Baniwa
Arawak
Baniwa ni lugha ya Kiarawak ya sehemu ya juu ya Rio Negro (mto Içana), inayozungumzwa na takribani watu 6,000–12,000 kaskazini-magharibi mwa Amazoni, katika Brazili, Kolombia na Venezuela. Ni lugha yenye toni yenye mfumo tajiri wa viambishi awali vya umilikaji kwenye nomino.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Baniwa
Vyanzo
- UT Austin Hunter-Gatherer Language Database #52
- Glottolog bani1259; ISO 639-3 bwi
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Arawak
| Maana | Baniwa | Dâw | Yanomami | Trumai | Pilagá | Makushi | Hup |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | óoni /óoni/ | nǝ̌x /nə̌x/ | maũ ũ /maũ ũ/ | misu /misu/ | noʁop /noʁop/ | tuna /tuna/ | děh /děh/ |
| Moto | ttídzee /t̪ídzee/ | bohõ̂ /bohõ̂/ | koa wakə /koa wakə/ | so /so/ | doleʔ /doleʔ/ | apóó /apóó/ | teg hɔ̃́ /teɡ hɔ̃́/ |
| Jua | kámoi /kámoi/ | xɨtɨ̂m /xɨtɨ̂m/ | motʰoka /motʰoka/ | atetla /atetla/ | kʔatena /kʔatena/ | wéi /wéi/ | wædhɔ́ /wædhɔ́/ |
| Mwezi | kéeri /kéeɻi/ | xɨtɨ̂m /xɨtɨ̂m/ | peɾipo /peɾipo/ | atetlpak /atetlpak/ | ʔawoʁoik /ʔawoʁoik/ | kapói /kapói/ | wædhɔ́ /wædhɔ́/ |
| Nyota | hiwírhi /hiwíɻhi/ | mʼæ̃̌h /mʼæ̃̌h/ | ʃitikaɾi /ʃitikaɾi/ | asih /asih/ | waqtʃiɲi /waqtʃiɲi/ | sírikɨ́ /sírikɨ́/ | wædhɔmʼæ̌h /wædhɔmʼæ̌h/ |
| Usiku | déepi /déepi/ | cem /cem/ | titi ha /titi ha/ | ʃanixnis /ʃanixnis/ | piʔjaq /piʔjaq/ | ewaron /ewaron/ | ɟʼə́b /ɟʼə́b/ |
| Mvua | íidza /íidza/ | doɟ /doɟ/ | maː /maː/ | kʔawixu /kʔawixu/ | wetep /wetep/ | konoʔ /konoʔ/ | děh /děh/ |
| Theluji | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | loɲi /loɲi/ | — /—/ | — /—/ |
| Upepo | káwaaɺe /káwaaɺe/ | hǒt /hǒt/ | watoɾi /watoɾi/ | sut /sut/ | lajat /lajat/ | aʔsitun /aʔsitun/ | bohót /bohót/ |
| Udongo | híipai /híipai/ | cax /cax/ | maʃitʰa /maʃitʰa/ | tenexne /tenexne/ | ʔalewa /ʔalewa/ | non /non/ | ɟʼáh /ɟʼáh/ |
| Jiwe | hiipada /hiipada/ | pǎʃ /pǎʃ/ | maa ma /maa ma/ | itak /itak/ | qaʔ /qaʔ/ | tɨʔ /tɨʔ/ | pǎç /pǎç/ |
| Mlima | hidzápa /hidzápa/ | — | hehu /hehu/ | — | qasoʁonaʁa /qasoʁonaʁa/ | wɨʔ /wɨʔ/ | — |
| Mama | hádoa /hádoa/ | mɛ̃ʔ /mɛ̃ʔ/ | najə /najə/ | atle /atle/ | latʔe /latʔe/ | maʔmá /maʔmá/ | ʔín /ʔín/ |
| Baba | hániɻi /hániɻi/ | ʔǐp /ʔǐp/ | hajə /hajə/ | ao /ao/ | letʔa /letʔa/ | paʔpá /paʔpá/ | ʔíp /ʔíp/ |
| Mimi | nhóa /nhóa/ | ʔãh /ʔãh/ | ja /ja/ | ha /ha/ | hajim /hajim/ | urɨ /urɨ/ | ʔã́h /ʔã́h/ |
| Wewe | phía /pʰía/ | ʔãm /ʔãm/ | wa /wa/ | hi /hi/ | ʔam /ʔam/ | ámɨrɨ́ /ámɨrɨ́/ | ʔám /ʔám/ |
| Sisi | wha /wha/ | ʔid /ʔid/ | pəmakə /pəmakə/ | ka wan / ha wan /ka wan / ha wan/ | qoʔmi /qoʔmi/ | uurɨʔnɨkon / anna /uurɨʔnɨkon / anna/ | ʔɨ́n /ʔɨ́n/ |
| Jina | iipítana /iipítana/ | xǎt /xǎt/ | wãhã /wãhã/ | taak /taak/ | lenaʁat /lenaʁat/ | yeseʔ /jeseʔ/ | hǎt /hǎt/ |
| Mtu | newíki /newíki/ | — | jãnõmãmɨ /jãnõmãmɨ/ | iau /iau/ | sijaʁawa /sijaʁawa/ | pemonkon /pemoŋkoŋ/ | húp /húp/ |
| Kichwa | hiwída /hiwída/ | nũh /nũh/ | he /he/ | kut /kut/ | laqaik /laqaik/ | puʔpai /puʔpai/ | núh /núh/ |
| Jicho | thi /thi/ | tɨm /tɨm/ | mamo /mamo/ | xon /xon/ | lʔaite /lʔaite/ | énu /énu/ | kǝwǝ̌g /kəwə̌ɡ/ |
| Sikio | héeni /héeni/ | xũ̂j /xũ̂j/ | jɨmɨkakɨ /jɨmɨkakɨ/ | faptɨ /faptɨ/ | leketela /leketela/ | pana /pana/ | bɔtɔ́k /bɔtɔ́k/ |
| Pua | hitáko /hitáko/ | tôɟ /tôɟ/ | hu /hu/ | laʃa /laʃa/ | limik /limik/ | yeuna /jeuna/ | tǒɟ /tǒɟ/ |
| Mdomo | nóma /nóma/ | nɔ̃h /nɔ̃h/ | kahikɨ /kahikɨ/ | xop /xop/ | nedegaʁat /nedeɡaʁat/ | mutá /mutá/ | nɔgʼǒd /nɔɡʼǒd/ |
| Jino | eétsha /eétʃa/ | tǝg /təɡ/ | nakɨ /nakɨ/ | iʃa /iʃa/ | lodaite /lodaite/ | yé /jé/ | tǝ́g /tə́ɡ/ |
| Ulimi | eenéne /eenéne/ | nɔ̃hkæ̂d /nɔ̃hkæ̂d/ | aka /aka/ | ano /ano/ | latʃaʁat /latʃaʁat/ | nu /nu/ | nɔgʼæ̌d /nɔɡʼæ̌d/ |
| Mkono | káapi /káapi/ | ʃôb /ʃôb/ | imɨkɨ /imɨkɨ/ | kat /kat/ | lowaq /lowaq/ | míá /míá/ | dʼapṹh /dʼapṹh/ |
| Mguu | híipa /híipa/ | cɨ̌m /cɨ̌m/ | mamikɨ /mamikɨ/ | pitsʔ /pitsʔ/ | lapiaʔ /lapiaʔ/ | puu /puu/ | ɟʼib /ɟʼib/ |
| Moyo | kaale /kaaɺe/ | hæ̃g tôj /hæ̃ɡ tôj/ | koko pata /koko pata/ | hotʔaput /hotʔaput/ | likidiaqte /likidiaqte/ | yewan /jewan/ | hãwɨg /hãwɨɡ/ |
| Mfupa | áapi /áapi/ | kɛg /kɛɡ/ | ũ /ũ/ | daʃ /daʃ/ | pʔinek /pʔinek/ | yeʔpɨ /jeʔpɨ/ | gʼɛg /ɡʼɛɡ/ |
| Damu | iiránaa /iiɻánaa/ | jɨ̂w /jɨ̂w/ | ĩjə̃ĩjə̃pə /ĩjə̃ĩjə̃pə/ | du /du/ | letawoʔ /letawoʔ/ | mɨ́ŋ /mɨ́ŋ/ | bijǐw /bijǐw/ |
| Kinyesi | — /—/ | — /—/ | ʃi /ʃi/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | puʔdits /puʔdits/ | noqpita /noqpita/ | saʔnama /saʔnama/ | wɔy /wɔj/ |
| Mti | háiko /háiko/ | təg /təɡ/ | hii hi /hii hi/ | dei /dei/ | ʔepaq /ʔepaq/ | yéi /jéi/ | tegdʼǔh /teɡdʼǔh/ |
| Mbwa | tsíino /tsíino/ | jãm /jãm/ | tʰãɾi /tʰãɾi/ | kasoro /kasoro/ | pioq /pioq/ | areimaraaká /areimaraaká/ | jãʔamhóʔ /jãʔamhóʔ/ |
| Paka | pitsána /pitsána/ | — /—/ | mɨʃɨ /mɨʃɨ/ | — /—/ | mitʃa /mitʃa/ | pisana /pisana/ | picána /pitʃána/ |
| Samaki | kóphe /kúpʰe/ | hãːp /hãːp/ | juɾi /juɾi/ | kaʔte /kaʔte/ | nijaq /nijaq/ | moróʔ /moróʔ/ | hɔ̃̌p /hɔ̃̌p/ |
| Ndege | áadaro /áadaɻo/ | təwə́t /təwə́t/ | seimɨ /seimɨ/ | uraʔi /uraʔi/ | majoʔ /majoʔ/ | toron /toron/ | hũtæ̃́h /hũtæ̃́h/ |
| Kipepeo | makálo /makálo/ | mem /mem/ | uwãuwãmɨ /uwãuwãmɨ/ | tumu tumu /tumu tumu/ | petooloʁol /peˈtoːloʁol/ | peppeʔ /pepːeʔ/ | bʼebʼěp /bʼebʼěp/ |
| Yai | éewhe /éewhe/ | tɨ̌p /tɨ̌p/ | natʰe /natʰe/ | taf /taf/ | lekʔoweʔ /lekʔoweʔ/ | pomói /pomói/ | típ /típ/ |
| Nyumba | pántti /pánt̪i/ | tɔp /tɔp/ | ʃapono /ʃapono/ | dat /dat/ | ʔemek /ʔemek/ | wɨttɨ /wɨttɨ/ | mɔ̌j /mɔ̌j/ |
| Asali | doni /doni/ | — | puu /puu/ | aus tsʔa /aus tsʔa/ | maʔage liʔi /maʔaɡe liʔi/ | wan /wan/ | nǽŋ /nǽŋ/ |
| Chumvi | íiwi /íiwi/ | — | saju /saju/ | iakɨr /iakɨr/ | qaaʔnowa /qaaʔnowa/ | pan /pan/ | bʼǒh /bʼǒh/ |
| Kula | íiñha /íiɲha/ | wæ̂d /wæ̂d/ | ijaɨ /ijaɨ/ | ma /ma/ | dekeʔe /dekeʔe/ | entamoʔka /entamoʔka/ | wæd /wæd/ |
| Kunywa | íira /íiɻa/ | ʔǝg /ʔəɡ/ | koaɨ /koaɨ/ | sone /sone/ | nijom /nijom/ | enɨrɨ /enɨrɨ/ | ʔǝg /ʔəɡ/ |
| Kulala | ímaa /ímaa/ | ʔã̂ /ʔã̂/ | miõ /miõ/ | iotl /iotl/ | dʔotʃi /dʔotʃi/ | wetun /wetun/ | ʔɔ̃h /ʔɔ̃h/ |
| Moja | aapa /aapa/ | mʼæ̃ʔ /mʼæ̃ʔ/ | tahiapɨ /tahiapɨ/ | mihin /mihin/ | ʔoonolek /ʔoonolek/ | tiwíŋ /tiwíŋ/ | ʔajǔp /ʔajǔp/ |
| Mbili | dzáma /dzáma/ | tɨ̌m /tɨ̌m/ | hoɾohopɨ /hoɾohopɨ/ | uuʃ /uuʃ/ | doosolqa /doosolqa/ | sáákɨné /sáákɨné/ | koʔǎp /koʔǎp/ |
| Tatu | madali /madali/ | mũtwáp /mũtwáp/ | jãmi /jãmi/ | uʃtaxme /uʃtaxme/ | treesolqa /treesolqa/ | séúruné /séúruné/ | mɔtaʔǎp /mɔtaʔǎp/ |
| Tano | — /—/ | — /—/ | — /—/ | nekatkelan /nekatkelan/ | — /—/ | miaʔtaikin /miaʔtaikin/ | ʔajup dʼapṹh /ʔajup dʼapṹh/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | mátsia /mátsia/ | jæ̃̂w /jæ̃̂w/ | totihitawə /totihitawə/ | deta /deta/ | nʔoota /nʔoota/ | morɨ /morɨ/ | náw /náw/ |
| Mpya | éemi /éemi/ | — | tute /tute/ | xodae /xodae/ | dalaʁaik /dalaʁaik/ | amenan /amenan/ | dʼǝw /dʼəw/ |
| Nyekundu | íirai /íiɻai/ | nô /nô/ | wakə /wakə/ | tsiomat /tsiomat/ | toomaʁadaik /toomaʁadaik/ | suyú /sujú/ | dó /dó/ |
| Nyeupe | háale /háaɺe/ | hô /hô/ | au /au/ | tsitore /tsitore/ | japagaq /japaɡaq/ | áímutun /áímutun/ | tohó /tohó/ |
| Nyeusi | íitta /íit̪a/ | câ /câ/ | iʃi /iʃi/ | tsidat /tsidat/ | leedaʁaik /leedaʁaik/ | arikkɨtun /arikːɨtun/ | ɟʼá /ɟʼá/ |
| Kijani | hípole /hípole/ | mɨ̃̂ /mɨ̃̂/ | ɾijə /ɾijə/ | — | dadala /dadala/ | rora /rora/ | pɔ̃pɔ̃h /pɔ̃pɔ̃h/ |
| Kekeo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Woof | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kompyuta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sushi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chai | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chungwa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dopamini | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Alama ya @ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Ukurasa 1/9
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap