Lavüa

Kilawa cha Mashariki

Kiaustroasia

FamiliaKiaustroasia Wasemaji~17K (iliyo hatarini sana) HatiKilatini NchiThailandi Lugha rasmiHapana (Kithai ndiyo lugha pekee rasmi; Kilawa ni lugha ya jamii ya makabila ya milimani inayotambuliwa) Uhai wa lughahatari sana ISO 639-3lwl

Kilawa cha Mashariki (Lavüa) ni lugha ya Mon-Khmer ya kikundi-tanzu cha Palaungic, inayozungumzwa na kabila la milimani la Lawa kaskazini mwa Thailand. Watu wa Lawa wanaaminika kuwa mojawapo ya makundi ya watu ya kale zaidi yaliyosalia katika Asia ya Kusini-Mashariki bara, yaliyotangulia uhamiaji wa Tai-Kadai katika eneo hilo. Hulima mpunga wa matuta katika mabonde ya nyanda za juu ya Mae Hong Son na Chiang Mai. Mgawanyiko wa Kilawa cha Mashariki na Magharibi (lwl + lcp) unaonyesha utengano wa kijiografia na mifumo ya kihistoria ya uhamiaji. Kiisimu, Kilawa kinaonyesha sifa za kawaida za Palaungic: toni ya rejista (register tone), fonolojia ya kisesquisyllabic (yenye presilabi zilizopunguzwa), na mpangilio wa vipashio SVO wenye mwelekeo wa kitenzi-mwisho kwa mtindo wa Mon-Khmer ya Kale. UNESCO huikadiria kuwa iko hatarini kwa hakika, huku uhamishaji baina ya vizazi ukiwa umepotea kwa kiasi kikubwa.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kilawa cha Mashariki →

Maneno 87 ya msingi katika Kilawa cha Mashariki

Maji

lʼauem

lᵊʔaɨ̯m

Moto

ngoa

ŋɔ

Jua

sngaiʼ

sᵊŋajˀ

Mwezi

kheʼ

kʰeʔ

Nyota

sboeng

sᵊɓəŋ

Usiku

ma sauem

ma saɨ̯m

Mvua

hlaiʼ

l̥ajˀ

Upepo

kaue

kaɨ̯

Jiwe

smoʼ

sᵊmoʔ

Mlima

moa

mɔ

Mama

maʼ

maʔ

Baba

pueaʼ

pɨaʔ

Mimi

ʔoʔ

ʔoʔ

Wewe

maiʔ

maiʔ

Sisi

ʔɛ

ʔɛ

Jina

yum

jɔm

Mtu

pui

puj

Kichwa

kany

kaɲ

Jicho

ʼia

ʔia̯

Pua

maueh

maɨ̯h

Mdomo

ʼmboam

ʔᵊᵐbɔm

Jino

pioeng

piə̯ŋ

Ulimi

tak

tak

Mkono

miŋ

miŋ

Mguu

cuang

cua̯ŋ

Moyo

kavüa

kavɨa

Mfupa

sʼang

sᵊʔaŋ

Damu

hnam

n̥am

Kinyesi

ʼioeng

ʔiə̯ŋ

Upendo

kruŋ

kɾuŋ

Mti

khoʼ

kʰoʔ

Mbwa

souʼ

sɒʔ

Paka

mai

mai

Samaki

kaʼ

kaʔ

Ndege

sany

saɲ

Kipepeo

mbung mbang

ᵐbuŋ ᵐbaŋ

Yai

toum

tɒm

Dubu

khleh

kʰleh

Nyumba

nyueaʼ

ɲɨa̯ʔ

Chumvi

kih

kih

Chuma

hlaec

l̥ɛc

Kula

som

som

Kunywa

nyoʼ

ɲoʔ

Kulala

ʼac

ʔac

Moja

teʼ

teʔ

Mbili

lʼa

lᵊʔa

Tatu

lʼoi

lᵊʔoj

Nne

paueng

paɨ̯ŋ

Tano

phuan

pʰua̯n

Mia

ʼyuea

ʔᵊjɨa̯

Habari

—

—

Asante

kop khun

kop kʰun

Nzuri

mac

mac

Mpya

khroʼ

kʰroʔ

Nyekundu

skhrak

sᵊkʰrak

Nyeupe

ping

piŋ

Nyeusi

loang

lɔŋ

Kijani

snga

sᵊŋa

Buluu

snga

sᵊŋa

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustroasia

Maana Kilawa cha MasharikiKiwaKiparauk WaKishwepalaungProto-AustroasiaKide'ang cha RumaiKikhmu
Maji lʼauem /lᵊʔaɨ̯m/ rawm /rɔm/ rom /rɔm/ ʔoːm /ʔoːm/ *ɗaːk /ɗaːk/ Ɂəm /ʔəm/ ʔom /ʔom/
Moto ngoa /ŋɔ/ ngu /ŋu/ ngū /ŋṳ/ ŋər /ŋar/ *ʔuːs /ʔuːs/ ŋaiɁ /ŋaiʔ/ pʰrɨə /pʰrɨə/
Jua sngaiʼ /sᵊŋajˀ/ singaix /siŋaiʔ/ si ngāix /siŋa̤iʔ/ səŋi /saŋiː/ *tŋiːʔ /tŋiːʔ/ saŋaj /saŋaj/ mat briʔ /mat briʔ/
Mwezi kheʼ /kʰeʔ/ khix /kʰiʔ/ kix /kʰiʔ/ plaŋ kiər /plaŋ kiər/ *khe(ː)ʔ /kheːʔ/ pakjəː /pakjəː/ moŋ /moŋ/
Nyota sboeng /sᵊɓəŋ/ simuing /simʔuɲ/ sim uing /sim ʔuɲ/ səmiŋ /səmiŋ/ *smʔaɲ /smʔaɲ/ laːw /laːw/ sərmeɲ /sərmeɲ/
Usiku ma sauem /ma saɨ̯m/ ponsawm /ponsɔm/ som /sɔm/ hmɯ /m̥ɯ/ *cəːm /cəːm/ kasəm /kasəm/ psɨəm /psɨəm/
Mvua hlaiʼ /l̥ajˀ/ lhiex /l̥ɛʔ/ hliex /lʰɛʔ/ ɟuŋ /ɟuŋ/ *gmaʔ /ɡmaʔ/ klaːj /klaːj/ kəmaʔ /kəmaʔ/
Upepo kaue /kaɨ̯/ bhaung /bʰaɯŋ/ npaeng /bʰaɯŋ/ khuːr /kʰuːr/ *kjɔʔ /kjɔʔ/ khuː /kʰuː/ hndrəːj /hndrəːj/
Ukurasa 1/8

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap