Asháninka

Arawak (Kusini, Kampa)

FamiliaArawak (Kusini, Kampa) Wasemaji~25–50K HatiKilatini NchiPeru (mikoa ya Junín, Pasco, Ucayali), Brazili (Acre) Lugha rasmiPeru (lugha ya kiasili inayotambuliwa, rasmi pamoja na Kihispania katika eneo la Asháninka) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3cni

Kiasháninka ndiyo lugha ya Kiarawak inayozungumzwa zaidi nchini Peru na mojawapo ya lugha kuu za wenyeji za Amazoni ya Peru. Watu wa Asháninka, wenye majoho yao maalum ya kushma, ni mojawapo ya makundi ya wenyeji yenye watu wengi zaidi katika Amazoni. Kama lugha nyingine za Kiarawak, ina viambishi vya viwakilishi vya marejeleo mtambuka na mofolojia ya viainishi vya nomino. Ilinusurika mauaji ya halaiki wakati wa mzozo wa Sendero Luminoso (miaka ya 1980-90) na bado inatumika kikamilifu kati ya vizazi.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Asháninka →

Maneno 87 ya msingi katika Asháninka

Maji

nija

niha

Moto

paamari

paːmaɾi

Jua

oorya

oːɾja

Mwezi

kashiri

kaʃiɾi

Nyota

impoquiro

impokiɾo

Usiku

tsiteni

tsiteni

Mvua

inkani

iŋkani

Theluji

sharaka

ʃaɾaka

Upepo

tampea

tampea

Udongo

kipatsi

kipatsi

Jiwe

mapi

mapi

Mlima

otishi

otiʃi

Bahari

inkajare

iŋkahaɾe

Mama

ina

ina

Baba

apa

apa

Binti

noshinto

noʃinto

Mimi

naaka

naːka

Wewe

aviro

aβiɾo

Sisi

arori / narori

aɾoɾi / naɾoɾi

Jina

ivairo

iβaiɾo

Mtu

atiri

atiɾi

Kichwa

noito

noito

Jicho

noki

noki

Sikio

noyempita

nojempita

Pua

noirina

noiɾina

Mdomo

novante

noβante

Jino

nayi

naji

Ulimi

nene

nene

Mkono

nako

nako

Mguu

noiti

noiti

Moyo

nosanto

nosanto

Mfupa

tonki

tonki

Damu

iraja

iɾaha

Kinyesi

notia

notia

Upendo

nonintsi

nonintsi

Mti

inchato

intʃato

Mbwa

otsiti

otsiti

Paka

mishito

miʃito

Samaki

shima

ʃima

Ndege

tsimeri

tsimeɾi

Kipepeo

tsampi

tsampi

Yai

iitsoki

iːtsoki

Dubu

meeni

meːni

Farasi

kavayo

kaβajo

Nyumba

pankotsi

paŋkotsi

Maziwa

tsomitsi

tsomitsi

Asali

ija pitsi

iha pitsi

Chumvi

tivi

tiβi

Mvinyo

ovaja

oβaha

Mchele

aroso

aɾoso

Chuma

ashiro

aʃiɾo

Kitabu

sankenarentsi

saŋkenaɾentsi

Kula

noyaki

nojaki

Kunywa

noiri

noiɾi

Kulala

nomai

nomai

Moja

aparoni

apaɾoni

Mbili

apite

apite

Tatu

maava

maːβa

Nne

otsipasati

otsipasati

Tano

apapacoroni

apapakoɾoni

Habari

aviro

aβiɾo

Asante

naranki

naɾaŋki

Nzuri

kameetsa

kameːtsa

Mpya

iroakera

iɾoakeɾa

Nyekundu

kitioncari

kitionkaɾi

Nyeupe

kitamaari

kitamaːɾi

Nyeusi

potsitari

potsitaɾi

Kijani

kenashi

kenaʃi

Kekeo

tsiya

ˈtsija

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Arawak (Kusini, Kampa)

Maana AsháninkaLugha ya Mojeño TrinitarioKishipibo-ConiboKinahuatl cha Huasteca cha KatiKichoctawKiwixarikaKiwarao
Maji nija /niha/ une /une/ jene /hɨnɨ/ atl /atɬ/ oka /oka/ ha /ha/ ho /ho/
Moto paamari /paːmaɾi/ yuku /juku/ chii /tʃiː/ tlitl /tɬitɬ/ luak /luak/ tai /tai/ hekunu /hekunu/
Jua oorya /oːɾja/ sache /satʃe/ bari /bari/ tonati /tonati/ hashi /haʃi/ tau /tau/ ya /ja/
Mwezi kashiri /kaʃiɾi/ koje /kohe/ oxe /oʂɨ/ metztli /metstɬi/ hashi ninak /haʃi ninak/ metsa /metsa/ waniku /waniku/
Nyota impoquiro /impokiɾo/ jreegi /hreːçi/ wishti /wiʃtĩ/ sitlalij /siˈtɬalih/ fichik /fitʃik/ xurawe /ʃuˈrawe/ kura /kuɾa/
Usiku tsiteni /tsiteni/ yoti /joti/ yame /jamɨ/ youali /jowali/ ninak /ninak/ tikari /tikari/ ima /ima/
Mvua inkani /iŋkani/ tgiwo /tçiwo/ oi /oi/ kiyawit /kiˈjawit/ umba /omba/ wiyeri /wijeri/ naha /naha/
Theluji sharaka /ʃaɾaka/ — — sital set /sital set/ oktosha /oktoʃa/ ʼɨwi /ʔɨwi/ —
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap