Xapagí
ภาษาปีราฮา
มูรา (ภาษาเดี่ยว)
ภาษาปีระฮาเลื่องชื่อในวงการภาษาศาสตร์เพราะลักษณะทางวรรณวิทยาสุดขั้ว: ไม่มีอนุประโยคซ้อนใน ไม่มีคำจำนวนแน่นอน (มีแค่ "น้อย" และ "มาก") ไม่มีคำสี ไม่มีกาลทางไวยากรณ์อย่างยุโรป การวิเคราะห์ของแดเนียล เอเวอเร็ตต์ก่อให้เกิดข้อถกเถียงครั้งใหญ่เรื่องไวยากรณ์สากล
พื้นที่ที่ใช้พูด
87 คำหลักในภาษาปีราฮา
แหล่งข้อมูล
- Everett, Daniel L. 1983, A Língua Pirahã e a Teoria da Sintaxe (PhD thesis, UNICAMP), Pirahã wordlist in the practical orthography as given in Johansson, Niklas Erben et al. 2020 sound-symbolism dataset (lexibank/johanssonsoundsymbolic, source everett1983a); ASJP PIRAHA (Sheldon) for confirmation
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาที่เกี่ยวข้อง: มูรา (ภาษาเดี่ยว)
| ความหมาย | ภาษาปีราฮา | ภาษายูชี | ภาษามายาดั้งเดิม | ภาษามาคาไซ | ภาษาเนโก | ภาษาโตโตนากโกยุตลา | ภาษาปยู |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | pií /pií/ | tse /tse/ | *haʔ /haʔ/ | ira /ˈira/ | wai /wai/ | chúchut /tʃútʃut/ | tduṃ /t.du(j)/ |
| ไฟ | hoaí /hoaí/ | ʼyati /ʔjati/ | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | ata /ˈata/ | titɛ /titɛ/ | lhkúyat /ɬkújat/ | — /—/ |
| ดวงอาทิตย์ | hisí /hisí/ | tso /tso/ | *qʼiinh /qʼiinh/ | watu /ˈwatu/ | aatʌ /aːtʌ/ | chichiní /tʃitʃiní/ | — /—/ |
| ดวงจันทร์ | kaháíxáii /kaháíʔáii/ | shafa /ʃafa/ | *uːh /uːh/ | uru /ˈuru/ | — /—/ | papá /papá/ | — /—/ |
| ดาว | — /—/ | weʼyv /weʔjʌ̃/ | *eʼq /eʼq/ | lekiluru /lekiluru/ | kumba /kumba/ | staku /staku/ | — /—/ |
| คืน | xahoái /ʔahoái/ | pado /pado/ | *aqʼabʼ /aqʼaɓ/ | maagamu /maaɡamu/ | — /—/ | tsisní /tsisní/ | — /—/ |
| ฝน | pii /pii/ | — | *nhabʼ /ŋaɓ/ | ae /ae/ | wai /wai/ | sin /sin/ | — |
| ลม | xohói /ʔohói/ | — | *ʔiʔqʼ /ʔiʔqʼ/ | gawa /ˈɡawa/ | — | uún /uún/ | — |
| ดิน | bigí /biɡí/ | — | *chʼohchʼ /tʃʼohtʃʼ/ | maa /maa/ | — | tíyat /tíjat/ | — |
| หิน | xaxái /ʔaʔái/ | — | *ʔaʔbʼaj /ʔaʔbʼaj/ | apa /ˈapa/ | — | chíwix /tʃíwiʃ/ | — |
| ทะเล | piigiotigai /piiɡiotiɡai/ | — | — | meti /meti/ | — | pupunú /pupunú/ | — |
| แม่ | baíxi /baíʔi/ | ditsehæ /ditsehæ/ | *naʔ /naʔ/ | ina /ˈina/ | — /—/ | tzí /tsí/ | — /—/ |
| พ่อ | baíxi /baíʔi/ | dzetʼe /dzetʼe/ | *taat /taat/ | baba /ˈbaba/ | — /—/ | tlat /tɬat/ | — /—/ |
| ลูกสาว | hoísai /hoísai/ | — | — | — | — | tsumat /tsumat/ | — |
| ฉัน | ti /ti/ | di /di/ | *in /in/ | ani /ani/ | na /na/ | akit /akit/ | gaṁḥ /gä(j)H/ |
| คุณ | gixai /ɡiʔai/ | tse /tse/ | *ʔat /ʔat/ | ai /ai/ | ga /ɡa/ | wix /wiʃ/ | — /—/ |
| เรา | tiatiso /tiatiso/ | ʼõdi / nõdi /ʔõdi / nõdi/ | — /—/ | fi / ini /fi / ini/ | — /—/ | akinín /akinín/ | — /—/ |
| ชื่อ | karí /karí/ | tiʼe /tiʔe/ | *bʼih /bʼih/ | nai /nai/ | iwi /iwi/ | takuwiní /takuwiní/ | rmiṅ· /r.miŋ/ |
| หัว | xapapai /ʔapapai/ | — | — | dae /dae/ | pit /pit/ | akgxakga /aqʃaqa/ | — |
| ตา | kosi /kosi/ | gochi /ɡotʃʰi/ | *Haty /hatʲ/ | nana /ˈnana/ | ta /ta/ | lakgastapu /laqastapu/ | — /—/ |
| หู | xáooí /ʔáooí/ | — | *xikin /ʃikin/ | walaku /waˈlaku/ | asipi /asipi/ | takgén /taqén/ | — |
| จมูก | xitaoí /ʔitaoí/ | — | *nhiiʔ /ŋiːʔ/ | murikai /murikai/ | ura /ura/ | — | — |
| ปาก | kao /kao/ | — | *tyiiʔ /tʲiːʔ/ | turukai /turuˈkai/ | mak /mak/ | kilhni /kiɬni/ | — |
| ฟัน | aitoi /aitoi/ | kẽ /kẽ/ | *ʔeeh /ʔeːh/ | wasi /wasi/ | maati /maːti/ | tatsán /tatsán/ | — /—/ |
| ลิ้น | ipopai /ipopai/ | kʼẽka /kʼẽka/ | *aaqʼ /aːqʼ/ | ipi /ipi/ | melepi /mɛlepi/ | simakgat /simaqat/ | — /—/ |
| มือ | xoái /ʔoái/ | weʼothæ /weʔotʰæ/ | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | tana /ˈtana/ | — /—/ | makán /makán/ | — /—/ |
| เท้า | xaaí /ʔaaí/ | wedithæ /weditʰæ/ | *ʔooq /ʔoːq/ | iti /ˈiti/ | tar /tar/ | tantún /tantún/ | — |
| ใจ | — /—/ | wethæ /wetʰæ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | naku /naku/ | — /—/ |
| กระดูก | xaí /ʔaí/ | weshʼe /weʃʼe/ | *bʼaaq /ɓaːq/ | sapa /ˈsapa/ | — /—/ | lúkut /lúkut/ | ru /ru(C)/ |
| เลือด | biipai /biipai/ | wi /wi/ | *kikʼ /kikʼ/ | wai /wai/ | — /—/ | kgalhni /qaɬni/ | — /—/ |
| รัก | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | xií /ʔií/ | ʼya /ʔja/ | *teʔ /teʔ/ | ate /ˈate/ | tei /tei/ | kiwi /kiwi/ | — /—/ |
| หมา | giopaíxi /ɡiopaíʔi/ | dzene /dzene/ | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | defa /ˈdɛfa/ | gonʌ /ɡonʌ/ | chichi /tʃitʃi/ | — /—/ |
| แมว | xowí /ʔowí/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | mishtu /miʃtu/ | — /—/ |
| ปลา | tíxisi /tíʔisi/ | shu /ʃu/ | *kar /kar/ | seumeti /seumeti/ | nom /nom/ | skiti /skiti/ | — /—/ |
| นก | piibigi /piibiɡi/ | — | *tzʼikin /tzʼikin/ | asa /ˈasa/ | nuŋ /nuŋ/ | spun /spun/ | — |
| ผีเสื้อ | sibíoí /sibíoí/ | — | *pehpen /pehpen/ | — | — | — | — |
| ไข่ | sitoí /sitoí/ | — | — | waa /waa/ | — | kálhwat /káɬwat/ | — |
| บ้าน | kaiíi /kaiíi/ | yufa /jufa/ | *nah /nah/ | oma /ˈoma/ | — /—/ | chiki /tʃiki/ | — /—/ |
| นม | xíbogi /ʔíboɡi/ | — | — | amirae /amiˈrae/ | — | leche /letʃe/ | — |
| น้ำผึ้ง | xaáhái /ʔaáhái/ | — | *kaabʼ /kaːɓ/ | — | — | táxkat /táʃkat/ | — |
| ข้าว | xahóikasí /ʔahóikasí/ | — | — | — | — | — | — |
| กิน | xohoái /ʔohoái/ | gothlæ /ɡoɬæ/ | *waʔ /waʔ/ | nawa /ˈnawa/ | nei /nei/ | wayán /waján/ | — /—/ |
| ดื่ม | gao /ɡao/ | pʼe /pʼe/ | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | gehe /ˈɡɛhɛ/ | — /—/ | kgotnún /qotnún/ | — /—/ |
| นอน | xaití /ʔaití/ | — | *war /war/ | tae /tae/ | — | lhtata /ɬtata/ | — |
| หนึ่ง | hói /hói/ | hitʼe /hitʼe/ | *jun /jun/ | u /ʔu/ | — /—/ | aktum /aktum/ | taṁ /tä(k)/ |
| สอง | hoí /hoí/ | nõwe /nõwe/ | *kaʼ /kaʼ/ | lolae /loˈlae/ | iri /iri/ | aktuy /aktuj/ | kni /kni/ |
| สาม | baágiso /baáɡiso/ | nǫkæ /nõkæ/ | *ʼoxibʼ /ʔoʃiɓ/ | lolitu /lolitu/ | tabe /tabe/ | aktutu /aktutu/ | nhoḥ /n.ho(m)H/ |
| สวัสดี | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | tlen lhítat /tɬen ɬítat/ | — /—/ |
| ขอบคุณ | kapiíhií /kapiíhií/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | paʼxkatkatsiniyán /paʔʃkatkatsiniján/ | — /—/ |
| ดี | báaxáí /báaʔáí/ | sæle /sæle/ | *utz /utz/ | rau /rau/ | — /—/ | tlan /tɬan/ | ha /ha(k)/ |
| ใหม่ | xasí /ʔasí/ | — | *ʔa(a)kʼ /ʔakʼ/ | supa /ˈsupa/ | — | xasasti /ʃasasti/ | — |
| แดง | biísi /biísi/ | tshyathla /tsʰjaɬa/ | *kaq /kaq/ | imiri /imiri/ | kanb /kanb/ | tsutsokgo /tsutsoqo/ | — /—/ |
| ขาว | kobiaí /kobiaí/ | — | *saq /saq/ | butiri /buˈtiri/ | — | snapapa /snapapa/ | — |
| ดำ | kopaíai /kopaíai/ | — | *ʔejqʼ /ʔejqʼ/ | metana /metana/ | — | tsitsekge /tsitseqe/ | — |
| เขียว | xahoasai /ʔahoasai/ | — | *raʔx /raʔʃ/ | lumuru /lumuru/ | — | — | — |
| สีน้ำเงิน | xahoasai /ʔahoasai/ | — | — | azul /azul/ | — | — | — |
| กาแฟ | kapíi /kapíi/ | — | — | — | — | — | — |
หน้า 1/8
เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก
จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap