Wayuunaiki

Kiwayuu

Arawak (kaskazini)

FamiliaArawak (kaskazini) Wasemaji~400K HatiKilatini NchiKolombia, Venezuela Lugha rasmiVenezuela (inayotambuliwa asilia) Uhai wa lughasalama ISO 639-3guc

Kiwayuu (Wayuunaiki) ni lugha kubwa zaidi ya asili kaskazini mwa Colombia na Venezuela; eneo la wazungumzaji asili ni Rasi ya Guajira. Wawayuu ni jamii ya wafugaji wa mfumo wa kimatrilinea wenye mwendelezo madhubuti wa kitamaduni na kilugha.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kiwayuu →

Maneno 87 ya msingi katika Kiwayuu

Maji

wuin

wuin

Moto

siki

siki

Jua

kaʼi

kaʔi

Mwezi

kashi

kaʃi

Nyota

jolotsü

holotsɨ

Usiku

aiʼpaʼa

aiʔpaʔa

Mvua

huya

huja

Upepo

houtai

houtai

Udongo

mmoo-ľuʼu

mmoo-ľuʔu

Jiwe

ipa

ipa

Mlima

uuchi

uːtʃi

Bahari

palaa

palaː

Mama

ei

ei

Baba

ashi

aʃi

Binti

achon

atʃon

Mimi

taya

taja

Wewe

pia

pia

Sisi

waya

waja

Jina

anülia

anɨlia

Mtu

wayuu

wajuː

Kichwa

ekii

ekiː

Jicho

oʼu

oʔu

Sikio

ta-čeʼe

ta-tʃeʔe

Pua

eʼichi

eʔitʃi

Mdomo

aaniikii

aːniːkiː

Jino

ai

ai

Ulimi

ayee

ajeː

Mkono

ajapü

axapɨ

Mguu

ooʼui

oːʔui

Moyo

aaʼin

aːʔin

Mfupa

ipü

ipɨ

Damu

isha

iʃaː

Kinyesi

achaʼa

atʃaʔa

Upendo

alasüin

alasɨin

Mti

wunuʼu

wunuʔu

Mbwa

erü

eɾɨː

Paka

misho

miʃo

Samaki

jime

hime

Ndege

wuchii

wutʃiː

Kipepeo

julirü

huliɾɨ

Yai

ashuku

aʃuku

Dubu

jeesü

heːsɨ

Farasi

ama

ama

Nyumba

miichi

miːtʃi

Maziwa

leechi

leːtʃi

Asali

mapa

mapa

Chumvi

ichii

itʃiː

Mvinyo

wiino

ˈwiːno

Mchele

roo

roː

Chokoleti

chocolate

Chuma

kachueera

katʃueːra

Gurudumu

—

—

Hariri

seera

seːra

Kitabu

karaloukta

karaloukta

Kula

ekaa

ekaː

Kunywa

asaa

asaː

Kulala

atunkaa

atuŋkaː

Moja

wanee

waneː

Mbili

piama

piama

Tatu

apünüin

apɨnɨin

Nne

pienchi

pieɲtʃi

Tano

jaʼrai

haʔrai

Mia

poloo shikii

poloː ʃikiː

Habari

jamaya

xamaja

Asante

talé

tale

Nzuri

anasü

anasɨ

Mpya

jeketü

heketɨ

Nyekundu

ishoʼusü

iʃoˈʔusɨ

Nyeupe

kasuusü

kasuːsɨ

Nyeusi

mütsiiasü

mɨtsiːasɨ

Kijani

wüitüsü

wɨitɨsɨ

Buluu

wüitüsü

wɨitɨsɨ

Kompyuta

komputatoora

komputatoːra

Wi-Fi

Wai-Pai

waipai

Chai

té

te

Kahawa

kepein

kepein

Sukari

suukala

suːkala

Chungwa

raranja

Alama ya @

aroowa

aroːwa

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Arawak (kaskazini)

Maana KiwayuuKigarifunaKicholKimamKimaya cha YucatecKioromoKijaqaru
Maji wuin /wuin/ huya /huja/ jaʼ /haʔ/ aʼ /aʔ/ jaʼ /haʔ/ bishaan /biʃaːn/ uma /uma/
Moto siki /siki/ watu /watu/ kʼajk /kʼahk/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ ibidda /ibidːa/ nina /nina/
Jua kaʼi /kaʔi/ weyu /weju/ kʼiñ /kʼiɲ/ qʼij /qʼih/ kʼiin /kʼiːn/ aduu /aduː/ inti /inti/
Mwezi kashi /kaʃi/ hati /hati/ uw /uw/ xjaw /ʃaw/ uj /uh/ jiʼa /dʒiʔa/ paxshi /paχʃi/
Nyota jolotsü /holotsɨ/ waruguma /waɾuɡuma/ ekʼ /ʔekʼ/ cheʼw /tʃeʔw/ eekʼ /eːkʼ/ urjii /urdʒiː/ waraxa /waɾaχa/
Usiku aiʼpaʼa /aiʔpaʔa/ gañau /ɡaɲau/ akʼälel /akʼɨlel/ qonikʼen /qonikʼən/ áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ halkan /halkan/ aruma /aruma/
Mvua huya /huja/ gunubu /ɡunubu/ jaʼal /haʔal/ jbʼal /ʃɓal/ cháak /tʃáːk/ bokkaa /ˈbokːaː/ jallu /haʎu/
Upepo houtai /houtai/ garabali /ɡarabali/ ikʼ /ikʼ/ kyqʼiqʼ /kʲqʼiqʼ/ iikʼ /iːkʼ/ bubbee /ˈbubːeː/ wawya /wawja/
Ukurasa 1/10

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap