Drekay

Kirukai

Kiaustronesia (Formosan, Kirukai — tawi lake kuu)

FamiliaKiaustronesia (Formosan, Kirukai — tawi lake kuu) Wasemaji~10K HatiKilatini NchiTaiwan (kaunti za Pingtung, Kaohsiung, Taitung) Lugha rasmiNdiyo (lugha ya kitaifa inayotambuliwa ya Taiwan; Sheria ya Lugha za Wenyeji ya 2017) ISO 639-3dru Glottocoderuka1240

Rukai (Drekay), inayozungumzwa na watu wapatao 10,000 katika milima ya Pingtung, Kaohsiung na Taitung kusini mwa Taiwan, ni mojawapo ya lugha za Kiaustronesia zinazotofautiana zaidi — Glottolog na wataalamu wengi wa lugha za Kiformosa wanaiweka katika tawi lake la msingi peke yake, sawia na familia nyingine yote (yaani, mgawanyiko wa kale kama Proto-Austronesia yenyewe). Ina lahaja sita zinazotambuliwa (Tanan, Labuan, Budai, Maga, Tona, Mantauran), baadhi zikiwa tofauti sana (hasa Mantauran) kiasi kwamba hazieleweki kati ya wenyewe kwa wenyewe. Kifonolojia inahifadhi mfumo wa irabu nne /i e a u/ (baadhi ya lahaja huongeza /ɨ/) na /q/ ya kovula, na kisarufi inatumia uwekaji alama wa fokasi wa mtindo wa Kiaustronesia lakini haina mfumo kamili wa sauti wa njia nne unaoonekana katika lugha nyingine nyingi za Kiformosa, kitendawili cha kitaipolojia kilicho kiini cha mijadala kuhusu ujenzi upya wa Proto-Austronesia.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kirukai →

Maneno 87 ya msingi katika Kirukai

Maji

acilai

aˈtsilai

Moto

apoy

aˈpoi

Jua

vai

vai

Mwezi

dramare

ɖamaɾə

Nyota

tariaw

taɾiaw

Usiku

maʼungu

maʔuŋu

Mvua

odalə

odalə

Theluji

pasaabu

pasaːbu

Upepo

sasəvəranə

sasəvəɾanə

Udongo

dae

daə

Jiwe

lrənəgə

ɭənəɡə

Mlima

lregelrege

ɭəɡəɭəɡə

Bahari

laveke

ɭavəkə

Mama

kainā

kaiˈnaː

Baba

amā

aˈmaː

Binti

ababay ka lalake

ababai ka lalake

Mimi

kunaku

kunaku

Wewe

kusu

kusu

Sisi

kuta / kunai

kuta / kunai

Jina

ngadhalj

ŋaðaɭ

Mtu

umawmase

umawmasə

Kichwa

aolo

aoɭo

Jicho

maca

ˈmatsa

Sikio

calinga

tsaɭiŋa

Pua

ngongoanə

ŋoŋoanə

Mdomo

ngodoy

ŋoˈdoi

Jino

valisi

valisi

Ulimi

lidamə

ɭidamə

Mkono

alima

aˈlima

Mguu

drapale

ɖapalə

Moyo

atay

aˈtai

Mfupa

colalə

tsoɭaɭə

Damu

eray

əˈɾai

Kinyesi

caki

tsaki

Upendo

ababai

aˈbabai

Mti

cəkələ

tsəkələ

Mbwa

takanaw

taˈkanau

Paka

ngiyaw

ŋiˈjau

Samaki

kaʼangə

kaʔaŋə

Ndege

adhadhamə

aðaðamə

Kipepeo

lialivarane

ɭiaɭiˈvaɾanə

Yai

batuku

batuku

Dubu

cumay

tsuˈmai

Farasi

rigi

ɾiɡi

Nyumba

daane

daːne

Maziwa

mireke

miɾəkə

Asali

valu

vaɭu

Chumvi

timu

ˈtimu

Mvinyo

bava

bava

Mchele

pagay

paˈɡai

Chuma

adreme

aˈɖəmə

Gurudumu

palridingi

paɭiˈdiŋi

Hariri

kadhupu

kaðupu

Kitabu

hungu

huŋu

Kula

waane

ˈwaːne

Kunywa

otobi

oˈtobi

Kulala

waapəcə

waːpətsə

Moja

itha

iˈθa

Mbili

drusa

ɖusa

Tatu

tolo

tolo

Nne

səpatə

səpatə

Tano

lrima

ˈɭima

Mia

iday

idaj

Habari

sabaw

saˈbau

Asante

masalu

maˈsalu

Nzuri

manangi

maˈnaŋi

Mpya

baavanə

baːvanə

Nyekundu

dirərələ

diɾəɾələ

Nyeupe

popoli

poˈpoli

Nyeusi

maicəlrəngə

maitsəɭəŋə

Kijani

salesese

saləsəsə

Buluu

salesese

saləsəsə

Kompyuta

tinnaw

tinˈnau

Chai

ucia

uˈtsia

Kahawa

kahwi

ˈkahwi

Sukari

alualu

aluˈalu

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Formosan, Kirukai — tawi lake kuu)

Maana KirukaiKipaiwanKipuyumaKibununKikavalanKiamisKikadazan cha Pwani
Maji acilai /aˈtsilai/ zaljum /zaʎum/ enay /enai/ danum /danum/ zanum /zaˈnum/ nanom /nanom/ waig /waiɡ/
Moto apoy /aˈpoi/ sapuy /sapui/ apuy /apui/ sapuz /sapuz/ ramaz /raˈmaz/ namal /namal/ tapui /taˈpui/
Jua vai /vai/ qadaw /qadaw/ kadaw /kadaw/ vali /vali/ siban /siˈban/ cidal /tsiðal/ tadau /taˈdau/
Mwezi dramare /ɖamaɾə/ qiljas /qiʎas/ bulan /buɭan/ buan /buan/ buran /buˈran/ folad /folað/ vuhan /ˈvuhan/
Nyota tariaw /taɾiaw/ vituqan /vituqan/ vituwan /vituwan/ bintuhan /bintuhan/ bituqan /bituqan/ foʼis /foʔis/ tombituon /tombituon/
Usiku maʼungu /maʔuŋu/ qezemezemetj /qəzəməzəmətʲ/ ʼarmeng /ʔarməŋ/ labian /labian/ qabi /ʁabiʔ/ lafiʼ /lafiʔ/ sodop /sodop/
Mvua odalə /odalə/ qudjalj /quɟaʎ/ ʼudal /ʔudal/ qudan /qudan/ uzan /uˈzan/ ʼorad /ʔorad/ rasam /rasam/
Theluji pasaabu /pasaːbu/ sulja /suʎa/ urelra /uɾəla/ paav /paav/ suRna /suʁna/ soleda^ /soləðaʔ/ —
Ukurasa 1/10

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap