mahususi wa Kihakka.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kihakka cha Taiwan →

Maneno 87 ya msingi katika Kihakka cha Taiwan

Maji

水

sui˧˩

Moto

火

fo˧˩

Jua

日頭

ŋit˨ tʰeu˩˩

Mwezi

月光

ŋiet˥ koŋ˨˦

Nyota

星仔

sen˨˦ e˧˩

Usiku

暗晡夜

am˥˥ pu˨˦ ia˥˥

Mvua

雨

i˧˩

Theluji

雪

siet˨

Upepo

風

fuŋ˨˦

Udongo

土

tʰu˧˩

Jiwe

石頭

sak˥ tʰeu˩˩

Mlima

山

san˨˦

Bahari

海

hoi˧˩

Mama

阿姆

a˨˦ me˨˦

Baba

阿爸

a˨˦ pa˨˦

Binti

妹仔

moi˥˥ e˧˩

Mimi

𠊎

ŋai˩˩

Wewe

你

ŋi˩˩

Sisi

𫣆兜 / 𠊎兜

en˨˦ teu˨˦ / ŋai˩˩ teu˨˦

Jina

名仔

miaŋ˩˩ e˧˩

Mtu

人

ŋin˩˩

Kichwa

頭那

tʰeu˩˩ na˩˩

Jicho

目珠

muk˨ tsu˨˦

Sikio

耳公

ŋi˧˩ kuŋ˨˦

Pua

鼻公

pʰi˥˥ kuŋ˨˦

Mdomo

嘴

tsoi˥˥

Jino

牙

ŋa˩˩

Ulimi

舌嫲

sat˥ ma˩˩

Mkono

手

su˧˩

Mguu

腳

kiok˨

Moyo

心

sim˨˦

Mfupa

骨頭

kut˨ tʰeu˩˩

Damu

血

hiet˨

Kinyesi

屎

sɨ˧˩

Upendo

惜

siak˨

Mti

樹仔

su˥˥ e˧˩

Mbwa

狗仔

kieu˧˩ e˧˩

Paka

貓仔

meu˨˦ e˧˩

Samaki

魚

ŋ̍˩˩

Ndege

鳥仔

tiau˨˦ e˧˩

Kipepeo

揚蝶仔

ioŋ˩˩ iak˥ e˧˩

Yai

卵

lon˧˩

Dubu

熊

iuŋ˩˩

Farasi

馬

ma˨˦

Nyumba

屋

vuk˨

Maziwa

牛奶

ŋiu˩˩ nen˥˥

Asali

蜂糖

pʰuŋ˨˦ tʰoŋ˩˩

Chumvi

鹽

iam˩˩

Mvinyo

葡萄酒

pʰu˩˩ tʰo˩˩ tsiu˧˩

Mchele

米

mi˧˩

Chokoleti

—

—

Chuma

鐵

tʰiet˨

Gurudumu

輪

lun˩˩

Hariri

絲

sɨ˨˦

Kitabu

書

su˨˦

Kula

食

sɨt˥

Kunywa

啉

lim˨˦

Kulala

睡目

soi˥˥ muk˥

Moja

一

it˨

Mbili

二

ŋi˥˥

Tatu

三

sam˨˦

Nne

四

si˥˥

Tano

五

ŋ̍˧˩

Mia

百

pak˨

Habari

你好

ŋi˩˩ ho˧˩

Asante

承蒙你

sɨn˩˩ muŋ˩˩ ŋi˩˩

Nzuri

好

ho˧˩

Mpya

新

sin˨˦

Nyekundu

紅

fuŋ˩˩

Nyeupe

白

pʰak˥

Nyeusi

烏

vu˨˦

Kijani

綠

liuk˥

Buluu

藍

lam˩˩

Kekeo

杜鵑

tʰu˥˥ kien˨˦

Kompyuta

電腦

tʰien˥˥ no˧˩

Sushi

壽司

su˥˥ sɨ˨˦

Chai

茶

tsʰa˩˩

Kahawa

咖啡

ka˨˦ pi˨˦

Sukari

糖

tʰoŋ˩˩

Chungwa

柑仔

kam˨˦ e˧˩

99

九十九

kiu˧˩ sɨp˥ kiu˧˩

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Hakka)

Maana Kihakka cha TaiwanKihakkaKihakka cha HailuKiyue cha ZhongshanKigan cha JiʼanKigani cha FuzhouKibaihua cha Nanning
Maji 水 /sui˧˩/ 水 /sui˧˩/ 水 /ʃui˨˦/ 水 /sɵy˨˩˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /suøi˧˥/ 水 /ʃui˧˥/
Moto 火 /fo˧˩/ 火 /fo˧˩/ 火 /fo˨˦/ 火 /fɔ˨˩˧/ 火 /fo˥˧/ 火 /fɔ˧˥/ 火 /fɔ˧˥/
Jua 日頭 /ŋit˨ tʰeu˩˩/ 日头 /ŋit˩ tʰeu˩˩/ 日頭 /ŋit˥ tʰeu˥˥/ 熱頭 /ŋit˧ tʰɐu˥˩/ 日头 /lɛ˧˧˦ tʰɛu˩˩/ 日头 /ȵit˥ xɛu˨˦/ 日头 /jɐt˨ tʰɐu˨˩/
Mwezi 月光 /ŋiet˥ koŋ˨˦/ 月光 /ŋiat˥ kuoŋ˦/ 月光 /ŋiet˨ koŋ˥˧/ 月光 /ŋyt˧ kɔŋ˥˥/ 月光 /yɛ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 月光 /ȵyɔt˥ kuɔŋ˩˩/ 月光 /jyt˨ kɔŋ˥˥/
Nyota 星仔 /sen˨˦ e˧˩/ 星仔 /sen˦ ne˧˩/ 星仔 /siaŋ˥˧ ɤ˥˥/ 天星 /tʰin˥˥ siaŋ˥˥/ 星光 /ɕiaŋ˧˧˦ kuɔŋ˧˧˦/ 星 /ɕiaŋ˩˩/ 天星 /tʰin˥˥ ɬɛŋ˥˥/
Usiku 暗晡夜 /am˥˥ pu˨˦ ia˥˥/ 暗晡夜 /am˥˧ pu˦ ia˥˧/ 暗晡夜 /am˩˩ pu˥˧ ʒa˧˧/ 夜晚 /ja˧˧ man˨˩˧/ 夜里 /ia˨˩˦ li˥˧/ 夜里 /ia˧˧ ti˧˥/ 夜晚 /jɛ˨˨ man˨˦/
Mvua 雨 /i˧˩/ 雨 /i˧˩/ 雨 /ʒi˨˦/ 雨 /y˨˩˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /i˧˥/ 雨 /jy˨˦/
Theluji 雪 /siet˨/ 雪 /siet˩/ 雪 /siet˥/ 雪 /syt˧/ 雪 /ɕyɛ˧˧˦/ 雪 /ɕyɔt˨/ 雪 /ɬyt˧/
Ukurasa 1/11

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Herufi Kihakka cha TaiwanHakka ya MeixianKihakkaKihakka cha HailuHakka ya Sha Tau KokKiyue cha ZhongshanKigan
一 id5 /it̚˨/ yit /jit̚˩/ yit /jit̚˨/ yit /jit̚˥/ zit²¹ /zit̚˨˩/ jat1 /jɐt̚˥/ it⁵ /it̚˥/
二 ngi4 /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˥˧/ ngi /ŋi˥˥/ ngì /ŋi˧˧/ gi⁴² /ɡi˦˨/ ngi6 /ŋi˧˧/ ɵ²¹ /ɵ˨˩/
三 sam1 /sam˨˦/ sâm /sam˦˦/ sâm /sam˦˦/ sâm /sam˥˧/ sam³³ /sam˧˧/ saam1 /sam˥˥/ san⁴² /san˦˨/
四 si4 /si˥˥/ sì /sɿ˥˧/ si /si˥˥/ sì /si˩˩/ si⁴² /si˦˨/ si3 /si˧˧/ sɿ⁴⁵ /sɿ˦˥/
五 ng3 /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̍˧˩/ ńg /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̩˨˦/ n̩³¹ /n̩˧˩/ ng5 /ŋ̍˨˩˧/ 白讀ŋ̍²¹³ /ŋ̍˨˩˧/文讀u²¹³ /u˨˩˧/
六 liug6 /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˥/ liuk /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˨/ luk²¹ /luk̚˨˩/ luk6 /lʊk̚˧/ liuʔ⁵ /liuʔ˥/
七 cid5 /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˩/ chhit /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˥/ tsʰit²¹ /tsʰit̚˨˩/ cat1 /tsʰɐt̚˥/ tɕʰit⁵ /tɕʰit̚˥/
八 bad5 /pat̚˨/ pat /pat̚˩/ pat /pat̚˨/ pat /pat̚˥/ pat²¹ /pat̚˨˩/ baat3 /pat̚˧/ pat⁵ /pat̚˥/
九 giu3 /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˨˦/ kiu³¹ /kiu˧˩/ gau2 /kɐu˨˩˧/ tɕiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/
十 siib6 /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ shi̍p /ʃip̚˨/ sip⁵⁵ /sip̚˥˥/ sap6 /sɐp̚˧/ sɨt²¹ /sɨt̚˨˩/
Ukurasa 1/11

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap