Terêna

Terena

Arawak

FamiliaArawak Wasemaji~9–15K Hatialfabeti ya Kilatini NchiBrazili Lugha rasmiNot official nationally — Portuguese is Brazil's sole official language (Constitution art. 13) — but co-official in the municipality of Miranda, Mato Grosso do Sul, under Lei 1.382 of 12 April 2017, amended in 2019 and 2023.

Kiterena ni lugha ya Kiarawak inayozungumzwa na takriban Waterena 9,000–15,000, hasa katika jimbo la Mato Grosso do Sul nchini Brazil, pamoja na jamii ndogo zaidi katika São Paulo na Mato Grosso. Glottolog hukipanga Kiterena pamoja na aina zinazohusiana kwa karibu au zilizoitwa kihistoria Kinikinao, Chané na Guaná, na hukitathmini kuwa lugha iliyo hatarini. Kiterena kina mpangilio wa uamilifu–hali na mpangilio nyumbufu wa vipashio, huku VOS ikielezwa mara nyingi kuwa mpangilio msingi. Huandikwa kwa tahajia inayotegemea alfabeti ya Kilatini na hutumiwa katika baadhi ya shule za jamii, machapisho na nyenzo za kidini. Wasemaji wengi wanatumia pia Kireno, na nguvu ya urithishaji hutofautiana kati ya makazi, hivyo elimu na uhifadhi unaoongozwa na jamii za eneo ni muhimu.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Terena →

Maneno 87 ya msingi katika Terena

Maji

úne

ˈune

Moto

yúku

ˈjuku

Jua

káxe

ˈkaʃe

Mwezi

kohê

koˈheː

Nyota

hékere

ˈhekeɾe

Usiku

yóti

ˈjoti

Mvua

úko

ˈuko

Upepo

ihunóvoti

ihuˈnowoti

Udongo

móte

ˈmote

Jiwe

mopôi

moˈpoːi

Mlima

mopôi

moˈpoːi

Bahari

mar

maɾ

Mama

êno

ˈeːno

Baba

háʼa

ˈhaʔa

Binti

ihíne

iˈhine

Mimi

ûndi

ˈũːndi

Wewe

îti

ˈiːti

Sisi

ûti

ˈuːti

Jina

îha

ˈiːha

Mtu

xâne

ˈʃaːne

Kichwa

tûti

ˈtuːti

Jicho

ûke

ˈuːke

Sikio

kenôti

keˈnoːti

Pua

kiri

kiɾi

Mdomo

pâho

ˈpaːho

Jino

ôe

ˈoːe

Ulimi

nêne

ˈneːne

Mkono

vôʼu

ˈwoːʔu

Mguu

hêve

ˈheːve

Moyo

omíxone

oˈmiʃone

Mfupa

ôpe

ˈoːpe

Damu

íti

ˈiti

Upendo

ako omótova okóvo

ako oˈmotowa oˈkowo

Mti

tikóti

tiˈkoti

Mbwa

tamúku

taˈmuku

Paka

marakáya

maɾaˈkaja

Samaki

hôe

ˈhoːe

Ndege

hóʼopeno

ˈhoʔopeno

Kipepeo

vaka vaka

waka waka

Yai

kopútoe

koˈputoe

Dubu

úrsu

ˈuɾsu

Farasi

kámo

ˈkamo

Nyumba

óvongu

ˈõwõŋɡu

Maziwa

leite

ˈlejte

Asali

mópo

ˈmopo

Chumvi

yúki

ˈjuki

Mvinyo

víyum

ˈvĩjũ

Mchele

nakaku

nakaku

Chuma

havâva

haˈwaːwa

Hariri

sêta

ˈseːta

Kitabu

koyuhópeti

kojuˈhopeti

Kula

níkoti

ˈnikoti

Kunywa

énovoti

ˈenowoti

Kulala

imókoti

iˈmokoti

Moja

poéha

poˈeha

Mbili

píʼa

ˈpiʔa

Tatu

mopóʼa

moˈpoʔa

Nne

koáturu

koˈatuɾu

Tano

singu

siŋɡu

Mia

póhuti séndu

ˈpohuti ˈsendu

Habari

únati

ˈunati

Asante

aínapo yákoe

aˈinapo ˈjakoe

Nzuri

únati

ˈunati

Mpya

inámati

iˈnamati

Nyekundu

hararáʼiti

haɾaˈɾaʔiti

Nyeupe

hopúʼiti

hoˈpuʔiti

Nyeusi

haháʼiti

haˈhaʔiti

Kijani

hononoʼiti

hononoʔiti

Buluu

hononoʼiti

hononoʔiti

Chai

xa

ʃa

Kahawa

káfe

ˈkafe

Sukari

axúka

aˈʃuka

Chungwa

naranga

naɾaŋɡa

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Arawak

Maana TerenaKiesperantoKiitaliano cha enzi ya DanteKikorsikaKisisiliaIdoKichavacano
Maji úne /ˈune/ akvo /ˈakvo/ acqua /ˈakːwa/ acqua /ˈakwa/ acqua /ˈakkwa/ aquo /ˈakwo/ agua /ˈaɡwa/
Moto yúku /ˈjuku/ fajro /ˈfajro/ foco /ˈfɔko/ focu /ˈfɔku/ focu /ˈfɔku/ fairo /faˈiro/ fuego /ˈfweɡo/
Jua káxe /ˈkaʃe/ suno /ˈsuno/ sole /ˈsole/ sole /ˈsɔle/ suli /ˈsuli/ suno /ˈsuno/ sol /sol/
Mwezi kohê /koˈheː/ luno /ˈluno/ luna /ˈluna/ luna /ˈluna/ luna /ˈluna/ luno /ˈluno/ luna /ˈluna/
Nyota hékere /ˈhekeɾe/ stelo /ˈstelo/ stella /ˈstella/ stella /ˈstella/ stidda /ˈstɪɖːa/ stelo /ˈstelo/ estrellas /esˈtɾejas/
Usiku yóti /ˈjoti/ nokto /ˈnokto/ notte /ˈnotte/ notte /ˈnɔtːe/ notti /ˈnɔtti/ nokto /ˈnokto/ noche /ˈnotʃe/
Mvua úko /ˈuko/ pluvo /ˈpluvo/ piova /ˈpjɔːva/ pioggia /ˈpjɔdʒa/ chiuvuta /kjuˈvuta/ pluvo /ˈpluvo/ ulan /uˈlan/
Upepo ihunóvoti /ihuˈnowoti/ vento /ˈvento/ vento /ˈvɛnto/ ventu /ˈventu/ ventu /ˈvɛntu/ vento /ˈvento/ viento /ˈbjento/
Ukurasa 1/10

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap