Djambarrpuyŋu

Djambarrpuyngu

Pama-Nyunga (Yolŋu, Dhuwal)

FamiliaPama-Nyunga (Yolŋu, Dhuwal) Wasemaji~3.8K HatiKilatini (Yolŋu Matha orthography) NchiAustralia Lugha rasmiHapana (Australia has no official language in law and the Northern Territory recognises none of its Aboriginal languages, though Djambarrpuyŋu is used in NT bilingual schooling, public-service interpreting and Yolŋu radio) Uhai wa lughahatari iliyo wazi ISO 639-3djr

Djambarrpuyŋu ni lahaja ya Yolŋu Matha ya kundi la Dhuwal, inayozungumzwa kaskazini-mashariki mwa Arnhem Land katika Northern Territory ya Australia, ikiwa na kitovu chake Galiwin'ku (Kisiwa cha Elcho). Ndiyo lugha ya Waaborijini inayozungumzwa zaidi katika eneo hilo na hutumika kama lugha ya mawasiliano baina ya koo za Kiyolŋu, ndiyo maana sensa ya 2021 ilihesabu wasemaji wapatao 3,800 — zaidi ya karibu lugha nyingine yoyote ya jadi ya Australia. Kisarufi ni ya kundi la Pama-Nyungan: hutumia alama nyingi za hali za nomino, ikiwa na mpangilio huru sana wa maneno na mfumo wa viwakilishi unaotofautisha umoja, uwili na wingi pamoja na 'sisi' jumuishi na tenganishi. Msamiati wake una tabaka la pekee la mikopo ya Kimakasar kutokana na karne za biashara ya trepang na Sulawesi — walu 'jua, siku' hufuatiliwa hadi allo ya Kimakasar. Tofauti na lugha nyingi za Australia, bado hujifunzwa na watoto kama lugha ya kwanza, na ina Agano Jipya kamili (2008) pamoja na kamusi kubwa na sarufi ya marejeo.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Djambarrpuyngu →

Maneno 87 ya msingi katika Djambarrpuyngu

Maji

gapu

ɡapu

Moto

gurtha

ɡuɻt̪a

Jua

walu

walu

Mwezi

ŋaḻindi

ŋaɭindi

Nyota

ganyu

ɡaɲu

Usiku

gämuk

ɡaːmuk

Mvua

waltjaṉ

walcaɳ

Upepo

wäŋi

waːŋi

Udongo

munathaʼ

munat̪aʔ

Jiwe

guṉḏa

ɡuɳɖa

Mlima

buku

buku

Bahari

gapu moṉuk

ɡapu moɳuk

Mama

ŋäṉḏi

ŋaːɳɖi

Baba

bäpa

baːpa

Binti

gäthu

ɡaːt̪u

Mimi

ŋarra

ŋara

Wewe

nhe

n̪e

Sisi

limurr / ŋanapurr

limur / ŋanapur

Jina

yäku

jaːku

Mtu

yolŋu

jolŋu

Kichwa

ḻiya

ɭija

Jicho

mel

mel

Sikio

mäkiriʼ

maːkiɻiʔ

Pua

ŋurru

ŋuru

Mdomo

dhä

d̪aː

Jino

ḻirra

ɭira

Ulimi

matha

mat̪a

Mkono

goŋ

ɡoŋ

Mguu

ḻuku

ɭuku

Moyo

ḏoṯurrk

ɖoʈurk

Mfupa

ŋaraka

ŋaɻaka

Damu

gulaŋ

ɡulaŋ

Kinyesi

guḻaʼ

ɡuɭaʔ

Upendo

djäl

ɟaːl

Mti

dharpa

d̪aɻpa

Mbwa

wuŋgan

wuŋɡan

Paka

butjikit

bucikit

Samaki

guya

ɡuja

Kipepeo

boṉba

boɳba

Yai

mapuʼ

mapuʔ

Farasi

yarramanʼ

jaramanʔ

Nyumba

buṉbu

buɳbu

Maziwa

ŋamunʼkurr

ŋamunʔkur

Asali

guku

ɡuku

Chumvi

djeʼla

ɟeʔla

Mvinyo

borum wiyikaʼ

boɻum wijikaʔ

Chuma

balaʼ

balaʔ

Gurudumu

ḻuku

ɭuku

Kitabu

djorraʼ

ɟoraʔ

Kula

ḻuka

ɭuka

Kunywa

ḻuka

ɭuka

Kulala

ŋorra

ŋora

Moja

waŋgany

waŋɡaɲ

Mbili

märrmaʼ

maːrmaʔ

Tatu

ḻurrkunʼ

ɭurkunʔ

Nne

ḏämbumiriw

ɖaːmbumiɻiw

Tano

goŋ-waŋgany

ɡoŋwaŋɡaɲ

Habari

Nhämirri nhe?

n̪aːmiri n̪e

Asante

—

—

Nzuri

manymak

maɲmak

Mpya

yuṯa

juʈa

Nyekundu

mikuʼ

mikuʔ

Nyeupe

watharr

wat̪ar

Nyeusi

gurrŋanʼ

ɡurŋanʔ

Kijani

menydjuṉ

meɲɟuɳ

Buluu

menydjuṉ

meɲɟuɳ

Chai

dhilip

d̪ilip

Kahawa

gopi

ɡopi

Sukari

djokaʼ

ɟokaʔ

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Pama-Nyunga (Yolŋu, Dhuwal)

Maana DjambarrpuynguKingunnawalKiwarnmanKiwarlpiriKiguugu yimithirrKiwalmajarriKimartu Wangka
Maji gapu /ɡapu/ kungal /kuŋal/ kalyu /kaʎu/ ngapa /ŋapa/ buurraay /buːraːj/ ngapa /ˈŋapa/ kapi /kapi/
Moto gurtha /ɡuɻt̪a/ warba /waɻba/ nguja /ŋuɟa/ warlu /waɭu/ yugu /juɡu/ warlu /ˈwaɭu/ waru /waɻu/
Jua walu /walu/ winyu /wiɲu/ karrpu /karpu/ wanta /wanta/ ngalan /ŋalan/ purangu /puɻaŋu/ jirntu /ciɳʈu/
Mwezi ŋaḻindi /ŋaɭindi/ birrang /biɻaŋ/ panyalpa /paɲalpa/ kirntangi /kiɳʈaŋi/ giidha /ɡiːd̪a/ yakarn /jakaɳ/ panyalpa /paɲalpa/
Nyota ganyu /ɡaɲu/ dyurra /ɟura/ kurtalya /kuʈaʎa/ yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ dawaar /dawaːɻ/ wirl /wiɭ/ kurtalya /kuʈaʎa/
Usiku gämuk /ɡaːmuk/ kaku /kaku/ payin /pajin/ munga /muŋa/ wudhurr /wud̪ur/ pukanya /pukaɲa/ munga /muŋa/
Mvua waltjaṉ /walcaɳ/ garrit /ɡaɻit/ kuluwa /kuluwa/ minyira /miɲiɻa/ madyi /maɟi/ ngapa /ˈŋapa/ —
Upepo wäŋi /waːŋi/ — karlalarra /kaɭalara/ warlpa /waɭpa/ daan.gaay /daːnɡaːj/ walypa /ˈwaʎpa/ walypa /waʎpa/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap