漢代漢語
Kichina cha Han
Kichina (Eastern Han Chinese) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kichina cha Nasaba ya Han (206 KK-220 BK) kinawakilisha Kichina cha Kale kikibadilika kuwa Kichina cha Kati. Kipindi hicho kilianzisha Kichina cha Kale kama kiwango cha kifasihi kilichodumu kwa milenia mbili katika Asia ya Mashariki.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kichina cha Han
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Eastern Han Chinese)
| Maana | Kichina cha Han | Kichina cha Kati | Kichina cha Kale | Kimandarini cha Mapema (Zhongyuan Yinyun) | Proto-Sino-Tibet | Kiamru | Wenyan ya Kikantoni |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | 水 /ćwǝ́j/ | 水 /ɕwi/ | 水 /*s.turʔ/ | 水 /ʂui/ | *ti(y) /ti(j)/ | o /ɔ/ | 水 /sɵy˧˥/ |
| Moto | 火 /m̥ǝ̄́j/ | 火 /hwa/ | 火 /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | 火 /xuɔ/ | *mey /mey/ | mai /mɑɪ/ | 火 /fɔ˧˥/ |
| Jua | 日 /ńǝt/ | 日 /ȵit/ | 日 /*C.nik/ | 日 /ɽi/ | *nəy /nəy/ | thum /tʰum/ | 日 /jɐt˨/ |
| Mwezi | 月 /ŋwat/ | 月 /ŋuat/ | 月 /*[ŋ]ʷat/ | 月 /iuɛ/ | *s-la /s-la/ | la /lə/ | 月 /jyt˨/ |
| Nyota | 星 /shiēŋ/ | 星 /sɛjŋ/ | 星 /*s-tsʰˤeŋ/ | 星 /siəŋ/ | *s-kar /s-kar/ | kɯr /kɯr/ | 星 /sɪŋ˥/ |
| Usiku | 夜 /źäh/ | 夜 /jia/ | 夜 /*[ɢ]Ak-s/ | 夜 /iɛ/ | *mun /mun/ | yak /jak/ | 夜 /jɛː˨/ |
| Mvua | 雨 /whá/ | 雨 /ɦuə̆/ | 雨 /*C.ɢʷ(r)aʔ/ | 雨 /iu/ | *r-wa /r-wa/ | — | 雨 /jyː˩˧/ |
| Theluji | 雪 /sjwat/ | 雪 /swiat/ | 雪 /*[s]ot/ | 雪 /siuɛ/ | *s-pʷal /s-pʷal/ | — | 雪 /syːt˧/ |
| Upepo | 風 /prǝm/ | 風 /puwŋ/ | 風 /*prəm/ | 風 /fuŋ/ | *qV-lij /qV-lij/ | — | 風 /fʊŋ˥/ |
| Udongo | 土 /thā́/ | 土 /tʰɔ/ | 土 /*tʰˤaʔ/ | 土 /tʰu/ | *m-l(e/ə)y /m-l(e/ə)j/ | — | 土 /tʰou˧˥/ |
| Jiwe | 石 /ʒ́iak/ | 石 /dʑiajk/ | 石 /*dAk/ | 石 /ʂi/ | *r-luŋ /r-luŋ/ | — | 石 /sɛːk˨/ |
| Mlima | 山 /ṣān/ | 山 /ʂəɨn/ | 山 /*s-ŋrar/ | 山 /ʂan/ | *s-gaŋ /s-ɡaŋ/ | — | 山 /saːn˥/ |
| Bahari | 海 /m̥ǝ̄́/ | 海 /həj/ | 海 /*m̥ˤəʔ/ | 海 /xai/ | — | — | 海 /hɔːi˧˥/ |
| Mama | 母 /mǝ̄́/ | 母 /məw/ | 母 /*məʔ/ | 母 /mu/ | *ma /ma/ | au /əʔu/ | 母 /mou˩˧/ |
| Baba | 父 /bwá/ | 父 /buə̆/ | 父 /*[N-p](r)aʔ/ | 父 /fu/ | *pa /pa/ | pa /pə/ | 父 /fu˨/ |
| Binti | 女 /ṇá/ | 女 /ɳɨə̆/ | 女 /*nraʔ/ | 女兒 /niu ɽʅ/ | — | — | 女 /nɵy˩˧/ |
| Mimi | 我 /ŋhǟ́/ | 我 /ŋa/ | 我 /*ŋˤajʔ/ | 我 /ŋɔ/ | *ŋa /ŋa/ | nga /ŋa/ | 我 /ŋɔ˩˧/ |
| Wewe | 汝 /ńhá/ | 汝 /ȵɨə̆/ | 汝 /*naʔ/ | 汝 /ɽiu/ | *naŋ /naŋ/ | nang /naŋ/ | 汝 /jyː˩˧/ |
| Sisi | 我等 /ŋhǟ́ tǝ̄́ŋ/ | 我等 /ŋa təŋ/ | 我 /*ŋˤajʔ/ | 我等 /ŋɔ təŋ/ | — /—/ | — /—/ | 我等 /ŋɔ˩˧ tɐŋ˧˥/ |
| Jina | 名 /mhjeŋ/ | 名 /miajŋ/ | 名 /*C.meŋ/ | 名 /miəŋ/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | ming /miŋ/ | 名 /mɪŋ˨˩/ |
| Mtu | 人 /ń́ǝn/ | 人 /ȵin/ | 人 /*niŋ/ | 人 /ɽiən/ | *r-mi(y)-n /r-mi(j)-n/ | — | 人 /jɐn˨˩/ |
| Kichwa | 首 /śǝ́w/ | 頭 /dəw/ | 首 /*l̥uʔ/ | 頭 /tʰəu/ | *m-gaw /m-gaw/ | — | 首 /sɐu˧˥/ |
| Jicho | 目 /mhǝuk/ | 目 /muwk/ | 目 /*C.m(r)[u]k/ | 目 /mu/ | *s-mik /s-mik/ | mik /mɪk/ | 目 /mʊk˨/ |
| Sikio | 耳 /ń́ǝ́/ | 耳 /ȵɨ/ | 耳 /*C.nəʔ/ | 耳 /ɽʅ/ | *r-na /r̩na/ | na /na/ | 耳 /jiː˩˧/ |
| Pua | 鼻 /bhjǝś/ | 鼻 /bi/ | 鼻 /*m-bi[t]-s/ | 鼻 /pi/ | *s-na /sna/ | — | 鼻 /pei˨/ |
| Mdomo | 口 /khwā́/ | 口 /kʰəw/ | 口 /*kʰˤ(r)oʔ/ | 口 /kʰəu/ | *s-muːr /s-muːr/ | nor /nɔr/ | 口 /hɐu˧˥/ |
| Jino | 牙 /ŋrǟ/ | 牙 /ŋaɨ/ | 牙 /*m-ɢˤ<r>a/ | 牙 /ia/ | *s-wa /swa/ | ha /ha/ | 牙 /ŋaː˨˩/ |
| Ulimi | 舌 /źat/ | 舌 /ʑiat/ | 舌 /*mə.lat/ | 舌 /ʂiɛ/ | *mlja /mlja/ | dai /dai/ | 舌 /siːt˨/ |
| Mkono | 手 /shǝ́w/ | 手 /ɕuw/ | 手 /*n̥uʔ/ | 手 /ʂiəu/ | *lak /lak/ | bong /boŋ/ | 手 /sɐu˧˥/ |
| Mguu | 足 /cjok/ | 足 /tsuawk/ | 足 /*[ts]ok/ | 足 /tsiu/ | *r-kaŋ /r-kaŋ/ | klong /kləŋ/ | 足 /tsʊk˥/ |
| Moyo | 心 /sjǝm/ | 心 /sim/ | 心 /*səm/ | 心 /siəm/ | — /—/ | tsak /tsʰɑk/ | 心 /sɐm˥/ |
| Mfupa | 骨 /kwǝ̄t/ | 骨 /kwət/ | 骨 /*kˤut/ | 骨 /ku/ | *rus /rus/ | hut /hut/ | 骨 /kʷɐt˥/ |
| Damu | 血 /w̥iǝ̄t/ | 血 /hwɛt/ | 血 /*m̥ˤik/ | 血 /xiɛ/ | *s-hwəy-t /shwəjt/ | wi /wi/ | 血 /hyːt˧/ |
| Kinyesi | 屎 /śǝ́j/ | 屎 /ɕi/ | 屎 /*[qʰ]ijʔ/ | 屎 /ʂʅ/ | *kləy /kləj/ | — | 屎 /siː˧˥/ |
| Upendo | 愛 /ʔǝ̄ś/ | 愛 /ʔəj/ | 愛 /*[q]ˤə[p]-s/ | 愛 /ai/ | *m-dza-k /m-dza-k/ | akiet /əkiɛt/ | 愛 /ɔi˧/ |
| Mti | 木 /mhōk/ | 木 /məwk/ | 木 /*C.mˤok/ | 木 /mu/ | *siŋ /siŋ/ | tshing /tsʰɪŋ/ | 木 /mʊk˨/ |
| Mbwa | 犬 /khwiǝ̄́n/ | 犬 /kʰwɛn/ | 犬 /*[k]ʷʰˤ[e][n]ʔ/ | 犬 /kʰiuɛn/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | takui /təkuɪ/ | 犬 /hyn˧˥/ |
| Paka | 貓 /mhrāw/ | 貓 /maɨw/ | 貓 /*C.mˤraw/ | 貓 /mau/ | — /—/ | tamin /təmɪn/ | 貓 /maːu˥/ |
| Samaki | 魚 /ŋha/ | 魚 /ŋɨə̆/ | 魚 /*[r.ŋ]a/ | 魚 /iu/ | *ŋja /ŋja/ | nga /ŋa/ | 魚 /jyː˨˩/ |
| Ndege | 鳥 /tiǝ̄́w/ | 鳥 /tɛw/ | 鳥 /*tˤiwʔ/ | 鳥 /niɛu/ | *bya /bja/ | — | 鳥 /niːu˩˧/ |
| Kipepeo | 胡蝶 /ɣā l(h)iāp/ | 胡蝶 /ɦɔ dɛp/ | 胡蝶 /*[ɡ]ˤa lˤep/ | 胡蝶 /xu tiɛ/ | — | — | 胡蝶 /wu˨˩ tiːp˨/ |
| Yai | 卵 /rhwā́n/ | 卵 /lwan/ | 卵 /*k.rˤorʔ/ | 卵 /luɔn/ | *ʔu /ʔu/ | — | 卵 /lɵn˩˧/ |
| Dubu | 熊 /whǝm/ | 熊 /ɦuwŋ/ | 熊 /*C.[ɢ]ʷ(r)əm/ | 熊 /xiuŋ/ | *d-wam /d-wam/ | — | 熊 /hʊŋ˨˩/ |
| Farasi | 馬 /mrǟ́/ | 馬 /maɨ/ | 馬 /*mˤraʔ/ | 馬 /ma/ | *s/m-raŋ /s/m-raŋ/ | — | 馬 /maː˩˧/ |
| Nyumba | 屋 /ʔōk/ | 屋 /ʔəwk/ | 室 /*s.ti[t]/ | 屋 /u/ | *k-yim /k-jim/ | khim /kʲɪm/ | 屋 /ʊk˥/ |
| Maziwa | 乳 /ńwá/ | 乳 /ȵuə̆/ | 乳 /*noʔ/ | 乳 /ɽiu/ | *s-nəw /s-nəw/ | — | 乳 /jyː˩˧/ |
| Asali | 蜜 /mjǝt/ | 蜜 /mit/ | 蜜 /*mit/ | 蜜 /mi/ | — | — | 蜜 /mɐt˨/ |
| Chumvi | 鹽 /źam/ | 鹽 /jiam/ | 鹽 /*[ɢr][o]m/ | 鹽 /iɛm/ | *g-rjum /g-rjum/ | — | 鹽 /jiːm˨˩/ |
| Mvinyo | 蒲陶酒 /bhā lhǝ̄w cjǝ́w/ | 葡萄酒 /bɔ daw tsuw/ | — | — | — | — | 葡萄酒 /pʰou˨˩ tʰou˨˩ tsɐu˧˥/ |
| Mchele | 米 /mhiǝ̄́j/ | 米 /mɛj/ | 米 /*(C.)mˤ[e]jʔ/ | 米 /mi/ | *b-ras /b-ras/ | — | 米 /mɐi˩˧/ |
| Chuma | 鐵 /l̥iǝ̄t/ | 鐵 /tʰɛt/ | 鐵 /*l̥ˤik/ | 鐵 /tʰiɛ/ | *l-tsyak /l-tsjak/ | — | 鐵 /tʰiːt˧/ |
| Gurudumu | 輪 /rwǝn/ | 輪 /lwin/ | 輪 /*[r]u[n]/ | 輪 /liuən/ | — | — | 輪 /lɵn˨˩/ |
| Hariri | 絲 /sjǝ/ | 絲 /sɨ/ | 絲 /*[s]ə/ | 絲 /sɿ/ | — | — | 絲 /siː˥/ |
| Kitabu | 書 /ća/ | 書 /ɕɨə̆/ | 書 /*s-ta/ | 書 /ʂiu/ | — | — | 書 /syː˥/ |
| Kula | 食 /źǝk/ | 食 /ʑik/ | 食 /*mə-lək/ | 食 /ʂi/ | *dzya /dzja/ | tsa /tsɑ/ | 食 /sɪk˨/ |
| Kunywa | 飲 /ʔǝ́m/ | 飲 /ʔjim/ | 飲 /*q(r)[u]mʔ/ | 飲 /iəm/ | *s(y)awk /s(j)awk/ | kham /kʰɑm/ | 飲 /jɐm˧˥/ |
| Kulala | 寐 /m(h)jǝś/ | 眠 /mɛn/ | 寐 /*mi[t]-s/ | 睡 /ʂui/ | *yip /jip/ | — | 寐 /mei˨/ |
| Moja | 一 /ʔjǝt/ | 一 /ʔit/ | 一 /*ʔi[t]/ | 一 /i/ | *tik /tik/ | lok /lɔk/ | 一 /jɐt˥/ |
| Mbili | 二 /ńǝś/ | 二 /ȵi/ | 二 /*ni[j]-s/ | 二 /ɽʅ/ | *g-nis /g-nis/ | pəni /pəni/ | 二 /jiː˨/ |
| Tatu | 三 /sǝ̄m/ | 三 /sam/ | 三 /*s.rum/ | 三 /sam/ | *g-sum /ɡsum/ | sum /sum/ | 三 /saːm˥/ |
| Nne | 四 /s(h)jǝś/ | 四 /si/ | 四 /*s.li[j]-s/ | 四 /sɿ/ | *b-ləy /bləj/ | — | 四 /sei˧/ |
| Tano | 五 /ŋhā́/ | 五 /ŋɔ/ | 五 /*C.ŋˤaʔ/ | 五 /u/ | *l-ŋaʔ /lŋaʔ/ | — | 五 /ŋ̍˩˧/ |
| Mia | 百 /prāk/ | 百 /paɨjk/ | 百 /*pˤrak/ | 百 /pai/ | *r-gya /rɡja/ | — | 百 /paːk˧/ |
| Habari | 萬福 /mwanh pwǝk/ | 萬福 /muan puwk/ | — /—/ | 萬福 /ʋan fu/ | — /—/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | 萬福 /man˨ fʊk˥/ |
| Asante | 謝 /zhäh/ | 謝 /zia/ | 謝 /*sə-lAk-s/ | 謝 /siɛ/ | — /—/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | 謝 /tsɛ˨/ |
| Nzuri | 善 /ʒ́(h)án/ | 善 /dʑian/ | 好 /*qʰˤuʔ/ | 善 /ʂiɛn/ | *l(j)ak /l(j)ak/ | — /—/ | 善 /sin˨/ |
| Mpya | 新 /sjǝn/ | 新 /sin/ | 新 /*s.tsʰi[n]/ | 新 /siən/ | *g-sar /g-sar/ | — | 新 /sɐn˥/ |
| Nyekundu | 赤 /khiak/ | 赤 /cʰiajk/ | 赤 /*[t-qʰ](r)Ak/ | 紅 /xuŋ/ | *tya-n /tja-n/ | ni /ni/ | 赤 /tsʰɪk˧/ |
| Nyeupe | 白 /brāk/ | 白 /baɨjk/ | 白 /*bˤrak/ | 白 /pai/ | *bawk /bawk/ | — /—/ | 白 /paːk˨/ |
| Nyeusi | 黑 /m̥ǝ̄k/ | 黑 /hək/ | 黑 /*m̥ˤək/ | 黑 /xei/ | *nək /nək/ | — | 黑 /hɐk˥/ |
| Kijani | 綠 /rok/ | 綠 /luawk/ | 綠 /*pə.rok/ | 綠 /liu/ | — | — | 綠 /lʊk˨/ |
| Buluu | 青 /shiēŋ/ | — | 青 /*[s.r̥]ˤeŋ/ | 藍 /lam/ | — | — | 青 /tsʰɪŋ˥/ |
| Kekeo | 布穀 /pāh kōk/ | 布穀 /pɔ kəwk/ | 布穀 /*pˤa-s [k]ˤok/ | 布穀 /pu ku/ | — | — | 布穀 /pou˧ kʊk˥/ |
| Woof | 狺狺 /ŋ(h)ǝn ŋ(h)ǝn/ | 狺狺 /ŋjin ŋjin/ | — | — | — | — | 汪汪 /wɔːŋ˥ wɔːŋ˥/ |
| Kokoriko | 喈喈 /krǝ̄j krǝ̄j/ | 喈喈 /kəɨj kəɨj/ | — | — | — | — | 喈喈 /kaːi˥ kaːi˥/ |
| Kompyuta | 籌 /ḍhǝw/ | 籌 /ɖuw/ | 籌 /*dru/ | 算盤 /suɔn pʰuɔn/ | — | — | 算盤 /syːn˧ pʰuːn˨˩/ |
| Sushi | — /—/ | 鮓 /tʂaɨ/ | 鮓 /*tsˤraʔ/ | 鮓 /tʂa/ | — | — | 鮓 /tsaː˧˥/ |
| Chungwa | 橘 /kjwǝt/ | 橙 /ɖəɨjŋ/ | 橘 /*[s.k]ʷi[t]/ | 橙 /tʂʰəŋ/ | — | — | 橘 /kʷɐt˥/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Ulinganishaji wa usomaji wa Han
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina (Old Chinese)
| Herufi | Kichina cha Han | Proto-Sino-Tibet | Prototibetobirma | Proto-Austroasia | Proto-Hmong-Mien | Proto-Japonik | Kikorea cha Kaskazini |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | *ʔi[t] /*ʔi[t]/ | *dyiək /*dyiək/ | — | *muəjʔ /*muəjʔ/ | *ʔɨ /*ʔɨ/ | *pitə-tu /*pitə-tu/ | il /il/ |
| 二 | *ni[j]-s /*ni[j]-s/ | *nĭy /*nĭy/ | *g-nis /*g-nis/ | *ɓaːr /*ɓaːr/ | *ʔu̯i /*ʔu̯i/ | *puta /*puta/ | i /i/ |
| 三 | *s.rum /*s.rum/ | *sɨm /*sɨm/ | *g-sum /*g-sum/ | *peːʔ /*peːʔ/ | *pjɔu /*pjɔu/ | *mi /*mi/ | sam /sam/ |
| 四 | *s.li[j]-s /*s.li[j]-s/ | *lĭy /*lĭy/ | *b-ləy /*b-ləy/ | *puənʔ /*puənʔ/ | *plei /*plei/ | *jə /*jə/ | sa /sa/ |
| 五 | *C.ŋˤaʔ /*C.ŋˤaʔ/ | *ŋāH /*ŋāH/ | b- 形*b-ŋa /*b-ŋa/l- 形*l-ŋa /*l-ŋa/ | — | *prja /*prja/ | *itu /*itu/ | o /o/ |
| 六 | *k.ruk /*k.ruk/ | *rŭk /*rŭk/ | *d-k-ruk /*d-k-ruk/ | *pruʔ /*pruʔ/ | *kruk /*kruk/ | *mu /*mu/ | ryuk /ɾjuk̚/ |
| 七 | *[tsʰ]i[t] /*[tsʰ]i[t]/ | *(s-)nĭt /*(s-)nĭt/ | *s-ni-s /*s-ni-s/ | *pɔh /*pɔh/ | *djuŋH /*djuŋH/ | *nana /*nana/ | ch'il /tsʰil/ |
| 八 | *pˤret /*pˤret/ | *ryēt /*ryēt/ | *b-r-gyat 形*b-r-gyat /*b-r-gyat/*b-g-ryat 形*b-g-ryat /*b-g-ryat/ | *tNɕaːm /*tɲcaːm/ | *jat /*jat/ | *ja /*ja/ | p'al /pʰal/ |
| 九 | *[k]uʔ /*[k]uʔ/ | *kwɨH /*kwɨH/ | *d-kəw /*d-kəw/ | — | *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/ | *kəkənə /*kəkənə/ | ku /ku/ |
| 十 | *t.[g]əp /*t.[g]əp/ | *k(ʰ)ĭp /*k(ʰ)ĭp/ | *ts(y)i(y) ⪤ *tsyay /*ts(y)i(y) ⪤ *tsyay/ | — | *gju̯əpD /*gju̯əpD/ | *təwə /*təwə/ | sip /ɕip̚/ |
| 天 | *l̥ˤi[n] /*l̥ˤi[n]/ | — | *r-məw /*r-məw/ | *pleːŋ /*pleːŋ/ | — | *ama /*ama/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ |
| 地 | *[l]ˤej-s /*lˤej-s/ | *ƛăy /*ƛăy/ | — | *teːʔ /*teːʔ/ | — | — | chi /tsi/ |
| 日 | *C.nik /*C.nik/ | *nĭy /*nĭy/ | *nəy /*nəy/ | *tŋiːʔ /*tŋiːʔ/ | *hnu̯ɔiA /*hnu̯ɔiA/ | *pi /*pi/ | il /il/ |
| 月 | *[ŋ]ʷat /*[ŋ]ʷat/ | *(s-)lăH /*(s-)lăH/ | s- 形*s-la /*s-la/g- 形*g-la /*g-la/ | *kVcaːj /*kəcaːj/ | *hlaH /*hlaH/ | *tukuy /*tukui/ | wŏl /wʌl/ |
| 山 | *s-ŋrar /*s-ŋrar/ | *kaŋ /*kaŋ/ | *r-i /*r-i/ | *bruʔ /*bruʔ/ | — | *jama /*jama/ | san /san/ |
| 海 | *m̥ˤəʔ /*m̥ˤəʔ/ | — | — | — | — | *umi /*umi/ | hae /hɛ/ |
| 水 | *s.turʔ /*s.turʔ/ | *tujʔ /*tujʔ/ | — | *ɗaːk /*ɗaːk/ | *ʔu̯əm /*ʔu̯əm/ | *mintu /*mintu/ | su /su/ |
| 火 | *[qʷʰ]ˤəjʔ /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ | *məj /*məj/ | *mey /*mey/ | *ʔuːs /*ʔuːs/ | *douX /*douX/ | *poy /*poi/ | hwa /hwa/ |
| 木 | *C.mˤok /*C.mˤok/ | *sĭŋ /*sĭŋ/ | *si(ŋ/k) /*si(ŋ/k)/ | *ɟɕɨːʔ /*ɟcɨːʔ/ | *ntju̯əŋH /*ntju̯əŋH/ | *kəy /*kəi/ | mok /mok̚/ |
| 土 | *tʰˤaʔ /*tʰˤaʔ/ | *ƛăy /*ƛăy/ | *m-l(e/ə)y /*m-l(e/ə)y/ | *teːʔ /*teːʔ/ | *N-təu /*N-təu/ | *tuti /*tuti/ | t'o /tʰo/ |
| 石 | *dAk /*dAk/ | — | *r-lu(ŋ/k) /*r-lu(ŋ/k)/ | *tmɔʔ /*tmɔʔ/ | *-ʔrəu /*-ʔrəu/ | *isoi /*isoi/ | sŏk /sʌk̚/ |
| 鐵 | *l̥ˤik /*l̥ˤik/ | *hljak /*hljak/ | *l-tsyak /*l-tsyak/ | — | — | — | ch'ŏl /tsʰʌl/ |
| 雨 | *C.ɢʷ(r)aʔ /*C.ɢʷ(r)aʔ/ | *rV-waʔ /*rV-waʔ/ | — | *gmaːʔ /*gmaːʔ/ | — | — | u /u/ |
| 雪 | *[s]ot /*[s]ot/ | — | *s-pʷal /*s-pʷal/ | — | — | *joki /*joki/ | sŏl /sʌl/ |
| 牛 | *[ŋ]ʷə /*[ŋ]ʷə/ | *ŋwə /*ŋwə/ | *ŋwa /*ŋwa/ | — | — | *usi /*usi/ | u /u/ |
| 虎 | *qʰˤraʔ /*qʰˤraʔ/ | — | — | *klaːʔ /*klaːʔ/ | *tsjɔB /*tsjɔB/ | — | ho /ho/ |
| 龍 | *[mə]-roŋ /*[mə]-roŋ/ | — | *m-bru(ŋ/k) /*m-bru(ŋ/k)/ | — | *-roŋ /*-roŋ/ | — | ryong /ɾjoŋ/ |
| 蛇 | *Cə.lAj /*Cə.lAj/ | *s-mrul /*s-mrul/ | *s-b/m-ruːl /*s-b/m-ruːl/ | *bsaɲ /*bsaɲ/ | *ʔnaŋ /*ʔnaŋ/ | — | sa /sa/ |
| 馬 | *mˤraʔ /*mˤraʔ/ | — | *s/m-raŋ /*s/m-raŋ/ | — | *mjænB /*mjænB/ | *uma /*uma/ | ma /ma/ |
| 羊 | *ɢaŋ /*ɢaŋ/ | — | *g-ya(k/ŋ) /*g-ya(k/ŋ)/ | — | *juŋ /*juŋ/ | *pitunsi /*pitunsi/ | yang /jaŋ/ |
| 雞 | *kˤe /*kˤe/ | — | *k-rak /*k-rak/ | *ʔiər /*ʔiər/ | *Kəi /*Kəi/ | — | kye /kje/ |
| 犬 | *[k]ʷʰˤenʔ /*[k]ʷʰˤenʔ/ | — | *kʷəy /*kʷəy/ | *cɔʔ /*cɔʔ/ | *qluwX /*qluwX/ | *enu /*enu/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 豬 | *tra /*tra/ | *C-pək /*C-pək/ | *pʷak /*pʷak/ | *lik /*lik/ | — | — | chŏ /tsʌ/ |
| 貓 | *C.mˤraw /*C.mˤraw/ | — | *m/s-rwaŋ /*m/s-rwaŋ/ | — | — | — | myo /mjo/ |
| 鳥 | *tˤiwʔ /*tˤiwʔ/ | *waʔ /*waʔ/ | — | *ciːm /*ciːm/ | *m-nɔk /*m-nɔk/ | *təri /*təri/ | cho /tso/ |
| 魚 | *[ŋ]a /*[ŋ]a/ | *s-ŋja /*s-ŋja/ | *ŋ(y)a /*ŋ(y)a/ | *kaʔ /*kaʔ/ | *mbrəuX /*mbrəuX/ | *iwo /*iwo/ | ŏ /ʌ/ |
| 頭 | *[m-t]ˤo /*[m-t]ˤo/ | *tV-pu /*tV-pu/ | — | *kduəl /*kduəl/ | *S-phreiX /*S-phreiX/ | *kasira /*kasira/ | tu /tu/ |
| 目 | *C.muk /*C.muk/ | *mjək /*mjək/ | *s-mik 形*s-mik /*s-mik/*s-myak 形*s-myak /*s-myak/ | *mat /*mat/ | *mu̯ɛjH /*mu̯ɛjH/ | *ma /*ma/ | mok /mok̚/ |
| 耳 | *C.nəʔ /*C.nəʔ/ | *r-nəʔ /*r-nəʔ/ | *r-na /*r-na/ | *ktɔːr /*ktɔːr/ | *mbræu /*mbræu/ | *mimi /*mimi/ | i /i/ |
| 鼻 | *m-bi[t]-s /*m-bi[t]-s/ | — | *s-na ⪤ *s-naːr /*s-na ⪤ *s-naːr/ | *muːh /*muːh/ | *mbru̯iH /*mbru̯iH/ | *pana /*pana/ | pi /pi/ |
| 口 | *kʰˤ(r)oʔ /*kʰˤ(r)oʔ/ | *mur /*mur/ | — | *miəŋʔ /*miəŋʔ/ | *ɲɟuj /*ɲɟuj/ | *kutuy /*kutui/ | ku /ku/ |
| 牙 | *m-ɢˤ<r>a /*m-ɢˤ<r>a/ | *d-ŋa /*d-ŋa/ | *s-ŋya /*s-ŋya/ | *məɲ /*məɲ/ | *hmjinX /*hmjinX/ | *pa /*pa/ | a /a/ |
| 心 | *səm /*səm/ | *səm /*səm/ | — | *nuːɕ /*nuːɕ/ | — | *kəkərə /*kəkərə/ | sim /ɕim/ |
| 手 | *n̥uʔ /*n̥uʔ/ | *tV-lak /*tV-lak/ | l- 形*l(y)ak /*l(y)ak/d- 形*dyak /*dyak/ | *tiːʔ /*tiːʔ/ | *-bɔuX /*-bɔuX/ | *ta /*ta/ | su /su/ |
| 足 | *[ts]ok /*[ts]ok/ | — | — | *ɟəːŋ /*ɟəːŋ/ | — | *asi /*asi/ | chok /tsok̚/ |
| 血 | *m̥ˤik /*m̥ˤik/ | *swiʔ /*swiʔ/ | *s-hywəy /*s-hywəy/ | *mhaːm /*mhaːm/ | *ntshjamX /*ntshjamX/ | *ti /*ti/ | hyŏl /hjʌl/ |
| 肉 | *k.nuk /*k.nuk/ | — | *sya /*sya/ | *sɔc /*sɔc/ | *NGej /*NGej/ | *sisi /*sisi/ | yuk /juk̚/ |
| 人 | *ni[ŋ] /*ni[ŋ]/ | *mĭ /*mĭ/ | *r-mi(y) /*r-mi(y)/ | *kmiː /*kmiː/ | *lan /*ʔja/ | *pitə /*pitə/ | in /in/ |
| 女 | *nraʔ /*nraʔ/ | — | *nya-ŋ/k /*nya-ŋ/k/ | *kan /*kan/ | — | — | nyŏ /njʌ/ |
| 兒 | *ŋe /*ŋe/ | *tsəʔ /*tsəʔ/ | — | *koan /*koan/ | — | — | a /a/ |
| 家 | *kˤra /*kˤra/ | *qim /*qim/ | *k-y(i/u)m /*k-y(i/u)m/ | *ɲaːʔ /*ɲaːʔ/ | *prəuX /*prəuX/ | *ja /*ja/ | ka /ka/ |
| 門 | *mˤə[r] /*mˤə[r]/ | *kam /*kam/ | *kam /*kam/ | — | *gru̯eŋ /*gru̯eŋ/ | *to /*to/ | mun /mun/ |
| 飯 | *bo[n]ʔ-s /*bo[n]ʔ-s/ | — | — | *puuŋ /*puuŋ/ | *hnrəaŋH /*hnrəaŋH/ | — | pan /pan/ |
| 錢 | *N-ts[a][n] /*N-ts[a][n]/ | — | — | — | *dzi̯en /*dzi̯en/ | — | chŏn /tsʌn/ |
| 年 | *C.nˤi[ŋ] /*C.nˤi[ŋ]/ | — | *s-ni(ː)ŋ ⪤ *s-nik /*s-ni(ː)ŋ ⪤ *s-nik/ | *cnam /*cnam/ | *hɲu̯əŋH /*hɲu̯əŋH/ | *təsi /*təsi/ | nyŏn /njʌn/ |
| 生 | *sreŋ /*sreŋ/ | *sreŋ /*sreŋ/ | — | — | — | *nar- /*nar-/ | saeng /sɛŋ/ |
| 死 | *sijʔ /*sijʔ/ | *sij /*sij/ | *səy /*səy/ | *kceːt /*kceːt/ | *dəjH /*dəjH/ | *sin- /*sin-/ | sa /sa/ |
| 行 | *Cə-[g]ˤraŋ /*Cə-[g]ˤraŋ/ | — | — | *cuːr /*cuːr/ | *n-mʉŋ(X) /*n-mʉŋ(X)/ | *ik- /*ik-/ | haeng /hɛŋ/ |
| 行 | *[g]ˤraŋ /*[g]ˤraŋ/ | — | — | *cuːr /*cuːr/ | — | *okonap- /*okonap-/ | hang /haŋ/ |
| 来 | *mə.rˤək /*mə.rˤək/ | — | — | — | *daj /*daj/ | *kə- /*kə-/ | rae /ɾɛ/ |
| 去 | *[k]ʰ(r)ap-s /*[k]ʰ(r)ap-s/ | — | — | — | — | — | kŏ /kʌ/ |
| 走 | *[ts]ˤoʔ /*[ts]ˤoʔ/ | — | — | *duːʔ /*duːʔ/ | — | *pasir- /*pasir-/ | chu /tsu/ |
| 飛 | *Cə.pə[r] /*Cə.pə[r]/ | *mV-pjər /*mV-pjər/ | *(p/b)yam /*(p/b)yam/ | *par /*par/ | — | *tənp- /*tənp-/ | pi /pi/ |
| 坐 | *[dz]ˤo[j]ʔ /*[dz]ˤo[j]ʔ/ | *tūŋ /*tūŋ/ | — | *ŋkuːʔ /*ŋkuːʔ/ | — | *wo- /*wo-/ | chwa /tswa/ |
| 立 | *k.rəp /*k.rəp/ | *g-ryəp /*ryəp/ | *g-r(y)ap /*g-r(y)ap/ | *cɔŋ /*cɔŋ/ | — | *tat- /*tat-/ | rip /ɾip̚/ |
| 見 | *[k]ˤen-s /*[k]ˤen-s/ | *ken /*ken/ | — | *jɔl /*jɔl/ | *bu̯ət /*bu̯ət/ | *mi- /*mi-/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 聞 | *mu[n] /*mu[n]/ | — | *s-ta-s ⪤ *ta-n /*s-ta-s ⪤ *ta-n/ | *cmVŋ /*cmVŋ/ | *hnəumX /*hnəumX/ | *kik- /*kik-/ | mun /mun/ |
| 知 | *tre /*tre/ | *sjəj /*sjəj/ | *syey-s /*syey-s/ | *naŋ /*naŋ/ | *pei /*pei/ | *sir- /*sir-/ | chi /tsi/ |
| 食 | *mə-lək /*mə-lək/ | *ʒʰa /*ʒʰa/ | *dzya /*dzya/ | *ca(ː)ʔ /*caːʔ/ | — | *kup- /*kup-/ | sik /ɕik̚/ |
| 飲 | *q(r)[u]mʔ /*q(r)[u]mʔ/ | *dʰɨn /*dʰɨn/ | *m/s-tuŋ /*m/s-tuŋ/ | *ʔɔːk /*ʔɔːk/ | — | *nəm- /*nəm-/ | ŭm /ɯm/ |
| 白 | *bˤrak /*bˤrak/ | — | *plu /*plu/ | *ɓɔːk /*ɓɔːk/ | — | *siro- /*siro-/ | paek /pɛk̚/ |
| 黑 | *m̥ˤək /*m̥ˤək/ | *nək /*nək/ | *s-nak /*s-nak/ | *Cjoŋ /*Cjoŋ/ | — | *kuro /*kuro/ | hŭk /hɯk̚/ |
| 紅 | *gˤoŋ /*gˤoŋ/ | — | *r-ni /*r-ni/ | *roːŋ /*roːŋ/ | — | — | hong /hoŋ/ |
| 黃 | *N-kʷˤaŋ /*N-kʷˤaŋ/ | — | — | — | — | *koi /*koi/ | hwang /hwaŋ/ |
| 青 | *[s.r̥]ˤeŋ /*[s.r̥]ˤeŋ/ | — | — | — | — | — | ch'ŏng /tsʰʌŋ/ |
| 綠 | *pə.rok /*pə.rok/ | *sreŋ /*sreŋ/ | *s-riŋ ⪤ *s-r(y)aŋ /*s-riŋ ⪤ *s-r(y)aŋ/ | — | — | — | rok /ɾok̚/ |
| 灰 | *m̥ˤə /*m̥ˤə/ | *pla /*pla/ | *pla /*pla/ | — | *tshju̯əiX /*tshju̯əiX/ | — | hoe /hwe/ |
| 大 | *lˤat-s /*lˤat-s/ | — | — | — | *hljo /*hljo/ | — | tae /tɛ/ |
| 小 | *[s]ewʔ /*[s]ewʔ/ | — | *m/s-ŋa-y /*m/s-ŋa-y/ | *kɗiətʔ /*kɗiətʔ/ | — | — | so /so/ |
| 多 | *[t.l]ˤaj /*[t.l]ˤaj/ | — | *m(r/y)a /*m(r/y)a/ | *glɨŋ /*glɨŋ/ | — | *əpə /*əpə/ | ta /ta/ |
| 長 | *Cə-[N]-traŋ /*Cə-[N]-traŋ/ | *s-riŋ /*s-riŋ/ | *s-r(i/u)ŋ /*s-r(i/u)ŋ/ | *ɟlɨːŋ /*ɟlɨːŋ/ | *ntauX /*ntauX/ | *nanka /*nanka/ | chang /tsaŋ/ |
| 長 | *traŋʔ /*traŋʔ/ | — | — | — | *n-tju̯ɛŋH /*n-tju̯ɛŋH/ | — | chang /tsaŋ/ |
| 老 | *C.rˤuʔ /*C.rˤuʔ/ | — | *r-ga /*r-ga/ | *Criːm /*Criːm/ | *qu̯oH /*qu̯oH/ | — | ro /ɾo/ |
| 遠 | *C.ɢʷanʔ /*C.ɢʷanʔ/ | — | *dzyaːl /*dzyaːl/ | *cŋaːjʔ /*cŋaːjʔ/ | *qʷuw /*qʷuw/ | *təpə /*təpə/ | won /wʌn/ |
| 熱 | *C.nat /*C.nat/ | — | *tsa-t ⪤ *dza-t /*tsa-t ⪤ *dza-t/ | *toʔ /*toʔ/ | — | — | yŏl /jʌl/ |
| 香 | *qʰaŋ /*qʰaŋ/ | — | — | — | *ntaŋ /*ntaŋ/ | — | hyang /hjaŋ/ |
| 上 | *daŋʔ-s /*daŋʔ-s/ | — | — | — | — | *upəy /*upəi/ | sang /saŋ/ |
| 下 | *gˤraʔ /*gˤraʔ/ | — | *hwak /*hwak/ | — | — | *sita /*sita/ | ha /ha/ |
| 左 | *[ts]ˤajʔ /*[ts]ˤajʔ/ | — | *b(w)ay /*b(w)ay/ | *weːʔ /*weːʔ/ | — | *pintari /*pintari/ | chwa /tswa/ |
| 右 | *[ɢ]ʷəʔ /*[ɢ]ʷəʔ/ | — | *g-(y/r)a /*g-(y/r)a/ | *tam /*tam/ | — | *minkiri /*minkiri/ | u /u/ |
| 中 | *truŋ /*truŋ/ | — | *(t/d)uŋ ⪤ *(t/d)waŋ /*(t/d)uŋ ⪤ *(t/d)waŋ/ | — | *ntroŋ /*ntroŋ/ | *naka /*naka/ | chung /tsuŋ/ |
| 中 | *truŋ-s /*truŋ-s/ | — | — | — | — | *atar- /*atar-/ | chung /tsuŋ/ |
| 央 | *ʔaŋ /*ʔaŋ/ | — | — | — | *ntroŋ /*ntroŋ/ | — | ang /aŋ/ |
| 東 | *tˤoŋ /*tˤoŋ/ | — | — | — | — | *pinkasi /*pinkasi/ | tong /toŋ/ |
| 西 | *s-nˤər /*s-nˤər/ | — | — | — | — | *nisi /*nisi/ | sŏ /sʌ/ |
| 南 | *nˤəm /*nˤəm/ | — | — | — | — | *minami /*minami/ | nam /nam/ |
| 北 | *pˤək /*pˤək/ | — | — | — | — | *kita /*kita/ | puk /puk̚/ |
| 我 | *ŋˤajʔ /*ŋˤajʔ/ | *ŋa /*ŋa/ | *ŋa-y ⪤ *ka /*ŋa-y ⪤ *ka/ | *ʔaɲ /*ʔaɲ/ | — | — | a /a/ |
| 有 | *[ɢ]ʷəʔ /*[ɢ]ʷəʔ/ | — | *m-dzyaŋ /*m-dzyaŋ/ | — | *n-mɛj /*n-mɛj/ | *ar- /*ar-/ | yu /ju/ |
| 無 | *ma /*ma/ | *ma /*ma/ | — | — | — | — | mu /mu/ |
| 不 | *pə /*pə/ | *ma /*ma/ | — | *ʔam /*ʔam/ | — | *na /*na/ | 부족 不足 (ㄷ·ㅈ 앞)pu /pu/불안 不安pul /pul/ |
| 個 | *kˤa[r]-s /*kˤa[r]-s/ | — | — | — | — | — | kae /kɛ/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap