Mru
Kiamru
Kichina-Kitibeti
Kimru, kinachoitwa pia Kimro au Kimrung, ni lugha ya tawi la Mru katika familia ya Sino-Tibeti inayozungumzwa na takriban watu 94,000 katika Milima ya Chittagong kusini-mashariki mwa Bangladesh na maeneo jirani ya Myanmar. Nchini Bangladesh, wasemaji wake wamejikita hasa katika Wilaya ya Bandarban, huku jamii ndogo zaidi zikiwa Rangamati. Kimru ni tofauti na Kimro-Khimi, lugha tofauti ya Kuki-Chin nchini Myanmar. Lugha hii ina mpangilio wa SOV wenye kitenzi mwishoni na kijadi imepitishwa kwa njia ya mdomo. Alfabeti huru ya Mro inayoandikwa kutoka kushoto kwenda kulia ilibuniwa katika miaka ya 1980, baadaye ikatumiwa sana na jamii na kuingizwa tangu Unicode 7.0; unukuzi wa Kilatini pia hutumiwa katika utafiti wa kiisimu.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiamru
Vyanzo
- none found that the row follows. Checked: STEDT, lexibank (incl. chindialectsurvey, which has Mro-Khimi cmr, a different language), IDS, bible.com, Wiktionary (2 Mru-script lemmas, Rashel 2009), Rashel 2009 PDF (Mru-script examples lost in text layer). ASJP "MRU" (Bischoffberger) used for confirmation only
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina-Kitibeti
| Maana | Kiamru | Proto-Sino-Tibet | Kitshangla | Kiburma cha Kale | Kuy | Kiladakhi | Kisikkim |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | o /ɔ/ | *ti(y) /ti(j)/ | ri /ɾi/ | ရိ /riy/ | diaʔ /diaʔ/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | mai /mɑɪ/ | *mey /mey/ | mi /mi/ | မိး /miːʔ/ | uh /ʔuh/ | མེ /me/ | མེ /mi/ |
| Jua | thum /tʰum/ | *nəy /nəy/ | ngam /ŋam/ | နိ /niy/ | tʰaj /tʰaj/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉིམ /ɲim/ |
| Mwezi | la /lə/ | *s-la /s-la/ | lanyingam /laɲiŋam/ | လ /la/ | luəŋ /luəŋ/ | ཟླ་བ /lzawa/ | ཟླ་བོ /dau/ |
| Nyota | kɯr /kɯr/ | *s-kar /s-kar/ | karma /kaɾma/ | ကြယ် /kraj/ | ntar /ntaːr/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ་ /kaːma/ |
| Usiku | yak /jak/ | *mun /mun/ | binang /binaŋ/ | ည /ɲaɲʔ/ | sadaw /sədaw/ | མཚན /tsʰen/ | ཕྱི་རུ /pʰiru/ |
| Mama | au /əʔu/ | *ma /ma/ | ama /ama/ | အမိ /ʔamiy/ | mə /mə/ | ཨ་མ /ama/ | ཨམ /am/ |
| Baba | pa /pə/ | *pa /pa/ | apa /apa/ | အဖ /ʔap/ | pə /pə/ | ཨ་བ /aba/ | ཨ་པོ /apo/ |
| Mimi | nga /ŋa/ | *ŋa /ŋa/ | jang /dʑaŋ/ | ငာ /ŋaː/ | aɲ /ʔaɲ/ | ང /ŋa/ | ང་ /ŋa/ |
| Wewe | nang /naŋ/ | *naŋ /naŋ/ | nan /nan/ | နင် /naŋ/ | may /maj/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཆོད /tɕʰøʔ/ |
| Sisi | — /—/ | — /—/ | ai /ai/ | — /—/ | hmai /m̥aj/ | ང་ཞ /ŋaʒa/ | ང་ཅག་ /ŋatɕaʔ/ |
| Jina | ming /miŋ/ | *r-miŋ /r-miŋ/ | ming /miŋ/ | အမည် /ʔamɲaɲ/ | mah /məh/ | མིང /miŋ/ | མིང་ /miŋ/ |
| Jicho | mik /mɪk/ | *s-mik /s-mik/ | ming /miŋ/ | မ္ယက် /mlak/ | mɜ̤t /mɜt/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Sikio | na /na/ | *r-na /r̩na/ | na /na/ | နား /naːh/ | katɔr /kətɔr/ | ནམ་ཅོག /namtɕok/ | — |
| Mdomo | nor /nɔr/ | *s-muːr /s-muːr/ | nowang /nowaŋ/ | — | nɔh /nɔh/ | ཁ /kʰa/ | ཁ /kʰa/ |
| Jino | ha /ha/ | *s-wa /swa/ | sha /ɕa/ | သွား /swaːh/ | kaneːŋ /kəneːŋ/ | སོ /so/ | སོ /so/ |
| Ulimi | dai /dai/ | *mlja /mlja/ | le /le/ | လျှာ /lhjaː/ | ntaʔ /ntaʔ/ | ལྕེ /ltʃe/ | ལྕེ /tɕe/ |
| Mkono | bong /boŋ/ | *lak /lak/ | gadang /ɡadaŋ/ | လက် /lak/ | təy /təj/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་ཀོ /lako/ |
| Mguu | klong /kləŋ/ | *r-kaŋ /r-kaŋ/ | bi /bi/ | ခြိယ် /kʰrij/ | ɟɯːŋ /ɟɯːŋ/ | རྐང་པ /skaŋpa/ | རྐངམ /kaːm/ |
| Moyo | tsak /tsʰɑk/ | — /—/ | thinglom /tʰiŋlom/ | နှလုံး /hnalumh/ | chlaj /tʃʰlaj/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Mfupa | hut /hut/ | *rus /rus/ | khang /kʰaŋ/ | အရိုး /ʔaruiwh/ | hŋaːŋ /ŋ̊aːŋ/ | རུས་པ /ruspa/ | རུས་པ /rupa/ |
| Damu | wi /wi/ | *s-hwəy-t /shwəjt/ | yi /ji/ | သုယ် /suj/ | ʔəham /ʔəham/ | ཁྲག /kʰraq/ | ཁྱག /kʰjaʔ/ |
| Upendo | akiet /əkiɛt/ | *m-dza-k /m-dza-k/ | phangpe /pʰaŋpe/ | ချစ် /klyit/ | phɯ /pʰɯ/ | དགའ /ɡa/ | དགའ /ɡa/ |
| Mti | tshing /tsʰɪŋ/ | *siŋ /siŋ/ | shing /ɕiŋ/ | သစ် /sit/ | ʔəŋ /ʔəŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Mbwa | takui /təkuɪ/ | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | khu /kʰu/ | ခုယ်း /kʰuj/ | ca /caː/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Paka | tamin /təmɪn/ | — /—/ | danyi /daɲi/ | ကြောင် /klaŋ/ | chhlɔːk /tʃʰlɔːk/ | བྱི་ལ /pila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Samaki | nga /ŋa/ | *ŋja /ŋja/ | nga /ŋa/ | ငါး /ŋaːh/ | ka /kaː/ | ཉ /ɲa/ | ཉ /ɲa/ |
| Nyumba | khim /kʲɪm/ | *k-yim /k-jim/ | phai /pʰai/ | အိမ် /ʔim/ | pno /pno/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /kʰim/ |
| Kula | tsa /tsɑ/ | *dzya /dzja/ | zale /zale/ | စား /tsaːʔ/ | sap /sap/ | ཟ /za/ | ཟ /sa/ |
| Kunywa | kham /kʰɑm/ | *s(y)awk /s(j)awk/ | jame /dʑame/ | ၐုက် /suk/ | suəm /suəm/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Moja | lok /lɔk/ | *tik /tik/ | thur /tʰuɾ/ | တ /tac/ | mṳːy /muj/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕiʔ/ |
| Mbili | pəni /pəni/ | *g-nis /g-nis/ | nyiktsing /ɲiktsiŋ/ | နှစ် /n̥ac/ | bia /bia/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས་ /ɲiː/ |
| Tatu | sum /sum/ | *g-sum /ɡsum/ | sam /sam/ | သုံ /sumh/ | pei /pəj/ | གསུམ /sum/ | གསུམ /sum/ |
| Habari | namaskaro /nɑməskɑro/ | — /—/ | kuzuzangpo /kuzuzaŋpo/ | — /—/ | sabaaj /sabaːj/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ |
| Asante | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | — /—/ | kadrinche /kaɖintɕʰe/ | — /—/ | khɔp /kʰɔp/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ |
| Nzuri | — /—/ | *l(j)ak /l(j)ak/ | lekpu /lekpu/ | ကောင်း /kawŋ/ | ɟɔ /ɟɔ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགམ /lɛm/ |
| Nyekundu | ni /ni/ | *tya-n /tja-n/ | tsalo /tsalo/ | နီ /niː/ | kəsaw /kəsaw/ | དམར་པོ /marpo/ | དམར་པོ /maːpu/ |
| Nyeupe | — /—/ | *bawk /bawk/ | balingmu /baliŋmu/ | ဖ္လူ /pʰlu/ | buaʔ /buaʔ/ | དཀར་པོ /kar po/ | དཀར་པོ /kaːpu/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap