Bileez Kriol
Kikriol cha Belize
Krioli yenye msingi wa Kiingereza (Atlantiki, Karibiani ya Magharibi)
Kriol ya Belize ni krioli yenye msingi wa Kiingereza ya Belize, lugha ya mawasiliano ya kitaifa ya nchi ambayo wakazi wake wanajumuisha Mestizo, Wakrioli, Wamaya, na Garifuna. Ingawa ni tofauti na Patwa ya Jamaika, inashiriki babu mmoja wa pamoja, yaani krioli ya Kiatlantiki yenye msingi wa Kiingereza. Kriol ya Belize ilisitawi wakati wa enzi ya biashara ya Waingereza ya mbao za logwood/mahogany kupitia mwingiliano wa watu wa Kiafrika waliotumwishwa (hasa wazungumzaji wa Kiakan) na vikundi vya wakata-mbao Waingereza. Kuanzishwa kwa National Kriol Council mwaka 1995 na othografia ya kifonimu ya mwaka 2002 kunaashiria utambuzi wa kitaasisi unaoongezeka; Kriol ya Belize sasa inaonekana makanisani, katika muziki maarufu (hasa aina za punta na brukdown), na katika Biblia (Agano Jipya kamili 2002, Biblia kamili 2012).
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikriol cha Belize
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Krioli yenye msingi wa Kiingereza (Atlantiki, Karibiani ya Magharibi)
| Maana | Kikriol cha Belize | Kijamaika Patwah | Kikriol cha Bahama | Kiingereza cha Jamaika | Kreoli ya Mlango-Torres | Kiingereza cha Ghana | Kiingereza cha Nigeria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | waata /waːta/ | waata /waːta/ | watah /wɑːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | woda /woda/ | water /ˈwɔːtə/ | water /ˈwɔːtə/ |
| Moto | faiya /faija/ | faiya /faija/ | fyah /fajə/ | fire /faɪə/ | paya /paja/ | fire /faɪə/ | fire /faɪə/ |
| Jua | son /son/ | son /sɔn/ | son /sɔn/ | sun /sɵn/ | san /san/ | sun /sʌn/ | sun /sɔn/ |
| Mwezi | moon /muːn/ | muun /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | mun /mun/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ |
| Nyota | staar /staːr/ | staar /staː/ | star /stɑː/ | star /staː/ | sta /sta/ | star /staː/ | star /staː/ |
| Usiku | nait /nait/ | nait /nait/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | nait /nait/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ |
| Mvua | rayn /reːn/ | rien /rien/ | rain /reɪn/ | rain /ɹeːn/ | ren /ren/ | rain /ɹeːn/ | rain /ɹeːn/ |
| Theluji | snoa /snoː/ | sunuo /sunuo/ | snow /snoʊ/ | snow /snoː/ | — | snow /snoː/ | snow /snoː/ |
| Upepo | breez /briːz/ | briiz /briːz/ | wind /wɪn/ | wind /wɪnd/ | win /win/ | wind /wɪnd/ | wind /wɪnd/ |
| Udongo | grong /ɡroŋ/ | grong /ɡrɔŋ/ | — | earth /ɜːt/ | graun /ɡraun/ | earth /ɜːt/ | earth /ɜːt/ |
| Jiwe | stoan /stoːn/ | stuon /stuon/ | stone /stoʊn/ | stone /stoːn/ | ston /ston/ | stone /stoːn/ | stone /stoːn/ |
| Mlima | mongtin /moŋtin/ | mountn /mountn/ | — | mountain /ˈmɵʊntn̩/ | maunten /maunten/ | mountain /ˈmaʊntɪn/ | mountain /ˈmaʊntɛn/ |
| Bahari | see /siː/ | sii /siː/ | — | sea /siː/ | solwata /solwata/ | sea /siː/ | sea /siː/ |
| Mama | mada /mada/ | mada /mada/ | mama /mama/ | mother /ˈmɵðə/ | ama /ama/ | mother /ˈmʌðə/ | mother /ˈmɔðə/ |
| Baba | faada /faːda/ | faada /faːda/ | daddy /dadi/ | father /ˈfaːðə/ | papa /papa/ | father /ˈfaːðə/ | father /ˈfɑːðə/ |
| Binti | daata /daːta/ | daata /daːta/ | daughter /dɑːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | gel /ɡel/ | daughter /ˈdɔːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ |
| Mimi | ai /ai/ | mi /mi/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | ai /ai/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ |
| Wewe | yu /ju/ | yu /ju/ | you /juː/ | you /juː/ | yu /ju/ | you /juː/ | you /ju/ |
| Sisi | wi /wi/ | wi /wi/ | we /wiː/ | we /wiː/ | yumpla / mipla /jumpla / mipla/ | we /wiː/ | we /wi/ |
| Jina | naym /neːm/ | niem /niem/ | name /neɪm/ | name /neːm/ | nem /nem/ | name /neːm/ | name /nem/ |
| Mtu | persn /persn̩/ | sumadi /sumadi/ | — | person /ˈpɜːsən/ | — | person /ˈpɜːsən/ | person /ˈpɜːsɔn/ |
| Kichwa | hed /hed/ | ed /ɛd/ | — | head /hɛd/ | ed /ed/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ |
| Jicho | aiy /aij/ | yai /jai/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | ai /aj/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ |
| Sikio | ayz /eːz/ | iez /iez/ | ear /ɛə/ | ear /iːa/ | talinga /taliŋa/ | ear /ia/ | ear /ia/ |
| Pua | noaz /noːz/ | nuoz /nuoz/ | nose /noːz/ | nose /noːz/ | nus /nus/ | nose /noːs/ | nose /noːs/ |
| Mdomo | mowt /mout/ | mout /mout/ | — | — | maut /maut/ | mouth /maʊt/ | mouth /maʊt/ |
| Jino | teet /tiːt/ | tiit /tiːt/ | tooth /tuːt/ | tooth /tuːt/ | tit /tit/ | tooth /tuːt/ | tooth /tuːt/ |
| Ulimi | tong /toŋ/ | tong /tɔŋ/ | tongue /tʌŋ/ | tongue /tɵŋ/ | tang /taŋ/ | tongue /tɔŋ/ | tongue /tɔŋ/ |
| Mkono | han /han/ | an /an/ | han /han/ | hand /hand/ | an /an/ | hand /hænd/ | hand /hænd/ |
| Mguu | fut /fut/ | fut /fʊt/ | — | foot /fʊt/ | put /put/ | foot /fʊt/ | foot /fʊt/ |
| Moyo | haat /haːt/ | aat /aːt/ | hart /hɑːt/ | heart /haːt/ | at /at/ | heart /haːt/ | heart /hɑːt/ |
| Mfupa | boan /boːn/ | buon /buon/ | bone /boʊn/ | bone /boːn/ | bon /bon/ | bone /bon/ | bone /bon/ |
| Damu | blod /blod/ | blod /blɔd/ | blood /blʌd/ | blood /blɵd/ | blad /blad/ | blood /blʌd/ | blood /blɔd/ |
| Upendo | lov /lov/ | lov /lɔv/ | love /lɔv/ | love /lɵv/ | lavem /lavem/ | love /lʌv/ | love /lɔv/ |
| Mti | chree /tʃriː/ | chrii /tʃɹiː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tri /tri/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ |
| Mbwa | daag /daːɡ/ | daag /daːɡ/ | dawg /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /doɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ |
| Paka | kyat /kjat/ | puss /pʊs/ | cat /kat/ | cat /kʰat ~ kjaːt/ | pusiket /pusiket/ | cat /kæt/ | cat /kæt/ |
| Samaki | fish /fiʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | pis /pis/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ |
| Ndege | berd /berd/ | bod /bɔd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | pizin /pizin/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ |
| Kipepeo | botaflai /botaflai/ | botaflai /bɔtaflai/ | — | butterfly /ˈbɵtəflaɪ/ | bataplai /bataplai/ | butterfly /ˈbʌtəflaɪ/ | butterfly /ˈbɔtəflaɪ/ |
| Yai | eg /eɡ/ | eg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | eg /eɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ |
| Dubu | byaa /bjaː/ | bier /bier/ | — | bear /beːɹ/ | bea /bea/ | bear /bɛə/ | bear /bɛə/ |
| Farasi | haas /haːs/ | aas /aːs/ | — | horse /hɔːs/ | os /os/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔːs/ |
| Nyumba | hows /hous/ | ous /ous/ | house /haus/ | house /hɵʊs/ | haus /haus/ | house /haʊs/ | house /haʊs/ |
| Maziwa | milk /milk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | susu /susu/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ |
| Asali | honi /honi/ | oni /ɔni/ | — | honey /ˈhɵni/ | ani /ani/ | honey /ˈhʌni/ | honey /ˈhɔni/ |
| Chumvi | saalt /saːlt/ | saalt /saːlt/ | salt /sɑːlt/ | salt /sɔːlt/ | solt /solt/ | salt /sɔlt/ | salt /sɔlt/ |
| Mvinyo | wain /wain/ | wain /wain/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wain /wain/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ |
| Mchele | rais /rais/ | rais /rais/ | — | rice /ɹaɪs/ | rais /rais/ | rice /ɹaɪs/ | rice /ɹaɪs/ |
| Chokoleti | chaaklit /tʃaːklit/ | chaklit /tʃaklɪt/ | — | — | — | — | — |
| Chuma | aiyan /aijan/ | aiyan /aijan/ | — | iron /ˈaɪən/ | aian /aian/ | iron /ˈaɪən/ | iron /ˈaɪən/ |
| Gurudumu | weel /wiːl/ | wiil /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wil /wil/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ |
| Hariri | silk /silk/ | silk /sɪlk/ | — | silk /sɪlk/ | silk /silk/ | silk /sɪlk/ | silk /sɪlk/ |
| Kitabu | buk /buk/ | buk /bʊk/ | — | book /bʊk/ | buk /buk/ | book /bʊk/ | book /bʊk/ |
| Kula | eet /iːt/ | nyam /ɲam/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | kaikai /kajkaj/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ |
| Kunywa | jrink /dʒriŋk/ | jringk /dʒrɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | dringk /driŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ |
| Kulala | sleep /sliːp/ | sliip /sliːp/ | sliip /sliːp/ | sleep /sliːp/ | slip /slip/ | sleep /sliːp/ | sleep /sliːp/ |
| Moja | wan /wan/ | wan /wan/ | one /wan/ | one /wɵn/ | wan /wan/ | one /wʌn/ | one /wɔn/ |
| Mbili | too /tuː/ | tuu /tuː/ | two /tuː/ | two /tuː/ | tu /tu/ | two /tuː/ | two /tu/ |
| Tatu | chree /tʃriː/ | chrii /tʃɹiː/ | three /tɹiː/ | three /tɹiː/ | tri /tri/ | three /tɹi/ | three /tɹi/ |
| Nne | foa /foː/ | fuo /fuo/ | four /fɔː/ | four /foː/ | fo /fo/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ |
| Tano | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | five /faɪv/ | faiv /faiv/ | five /faɪv/ | five /faɪv/ |
| Mia | honjrid /hondʒrid/ | onjrid /ɔndʒrɪd/ | hundred /ˈhʌndɹəd/ | hundred /ˈhɵndɹɛd/ | andred /andred/ | hundred /ˈhʌndɹəd/ | hundred /ˈhɔndɹɛd/ |
| Habari | heloa /heloː/ | wah gwaan /wa ɡwaːn/ | wuhz hapnin /wʊz hapnɪn/ | hello /həˈloː/ | wis wei /wis wej/ | hello /həˈloː/ | hello /həˈloː/ |
| Asante | tanks /taŋks/ | tanks /taŋks/ | tank ya /taŋk jə/ | thank you /taŋk juː/ | eso /eso/ | thanks /taŋks/ | thanks /taŋks/ |
| Nzuri | gud /ɡud/ | gud /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | gud /ɡud/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ |
| Mpya | nyoo /njuː/ | nyuu /ɲuː/ | — | new /njuː/ | niu /niu/ | new /njuː/ | new /njuː/ |
| Nyekundu | red /red/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | red /red/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ |
| Nyeupe | wait /wait/ | wait /wait/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | wait /wait/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ |
| Nyeusi | blak /blak/ | blak /blak/ | black /blak/ | black /blak/ | blak /blak/ | black /blæk/ | black /blæk/ |
| Kijani | green /ɡriːn/ | griin /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | grin /ɡrin/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ |
| Buluu | bloo /bluː/ | blu /blu/ | — | blue /bluː/ | blu /blu/ | blue /bluː/ | blue /bluː/ |
| Kompyuta | kompyoota /kompjuːta/ | kompyuuta /kɔmpjuːta/ | — | computer /komˈpjuːta/ | — | computer /kəmˈpjuːtə/ | computer /kɔmˈpjuːta/ |
| Chai | tee /tiː/ | tii /tiː/ | — | tea /tiː/ | — | tea /tiː/ | tea /tiː/ |
| Kahawa | kaafi /kaːfi/ | kaafi /kaːfi/ | — | coffee /ˈkɔfi/ | — | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ |
| Sukari | shuga /ʃuɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | — | sugar /ˈʃʊɡə/ | — | sugar /ˈʃʊɡə/ | sugar /ˈʃʊɡə/ |
| 99 | nainti-nain /nainti nain/ | nainti-nain /nainti nain/ | — | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | nainti nain /nainti nain/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap