Maneno ya Kilatini pater, trēs na centum yanalingana na maneno ya Kiingereza father, three na hundred konsonanti moja baada ya nyingine: p dhidi ya f, t dhidi ya th, na c (inayotamkwa [k]) dhidi ya h. Kilatini si chanzo cha Kiingereza. Lugha zote mbili zimetokana na Kihindi-Ulaya Asilia, na katika konsonanti hizi Kilatini, Kigiriki na Kisanskriti vilihifadhi vipasuo vilivyorithiwa, ilhali lugha-mama ya lugha za Kigermanik ilivibadilisha. Badiliko hilo linaitwa Sheria ya Grimm, au Mabadiliko ya Kwanza ya Sauti za Kigermanik.
Rask mwaka 1818, Grimm mwaka 1822
Friedrich von Schlegel alionyesha ulinganifu kati ya p ya Kilatini na f ya Kigermanik mwaka 1806. Mwanaisimu wa Denmark Rasmus Rask alifafanua seti kamili ya ulinganifu huo katika insha aliyoiandika nchini Iceland mwaka 1814 kwa ajili ya tuzo iliyotolewa na Chuo cha Sayansi cha Denmark. Insha hiyo ilishinda na ikachapishwa Copenhagen mwaka 1818 kwa jina Undersøgelse om det gamle Nordiske eller Islandske Sprogs Oprindelse (Uchunguzi wa Asili ya Lugha ya Kinordi cha Kale au Kiaisilandi). Jacob Grimm, ambaye pia alikusanya ngano pamoja na ndugu yake Wilhelm, aliuweka ulinganifu huo kama mfumo katika toleo la pili la mwaka 1822 la juzuu ya kwanza ya kitabu chake Deutsche Grammatik, na akaongeza mabadiliko ya baadaye yanayotofautisha Kijerumani cha Juu na lugha nyingine za Kigermanik. Rask alichapisha kwanza, lakini jina lililodumu ni la Grimm.
Hatua tatu kama mnyororo
- Vipasuo visivyo na sauti viligeuka kuwa vikwamizo: *p → f, *t → þ (th), *k → h. Kilatini pēs, Kiingereza foot; Kilatini trēs, Kiingereza cha Kale þrī; Kilatini cor, Kiingereza heart.
- Vipasuo vyenye sauti vilipoteza sauti: *d → t, *g → k. Kilatini dēns, Kiingereza tooth; Kilatini duo, Kiingereza two; Kilatini genu, Kiingereza knee.
- Vipasuo vyenye sauti ya mhemo ("vya mpumuo") vilipoteza mhemo wake: *bʰ → b, *dʰ → d, *gʰ → g. Kisanskriti bhrātā, Kiingereza brother.
Hatua mbili za kwanza haziwezi kuwa zilitokea kwa mpangilio wa kinyume. Kama *d ingegeuka kuwa t kabla *t ya zamani haijasonga hadi þ, sauti hizo mbili zingeungana, na hazikuungana. Ama hatua ya kwanza ilitangulia, ama zote mbili zilisonga pamoja kama mnyororo mmoja. Mabadiliko hayo pia yaliruka kipasuo kilichofuata s moja kwa moja. Neno la Kigothi fisks "samaki" linabaki na k ya kikundi sk, k ileile ya Kilatini piscis, ingawa p ya kwanza ya neno hilo iligeuka kuwa f. Hakuna maandishi ya kale yanayotaja tarehe ya mabadiliko haya. Yanakadiriwa kutokea katika milenia ya kwanza KK, kabla ya kumbukumbu za kwanza kabisa za Kigermanik.
Verner mwaka 1875: vighairi
Sheria hiyo haikuhusu kila neno. Kama *t ya Kihindi-Ulaya Asilia iligeuka kuwa þ, Kiingereza cha Kale kingepaswa kusema *fæþer, lakini kinasema fæder, wakati brōþor "ndugu wa kiume" ina þ iliyotarajiwa. Mwanaisimu wa Denmark Karl Verner aligundua sababu mwaka 1875. Makala yake "Eine Ausnahme der ersten Lautverschiebung" (Kighairi kimoja cha mabadiliko ya kwanza ya sauti) ilichapishwa katika juzuu ya 23 ya Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung, kurasa 97–130, juzuu ambayo marejeo mbalimbali huipa mwaka wowote kati ya 1875 na 1877. Sababu ilikuwa mkazo, ambao Kisanskriti cha Kivedi na Kigiriki vimeuhifadhi. Neno la Kisanskriti pitā́ "baba" lina mkazo kwenye silabi ya pili, na bhrā́tā "ndugu wa kiume" kwenye silabi ya kwanza. Ndani ya neno, vikwamizo f, þ, h na s iliyorithiwa vilipata sauti, isipokuwa pale silabi iliyotangulia moja kwa moja ilipobeba mkazo wa Kihindi-Ulaya Asilia. Hivyo *ph₂tḗr ilizaa *fadēr ya Kigermanik cha Awali, wakati *bʰréh₂tēr ilizaa *brōþēr. Mother ilifuata njia ya father: Kisanskriti mātā́, Kiingereza cha Kale mōdor.
Kanuni hiyohiyo inaeleza d iliyomo katika hundred. Neno la Kihindi-Ulaya Asilia *ḱm̥tóm (Kisanskriti śatám) lina mkazo kwenye silabi yake ya mwisho. t yake iligeuka kuwa þ kwa Sheria ya Grimm na kisha ikapata sauti kwa Sheria ya Verner, na hivyo kuzaa hund ya Kigothi na Kiingereza cha Kale. Baadaye Kigermanik kilihamisha mkazo hadi silabi ya kwanza ya kila neno, hivyo vibadala vyenye sauti na visivyo na sauti vikabaki bega kwa bega ndani ya minyambuliko ya vitenzi. Kiingereza cha Kale kina cēosan "kuchagua" pamoja na kitenzi-sifa cha wakati uliopita coren, na Kiingereza kina was pamoja na were. Katika jozi zote mbili, s yenye sauti iligeuka kuwa r.
Kilichofuata baadaye
Sauti th iliyomo katika father na mother za leo si ile þ ya zamani. Kiingereza cha Kale na Kiingereza cha Kati viliandika fæder, fader, mōdor na moder, na d iliyo kabla ya -er iligeuka kuwa [ð] tu katika karne ya 15 na 16. Kigothi nacho hakisaidii kwa "baba". Neno lake la kila siku ni atta, na hilo ndilo umbo linaloonyeshwa kwenye ramani. Fadar linatokea mara moja tu katika maandishi yaliyosalia, katika Wagalatia 4:6, ambapo linatafsiri neno la Kiaramu abba. Upande wa kusini, Kijerumani cha Juu cha Kale kilibadilisha baadhi ya konsonanti kwa mara ya pili: zwei, zand na herza zinasimama mahali ambapo Kiingereza kina two, tooth na heart. Haya ndiyo mabadiliko ya pili aliyoyaeleza Grimm mwaka 1822.