Bamanankan
Kibambara
Niger-Kongo (Mande, Western Mande, Central Mande, Manding)
Kibambara (Bamanankan) ni lugha ya kundi la Mande katika familia ya Niger-Congo, inayozungumzwa na watu wapatao milioni 14 wakiwemo wanaoitumia kama lugha ya pili. Ni lugha inayozungumzwa zaidi nchini Mali, ambako hutumika kama lugha kuu ya mawasiliano (lingua franca), na pia hutumika katika nchi jirani za Afrika Magharibi. Ni lugha yenye toni yenye mpangilio wa msingi wa maneno wa kiima-shamirisho-kitenzi (SOV), na huandikwa hasa kwa hati ya Kilatini, lakini pia kwa hati za N'Ko na Kiarabu (Ajami).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibambara
Vyanzo
- Vydrin, Valentin et al. Bamadaba: dictionnaire électronique bambara-français (cormand.huma-num.fr/Bamadaba; spelling matches byte for byte apart from tones: jòli, kólo, jàkuma, dénmuso, wùlu, mìn, túlo, dùgukolo, shɛ̀fan, ɲɛ́, fà, tásuma, jɛ́gɛ, sèn, náani, bólo, kùn, dùsu, sò/só, kɛ̀mɛ, nɛ̀gɛ, kànu, nɔ́nɔ, kálo, bá, kùlu, dá, tɔ́gɔ, kúra, sú, nún, kélen, lènburuba, mɔ̀gɔ, bò, sánji, màlo, kɔ̀gɔ, kɔ̀gɔji, nɛzi, dòlo, súkaro, tìle, sàba, nɛ̀n, ɲín, jíri, fìla, jí, án, móbilisen, jɛ́, fíɲɛ, í, káfe, ɔridinatɛri, cé); Bailleul 2000, Dictionnaire bambara-français (general reference, not consulted this round)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (Mande, Western Mande, Central Mande, Manding)
| Maana | Kibambara | Kidyula | Kimaninkakan cha Kita | Kimaninka cha Mashariki | Kikhassonke | Kimaninkakan cha Magharibi | Kivai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | jiyo /dʒijo/ | ꕀ /dʒi/ |
| Moto | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ꕚ /ta/ |
| Jua | tile /tile/ | tile /tile/ | tle /tle/ | tele /tele/ | tili /tili/ | tilo /tilo/ | ꔎꔒ /tele/ |
| Mwezi | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | karo /karo/ | kalo /kalo/ | xaro /xaɾo/ | ꕪꖃ /kalo/ |
| Nyota | dolo /dòlo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | loolo /loːlo/ | ꗋꗏ /tólò/ |
| Usiku | su /su/ | su /su/ | su /su/ | su /su/ | su /su/ | suwo /suwo/ | lifi /lifi/ |
| Mvua | sanji /ˈsandʒi/ | sanji /ˈsandʒi/ | sanji /saɲɟi/ | sanji /sandʒi/ | — | sanjiyo /sandʒijo/ | suna /suna/ |
| Theluji | nɛzi /nɛzi/ | nɛzi /nɛzi/ | — | — | — | — | — |
| Upepo | fiɲɛ /fiɲɛ/ | fɔɲɔ /fɔɲɔ/ | fɔɲɔ /fɔɲɔ/ | fɔɲɔ /fɔɲɔ/ | — | hoɲo /hoɲo/ | ꔱꕩ /fija/ |
| Udongo | dugukolo /duɡukolo/ | dugukolo /duɡukolo/ | — | duukolo /duːkolo/ | — | duguxulo /duɡuxulo/ | — |
| Jiwe | kaba /kaba/ | kabakuru /kabakuru/ | — | kaba /kaba/ | — | kuro /kuɾo/ | ꔖꘋ /sɛŋ/ |
| Mlima | kulu /kulu/ | kulu /kulu/ | — | kɔnkɛ /kɔŋkɛ/ | — | — | ꗛꖻ /koõ/ |
| Bahari | kɔgɔji /kɔɡɔdʒi/ | kɔgɔji /kɔɡɔdʒi/ | — | kɔɔji /kɔːdʒi/ | — | xooxojiyo /xoːxodʒijo/ | ꗛꔤ /koi/ |
| Mama | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | na /na/ | ꕒ /ɓa/ |
| Baba | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | ha /ha/ | ꕘ /fa/ |
| Binti | denmuso /dɛnmuso/ | denmuso /denmuso/ | — | denmuso /dɛnmuso/ | — | dinmuso /dinmuso/ | ꔔꘋ ꖷꖬꕮ /dɛ̃ musuma/ |
| Mimi | ne /nè/ | n /ŋ́/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | nte /n̩te/ | ꘋ /ŋ̀/ |
| Wewe | i /í/ | i /í/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | ite /ite/ | ꔤ /ì/ |
| Sisi | an /án/ | an /án/ | an /án/ | an /an/ | an /an/ | ilan / ntelu /ilã / n̩telu/ | ꖷ /mù/ |
| Jina | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔgɔ /tɔ́ɡɔ/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | toxo /toxo/ | toxo /toxo/ | ꕿꘌ /tɔ́ː/ |
| Mtu | mɔgɔ /mɔ̀ɡɔ/ | mɔgɔ /mɔ̀ɡɔ/ | — | mɔɔ /mɔː/ | — | moxo /moxo/ | ꗞ /mo/ |
| Kichwa | kun /kun/ | kunkolo /kunkolo/ | — | kun /kũ/ | — | kunŋo /kũŋo/ | ꖴꘋ /kuŋ/ |
| Jicho | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ña /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ꕰ /ɲa/ |
| Sikio | tulo /tulo/ | tulo /tulo/ | tulo /tulo/ | tolo /tolo/ | tulu /tulu/ | tulo /tulo/ | ꕿꖃ /tɔlɔ/ |
| Pua | nun /nũ/ | nun /nũ/ | nun /nũ/ | nun /nũ/ | nun /nũ/ | nunŋo /nũŋo/ | — |
| Mdomo | da /da/ | da /da/ | — | da /da/ | da /da/ | da /da/ | ꕞ /la/ |
| Jino | ɲin /ɲĩ/ | ɲin /ɲĩ/ | ɲin /ɲĩ/ | ɲin /ɲĩ/ | ɲin /ɲĩ/ | ɲinŋo /ɲĩŋo/ | ɲiŋ /ɲiŋ/ |
| Ulimi | nɛn /nɛn/ | nɛn /nɛn/ | nɛn /nɛn/ | nɛn /nɛn/ | nɛn /nɛn/ | nenŋo /nẽŋo/ | nɛ /nɛ/ |
| Mkono | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bulu /bulu/ | bulo /bulo/ | ꗃꗏ /ɓolo/ |
| Mguu | sen /sèn/ | sen /sen/ | — | sen /sen/ | sin /sin/ | sinŋo /sĩŋo/ | ꔞꘋ /keŋ/ |
| Moyo | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | jusu /dʒusu/ | dusu /dusu/ | jusukunŋo /dʒusukũŋo/ | ꔖꕇ /sɛni/ |
| Mfupa | kolo /kolo/ | kolo /kolo/ | kulu /kulu/ | kolo /kolo/ | xulu /xulu/ | xulo /xulo/ | kuru /kuru/ |
| Damu | joli /dʒoli/ | joli /dʒoli/ | joli /dʒoli/ | jeli /dʒeli/ | jelu /dʒelu/ | jelo /dʒelo/ | wuli /wuli/ |
| Kinyesi | bo /bo/ | bo /bo/ | — | bo /bo/ | — | — | — |
| Upendo | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanin /kanĩ/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | ꔷꕩ /lija/ |
| Mti | jiri /dʒiri/ | yiri /jiri/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiro /jiɾo/ | ꗛꘋ /kɔŋ/ |
| Mbwa | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulo /wulo/ | ꖙꖨ /wulu/ |
| Paka | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | ɲaari /ɲaːri/ | jakuma /dʒakuma/ | ɲaaro /ɲaːɾo/ | ꖷꖬ /musu/ |
| Samaki | jɛgɛ /dʒɛɡɛ/ | jɛgɛ /dʒɛɡɛ/ | jɛgɛ /dʒɛɡɛ/ | jɛɛ /dʒɛː/ | ɲege /ɲeɡe/ | yego /jeɡo/ | nyɛ /ɲɛ/ |
| Ndege | kɔnɔ /kɔnɔ/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ | kɔnɔ /kɔnɔ/ | — | xono /xono/ | ꖏꔕ /kɔndɛ/ |
| Kipepeo | nfirinfirin /nfirinfirin/ | firinfirin /firinfirin/ | — | firinfirinlen /fiɾinfiɾinlen/ | — | — | — |
| Yai | shɛfan /ʃɛfã/ | sisɛfan /sisɛfã/ | — | kili /kili/ | — | kilo /kilo/ | ꔞꔤ /kɛi/ |
| Farasi | so /so/ | so /so/ | — | so /so/ | — | — | ꖇ /sɔ/ |
| Nyumba | so /so/ | so /so/ | so /so/ | bon /bon/ | so /so/ | bunŋo /bũŋo/ | ꖴꖕ /kuu/ |
| Maziwa | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nɔnɔ /nɔnɔ/ | nono /nono/ | ꖬꖬ /susu/ |
| Asali | di /di/ | li /li/ | — | li /li/ | — | liyo /lijo/ | ꖴꖷ /kumu/ |
| Chumvi | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | kɔɔ /kɔː/ | kɔgɔ /kɔɡɔ/ | xooxo /xoːxo/ | ꖏ /kɔ/ |
| Mvinyo | diwɛn /diwɛn/ | divɛn /divɛ̃/ | ɛrɛsɛnji /ɛrɛsɛndʒi/ | — | — | eresendolo /eɾesendolo/ | ꔠꔪ ꗬ /ɡɛpi kpɛ/ |
| Mchele | malo /malo/ | malo /malo/ | — | malo /malo/ | — | — | — |
| Chokoleti | sokola /sokola/ | sokola /sokola/ | — | — | — | — | — |
| Chuma | nɛgɛ /nɛɡɛ/ | nɛgɛ /nɛɡɛ/ | neke /neke/ | nɛɛ /nɛː/ | nege /neɡe/ | nego /neɡo/ | ꖴꖫ /kundu/ |
| Gurudumu | mobilisen /mobilisen/ | mɔbilisen /mɔbilisen/ | — | — | — | — | — |
| Hariri | hadiri /hadiri/ | — | — | — | — | — | — |
| Kitabu | gafe /ɡafe/ | gafe /ɡafe/ | — | gbafe /ɡbafe/ | — | kitaabo /kitaːbo/ | ꕺꖃ /kpɔlɔ/ |
| Kula | dun /dũ/ | dun /dun/ | don /don/ | domun /domũ/ | domu /domu/ | domo /domo/ | ꗏꘋ /lɔŋ/ |
| Kunywa | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /mĩ/ | ꕆ /mi/ |
| Kulala | sunɔgɔ /sunɔɡɔ/ | sunɔgɔ /sunɔɡɔ/ | — | sunɔɔ /sunɔː/ | — | sinnoxo /sinːoxo/ | ꕃ /ki/ |
| Moja | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kilin /kilin/ | kilin /kilĩ/ | ꗏꗒ /lɔnɗɔ/ |
| Mbili | fila /fìla/ | fila /fìla/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fula /fula/ | hula /hula/ | ꗱꘌꕟ /fèːrà/ |
| Tatu | saba /saba/ | saba /saba/ | saba /saba/ | saba /saba/ | saba /saba/ | saba /saba/ | ꕢꕔ /sakpa/ |
| Nne | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ | naani /naːni/ |
| Tano | duuru /duːru/ | duuru /dúːru/ | loolu /lóːlu/ | loolu /loːlu/ | luulu /luːlu/ | luulu /luːlu/ | sóólu /soːlu/ |
| Mia | kɛmɛ /kɛmɛ/ | kɛmɛ /kɛ̀mɛ́/ | — | kɛmɛ /kɛmɛ/ | keme /keme/ | keme /keme/ | ꖽꗒ /hɔnɗɔ/ |
| Habari | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni sɔgɔma /i ni sɔɡɔma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | — /—/ | ꘋꕯ ꖬꕎ ꘃꗡ ꗪ ꔤ ꕮ /ŋna suwa kɛɛ ɓɛ i ma/ |
| Asante | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | — /—/ | ꔤ ꕒꔤꕪ /i ɓaika/ |
| Nzuri | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | ñuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | nyi /ɲi/ | ɲima /ɲima/ | ꕈ /ɲi/ |
| Mpya | kura /kura/ | kura /kura/ | — | kuda /kuda/ | — | kuto /kuto/ | ꕯꕮ /nama/ |
| Nyekundu | bilen /bilen/ | bilen /bilen/ | bilen /bileɲ/ | wulen /wulen/ | wuleŋ /wuleŋ/ | wulen /wulẽ/ | kpou /kpou/ |
| Nyeupe | jɛ /dʒɛ/ | gwɛ /ɡwɛ/ | — | gbɛ /ɡbɛ/ | — | xoyi /xoji/ | ꗬ /kpɛ/ |
| Nyeusi | fin /fin/ | fin /fin/ | — | fin /fin/ | — | — | ꔱꘋ /fiŋ/ |
| Kijani | binkɛnɛman /binkɛnɛman/ | binkɛnɛman /binkɛnɛman/ | — | binkɛndɛlama /binkɛndɛlama/ | — | — | — |
| Buluu | bulaman /bulaman/ | bulaman /bulaman/ | — | — | — | — | dsiron /dʒiron/ |
| Kompyuta | ɔridinatɛri /ɔridinatɛri/ | ɔridinatɛri /ɔridinatɛri/ | — | — | — | — | — |
| Chai | dute /dute/ | dute /dute/ | — | dute /dute/ | — | — | — |
| Kahawa | kafe /kafe/ | kafe /kafe/ | — | kafe /kafe/ | — | — | — |
| Sukari | sukaro /sukaro/ | sukaro /sukaro/ | — | — | — | — | — |
| Chungwa | lenburuba /lenburuba/ | lemuruba /lemuruba/ | — | — | — | — | — |
| 99 | bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn /bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn/ | bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn /bikɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn/ | — | bikɔnɔndɔ ni kɔnɔndɔ /bikɔnɔndɔ ni kɔnɔndɔ/ | — | bixononto-nin-xononto /bixonontoninxononto/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap