Bruu
Kibru cha Mashariki
Kiaustroasia
Kibru cha Mashariki (jina la kujiita Bruu) ni lugha ya Kikatui ya familia ya Mon-Khmer (Austroasiatic), inayozungumzwa na watu wapatao 135,000 katika nyanda za juu za Trường Sơn (Milima ya Annam) kandokando ya mpaka wa Vietnam na Laos. Wabru ni watu wenyeji wa nyanda za juu ambao wameishi katika nyanda za juu za kati za Vietnam na Laos kwa karne nyingi, wakiwa na mwendelezo mkubwa wa kitamaduni licha ya mgawanyiko wa kisiasa kati ya makundi ya Wabru wa Vietnam na wa Laos baada ya Mikataba ya Geneva ya 1954. Kiisimu, Kibru ni sehemu ya tawi la Kikatui la Mon-Khmer pamoja na Kipacoh, Kikatu, na lugha nyingine zinazohusiana. Jamii ya Wabru iliathiriwa sana na Vita vya Vietnam (nyanda za juu za Trường Sơn ziliandaa Njia ya Ho Chi Minh), na vijiji vingi vya Wabru vilihamishwa. Kipindi cha baada ya vita kimeshuhudia juhudi za uhuishaji kupitia tafsiri ya kibiblia ya SIL na programu za elimu ya msingi za serikali za Vietnam na Laos.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibru cha Mashariki
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustroasia
| Maana | Kibru cha Mashariki | Kibahnar | Kuy | Proto-Austroasia | Kikhmu | Proto-Vietiki | Kimon cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | daak /daːk/ | đak /ɗaːk/ | diaʔ /diaʔ/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | ʔom /ʔom/ | *ɗaːk /ɗaːk/ | ဍာက် /ɗaik/ |
| Moto | oih /ʔoiʔ/ | unh /uɲ/ | uh /ʔuh/ | *ʔuːs /ʔuːs/ | pʰrɨə /pʰrɨə/ | *-laːs /-laːs/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ |
| Jua | mat plei /mat plei/ | măt ʼnăr /mat ʔnar/ | tʰaj /tʰaj/ | *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ | mat briʔ /mat briʔ/ | — /—/ | တ္ၚဲ /tŋai/ |
| Mwezi | kasai /kasai/ | khei /kʰɛːj/ | luəŋ /luəŋ/ | *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ | moŋ /moŋ/ | *b-laŋ /b-laŋ/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ |
| Nyota | mansơ /mənsɤ/ | sơnglŏng /səŋlɔŋ/ | ntar /ntaːr/ | *smʔaɲ /smʔaɲ/ | sərmeɲ /sərmeɲ/ | *k-raːw /k-raːw/ | ကၟာဲ /həmoa/ |
| Usiku | sadâu /sədaw/ | măng /maŋ/ | sadaw /sədaw/ | *cəːm /cəːm/ | psɨəm /psɨəm/ | *teːm /teːm/ | ဗိရ္တံ /birtam/ |
| Mvua | mia /mia/ | ʼmi /ʔmiː/ | məmia /məmia/ | *gmaʔ /ɡmaʔ/ | kəmaʔ /kəmaʔ/ | *k-maː /k-maː/ | ဗြဲ /brɔj/ |
| Theluji | prễl príl /prel pril/ | — | — | — | — | — | — |
| Upepo | cuyal /kujal/ | kial /kjaːl/ | — | *kjɔʔ /kjɔʔ/ | hndrəːj /hndrəːj/ | — | ကျာ /kjal/ |
| Udongo | cutễq /kuteʔ/ | teh /tɛh/ | ktɛːʔ /ktɛːʔ/ | *tiʔ /tiʔ/ | pteʔ /pteʔ/ | *tət /tət/ | တိ /tiʔ/ |
| Jiwe | tamáu /təmaw/ | tơmo /təmo/ | tamaw /təmaw/ | *tmɔʔ /tmɔʔ/ | glaŋ /ɡlaŋ/ | — | တၟံ /tmɔʔ/ |
| Mlima | cóh /kɔh/ | kông /koːŋ/ | bru /bru/ | *bruʔ /bruʔ/ | mok /mok/ | — | — |
| Bahari | dỡq mưt /dɤʔ mɨt/ | đak dơsĭ /ɗaːk dəsiʔ/ | thle̤ː /tʰleː/ | — | — | — | — |
| Mama | amey /amej/ | mei /mei/ | mə /mə/ | *maʔ /maʔ/ | maʔ /maʔ/ | *meːʔ /meːʔ/ | မိ /mi/ |
| Baba | amung /amuŋ/ | bă /bə/ | pə /pə/ | *ɓa(ː)ʔ /ɓaːʔ/ | joŋ /joŋ/ | *bɔːʔ /bɔːʔ/ | ဖ /pʰɛʔ/ |
| Binti | con mansễm /kɔn mənsem/ | kon adruh /kɔːn ʔadruh/ | — | — | — | — | — |
| Mimi | cứq /kɯʔ/ | inh /iɲ/ | aɲ /ʔaɲ/ | *ʔaɲ /ʔaɲ/ | oʔ /ʔoʔ/ | *soː /soː/ | အဲ /ʔua/ |
| Wewe | mới /mɤːj/ | ih /ʔih/ | may /maj/ | *miːʔ /miːʔ/ | meʔ /meʔ/ | *miː /miː/ | ဗှ်ေ /peh/ |
| Sisi | hái / hếq /haj / heʔ/ | bơn / nhon /bən / ɲon/ | hmai /m̥aj/ | *hiːʔ /hiːʔ/ | iʔ /ʔiʔ/ | — /—/ | ပိုဲ /poj/ |
| Jina | ramoh /rəmɔːh/ | anĕ /anɛ/ | mah /məh/ | *ɟmuh /ɟmuh/ | sŋməh /sŋməh/ | — /—/ | ယု /jəmu/ |
| Mtu | cũai /kuaj/ | bơngai /bəŋaːj/ | kuj /kuj/ | *m-raʔ /mraʔ/ | gon /ɡon/ | *ŋaːj /ŋaːj/ | ညး /mɲah/ |
| Kichwa | plỡ /plɤ/ | kơl /kəl/ | plɑː /plɑː/ | *ɓoːkʔ /ɓoːkʔ/ | kəmpoŋ /kəmpoŋ/ | *k-loːk /k-loːk/ | — |
| Jicho | mat /mat/ | mat /mat/ | mɜ̤t /mɜt/ | *mat /mat/ | mat /mat/ | *mat /mat/ | မတ် /mɔt/ |
| Sikio | cutũr /kutur/ | đon /ɗɔːn/ | katɔr /kətɔr/ | *Ctoːr /Ctoːr/ | rəməj /rəməj/ | *saːj /saːj/ | က္တောဝ် /ktor/ |
| Pua | muh /muh/ | muh /muh/ | muh /muh/ | *muh /muh/ | muh /muh/ | *muːs /muːs/ | မိုဟ် /mɯh/ |
| Mdomo | bỗq /ɓoʔ/ | ʼbơ̆r /ɓər/ | nɔh /nɔh/ | *miəŋʔ /miəŋʔ/ | tənɔh /tənɔh/ | *mɛːŋʔ /mɛːŋʔ/ | ပါၚ် /paiŋ/ |
| Jino | kanêng /kəneŋ/ | sơneng /səneŋ/ | kaneːŋ /kəneːŋ/ | *lmVɲ /lməɲ/ | hraŋ /hraŋ/ | *k-saŋ /k-saŋ/ | ငေက် /ŋiak/ |
| Ulimi | liayh /liajh/ | rơpiêt /rəpiet/ | ntaʔ /ntaʔ/ | *lntaːk /lntaːk/ | həntak /həntak/ | *laːs /laːs/ | ကတာက် /kətaik/ |
| Mkono | ati /ati/ | ti /ti/ | təy /təj/ | *tiːʔ /tiːʔ/ | tiʔ /tiʔ/ | *siː /siː/ | တၟုိ /toi/ |
| Mguu | ayững /ajɨːŋ/ | tơpang jơ̆ng /təpaːŋ ɟəŋ/ | ɟɯːŋ /ɟɯːŋ/ | *ɟəːŋ /ɟəːŋ/ | krwɛh /krwɛh/ | *ciɲ /ciɲ/ | ဇုၚ် /ɟɯŋ/ |
| Moyo | plong /ploŋ/ | blei /blei/ | chlaj /tʃʰlaj/ | *nuːɕ /nuːɕ/ | tlɔːm ŋok /tlɔːm ŋok/ | — /—/ | စိုတ် /cət/ |
| Mfupa | nghang /ŋhaŋ/ | kơting /kətiŋ/ | hŋaːŋ /ŋ̊aːŋ/ | *cʔaːŋ /cʔaːŋ/ | cʼaaŋ /tʃʔaːŋ/ | *ɟaːŋ /ɟaːŋ/ | ဇုတ် /ɟut/ |
| Damu | aham /ʔaham/ | phăm /pʰam/ | ʔəham /ʔəham/ | *mham /mham/ | maːm /maːm/ | *t-muːʔ /t-muːʔ/ | ဆိမ် /cʰim/ |
| Kinyesi | créq /kreʔ/ | ĭch /ic/ | klɑːŋ /klɑːŋ/ | *ʔicʔ /ʔicʔ/ | — | — | — |
| Upendo | hong /hoŋ/ | rơngư /rəŋɨ/ | phɯ /pʰɯ/ | — /—/ | kɔɔh /kɔːh/ | — /—/ | ဆာန် /cʰan/ |
| Mti | aleng /aleŋ/ | lông /loŋ/ | ʔəŋ /ʔəŋ/ | *ɟɕɨːʔ /ɟɕɨːʔ/ | sʔɔːŋ /sʔɔːŋ/ | *gəl /gəl/ | ဆု /tɕu/ |
| Mbwa | acho /atʃo/ | kŏ /kɔʔ/ | ca /caː/ | *cɔː /cɔː/ | sɔʔ /sɔʔ/ | *ʔa-cɔːʔ /ʔa-cɔːʔ/ | ခၠဵု /kʰlou/ |
| Paka | miew /mieu/ | miao /miao/ | chhlɔːk /tʃʰlɔːk/ | — /—/ | mɛːw /mɛːw/ | — /—/ | ဂျိ /kluj/ |
| Samaki | aka /ʔəka/ | ka /kaː/ | ka /kaː/ | *kaʔ /kaʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | *ʔa-kaːʔ /ʔa-kaːʔ/ | က /kaʔ/ |
| Ndege | chớm /tʃɤm/ | sem /səm/ | cɛm /cɛm/ | *ciːm /ciːm/ | sim /sim/ | *ciːm /ciːm/ | ဂစေမ် /kəcem/ |
| Yai | tarễl /tərel/ | kơtăp /kətap/ | nthrɛ̤ːl /ntʰrɛːl/ | *ktam /ktam/ | kədoŋ /kədoŋ/ | *k-ləːŋʔ /k-ləːŋʔ/ | — |
| Dubu | sacâu /sakəw/ | chơgơu /tʃəɡəu/ | — | — | huəl /huəl/ | *c-guːʔ /c-guːʔ/ | — |
| Farasi | aséh /aseh/ | aseh /ʔasɛh/ | — | — | — | *m-ŋəːʔ /m-ŋəːʔ/ | ချေံ /kseh/ |
| Nyumba | dung /duŋ/ | hnam /hnam/ | pno /pno/ | *ɲaːʔ /ɲaːʔ/ | gaːŋ /ɡaːŋ/ | *ɲaː /ɲaː/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ |
| Maziwa | dỡq tóh /dɤʔ tɔh/ | đak toh /ɗaːk tɔh/ | nom /nom/ | — | — | *p-rah /p-rah/ | — |
| Asali | dỡq khĩal /dɤʔ kʰial/ | đak sut /ɗaːk sut/ | — | — | — | — | — |
| Chumvi | boi /ɓɔːj/ | boh /ɓɔh/ | phɑ̤ːh /pʰɑːh/ | *ɓɔːh /ɓɔːh/ | hmaar /hmaːr/ | *ɓɔːjʔ /ɓɔːjʔ/ | — |
| Mvinyo | blŏ́ng nho /blɔŋ ɲɔ/ | sik hơmu /sik həmu/ | — | — | — | — | — |
| Chuma | tac /tak/ | bơxey /bəsɛːj/ | taːʔ /taːʔ/ | — | cndroh /cndroh/ | — | — |
| Gurudumu | carvang /karvaŋ/ | tang-wang /taːŋ waːŋ/ | kɑŋ /kɑŋ/ | — | — | — | — |
| Hariri | dai /daj/ | — | soːt /soːt/ | — | — | — | — |
| Kitabu | tâm saráq /tam saraʔ/ | sơ̆p hla bơar /səp hlaː bəar/ | — | — | pɨːm /pɨːm/ | — | — |
| Kula | cha /tʃa/ | sa /sa/ | sap /sap/ | *ɟaː /ɟaː/ | mah /mah/ | *ʔan /ʔan/ | စိ /tɕiʔ/ |
| Kunywa | ngoot /ŋoːt/ | ngoah /ŋoah/ | suəm /suəm/ | *ɲuʔ /ɲuʔ/ | ʔɨək /ʔɨək/ | *ʔɔːŋʔ /ʔɔːŋʔ/ | သုက် /sok/ |
| Kulala | bếq /ɓeʔ/ | têp /tɛp/ | ŋɛt /ŋɛt/ | *ɓic /ɓic/ | sih /sih/ | — | — |
| Moja | muoi /muoi/ | minh /miɲ/ | mṳːy /muj/ | *muːj /muːj/ | moj /moj/ | *moːc /moːc/ | မွဲ /mwɛ/ |
| Mbili | bar /ɓaːr/ | bar /ɓaːr/ | bia /bia/ | *ɓaːr /ɓaːr/ | baar /baːr/ | *haːr /haːr/ | ၜါ /ɓa/ |
| Tatu | pái /paːi/ | pêng /peːŋ/ | pei /pəj/ | *peʔ /peʔ/ | peʼ /peʔ/ | *paː /paː/ | ပိ /poi/ |
| Nne | pôn /põːn/ | puăn /pwan/ | apɔːn /ʔapɔːn/ | *punʔ /punʔ/ | pon /pon/ | *poːnʔ /poːnʔ/ | ပန် /pan/ |
| Tano | sỡng /sɤŋ/ | pơđăm /pəʔɗam/ | asʌːŋ /ʔasʌːŋ/ | *pɗam /pɗam/ | — | *ɗam /ɗam/ | မသုန် /msun/ |
| Mia | culam /kulam/ | hreng /hreŋ/ | muːj ruʌj /muːj ruʌj/ | — | — | — | ကၠံ /klɔm/ |
| Habari | te /te/ | ô /o/ | sabaaj /sabaːj/ | — /—/ | lɔh /lɔh/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | kuhng /kuhŋ/ | kơbi /kəbi/ | khɔp /kʰɔp/ | — /—/ | ɔrkun /ʔɔrkun/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | huom /huom/ | ʼlơ̆ng /ʔləŋ/ | ɟɔ /ɟɔ/ | — /—/ | ləʔ /ləʔ/ | — /—/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ |
| Mpya | tamái /təmaj/ | nao /ʔnao/ | tamaj /təmaj/ | *tmeːʔ /tmeːʔ/ | həmmeʔ /həmmeʔ/ | *ɓəːjʔ /ɓəːjʔ/ | — |
| Nyekundu | kusaw /kəsaw/ | bre /ɓreː/ | kəsaw /kəsaw/ | *roːŋ /roːŋ/ | jim /jim/ | *tɔh /tɔh/ | — /—/ |
| Nyeupe | cloc /klɔːk/ | kok /kɔːk/ | buaʔ /buaʔ/ | *ɓɔːk /ɓɔːk/ | klɔɔk /klɔːk/ | *k-laŋʔ /k-laŋʔ/ | ဗ္တာၚ် /bətaiŋ/ |
| Nyeusi | cũm /kum/ | găm /ɡam/ | twɛɲ /twɛɲ/ | *Cjoŋ /Cjoŋ/ | hiəŋ /hiəŋ/ | — | — |
| Kijani | ramoong /rəmɔːŋ/ | jơk /ɟəːk/ | khew /kʰew/ | *kciʔ /kciʔ/ | siw /siw/ | — | — |
| Chungwa | cam /kam/ | — | — | — | — | — | — |
| 99 | takêh chít takêh /takeh tʃit takeh/ | tơsĭn-jĭt tơsĭn /təsin ɟit təsin/ | — | — | — | — | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap