Reʻo Paʻumotu

Kituamotu

Kiaustronesia (Kipolinesia)

FamiliaKiaustronesia (Kipolinesia) Wasemaji~6K HatiKilatini (macron ā ē ī ō ū for long vowels, or doubled vowels; ' kwa kifaranga simama) NchiPolinesia ya Kifaransa Lugha rasmiLugha ya kanda inayotambuliwa katika Polinesia ya Kifaransa; si rasmi lakini inasimamiwa na Académie pa'umotu (Kāruru vānaga, ilianzishwa 2008)

Kituamotu, kinachoitwa pia Pa'umotu au Reo Pa'umotu (ISO 639-3: pmt), ni lugha ya Kipolinesia cha Mashariki inayozungumzwa katika Funguvisiwa la Tuamotu, Polinesia ya Ufaransa. Kina maeneo saba ya lugha za kieneo—Tapuhoe, Maragai, Mihiroa, Vāhitu, Fagatau, Parata na Nāpuka—yaliyosambaa katika atoli za funguvisiwa zilizo mbali sana. Lugha iko hatarini: watu wazima, hasa kizazi cha babu na nyanya, wanaendelea kuitumia, lakini watoto wachache zaidi huimudu kikamilifu nyumbani, huku Kitahiti na Kifaransa vikitawala nyanja nyingi za umma. Kituamotu huandikwa kwa tahajia yenye msingi wa Kilatini inayoonyesha urefu wa irabu na vizuiwa glota. Chuo cha Kāruru Vānaga, kilichoanzishwa mwaka 2008, hufanya kazi ya kusanifisha lugha, kuhimiza ufundishaji na kusaidia urithishaji wake; mitaala ya shule iliyorekebishwa pia hutoa nyenzo za kujifunza Pa'umotu.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kituamotu →

Maneno 87 ya msingi katika Kituamotu

Maji

vai

vai

Moto

ahi

ahi

Jua

rā

raː

Mwezi

marama

marama

Nyota

fetū

fetuː

Usiku

pō

poː

Mvua

ua

ua

Upepo

matangi

mataŋi

Udongo

repo

repo

Jiwe

pōfatu

poːfatu

Mlima

māunga

maːuŋa

Bahari

tai

tai

Mama

metua vahine

metua vahine

Baba

metua tāne

metua taːne

Binti

tamahine

tamahine

Mimi

au

au

Wewe

koe

koe

Sisi

tātou / mātou

taːtou / maːtou

Jina

ingoa

iŋoa

Mtu

tangata

taŋata

Kichwa

upoko

upoko

Jicho

mata

mata

Sikio

taringa

tariŋa

Pua

ihu

ihu

Mdomo

vaha

vaha

Jino

niho

niho

Ulimi

arero

aɾeɾo

Mkono

rima

rima

Mguu

vae

vae

Moyo

hōupo

hoːupo

Mfupa

ivi

ivi

Damu

toto

toto

Kinyesi

tūtae

tuːtae

Upendo

aroha

aroha

Mti

rākau

raːkau

Mbwa

kuri

kuri

Paka

—

—

Samaki

ika

ika

Ndege

manu

manu

Kipepeo

pepe

pepe

Yai

tōuo

toːuo

Farasi

puārehenua

puaːrehenua

Nyumba

fare

fare

Chumvi

miti

miti

Chuma

kāuri

kaːuri

Gurudumu

huira

huira

Kitabu

puta

puta

Kula

kai

kai

Kunywa

inu

inu

Kulala

moe

moe

Moja

tahi

tahi

Mbili

rua

rua

Tatu

toru

toɾu

Nne

hā

haː

Tano

rima

ɾima

Mia

hānere

haːnere

Habari

—

—

Asante

—

—

Nzuri

maitaki

maitaki

Mpya

hoou

hoou

Nyekundu

kura

kuɾa

Nyeupe

tea

tea

Nyeusi

kere

kere

Kijani

matie

matie

Buluu

ninamu

ninamu

Chungwa

anani

anani

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiaustronesia (Kipolinesia)

Maana KituamotuKimaori cha Visiwa vya CookKipukapukaKimarquesaKirapanuiKitokelauKituvalu
Maji vai /vai/ vai /vai/ wai /wai/ vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/ vai /vai/
Moto ahi /ahi/ aʻi /aʔi/ awi /awi/ ahi /ahi/ ahi /ahi/ afi /afi/ afi /afi/
Jua rā /raː/ rā /raː/ la /la/ ʻoumati /ʔoumati/ raʻā /ɾaʔaː/ lā /laː/ laa /laː/
Mwezi marama /marama/ marama /marama/ malama /malama/ mahina /mahina/ mahina /mahina/ māhina /maːhina/ masina /masina/
Nyota fetū /fetuː/ etū /etuː/ wetū /wetuː/ fetuʻu /fetuʔu/ hetuʻu /hetuʔu/ fetū /fetuː/ fetū /fetuː/
Usiku pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/ pō /poː/
Mvua ua /ua/ ua /ua/ ua /ua/ ua /ua/ ua /ua/ ua /ua/ ua /ua/
Upepo matangi /mataŋi/ matangi /mataŋi/ matangi /mataŋi/ metani /metani/ tokerau /tokeɾau/ matagi /mataŋi/ matagi /mataŋi/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap