Patwa
Kijamaika Patwah
Krioli ya Kiingereza
Kipatwa cha Jamaika (Patwa, Kikrioli cha Jamaika) kinasemwa na takriban watu milioni 3 nchini Jamaika, pamoja na zaidi ya milioni moja katika ughaibuni wa Uingereza, Marekani na Kanada. Ni lugha ya kikrioli yenye msamiati wa Kiingereza na tabaka kubwa la Afrika Magharibi (Kiakan, Kiigbo), iliyozuka katika mashamba ya miwa ya Jamaika kati ya karne ya 17 na 19; jamii za Wamaroon zilihifadhi lahaja zenye athari za Kiakan (Trelawny Town, Accompong) hadi karne ya 20. Kilijulikana duniani kote kupitia reggae (Bob Marley), dancehall, utamaduni wa Warastafari na fasihi ya Jamaika (Louise Bennett-Coverley). Tahajia ya Cassidy-JLU (1961, iliyoboreshwa 2003) inakipa maandishi ya Kilatini yanayofuata fonimu na yanayotofautiana na ya Kiingereza. Tangu 2002 kimelindwa kikatiba dhidi ya ubaguzi, lakini Kiingereza kinabaki lugha rasmi pekee.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kijamaika Patwah
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Krioli ya Kiingereza
| Maana | Kijamaika Patwah | Kikriol cha Belize | Kikriol cha Bahama | Kiingereza cha Nigeria | Kikrio | Kiingereza cha Jamaika | Pidgin ya Nigeria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | waata /waːta/ | waata /waːta/ | watah /wɑːtə/ | water /ˈwɔːtə/ | wata /ˈwata/ | water /ˈwɔːtə/ | wọtá /wɔta/ |
| Moto | faiya /faija/ | faiya /faija/ | fyah /fajə/ | fire /faɪə/ | faya /ˈfaja/ | fire /faɪə/ | faya /faja/ |
| Jua | son /sɔn/ | son /son/ | son /sɔn/ | sun /sɔn/ | san /san/ | sun /sɵn/ | sọn /sɔn/ |
| Mwezi | muun /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | moon /muːn/ | mun /mun/ | moon /muːn/ | mun /mun/ |
| Nyota | staar /staː/ | staar /staːr/ | star /stɑː/ | star /staː/ | sta /sta/ | star /staː/ | star /staː/ |
| Usiku | nait /nait/ | nait /nait/ | night /naɪt/ | night /naɪt/ | nɛt /nɛt/ | night /naɪt/ | nait /nait/ |
| Mvua | rien /rien/ | rayn /reːn/ | rain /reɪn/ | rain /ɹeːn/ | ren /rɛn/ | rain /ɹeːn/ | rain /reːn/ |
| Theluji | sunuo /sunuo/ | snoa /snoː/ | snow /snoʊ/ | snow /snoː/ | sno /sno/ | snow /snoː/ | snow /sno/ |
| Upepo | briiz /briːz/ | breez /briːz/ | wind /wɪn/ | wind /wɪnd/ | briz /briz/ | wind /wɪnd/ | win /win/ |
| Udongo | grong /ɡrɔŋ/ | grong /ɡroŋ/ | — | earth /ɜːt/ | gron /ɡrɔn/ | earth /ɜːt/ | graun /ɡraʊn/ |
| Jiwe | stuon /stuon/ | stoan /stoːn/ | stone /stoʊn/ | stone /stoːn/ | ston /stɔn/ | stone /stoːn/ | ston /ston/ |
| Mlima | mountn /mountn/ | mongtin /moŋtin/ | — | mountain /ˈmaʊntɛn/ | mawnten /ˈmawnten/ | mountain /ˈmɵʊntn̩/ | mountin /maʊntin/ |
| Bahari | sii /siː/ | see /siː/ | — | sea /siː/ | si /si/ | sea /siː/ | sea /si/ |
| Mama | mada /mada/ | mada /mada/ | mama /mama/ | mother /ˈmɔðə/ | mama /ˈmama/ | mother /ˈmɵðə/ | mama /mama/ |
| Baba | faada /faːda/ | faada /faːda/ | daddy /dadi/ | father /ˈfɑːðə/ | papa /ˈpapa/ | father /ˈfaːðə/ | papa /papa/ |
| Binti | daata /daːta/ | daata /daːta/ | daughter /dɑːtə/ | daughter /ˈdɔːtə/ | gyal pikin /ɡjal pikin/ | daughter /ˈdɔːtə/ | girl pikin /ɡɛl pikin/ |
| Mimi | mi /mi/ | ai /ai/ | I /aɪ/ | I /aɪ/ | mi /mi/ | I /aɪ/ | A /a/ |
| Wewe | yu /ju/ | yu /ju/ | you /juː/ | you /ju/ | yu /ju/ | you /juː/ | you /ju/ |
| Sisi | wi /wi/ | wi /wi/ | we /wiː/ | we /wi/ | wi /wi/ | we /wiː/ | wi /wi/ |
| Jina | niem /niem/ | naym /neːm/ | name /neɪm/ | name /nem/ | nem /nɛm/ | name /neːm/ | nem /nɛm/ |
| Mtu | sumadi /sumadi/ | persn /persn̩/ | — | person /ˈpɜːsɔn/ | pɔsin /pɔsin/ | person /ˈpɜːsən/ | pesin /pɛsin/ |
| Kichwa | ed /ɛd/ | hed /hed/ | — | head /hɛd/ | ed /ed/ | head /hɛd/ | head /hɛd/ |
| Jicho | yai /jai/ | aiy /aij/ | eye /aɪ/ | eye /aɪ/ | ay /aj/ | eye /aɪ/ | ai /aɪ/ |
| Sikio | iez /iez/ | ayz /eːz/ | ear /ɛə/ | ear /ia/ | yes /jes/ | ear /iːa/ | ear /ia/ |
| Pua | nuoz /nuoz/ | noaz /noːz/ | nose /noːz/ | nose /noːs/ | nos /nɔs/ | nose /noːz/ | nose /noːs/ |
| Mdomo | mout /mout/ | mowt /mout/ | — | mouth /maʊt/ | mɔt /mɔt/ | — | mout /maʊt/ |
| Jino | tiit /tiːt/ | teet /tiːt/ | tooth /tuːt/ | tooth /tuːt/ | tit /tit/ | tooth /tuːt/ | tit /tit/ |
| Ulimi | tong /tɔŋ/ | tong /toŋ/ | tongue /tʌŋ/ | tongue /tɔŋ/ | tɔŋ /tɔŋ/ | tongue /tɵŋ/ | tong /tɔŋ/ |
| Mkono | an /an/ | han /han/ | han /han/ | hand /hænd/ | an /an/ | hand /hand/ | hand /hand/ |
| Mguu | fut /fʊt/ | fut /fut/ | — | foot /fʊt/ | fut /fut/ | foot /fʊt/ | leg /lɛɡ/ |
| Moyo | aat /aːt/ | haat /haːt/ | hart /hɑːt/ | heart /hɑːt/ | at /at/ | heart /haːt/ | hat /hat/ |
| Mfupa | buon /buon/ | boan /boːn/ | bone /boʊn/ | bone /bon/ | bon /bɔn/ | bone /boːn/ | bón /bɔn/ |
| Damu | blod /blɔd/ | blod /blod/ | blood /blʌd/ | blood /blɔd/ | blɔd /blɔd/ | blood /blɵd/ | blod /blɔd/ |
| Kinyesi | kaka /kaka/ | — | — | poop /puːp/ | kaka /kaˈka/ | poo /puː/ | shit /ʃit/ |
| Upendo | lov /lɔv/ | lov /lov/ | love /lɔv/ | love /lɔv/ | lɛk /lɛk/ | love /lɵv/ | lọv /lɔv/ |
| Mti | chrii /tʃɹiː/ | chree /tʃriː/ | tree /tɹiː/ | tree /tɹiː/ | tik /tik/ | tree /tɹiː/ | tri /tɾi/ |
| Mbwa | daag /daːɡ/ | daag /daːɡ/ | dawg /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dọg /dɔɡ/ |
| Paka | puss /pʊs/ | kyat /kjat/ | cat /kat/ | cat /kæt/ | pus /pus/ | cat /kʰat ~ kjaːt/ | pus /pus/ |
| Samaki | fish /fɪʃ/ | fish /fiʃ/ | fish /fɪʃ/ | fish /fɪʃ/ | fis /fis/ | fish /fɪʃ/ | fish /fiʃ/ |
| Ndege | bod /bɔd/ | berd /berd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɜːd/ | bɔd /bɔd/ | bird /bɜːd/ | bird /bɛd/ |
| Kipepeo | botaflai /bɔtaflai/ | botaflai /botaflai/ | — | butterfly /ˈbɔtəflaɪ/ | bɔtaflay /bɔtaflaj/ | butterfly /ˈbɵtəflaɪ/ | — |
| Yai | eg /ɛɡ/ | eg /eɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | eg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ | egg /ɛɡ/ |
| Dubu | bier /bier/ | byaa /bjaː/ | — | bear /bɛə/ | bia /ˈbia/ | bear /beːɹ/ | bear /bɛ/ |
| Farasi | aas /aːs/ | haas /haːs/ | — | horse /hɔːs/ | ɔs /ɔs/ | horse /hɔːs/ | horse /hɔs/ |
| Nyumba | ous /ous/ | hows /hous/ | house /haus/ | house /haʊs/ | os /os/ | house /hɵʊs/ | haus /haʊs/ |
| Maziwa | milk /mɪlk/ | milk /milk/ | milk /mɪlk/ | milk /mɪlk/ | milk /milk/ | milk /mɪlk/ | milk /milk/ |
| Asali | oni /ɔni/ | honi /honi/ | — | honey /ˈhɔni/ | ɔni /ˈɔni/ | honey /ˈhɵni/ | honey /hɔni/ |
| Chumvi | saalt /saːlt/ | saalt /saːlt/ | salt /sɑːlt/ | salt /sɔlt/ | sɔl /sɔl/ | salt /sɔːlt/ | salt /sɔlt/ |
| Mvinyo | wain /wain/ | wain /wain/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ | wayn /wain/ | wine /waɪn/ | wine /waɪn/ |
| Mchele | rais /rais/ | rais /rais/ | — | rice /ɹaɪs/ | rɛs /rɛs/ | rice /ɹaɪs/ | rais /rais/ |
| Chokoleti | chaklit /tʃaklɪt/ | chaaklit /tʃaːklit/ | — | — | chɔklet | — | chocolate |
| Chuma | aiyan /aijan/ | aiyan /aijan/ | — | iron /ˈaɪən/ | ayɛn /ˈajɛn/ | iron /ˈaɪən/ | iron /aiɔn/ |
| Gurudumu | wiil /wiːl/ | weel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wheel /wiːl/ | wil /wil/ | wheel /wiːl/ | wil /wil/ |
| Hariri | silk /sɪlk/ | silk /silk/ | — | silk /sɪlk/ | silk /silk/ | silk /sɪlk/ | silk /silk/ |
| Kitabu | buk /bʊk/ | buk /buk/ | — | book /bʊk/ | buk /buk/ | book /bʊk/ | buk /buk/ |
| Kula | nyam /ɲam/ | eet /iːt/ | eat /iːt/ | eat /iːt/ | it /it/ | eat /iːt/ | chọp /tʃɔp/ |
| Kunywa | jringk /dʒrɪŋk/ | jrink /dʒriŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /driŋk/ | drink /dɹɪŋk/ | drink /dɾiŋk/ |
| Kulala | sliip /sliːp/ | sleep /sliːp/ | sliip /sliːp/ | sleep /sliːp/ | slip /slip/ | sleep /sliːp/ | slip /slip/ |
| Moja | wan /wan/ | wan /wan/ | one /wan/ | one /wɔn/ | wan /wan/ | one /wɵn/ | wan /wan/ |
| Mbili | tuu /tuː/ | too /tuː/ | two /tuː/ | two /tu/ | tu /tu/ | two /tuː/ | tu /tu/ |
| Tatu | chrii /tʃɹiː/ | chree /tʃriː/ | three /tɹiː/ | three /tɹi/ | tri /tri/ | three /tɹiː/ | tri /tri/ |
| Nne | fuo /fuo/ | foa /foː/ | four /fɔː/ | four /fɔː/ | fo /fo/ | four /foː/ | fo /fɔ/ |
| Tano | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | faiv /faiv/ | five /faɪv/ | fayv /faiv/ | five /faɪv/ | faiv /faiv/ |
| Mia | onjrid /ɔndʒrɪd/ | honjrid /hondʒrid/ | hundred /ˈhʌndɹəd/ | hundred /ˈhɔndɹɛd/ | ɔndrɛd /ˈɔndrɛd/ | hundred /ˈhɵndɹɛd/ | hundred /hɔndrɛd/ |
| Habari | wah gwaan /wa ɡwaːn/ | heloa /heloː/ | wuhz hapnin /wʊz hapnɪn/ | hello /həˈloː/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | hello /həˈloː/ | how far /haʊ faː/ |
| Asante | tanks /taŋks/ | tanks /taŋks/ | tank ya /taŋk jə/ | thanks /taŋks/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | thank you /taŋk juː/ | tenki /tɛnki/ |
| Nzuri | gud /ɡʊd/ | gud /ɡud/ | good /ɡʊd/ | good /ɡʊd/ | gud /ɡud/ | good /ɡʊd/ | fain /faɪn/ |
| Mpya | nyuu /ɲuː/ | nyoo /njuː/ | — | new /njuː/ | nyu /nju/ | new /njuː/ | new /nju/ |
| Nyekundu | red /ɹɛd/ | red /red/ | red /ɹɛd/ | red /ɹɛd/ | rɛd /rɛd/ | red /ɹɛd/ | red /rɛd/ |
| Nyeupe | wait /wait/ | wait /wait/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ | wayt /wajt/ | white /waɪt/ | white /waɪt/ |
| Nyeusi | blak /blak/ | blak /blak/ | black /blak/ | black /blæk/ | blak /blak/ | black /blak/ | black /blak/ |
| Kijani | griin /ɡɹiːn/ | green /ɡriːn/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡɹiːn/ | grin /ɡrin/ | green /ɡɹiːn/ | green /ɡrin/ |
| Buluu | blu /blu/ | bloo /bluː/ | — | blue /bluː/ | blu /blu/ | blue /bluː/ | blue /blu/ |
| Kompyuta | kompyuuta /kɔmpjuːta/ | kompyoota /kompjuːta/ | — | computer /kɔmˈpjuːta/ | kɔmpyuta /kɔmpjuta/ | computer /komˈpjuːta/ | kọmputa /kɔmpútà/ |
| Chai | tii /tiː/ | tee /tiː/ | — | tea /tiː/ | ti /ti/ | tea /tiː/ | tea /ti/ |
| Kahawa | kaafi /kaːfi/ | kaafi /kaːfi/ | — | coffee /ˈkɔfi/ | kɔfi /ˈkɔfi/ | coffee /ˈkɔfi/ | coffee /kɔfi/ |
| Sukari | shuga /ʃuɡa/ | shuga /ʃuɡa/ | — | sugar /ˈʃʊɡə/ | shuga /ˈʃuɡa/ | sugar /ˈʃʊɡə/ | — |
| Chungwa | arinj /arɪndʒ/ | — | — | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | oranj /ɔˈrandʒ/ | orange /ˈɔɹɪndʒ/ | orenj /ɔˈrɛndʒ/ |
| 99 | nainti-nain /nainti nain/ | nainti-nain /nainti nain/ | — | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | naynti-nayn /nainti nain/ | ninety-nine /ˈnaɪnti ˈnaɪn/ | ninty-nine /nainti nain/ |
| Kicheko mtandaoni | dwl | — | — | — | — | — | lwkm |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap