Хуэйзў йүян / Дунгансий йүян
Tiếng Đông Can
Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan
Tiếng Dungan là một ngôn ngữ Hán phái sinh từ quan thoại Cam Túc–Thiểm Tây cuối thế kỷ 19, do người tị nạn Hồi giáo của khởi nghĩa Hồi Dân (khởi nghĩa Đông Can) đem vào Trung Á. Hiện có khoảng 110 000 người dùng tại Kyrgyzstan và Kazakhstan. Từ năm 1953 viết bằng chữ Cyrillic. Đặc trưng: bảo lưu phụ âm đầu /ŋ/ (đã mất trong quan thoại chuẩn), nhập một các âm cuốn lưỡi zh/ch/sh, và khoảng 10–15 % từ vay từ tiếng Nga, các ngôn ngữ Turk và tiếng Ả Rập.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong tiếng Đông Can
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | йиyi¹ | /ji˦/ | |
| 二 | two | әрьer³ | /ɚ˥˩/ | |
| 三 | three | санsan¹ | /san˦/ | |
| 四 | four | сыьsy³ | /sɨ˥˩/ | |
| 五 | five | уъu² | /u˨˦/ | |
| 六 | six | люьlyu³ | /lju˥˩/ | |
| 七 | seven | чиchi¹ | /tɕʰi˦/ | |
| 八 | eight | баba¹ | /pa˦/ | |
| 九 | nine | җюъjyu² | /tɕju˨˦/ | |
| 十 | ten | шыъshy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 天 | sky | тянtyan¹ | /tʰjan˦/ | |
| 地 | ground | диьdi³ | /ti˥˩/ | |
| 日 | sun | жырьzhyr³ | /ʐɚ˥˩/ | |
| 月 | moon | йүәьyüe³ | /jyɤ˥˩/ | |
| 山 | mountain | санsan¹ | /san˦/ | |
| 海 | sea | хэъhe² | /xɛ˨˦/ | |
| 水 | water | шуйъshui² | /ʂuei˨˦/ | |
| 火 | fire | хуәъhue² | /xuɤ˨˦/ | |
| 木 | tree | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 土 | soil | туъtu² | /tʰu˨˦/ | |
| 石 | stone | шыshy¹ | /ʂɻ̩˦/ | |
| 鐵 | iron | теtye¹ | /tʰje˦/ | |
| 雨 | rain | йүъyü² | /jy˨˦/ | |
| 雪 | snow | щүәshüe¹ | /ɕyɤ˦/ | |
| 牛 | ox | нюъnyu² | /ɲju˨˦/ | |
| 虎 | tiger | хуъhu² | /xu˨˦/ | |
| 龍 | dragon | луңъlun² | /luŋ˨˦/ | |
| 蛇 | snake | шәshe¹ | /ʂɤ˦/ | |
| 馬 | horse | маъma² | /ma˨˦/ | |
| 羊 | sheep | яңъyan² | /jaŋ˨˦/ | |
| 雞 | chicken | җиji¹ | /tɕi˦/ | |
| 犬 | dog | чүәнъchyon² | /tɕʰyɛn˨˦/ | |
| 豬 | pig | җўju¹ | /tʂu˦/ | |
| 貓 | cat | моmo¹ | /mɔ˦/ | |
| 鳥 | bird | няоъnyao² | /ɲjɔ˨˦/ | |
| 魚 | fish | йүъyü² | /jy˨˦/ | |
| 頭 | head | туъtu² | /tʰou˨˦/ | |
| 目 | eye | муьmu³ | /mu˥˩/ | |
| 耳 | ear | әръer² | /ɚ˨˦/ | |
| 鼻 | nose | биbi¹ | /pi˦/ | |
| 口 | mouth | куъku² | /kʰou˨˦/ | |
| 牙 | tooth | яya¹ | /ja˦/ | |
| 心 | heart | щинshin¹ | /ɕin˦/ | |
| 手 | hand | шуъshu² | /ʂou˨˦/ | |
| 足 | foot | җёъjyo² | /tɕjɔ˨˦/ | |
| 血 | blood | щүәъshüe² | /ɕyɤ˨˦/ | |
| 肉 | meat | жуьzhu³ | /ʐou˥˩/ | |
| 人 | person | жыңъzhyn² | /ʐəŋ˨˦/ | |
| 女 | woman | нүъnü² | /ny˨˦/ | |
| 兒 | child | эрer¹ | /ɚ˦/ | |
| 家 | home, family | җяjya¹ | /tɕia˦/ | |
| 門 | door, gate | мынmyn¹ | /mɤ̃˦/ | |
| 飯 | cooked rice, meal | фаньfan³ | /fan˥˩/ | |
| 茶 | tea | цаca¹ | /tsʰa˦/ | |
| 錢 | money | чянchyan¹ | /tɕʰjan˦/ | |
| 年 | year | нянnyan¹ | /ɲjan˦/ | |
| 生 | live, be born | сынsyn¹ | /sɤ̃˦/ | |
| 死 | die | сыъsy² | /sɹ̩˨˦/ | |
| 行 | go | щинъshin² | /ɕin˨˦/ | |
| 行 | row | хаңъhan² | /haŋ˨˦/ | |
| 来 | come | лэъle² | /lɛ˨˦/ | |
| 去 | leave | чиьchi³ | /tɕʰi˥˩/ | |
| 走 | run | зуъzu² | /tsou˨˦/ | |
| 飛 | fly | фиfi¹ | /fi˦/ | |
| 坐 | sit | зуәьzue³ | /tsuɤ˥˩/ | |
| 立 | stand | лиьli³ | /li˥˩/ | |
| 見 | see | җёньjyon³ | /tɕjɛn˥˩/ | |
| 聞 | hear | вуңъvun² | /vəŋ˨˦/ | |
| 知 | know | җыjy¹ | /tʂɻ̩˦/ | |
| 食 | eat | шыъsy² | /ʂɨ˨˦/ | |
| 飲 | drink | йинъyin² | /jin˨˦/ | |
| 白 | white | быйbyi¹ | /pɪj˦/ | |
| 黑 | black | хиhi¹ | /xi˦/ | |
| 紅 | red | хунhun¹ | /xʊ̃˦/ | |
| 黃 | yellow | хуонhuon¹ | /xuɒ̃˦/ | |
| 青 | blue-green | чинchin¹ | /tɕʰiɤ̃˦/ | |
| 綠 | green | люlyu¹ | /lju˦/ | |
| 灰 | grey; ash | хуэйhuei¹ | /xuei˦/ | |
| 大 | big | даьda³ | /ta˥˩/ | |
| 小 | small | щёъshyo² | /ɕjɔ˨˦/ | |
| 多 | many, much | дуәdue¹ | /tuɤ˦/ | |
| 長 | long | чонchon¹ | /tʂʰɒ̃˦/ | |
| 長 | grow; elder | җонъjon² | /tʂɒ̃˨˦/ | |
| 老 | old | лоъlo² | /lɔ˨˦/ | |
| 遠 | far | йүанъyüan² | /jyɛn˨˦/ | |
| 熱 | hot | жәzhe¹ | /ʐɤ˦/ | |
| 冷 | cold | лынъlyn² | /lɤ̃˨˦/ | |
| 香 | fragrant | щёнshyon¹ | /ɕjɒ̃˦/ | |
| 上 | up | шаңьshang³ | /ʂaŋ˥˩/ | |
| 下 | down | щаьsha³ | /ɕja˥˩/ | |
| 左 | left | зуәъzue² | /tsuɤ˨˦/ | |
| 右 | right | йуьyu³ | /jou˥˩/ | |
| 中 | middle | җуңjun¹ | /tɕuŋ˦/ | |
| 中 | hit | җуңьjun³ | /tɕuŋ˥˩/ | |
| 央 | center | яңyan¹ | /jaŋ˦/ | |
| 東 | east | дуңdun¹ | /tuŋ˦/ | |
| 西 | west | щиshi¹ | /ɕi˦/ | |
| 南 | south | нанъnan² | /nan˨˦/ | |
| 北 | north | быйъbyi² | /pei˨˦/ | |
| 我 | I, me | вәъve² | /və˨˦/ | |
| 你 | you | ниъni² | /ni˨˦/ | |
| 有 | have; there is | юъyu² | /ju˨˦/ | |
| 無 | not have, without | вуvu¹ | /vu˦/ | |
| 不 | not | буbu¹ | /pu˦/ | |
| 個 | piece (classifier) | гәge¹ | /kɤ˦/ |
Nguồn
- Wikipedia: Dungan language
- Rimsky-Korsakoff Dyer, Svetlana 'Soviet Dungan: The Living Language of the Dungan People' (Indiana 1979)
- Imazov, M. Х. 'Хуэйзў зўгўй чыйи' (Frunze 1982)
So sánh từ vựng
So sánh trong cùng họ: Hán-Tạng (Ngữ tộc Hán, Quan thoại — Quan thoại Trung Nguyên / Quan thoại Lan Ngân)
| Nghĩa | Tiếng Đông Can | Quan thoại Tây An | Tiếng Khai Phong | Quan thoại Trung Nguyên | Quan thoại Tế Nam | Tiếng Nam Kinh | Tiếng Thành Đô |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | фи /fi˥˩/ | 水 /fei˥˧/ | 水 /ʂuei˥˧/ | 水 /ʂuei˥˧/ | 水 /ʂwei˥˥/ | 水 /ʂueɪ˨˩˨/ | 水 /suei˥˧/ |
| Lửa | хуә /xuə˥˩/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xuo˥˧/ | 火 /xuo˥˥/ | 火 /xuo˨˩˨/ | 火 /xo˥˧/ |
| Mặt trời | жәту /ɻə˨˦tʰou˨˦/ | 日头 /ʐɿ˥˥ tʰou˨˦/ | 日头 /ʐəɻ˧˩˨ tʰou˦˨/ | 太阳 /tʰai˧˩˨ iaŋ˦˨/ | 太阳 /tʰai˨˩ iaŋ˦˨/ | 太阳 /tʰɛ˦ iaŋ˩˧/ | 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ |
| Mặt trăng | йүәлён /yə˨˦liɑŋ˦/ | 月亮 /ye˥˥ liaŋ˨˩/ | 月亮 /yɛ˦˨ liaŋ˧˩˨/ | 月亮 /yɛ˨˦ liaŋ/ | 月亮 /yɛ˨˩ liaŋ˨˩/ | 月亮 /yʔ˥ liaŋ˦/ | 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/ |
| Sao | щинщю /ɕiŋ˨˦ɕiou˨˦/ | 星星 /ɕiɣ̃˨˩ ɕiɣ̃/ | 星星 /ɕiəŋ˨˦ ɕiəŋ/ | 星星 /ɕiŋ˨˦ ɕiŋ/ | 星 /ɕiŋ˨˩˧/ | 星 /ɕiŋ˧˩/ | 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/ |
| Đêm | ванщи /væ̃˥˩ɕi/ | 晚上 /van˥˧ ʂaŋ/ | 晚上 /wan˥˧ ʂaŋ/ | 晚上 /uan˥˧ saŋ/ | 晚上 /wã˥˥ ʂaŋ/ | 晚上 /uɛ̃˨˩˨ ʂaŋ/ | 晚上 /wan˥˧ saŋ/ |
| Mưa | йү /y˥˩/ | 雨 /y˥˧/ | 雨 /y˥˧/ | 雨 /y˥˧/ | 雨 /y˥˥/ | 雨 /y˩˩/ | 雨 /y˥˧/ |
| Tuyết | щүә /ɕyə˨˦/ | 雪 /ɕyɛ˨˩/ | 雪 /ɕyɛ˨˦/ | 雪 /ɕyɛ˨˦/ | 雪 /ɕyə˨˩˧/ | 雪 /ɕyɛ˥/ | 雪 /ɕye˨˩/ |
| Gió | фын /fəŋ˨˦/ | 风 /fəɣ̃˨˩/ | 风 /fəŋ˨˦/ | 风 /fəŋ˨˦/ | 风 /fəŋ˨˩˧/ | 风 /fən˧˩/ | 风 /foŋ˥˥/ |
| Đất | тў /tʰu˥˩/ | 土 /tʰu˥˧/ | 土 /tʰu˥˧/ | 土 /tʰu˥˧/ | 土 /tʰu˥˥/ | 土 /tʰu˨˩˨/ | 土 /tʰu˥˧/ |
| Đá | шыту /ʂɻ̩˨˦tʰou˥˩/ | 石头 /ʂɿ˨˦ tʰou/ | 石头 /ʂʅ˦˨ tʰou/ | 石头 /ʂʅ˦˨ tʰou/ | 石头 /ʂʅ˦˨ tʰou/ | 石头 /ʂʅʔ˥ tʰəɯ/ | 石头 /sɿ˨˩ tʰəu/ |
| Núi | сан /sæ̃˨˦/ | 山 /sã˨˩/ | 山 /ʂan˨˦/ | 山 /ʂan˨˦/ | 山 /ʂan˨˩˧/ | 山 /ʂan˧˩/ | 山 /san˥˥/ |
| Biển | хэ /xɛ˥˩/ | 海 /xai˥˧/ | 海 /xai˥˧/ | 海 /xai˥˧/ | 海 /xai˥˥/ | 海 /xɛ˩˩/ | 海 /xai˥˧/ |
| Mẹ | ма /ma˨˦/ | 妈 /ma˨˩/ | 妈 /ma˨˦/ | 妈 /ma˨˦/ | 娘 /niaŋ˦˨/ | 姆妈 /m̩˧˩ ma˧˩/ | 妈妈 /ma˥˥ ma/ |
| Cha | дада /ta˦ta/ | 爸 /pa˥˥/ | 爹 /tiɛ˨˦/ | 爹 /tiɛ˨˦/ | 爹 /tiɛ˨˩˧/ | 爹 /tie˧˩/ | 爸爸 /pa˨˩˧ pa/ |
| Con gái | нүр /nyəɻ˥˩/ | 女 /ny˥˧/ | — | 闺女 /kuei˨˦ ny/ | 闺女 /kuei˨˩˧ ny/ | 女儿 /ny˨˩˨ ɚ˨˦/ | 女儿 /ny˥˧ ɚ˨˩/ |
| Tôi | вә /və˥˩/ | 我 /ŋɤ˥˧/ | 我 /uo˥˧/ | 我 /uo˥˧/ | 我 /uə˥˥/ | 我 /ŋo˨˩˨/ | 我 /ŋo˥˧/ |
| Bạn | ни /ni˥˩/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ȵi˥˧/ | 你 /ni˥˧/ | 你 /ni˥˥/ | 你 /ni˨˩˨/ | 你 /ni˥˧/ |
| Chúng ta | вәму /və˥˩mu˨˦/ | 咱 / 我们 /tsã˨˦ / ŋɤ˥˧ mən/ | 咱 / 俺 /tsan˦˨ / an˥˧/ | 咱 / 俺 /tsan˦˨ / an˥˧/ | 咱们 / 俺们 /tsã˦˨ mən / ã˥˥ mən/ | 我们 /ŋo˨˩˨ mən/ | 我们 /ŋo˥˧ mən/ |
| Tên | минзы /miŋ˨˦tsɹ̩˥˩/ | 名字 /miŋ˨˦ tsɿ/ | 名儿 /miə̃ɻ˦˨/ | 名儿 /mioɻ˦˨/ | 名字 /miŋ˦˨ tsɿ/ | 名字 /miŋ˨˦ tsɿ/ | 名字 /min˨˩ tsɿ/ |
| Người | жын /ɻəŋ˨˦/ | 人 /ɻẽ˨˦/ | 人 /ʐən˦˨/ | 人 /ʐən˦˨/ | 人 /ʐẽ˦˨/ | 人 /ɻə̃˨˦/ | 人 /zən˨˩/ |
| Đầu | ту /tʰou˨˦/ | 头 /tʰəu˨˦/ | 头 /tʰou˦˨/ | 头 /tʰou˦˨/ | 脑袋 /nau˥˥ tai/ | 头 /tʰəɯ˨˦/ | 脑壳 /nau˥˧ kʰo˨˩/ |
| Mắt | нянҗин /niæ̃˥˩tɕiŋ˨˦/ | 眼睛 /ŋæ˥˧ tɕiŋ˨˩/ | 眼 /ian˥˧/ | 眼 /ian˥˧/ | 眼 /iɛ̃˥˥/ | 眼睛 /iɛn˨˩˨ tɕin˧˩/ | 眼睛 /ŋan˥˧ tɕin˥˥/ |
| Tai | эрдуә /ɛɻ˥˩tuə/ | 耳朵 /əɻ˥˧ tuo/ | 耳朵 /ɚ˥˧ tuo/ | 耳朵 /l̩˥˧ tuo/ | 耳朵 /ɚ˥˥ tuə/ | 耳朵 /əɻ˩˩ to/ | 耳朵 /ɚ˥˧ to˥˥/ |
| Mũi | бизы /pi˨˦tsɹ̩˥˩/ | 鼻子 /pi˨˦ tsɨ/ | 鼻子 /pi˦˨ tsɨ/ | 鼻子 /pi˦˨ tsɿ/ | 鼻子 /pi˦˨ tsɨ/ | 鼻子 /pi˧˥ tsɿ/ | 鼻子 /pi˨˩ tsɨ/ |
| Miệng | зуй /tsuei˨˦/ | 嘴 /tsuei˥˧/ | 嘴 /tsuei˥˧/ | 嘴 /tsuei˥˧/ | 嘴 /tsuei˥˥/ | 嘴 /tsuəi˩˩/ | 嘴巴 /tsuei˥˧ pa˥˥/ |
| Răng | я /ia˨˦/ | 牙 /nia˨˦/ | 牙 /ja˦˨/ | 牙 /ia˦˨/ | 牙 /ja˦˨/ | 牙 /ia˨˦/ | 牙 /ŋa˨˩/ |
| Lưỡi | шәту /ʂə˨˦tʰou˥˩/ | 舌头 /ʂɤ˨˦ tʰəu˨˦/ | 舌头 /ʂɛ˦˨ tʰəu˦˨/ | 舌头 /ʂʅɛ˦˨ tʰou˦˨/ | 舌头 /ʂə˦˨ tʰəu˦˨/ | 舌头 /ʂəʔ˥ tʰəu˨˦/ | 舌头儿 /se˨˩ tʰəɹ˨˩/ |
| Tay | шу /ʂou˥˩/ | 手 /ʂɤu˥˧/ | 手 /ʂou˥˧/ | 手 /ʂou˥˧/ | 手 /ʂou˥˥/ | 手 /ʂəɯ˨˩˨/ | 手 /sou˥˧/ |
| Bàn chân | җүә /tɕyə˨˦/ | 脚 /tɕyo˨˩/ | 脚 /tɕyo˨˦/ | 脚 /tɕyo˨˦/ | 脚 /tɕyə˨˩˧/ | 脚 /tɕioʔ˥/ | 脚 /tɕyo˨˩/ |
| Tim | щин /ɕiŋ˨˦/ | 心 /ɕiẽ˨˩/ | 心 /ɕiən˨˦/ | 心 /ɕin˨˦/ | 心 /ɕin˨˩˧/ | 心 /ɕin˧˩/ | 心 /ɕin˥˥/ |
| Xương | гўдў /ku˨˦ tu/ | 骨头 /ku˨˩ tʰəu˨˦/ | 骨头 /ku˨˦ tʰəu˦˨/ | 骨头 /ku˨˦ tʰou˦˨/ | 骨头 /ku˨˩˧ tʰəu˦˨/ | 骨头 /kuʔ˥ tʰəu˨˦/ | 骨头 /ku˨˩ tʰəu˨˩/ |
| Máu | ще /ɕiə˨˦/ | 血 /ɕiɛ˨˩/ | 血 /ɕiɛ˨˦/ | 血 /ɕiɛ˨˦/ | 血 /ɕyə˨˩˧/ | 血 /ɕyʔ˥/ | 血 /ɕye˨˩/ |
| Phân | шы /ʂɻ̩˥˩/ | 屎 /sɿ˥˧/ | 屎 /ʂz̩˥˧/ | 屎 /ʂʅ˥˧/ | 屎 /ʂz̩˥˥/ | 屎 /ʂz̩˨˩˨/ | 屎 /sz̩˥˧/ |
| Yêu | нэ /nɛ˦/ | 爱 /ŋai˥˥/ | 爱 /ai˧˩˨/ | 爱 /ai˧˩˨/ | 爱 /ŋɛ˨˩/ | 爱 /ɛ˦/ | 爱 /ŋai˨˩˧/ |
| Cây | фу /fu˦/ | 树 /fu˥˥/ | 树 /ʂu˧˩˨/ | 树 /ʂu˧˩˨/ | 树 /ʂu˨˩/ | 树 /ʂu˦/ | 树 /su˨˩˧/ |
| Chó | гу /kou˥˩/ | 狗 /kou˥˧/ | 狗 /kou˥˧/ | 狗 /kou˥˧/ | 狗 /kou˥˥/ | 狗 /kəɯ˨˩˨/ | 狗 /kəu˥˧/ |
| Mèo | мор /mɔɻ˨˦/ | 猫 /mau˨˦/ | 猫 /mau˨˦/ | 猫 /mau˦˨/ | 猫 /mau˦˨/ | 猫 /mɔ˧˩/ | 猫儿 /məɹ˥˥/ |
| Cá | йү /y˨˦/ | 鱼 /y˨˦/ | 鱼 /y˦˨/ | 鱼 /y˦˨/ | 鱼 /y˦˨/ | 鱼 /y˨˦/ | 鱼 /y˨˩/ |
| Chim | чёр /tɕʰiɔːɻ˥˩/ | 鸟 /niau˥˧/ | 鸟 /niau˥˧/ | 鸟 /tiau˥˧/ | 鸟 /niau˥˥/ | 鸟 /niau˨˩˨/ | 鸟 /niau˥˧/ |
| Bướm | хўте /xu˨˦tʰiə˥˩/ | 蝴蝶 /xu˨˦ tiɛ/ | — | 蝴蝶儿 /xu˦˨ tiɛɻ˦˨/ | 蝴蝶 /xu˦˨ tiə˦˨/ | 蝴蝶儿 /xu˨˦ tʰiʔ˥ ɚ˨˦/ | 蝴蝶 /fu˨˩ tie˨˩/ |
| Trứng | җидан /tɕi˨˦tæ̃˨˦/ | 鸡蛋 /tɕi˨˩ tan˥˥/ | 鸡蛋 /tɕi˨˦ tan˧˩˨/ | 鸡蛋 /tɕi˨˦ tan˧˩˨/ | 鸡蛋 /tɕi˨˩˧ tan˨˩/ | 鸡蛋 /tɕi˧˩ tan˦/ | 鸡蛋 /tɕi˥˥ tan˨˩˧/ |
| Gấu | щүн /ɕyŋ˨˦/ | 熊 /ɕyŋ˨˦/ | 熊 /ɕyəŋ˦˨/ | 熊 /ɕyuŋ˦˨/ | 熊 /ɕiuŋ˦˨/ | 熊 /ɕioŋ˨˦/ | 熊 /ɕioŋ˨˩/ |
| Ngựa | ма /ma˥˩/ | 马 /ma˥˧/ | 马 /ma˥˧/ | 马 /ma˥˧/ | 马 /ma˥˥/ | 马 /ma˩˩/ | 马 /ma˥˧/ |
| Nhà | фонзы /fɑŋ˨˦tsɹ̩˦/ | 房子 /faŋ˨˦ tsɿ/ | 屋 /u˨˦/ | 屋里 /u˨˦ li/ | 屋 /u˨˩˧/ | 房子 /fɑŋ˩˧ tsɿ/ | 屋头 /u˨˩ tʰəu˨˩/ |
| Sữa | нэзы /nɛ˥˩tsɹ̩/ | 牛奶 /niɤu˨˦ næ˥˧/ | 牛奶 /niou˦˨ nai˥˧/ | 牛奶 /niou˦˨ nai˥˧/ | 牛奶 /niou˦˨ nai˥˥/ | 牛奶 /liəɯ˨˦ lɛ˨˩˨/ | 牛奶 /ȵiəu˨˩ nai˥˧/ |
| Mật ong | фынми /fəŋ˨˦mi˦/ | 蜂蜜 /fəŋ˨˩ mi˨˩/ | 蜂蜜 /fəŋ˨˦ mi˨˦/ | 蜂蜜 /fəŋ˨˦ mi˨˦/ | 蜂蜜 /fəŋ˨˩˧ mi˨˩/ | 蜂蜜 /fən˧˩ miʔ˥/ | 蜂蜜 /foŋ˥˥ mi˨˩/ |
| Muối | ян /iæ̃˨˦/ | 盐 /jã˨˦/ | 盐 /ian˦˨/ | 盐 /ian˦˨/ | 盐 /iɛ̃˦˨/ | 盐 /iɛn˨˦/ | 盐 /jɛn˨˩/ |
| Rượu vang | путоҗю /pʰu˨˦tʰɔ˨˦tɕiou˥˩/ | 葡萄酒 /pʰu˨˦ tʰau˨˦ tɕiɤu˥˧/ | 葡萄酒 /pʰu˦˨ tʰau˦˨ tɕiəu˥˧/ | 葡萄酒 /pʰu˦˨ tʰau˦˨ tɕiou˥˧/ | 葡萄酒 /pʰu˦˨ tʰɔ˦˨ tɕiou˥˥/ | 葡萄酒 /pʰu˨˦ tʰɔ˨˦ tɕiəu˨˩˨/ | 葡萄酒 /pʰu˨˩ tʰau˨˩ tɕiəu˥˧/ |
| Gạo | ми /mi˥˩/ | 米 /mi˥˧/ | 米 /mi˥˧/ | 米 /mi˥˧/ | 米 /mi˥˥/ | 米 /mi˩˩/ | 米 /mi˥˧/ |
| Sắt | те /tʰiə˨˦/ | 铁 /tʰie˨˩/ | 铁 /tʰiɛ˨˦/ | 铁 /tʰiɛ˨˦/ | 铁 /tʰiə˨˩˧/ | 铁 /tʰiʔ˥/ | 铁 /tʰie˨˩/ |
| Bánh xe | гўлў /ku˨˦lu˥˩/ | 车轱辘子 /tʂʰɤ˨˩ ku˨˩ lu tsɿ/ | 轮子 /lwən˦˨ tsɨ/ | 轮子 /luən˦˨ tsɿ/ | 轱轮儿 /ku˨˩˧ luɚ/ | 轮盘 /lwən˨˦ pʰɑŋ˨˦/ | 轮子 /lwən˨˩ tsɿ/ |
| Lụa | сычу /sɹ̩˨˦tʂʰou˨˦/ | 丝 /sɿ˨˩/ | 丝 /sz̩˨˦/ | 丝 /sɿ˨˦/ | 丝 /sz̩˨˩˧/ | 丝 /sz̩˧˩/ | 丝 /sz̩˥˥/ |
| Sách | фу /fu˨˦/ | 书 /fu˨˩/ | 书 /ʂu˨˦/ | 书 /ʂu˨˦/ | 书 /ʂu˨˩˧/ | 书 /ʂu˧˩/ | 书 /su˥˥/ |
| Ăn | чы /tʂʰɻ̩˨˦/ | 吃 /tʂʰɿ˨˩/ | 吃 /tʂʰʅ˨˦/ | 吃 /tʂʰʅ˨˦/ | 吃 /tʂʰʅ˨˩˧/ | 吃 /tʂʰʅʔ˥/ | 吃 /tsʰɿ˨˩/ |
| Uống | хә /xə˨˦/ | 喝 /xɤ˨˩/ | 喝 /xɤ˨˦/ | 喝 /xɤ˨˦/ | 喝 /xɤ˨˩˧/ | 喝 /xəʔ˥/ | 喝 /xo˨˩/ |
| Ngủ | фи /fi˦/ | 睡觉 /fei˥˥ tɕjau˥˥/ | 睡觉 /ʂwei˧˩˨ tɕjau˧˩˨/ | 睡觉 /ʂuei˧˩˨ tɕiau˧˩˨/ | 睡觉 /ʂwei˨˩ tɕjau˨˩/ | 睡觉 /ʂwei˦ tɕjɔ˦/ | 睡觉 /swei˨˩˧ tɕjau˨˩˧/ |
| Một | йи /i˨˦/ | 一 /i˨˩/ | 一 /i˨˦/ | 一 /i˨˦/ | 一 /i˨˩˧/ | 一 /iʔ˥/ | 一 /i˨˩/ |
| Hai | эр /ɛɻ˦/ | 二 /ɚ˥˥/ | 二 /ɚ˧˩˨/ | 二 /l̩˧˩˨/ | 二 /ɚ˨˩/ | 二 /ɚ˦/ | 二 /ɚ˨˩˧/ |
| Ba | сан /sæ̃˨˦/ | 三 /sã˨˩/ | 三 /san˨˦/ | 三 /san˨˦/ | 三 /sã˨˩˧/ | 三 /sã˧˩/ | 三 /san˥˥/ |
| Bốn | сы /sɹ̩˦/ | 四 /sɿ˥˥/ | 四 /sɿ˧˩˨/ | 四 /sɿ˧˩˨/ | 四 /sɿ˨˩/ | 四 /sɿ˦/ | 四 /sɿ˨˩˧/ |
| Năm | ву /vu˥˩/ | 五 /u˥˧/ | 五 /u˥˧/ | 五 /u˥˧/ | 五 /u˥˥/ | 五 /u˩˩/ | 五 /u˥˧/ |
| Trăm | йибый /i˨˦pei˨˦/ | 百 /pei˨˩/ | 百 /pɛ˨˦/ | 百 /pɛ˨˦/ | 百 /pei˨˩˧/ | 百 /pəʔ˥/ | 百 /pai˨˩/ |
| Xin chào | ни хо /ni˥˩xɔ˥˩/ | 你好 /ni˥˧ xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧ xau˥˧/ | 你好 /ni˥˧ xau˥˧/ | 你好 /ni˥˥ xau˥˥/ | 你好 /li˨˩˨ xɔ˨˩˨/ | 你好 /ni˥˧ xau˥˧/ |
| Cảm ơn | дуәще /tuə˨˦ɕiə˦/ | 谢谢 /ɕie˥˥ ɕie/ | 谢谢 /ɕiɛ˧˩˨ ɕiɛ/ | 谢谢 /ɕiɛ˧˩˨ ɕiɛ/ | 谢谢 /ɕiɛ˨˩ ɕiɛ˨˩/ | 谢谢 /ɕie˦ ɕie/ | 谢谢 /ɕie˨˩˧ ɕie/ |
| Tốt | хо /xɔ˥˩/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˧/ | 好 /xau˥˥/ | 好 /xɔ˨˩˨/ | 好 /xau˥˧/ |
| Mới | щин /ɕiŋ˨˦/ | 新 /ɕiŋ˨˩/ | 新 /ɕiən˨˦/ | 新 /ɕin˨˦/ | 新 /ɕin˨˩˧/ | 新 /ɕin˧˩/ | 新 /ɕin˥˥/ |
| Đỏ | хун /xuŋ˨˦/ | 红 /xuoɣ̃˨˦/ | 红 /xuəŋ˦˨/ | 红 /xuŋ˦˨/ | 红 /xuŋ˦˨/ | 红 /xoŋ˨˦/ | 红 /xoŋ˨˩/ |
| Trắng | бый /pei˨˦/ | 白 /pei˨˦/ | 白 /pɛ˦˨/ | 白 /pɛ˦˨/ | 白 /pei˦˨/ | 白 /pai˧˥/ | 白 /pai˨˩/ |
| Đen | хи /xi˨˦/ | 黑 /xei˨˩/ | 黑 /xei˨˦/ | 黑 /xɛ˨˦/ | 黑 /xei˨˩˧/ | 黑 /xəʔ˥/ | 黑 /xe˨˩/ |
| Xanh lá | лю /liou˨˦/ | 绿 /liɤu˨˩/ | 绿 /ly˨˦/ | 绿 /ly˨˦/ | 绿 /ly˨˩/ | 绿 /luʔ˥/ | 绿 /nu˨˩/ |
| Xanh lam | лан /læ̃˨˦/ | 蓝 /lã˨˦/ | 蓝 /lan˦˨/ | 蓝 /lan˦˨/ | 蓝 /lã˦˨/ | 蓝 /lan˨˦/ | 蓝 /nan˨˩/ |
| Chim cu cu | — /—/ | 布谷鸟 /pu˥˥ ku˨˩ niau˥˧/ | 布谷鸟 /pu˧˩˨ ku˨˦ niau˥˧/ | 布谷鸟 /pu˧˩˨ ku˨˦ tiau˥˧/ | 喀咕 /kʰa˨˩˧ ku˨˩˧/ | 布谷鸟 /pu˦ kuʔ˥ niau˨˩˨/ | 阳雀 /iaŋ˨˩ tɕʰio˨˩/ |
| Máy tính | конбиютә /kʰɑŋ˨˦ pi iou˥˩ tʰə/ | 电脑 /tiã˥˥ nau˥˧/ | 电脑 /tiɛn˧˩˨ nau˥˧/ | 电脑 /tian˧˩˨ nau˥˧/ | 电脑 /tiɛn˨˩ nau˥˥/ | 电脑 /tiɛn˦ nɔ˨˩˨/ | 电脑 /tiɛn˨˩˧ nau˥˧/ |
| Trà | ца /tsʰa˨˦/ | 茶 /tsʰa˨˦/ | 茶 /tʂʰa˦˨/ | 茶 /tʂʰa˦˨/ | 茶 /tʂʰa˦˨/ | 茶 /tʂʰa˨˦/ | 茶 /tsʰa˨˩/ |
| Cà phê | кофе /kʰɔ˦fiə˨˦/ | — | — | — | — | — | — |
| Đường | тон /tʰɑŋ˨˦/ | 糖 /tʰɑɣ̃˨˦/ | 糖 /tʰaŋ˦˨/ | 糖 /tʰaŋ˦˨/ | 糖 /tʰɑŋ˦˨/ | 糖 /tʰaŋ˨˦/ | 糖 /tʰaŋ˨˩/ |
| Cam | чынзы /tʂʰəŋ˨˦tsɹ̩/ | 橙 /tʂʰɤŋ˨˦/ | 橙 /tʂʰɤŋ˦˨/ | 橙 /tʂʰəŋ˦˨/ | 橙 /tʂʰɤŋ˦˨/ | 橙 /tʂʰɤŋ˨˦/ | 橙 /tsʰən˨˩/ |
So sánh âm Hán tự
So sánh trong cùng họ: Sinitic > Mandarin > Northwest > Dungan
| Chữ Hán | Tiếng Đông Can | Tiếng Trung phổ thông | Tiếng Khai Phong | Quan thoại Tây An | Quan thoại Đài Loan | Quan thoại Nguyên đại | Quan thoại Thiên Tân |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yi¹ /ji˦/ | yī /i˥˥/ | yi²⁴ /i˨˦/ | yiq²¹ /i˨˩/ | yī /i˥˥/ | i3 /i˨˩˦/ | yi²¹ /i˨˩/ |
| 二 | er³ /ɚ˥˩/ | èr /ɑɻ˥˩/ | er³¹² /ɚ˧˩˨/ | er⁴⁴ /ɚ˦˦/ | èr /ɑɻ˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ |
| 三 | san¹ /san˦/ | sān /san˥˥/ | san²⁴ /san˨˦/ | san²¹ /sã˨˩/ | sān /san˥˥/ | sam1 /sam˥/ | san²¹ /sɑn˨˩/ |
| 四 | sy³ /sɨ˥˩/ | sì /sɿ˥˩/ | si³¹² /sɿ˧˩˨/ | si⁴⁴ /sɿ˦˦/ | sì /sɿ˥˩/ | sï4 /sɿ˥˩/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ |
| 五 | u² /u˨˦/ | wǔ /u˨˩˦/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wu⁵³ /u˥˧/ | wǔ /u˨˩˦/ | u3 /u˨˩˦/ | wu¹³ /u˩˧/ |
| 六 | lyu³ /lju˥˩/ | liù /ljou˥˩/ | liu²⁴ /liəu˨˦/ | liuq²¹ /liou˨˩/ | liù /ljou˥˩/ | lieu4 /liəu˥˩/ | liu⁵³ /liou˥˧/ |
| 七 | chi¹ /tɕʰi˦/ | qī /tɕʰi˥˥/ | qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ | qiq²¹ /tɕʰi˨˩/ | qī /tɕʰi˥˥/ | tshi3 /tsʰi˨˩˦/ | qi²¹ /tɕʰi˨˩/ |
| 八 | ba¹ /pa˦/ | bā /pa˥˥/ | ba²⁴ /pa˨˦/ | baq²¹ /pa˨˩/ | bā /pa˥˥/ | pa3 /pa˨˩˦/ | ba²¹ /pa˨˩/ |
| 九 | jyu² /tɕju˨˦/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ | jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ | jiǔ /tɕjou˨˩˦/ | kieu3 /kiəu˨˩˦/ | jiu¹³ /tɕiou˩˧/ |
| 十 | shy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | siq²⁴ /sɿ˨˦/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 天 | tyan¹ /tʰjan˦/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | tian²⁴ /tʰiɛn˨˦/ | tian²¹ /tʰiã˨˩/ | tiān /tʰjɛn˥˥/ | thien1 /tʰiɛn˥/ | tian²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | di³ /ti˥˩/ | dì /ti˥˩/ | di³¹² /ti˧˩˨/ | di⁴⁴ /ti˦˦/ | dì /ti˥˩/ | ti4 /ti˥˩/ | di⁵³ /ti˥˧/ |
| 日 | zhyr³ /ʐɚ˥˩/ | rì /ʐ̩˥˩/ | ri²⁴ /ʐɿ˨˦/ | riq²¹ /ʐ̩˨˩/ | rì /z̩˥˩/ | ʐï4 /ʐʅ˥˩/ | ri⁵³ /ʐ̩˥˧/ |
| 月 | yüe³ /jyɤ˥˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | yue²⁴ /yɛ˨˦/ | yueq²¹ /ye˨˩/ | yuè /ɥe˥˩/ | ye4 /yɛ˥˩/ | yue⁵³ /ye˥˧/ |
| 山 | san¹ /san˦/ | shān /ʂan˥˥/ | shan²⁴ /ʂan˨˦/ | san²¹ /sã˨˩/ | shān /san˥˥/ | ʂan1 /ʂan˥/ | shan²¹ /ʂɑn˨˩/ |
| 海 | he² /xɛ˨˦/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | hai⁵³ /xai˥˧/ | hai⁵³ /xɛ˥˧/ | hǎi /xaɪ˨˩˦/ | xai3 /xai˨˩˦/ | hai¹³ /xai˩˧/ |
| 水 | shui² /ʂuei˨˦/ | shuǐ /ʂueɪ˨˩˦/ | shui⁵³ /ʂuei˥˧/ | suei⁵³ /suei˥˧/ | shuǐ /sueɪ˨˩˦/ | ʂuei3 /ʂuei˨˩˦/ | shui¹³ /ʂueɪ˩˧/ |
| 火 | hue² /xuɤ˨˦/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ | huo⁵³ /xuo˥˧/ | huǒ /xuo˨˩˦/ | xuo3 /xuɔ˨˩˦/ | huo¹³ /xuo˩˧/ |
| 木 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 土 | tu² /tʰu˨˦/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ | tu⁵³ /tʰu˥˧/ | tǔ /tʰu˨˩˦/ | thu3 /tʰu˨˩˦/ | tu¹³ /tʰu˩˧/ |
| 石 | shy¹ /ʂɻ̩˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | shiq²⁴ /ʂʅ˨˦/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 鐵 | tye¹ /tʰje˦/ | tiě /tʰje˨˩˦/ | tie²⁴ /tʰiɛ˨˦/ | tieq²¹ /tʰiɛ˨˩/ | tiě /tʰje˨˩˦/ | thie3 /tʰiɛ˨˩˦/ | tie¹³ /tʰie˩˧/ |
| 雨 | yü² /jy˨˦/ | yǔ /y˨˩˦/ | yu⁵³ /y˥˧/ | yu⁵³ /y˥˧/ | yǔ /y˨˩˦/ | y3 /y˨˩˦/ | yu¹³ /y˩˧/ |
| 雪 | shüe¹ /ɕyɤ˦/ | xuě /ɕye˨˩˦/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ | xueq²¹ /ɕyɛ˨˩/ | xuě /ɕye˨˩˦/ | sye3 /syɛ˨˩˦/ | xue²¹ /ɕye˨˩/ |
| 牛 | nyu² /ɲju˨˦/ | niú /njou˧˥/ | niu⁴² /niou˦˨/ | niu²⁴ /niou˨˦/ | niú /njou˧˥/ | nieu2 /niəu˧˥/ | niu⁴⁵ /niou˦˥/ |
| 虎 | hu² /xu˨˦/ | hǔ /xu˨˩˦/ | hu⁵³ /xu˥˧/ | hu⁵³ /xu˥˧/ | hǔ /xu˨˩˦/ | xu3 /xu˨˩˦/ | hu¹³ /xu˩˧/ |
| 龍 | lun² /luŋ˨˦/ | lóng /luŋ˧˥/ | long⁴² /luŋ˦˨/ | long²⁴ /luŋ˨˦/ | lóng /luŋ˧˥/ | luŋ2 /luŋ˧˥/ | long⁴⁵ /luŋ˦˥/ |
| 蛇 | she¹ /ʂɤ˦/ | shé /ʂɤ˧˥/ | she⁴² /ʂɛ˦˨/ | 訓讀(本字未詳)chan⁴⁴ /tʂʰã˦˦/文讀she²⁴ /ʂɤ˨˦/ | shé /sɤ˧˥/ | ʂie2 /ʂiɛ˧˥/ | 白讀sha⁴⁵ /ʂɑ˦˥/文讀she⁴⁵ /ʂɤ˦˥/ |
| 馬 | ma² /ma˨˦/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | ma⁵³ /ma˥˧/ | mǎ /ma˨˩˦/ | ma3 /ma˨˩˦/ | ma¹³ /ma˩˧/ |
| 羊 | yan² /jaŋ˨˦/ | yáng /jaŋ˧˥/ | yang⁴² /iaŋ˦˨/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ | yáng /jaŋ˧˥/ | iaŋ2 /iaŋ˧˥/ | yang⁴⁵ /iɑŋ˦˥/ |
| 雞 | ji¹ /tɕi˦/ | jī /tɕi˥˥/ | ji²⁴ /tɕi˨˦/ | ji²¹ /tɕi˨˩/ | jī /tɕi˥˥/ | ki1 /ki˥/ | ji²¹ /tɕi˨˩/ |
| 犬 | chyon² /tɕʰyɛn˨˦/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | quan⁵³ /tɕʰyɛn˥˧/ | quan⁵³ /tɕʰyæ̃˥˧/ | quǎn /tɕʰɥɛn˨˩˦/ | khyen3 /kʰyɛn˨˩˦/ | quan¹³ /tɕʰyɛn˩˧/ |
| 豬 | ju¹ /tʂu˦/ | zhū /tʂu˥˥/ | zhu²⁴ /tʂu˨˦/ | pfu²¹ /pfu˨˩/ | zhū /tsu˥˥/ | tʂy1 /tʂy˥/ | zhu²¹ /tʂu˨˩/ |
| 貓 | mo¹ /mɔ˦/ | māo /mau˥˥/ | mao²⁴ /mau˨˦/ | mao²¹ /mau˨˩/ | māo /mau˥˥/ | miau1 /miau˥/ | mao²¹ /mau˨˩/ |
| 鳥 | nyao² /ɲjɔ˨˦/ | niǎo /njau˨˩˦/ | niao⁵³ /niau˥˧/ | niao⁵³ /niau˥˧/ | niǎo /njau˨˩˦/ | tiau3 /tiau˨˩˦/ | niao¹³ /niau˩˧/ |
| 魚 | yü² /jy˨˦/ | yú /y˧˥/ | yu⁴² /y˦˨/ | yu²⁴ /y˨˦/ | yú /y˧˥/ | y2 /y˧˥/ | yu⁴⁵ /y˦˥/ |
| 頭 | tu² /tʰou˨˦/ | tóu /tʰou˧˥/ | tou⁴² /tʰəu˦˨/ | tou²⁴ /tʰou˨˦/ | tóu /tʰou˧˥/ | theu2 /tʰəu˧˥/ | tou⁴⁵ /tʰou˦˥/ |
| 目 | mu³ /mu˥˩/ | mù /mu˥˩/ | mu²⁴ /mu˨˦/ | muq²¹ /mu˨˩/ | mù /mu˥˩/ | mu4 /mu˥˩/ | mu⁵³ /mu˥˧/ |
| 耳 | er² /ɚ˨˦/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | er⁵³ /ɚ˥˧/ | ěr /ɑɻ˨˩˦/ | ʐï3 /ʐʅ˨˩˦/ | er¹³ /ɚ˩˧/ |
| 鼻 | bi¹ /pi˦/ | bí /pi˧˥/ | bi⁴² /pi˦˨/ | bi²⁴ /pi˨˦/ | bí /pi˧˥/ | pi2 /pi˧˥/ | bi⁴⁵ /pi˦˥/ |
| 口 | ku² /kʰou˨˦/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ | kou⁵³ /kʰou˥˧/ | kǒu /kʰou˨˩˦/ | kheu3 /kʰəu˨˩˦/ | kou¹³ /kʰou˩˧/ |
| 牙 | ya¹ /ja˦/ | yá /ja˧˥/ | ya⁴² /ia˦˨/ | nia²⁴ /nia˨˦/ | yá /ja˧˥/ | ia2 /ia˧˥/ | ya⁴⁵ /iɑ˦˥/ |
| 心 | shin¹ /ɕin˦/ | xīn /ɕin˥˥/ | xin²⁴ /ɕin˨˦/ | xin²¹ /ɕiẽ˨˩/ | xīn /ɕin˥˥/ | sim1 /sim˥/ | xin²¹ /ɕin˨˩/ |
| 手 | shu² /ʂou˨˦/ | shǒu /ʂou˨˩˦/ | shou⁵³ /ʂou˥˧/ | sou⁵³ /sou˥˧/ | shǒu /sou˨˩˦/ | ʂeu3 /ʂəu˨˩˦/ | shou¹³ /ʂou˩˧/ |
| 足 | jyo² /tɕjɔ˨˦/ | zú /tsu˧˥/ | zu²⁴ /tsu˨˦/ | zuq²¹ /tsu˨˩/ | zú /tsu˧˥/ | tsu3 /tsu˨˩˦/ | zu⁴⁵ /tsu˦˥/ |
| 血 | shüe² /ɕyɤ˨˦/ | 血液(文讀・書面)xuè /ɕye˥˩/流血(白讀・口語)xiě /ɕje˨˩˦/ | xue²⁴ /ɕyɛ˨˦/ | xueq²¹ /ɕyə˨˩/ | xuè /ɕye˥˩/ | ɕye3 /ɕyɛ˨˩˦/ | xue⁵³ /ɕye˥˧/ |
| 肉 | zhu³ /ʐou˥˩/ | ròu /ʐou˥˩/ | rou²⁴ /ʐəu˨˦/ | rou²¹ /ʐou˨˩/ | ròu /zou˥˩/ | ʐieu4 /ʐiəu˥˩/ | rou⁵³ /ʐou˥˧/ |
| 人 | zhyn² /ʐəŋ˨˦/ | rén /ʐən˧˥/ | ren⁴² /ʐən˦˨/ | ren²⁴ /ʐẽ˨˦/ | rén /zən˧˥/ | ʐen2 /ʐən˧˥/ | ren⁴⁵ /ʐən˦˥/ |
| 女 | nü² /ny˨˦/ | nǚ /ny˨˩˦/ | nü⁵³ /ȵy˥˧/ | nü⁵³ /ny˥˧/ | nǚ /ny˨˩˦/ | ny3 /ny˨˩˦/ | 白讀nuei¹³ /nuei˩˧/文讀nü¹³ /ny˩˧/ |
| 兒 | er¹ /ɚ˦/ | ér /ɑɻ˧˥/ | er⁴² /ɚ˦˨/ | er²⁴ /ɚ˨˦/ | ér /ɑɻ˧˥/ | ʐï2 /ʐʅ˧˥/ | er⁴⁵ /ər˦˥/ |
| 家 | jya¹ /tɕia˦/ | jiā /tɕja˥˥/ | jia²⁴ /tɕia˨˦/ | jia²¹ /tɕia˨˩/ | jiā /tɕja˥˥/ | kia1 /kia˥/ | jia²¹ /tɕiɑ˨˩/ |
| 門 | myn¹ /mɤ̃˦/ | mén /mən˧˥/ | men⁴² /mən˦˨/ | men²⁴ /mẽ˨˦/ | mén /mən˧˥/ | muen2 /muən˧˥/ | men⁴⁵ /mən˦˥/ |
| 飯 | fan³ /fan˥˩/ | fàn /fan˥˩/ | fan³¹² /fan˧˩˨/ | fan⁴⁴ /fã˦˦/ | fàn /fan˥˩/ | fan4 /fan˥˩/ | fan⁵³ /fan˥˧/ |
| 茶 | ca¹ /tsʰa˦/ | chá /tʂʰa˧˥/ | cha⁴² /tʂʰa˦˨/ | ca²⁴ /tsʰa˨˦/ | chá /tsʰa˧˥/ | tʂha2 /tʂʰa˧˥/ | ca⁴⁵ /tsʰɑ˦˥/ |
| 錢 | chyan¹ /tɕʰjan˦/ | qián /tɕʰjɛn˧˥/ | qian⁴² /tɕʰian˦˨/ | qian²⁴ /tɕʰiã˨˦/ | qián /tɕʰjɛn˧˥/ | tshien2 /tsʰiɛn˧˥/ | qian⁴⁵ /tɕʰian˦˥/ |
| 年 | nyan¹ /ɲjan˦/ | nián /njɛn˧˥/ | nian⁴² /ȵian˦˨/ | nian²⁴ /niã˨˦/ | nián /njɛn˧˥/ | nien2 /niɛn˧˥/ | nian⁴⁵ /nian˦˥/ |
| 生 | syn¹ /sɤ̃˦/ | shēng /ʂəŋ˥˥/ | sheng²⁴ /ʂəŋ˨˦/ | seng²¹ /səɣ̃˨˩/ | shēng /səŋ˥˥/ | ʂeŋ1 /ʂəŋ˥/ | seng²¹ /səŋ˨˩/ |
| 死 | sy² /sɹ̩˨˦/ | sǐ /sɿ˨˩˦/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | si⁵³ /sɿ˥˧/ | sǐ /sɿ˨˩˦/ | sï3 /sɿ˨˩˦/ | si¹³ /sɿ˩˧/ |
| 行 | shin² /ɕin˨˦/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | xing⁴² /ɕiŋ˦˨/ | xing²⁴ /ɕiŋ˨˦/ | xíng /ɕiŋ˧˥/ | ɕiŋ2 /ɕiŋ˧˥/ | xing⁴⁵ /ɕiŋ˦˥/ |
| 行 | han² /haŋ˨˦/ | háng /xɑŋ˧˥/ | hang⁴² /xaŋ˦˨/ | hang²⁴ /xaŋ˨˦/ | háng /xaŋ˧˥/ | xaŋ2 /xaŋ˧˥/ | hang⁴⁵ /xɑŋ˦˥/ |
| 来 | le² /lɛ˨˦/ | lái /laɪ˧˥/ | lai⁴² /lai˦˨/ | lai²⁴ /lɛ˨˦/ | lái /laɪ˧˥/ | lai2 /lai˧˥/ | lai⁴⁵ /lai˦˥/ |
| 去 | chi³ /tɕʰi˥˩/ | qù /tɕʰy˥˩/ | qu³¹² /tɕʰy˧˩˨/ | qu⁴⁴ /tɕʰy˦˦/ | qù /tɕʰy˥˩/ | khy4 /kʰy˥˩/ | qu⁵³ /tɕʰy˥˧/ |
| 走 | zu² /tsou˨˦/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ | zou⁵³ /tsou˥˧/ | zǒu /tsou˨˩˦/ | tseu3 /tsəu˨˩˦/ | zou¹³ /tsou˩˧/ |
| 飛 | fi¹ /fi˦/ | fēi /feɪ˥˥/ | fei²⁴ /fei˨˦/ | fi²¹ /fi˨˩/ | fēi /feɪ˥˥/ | fi1 /fi˥/ | fei²¹ /fei˨˩/ |
| 坐 | zue³ /tsuɤ˥˩/ | zuò /tsuo˥˩/ | zuo³¹² /tsuo˧˩˨/ | zuo⁴⁴ /tsuo˦˦/ | zuò /tsuo˥˩/ | tsuo4 /tsuɔ˥˩/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ |
| 立 | li³ /li˥˩/ | lì /li˥˩/ | li²⁴ /li˨˦/ | liq²¹ /li˨˩/ | lì /li˥˩/ | li4 /li˥˩/ | li⁵³ /li˥˧/ |
| 見 | jyon³ /tɕjɛn˥˩/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | jian³¹² /tɕiɛn˧˩˨/ | jian⁴⁴ /tɕiã˦˦/ | jiàn /tɕjɛn˥˩/ | kien4 /kiɛn˥˩/ | jian⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun² /vəŋ˨˦/ | wén /uən˧˥/ | wen⁴² /uən˦˨/ | ven²⁴ /vẽ˨˦/ | wén /uən˧˥/ | ven2 /vən˧˥/ | wen⁴⁵ /uən˦˥/ |
| 知 | jy¹ /tʂɻ̩˦/ | zhī /tʂʐ̩˥˥/ | zhi²⁴ /tʂʐ̩˨˦/ | zhi²¹ /tʂʅ˨˩/ | zhī /tsz̩˥˥/ | tʂï1 /tʂʅ˥/ | zhi²¹ /tʂʐ̩˨˩/ |
| 食 | sy² /ʂɨ˨˦/ | shí /ʂʐ̩˧˥/ | shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ | siq²⁴ /sɿ˨˦/ | shí /sz̩˧˥/ | ʂï2 /ʂʅ˧˥/ | shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ |
| 飲 | yin² /jin˨˦/ | yǐn /in˨˩˦/ | yin⁵³ /in˥˧/ | yin⁵³ /iẽ˥˧/ | yǐn /in˨˩˦/ | im3 /im˨˩˦/ | yin¹³ /in˩˧/ |
| 白 | byi¹ /pɪj˦/ | bái /paɪ˧˥/ | bai⁴² /pɛ˦˨/ | beiq²⁴ /pei˨˦/ | 白讀bái /paɪ˧˥/文讀bó /puo˧˥/ | pai2 /pai˧˥/ | bai⁴⁵ /pai˦˥/ |
| 黑 | hi¹ /xi˦/ | hēi /xeɪ˥˥/ | hei²⁴ /xei˨˦/ | heiq²¹ /xei˨˩/ | 白讀hēi /xeɪ˥˥/文讀hè /xɤ˥˩/ | xei3 /xəi˨˩˦/ | 白讀hei²¹ /xei˨˩/文讀he⁵³ /xɤ˥˧/ |
| 紅 | hun¹ /xʊ̃˦/ | hóng /xuŋ˧˥/ | hong⁴² /xuəŋ˦˨/ | hong²⁴ /xuoɣ̃˨˦/ | hóng /xuŋ˧˥/ | xuŋ2 /xuŋ˧˥/ | hong⁴⁵ /xuŋ˦˥/ |
| 黃 | huon¹ /xuɒ̃˦/ | huáng /xuaŋ˧˥/ | huang⁴² /xuaŋ˦˨/ | huang²⁴ /xuɑɣ̃˨˦/ | huáng /xuaŋ˧˥/ | xuaŋ2 /xuaŋ˧˥/ | huang⁴⁵ /xuɑŋ˦˥/ |
| 青 | chin¹ /tɕʰiɤ̃˦/ | qīng /tɕʰiŋ˥˥/ | qing²⁴ /tɕʰiəŋ˨˦/ | qing²¹ /tɕʰiɣ̃˨˩/ | qīng /tɕʰiŋ˥˥/ | tshiŋ1 /tsʰiŋ˥/ | qing²¹ /tɕʰiŋ˨˩/ |
| 綠 | lyu¹ /lju˦/ | lǜ /ly˥˩/ | lü²⁴ /ly˨˦/ | liuq²¹ /liɤu˨˩/ | 白讀lǜ /ly˥˩/文讀lù /lu˥˩/ | ly4 /ly˥˩/ | 白讀luei⁵³ /luei˥˧/文讀lü⁵³ /ly˥˧/ |
| 灰 | huei¹ /xuei˦/ | huī /xueɪ˥˥/ | hui²⁴ /xuei˨˦/ | hui²¹ /xuei˨˩/ | huī /xueɪ˥˥/ | xuei1 /xuei˥/ | hui²¹ /xuei˨˩/ |
| 大 | da³ /ta˥˩/ | dà /ta˥˩/ | da³¹² /ta˧˩˨/ | da⁴⁴ /ta˦˦/ | dà /ta˥˩/ | tuo4 /tuɔ˥˩/ | da⁵³ /tɑ˥˧/ |
| 小 | shyo² /ɕjɔ˨˦/ | xiǎo /ɕjau˨˩˦/ | — | xiao⁵³ /ɕiau˥˧/ | xiǎo /ɕjau˨˩˦/ | siau3 /siau˨˩˦/ | xiao¹³ /ɕiɑu˩˧/ |
| 多 | due¹ /tuɤ˦/ | duō /tuo˥˥/ | duo²⁴ /tuo˨˦/ | duo²¹ /tuɤ˨˩/ | duō /tuo˥˥/ | tuo1 /tuɔ˥/ | duo²¹ /tuo˨˩/ |
| 長 | chon¹ /tʂʰɒ̃˦/ | cháng /tʂʰaŋ˧˥/ | chang⁴² /tʂʰaŋ˦˨/ | chang²⁴ /tʂʰɑɣ̃˨˦/ | cháng /tsʰaŋ˧˥/ | tʂhiaŋ2 /tʂʰiaŋ˧˥/ | chang⁴⁵ /tʂʰɑŋ˦˥/ |
| 長 | jon² /tʂɒ̃˨˦/ | zhǎng /tʂaŋ˨˩˦/ | zhang⁵³ /tʂaŋ˥˧/ | zhang⁵³ /tʂɑɣ̃˥˧/ | zhǎng /tsaŋ˨˩˦/ | tʂiaŋ3 /tʂiaŋ˨˩˦/ | zhang¹³ /tʂɑŋ˩˧/ |
| 老 | lo² /lɔ˨˦/ | lǎo /lau˨˩˦/ | lao⁵³ /laɔ˥˧/ | lao⁵³ /lau˥˧/ | lǎo /lau˨˩˦/ | lau3 /lau˨˩˦/ | lao¹³ /lɑu˩˧/ |
| 遠 | yüan² /jyɛn˨˦/ | yuǎn /ɥɛn˨˩˦/ | yuan⁵³ /yan˥˧/ | yuan⁵³ /yã˥˧/ | yuǎn /ɥɛn˨˩˦/ | yen3 /yɛn˨˩˦/ | yuan¹³ /yan˩˧/ |
| 熱 | zhe¹ /ʐɤ˦/ | rè /ʐɤ˥˩/ | re²⁴ /ʐɛ˨˦/ | req²¹ /ʐɤ˨˩/ | rè /zɤ˥˩/ | ʐie4 /ʐiɛ˥˩/ | 白讀ye⁵³ /iɤ˥˧/文讀re⁵³ /ʐɤ˥˧/ |
| 冷 | lyn² /lɤ̃˨˦/ | lěng /ləŋ˨˩˦/ | leng⁵³ /ləŋ˥˧/ | leng⁵³ /ləɣ̃˥˧/ | lěng /ləŋ˨˩˦/ | leŋ3 /ləŋ˨˩˦/ | leng¹³ /ləŋ˩˧/ |
| 香 | shyon¹ /ɕjɒ̃˦/ | xiāng /ɕjaŋ˥˥/ | xiang²⁴ /ɕiaŋ˨˦/ | xiang²¹ /ɕiɑɣ̃˨˩/ | xiāng /ɕjaŋ˥˥/ | xiaŋ1 /xiaŋ˥/ | xiang²¹ /ɕiɑŋ˨˩/ |
| 上 | shang³ /ʂaŋ˥˩/ | shàng /ʂaŋ˥˩/ | shang³¹² /ʂaŋ˧˩˨/ | sang⁴⁴ /saŋ˦˦/ | shàng /saŋ˥˩/ | ʂaŋ4 /ʂaŋ˥˩/ | shang⁵³ /ʂɑŋ˥˧/ |
| 下 | sha³ /ɕja˥˩/ | xià /ɕja˥˩/ | xia³¹² /ɕia˧˩˨/ | xia⁴⁴ /ɕia˦˦/ | xià /ɕja˥˩/ | xia4 /xia˥˩/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 左 | zue² /tsuɤ˨˦/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuo⁵³ /tsuo˥˧/ | zuǒ /tsuo˨˩˦/ | tsuo3 /tsuɔ˨˩˦/ | zuo¹³ /tsuo˩˧/ |
| 右 | yu³ /jou˥˩/ | yòu /jou˥˩/ | you³¹² /iou˧˩˨/ | you⁴⁴ /iou˦˦/ | yòu /jou˥˩/ | ieu4 /iəu˥˩/ | you⁵³ /iou˥˧/ |
| 中 | jun¹ /tɕuŋ˦/ | zhōng /tʂuŋ˥˥/ | zhong²⁴ /tʂuŋ˨˦/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ | zhōng /tsuŋ˥˥/ | tʂuŋ1 /tʂuŋ˥/ | zhong²¹ /tʂuŋ˨˩/ |
| 中 | jun³ /tɕuŋ˥˩/ | zhòng /tʂuŋ˥˩/ | zhong³¹² /tʂuŋ˧˩˨/ | zhong⁴⁴ /tʂuŋ˦˦/ | zhòng /tsuŋ˥˩/ | tʂuŋ4 /tʂuŋ˥˩/ | zhong⁵³ /tʂuŋ˥˧/ |
| 央 | yan¹ /jaŋ˦/ | yāng /jaŋ˥˥/ | yang²⁴ /iaŋ˨˦/ | yang²¹ /iaŋ˨˩/ | yāng /jaŋ˥˥/ | iaŋ1 /iaŋ˥/ | yang²¹ /iɑŋ˨˩/ |
| 東 | dun¹ /tuŋ˦/ | dōng /tuŋ˥˥/ | dong²⁴ /tuŋ˨˦/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ | dōng /tuŋ˥˥/ | tuŋ1 /tuŋ˥/ | dong²¹ /tuŋ˨˩/ |
| 西 | shi¹ /ɕi˦/ | xī /ɕi˥˥/ | xi²⁴ /ɕi˨˦/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ | xī /ɕi˥˥/ | si1 /si˥/ | xi²¹ /ɕi˨˩/ |
| 南 | nan² /nan˨˦/ | nán /nan˧˥/ | nan⁴² /nan˦˨/ | nan²⁴ /nã˨˦/ | nán /nan˧˥/ | nam2 /nam˧˥/ | nan⁴⁵ /nan˦˥/ |
| 北 | byi² /pei˨˦/ | běi /peɪ˨˩˦/ | bei²⁴ /pei˨˦/ | bei²¹ /pei˨˩/ | běi /peɪ˨˩˦/ | pei3 /pəi˨˩˦/ | bei¹³ /pei˩˧/ |
| 我 | ve² /və˨˦/ | wǒ /uo˨˩˦/ | wo⁵³ /uo˥˧/ | nge⁵³ /ŋɤ˥˧/ | 白讀wǒ /uo˨˩˦/文讀ě /ɤ˨˩˦/ | uo3 /uɔ˨˩˦/ | wo¹³ /uo˩˧/ |
| 你 | ni² /ni˨˦/ | nǐ /ni˨˩˦/ | ni⁵³ /ȵi˥˧/ | ni⁵³ /ni˥˧/ | nǐ /ni˨˩˦/ | ni3 /ni˨˩˦/ | ni¹³ /ni˩˧/ |
| 有 | yu² /ju˨˦/ | yǒu /jou˨˩˦/ | you⁵³ /iou˥˧/ | you⁵³ /iɤu˥˧/ | yǒu /jou˨˩˦/ | ieu3 /iəu˨˩˦/ | you¹³ /iou˩˧/ |
| 無 | vu¹ /vu˦/ | wú /u˧˥/ | wu⁴² /u˦˨/ | wu²⁴ /vu˨˦/ | wú /u˧˥/ | vu2 /vu˧˥/ | wu⁴⁵ /u˦˥/ |
| 不 | bu¹ /pu˦/ | bù /pu˥˩/ | bu²⁴ /pu˨˦/ | buq²¹ /pu˨˩/ | bù /pu˥˩/ | pu3 /pu˨˩˦/ | bu⁵³ /pu˥˧/ |
| 個 | ge¹ /kɤ˦/ | gè /kɤ˥˩/ | ge³¹² /kɤ˧˩˨/ | ge⁴⁴ /kɤ˦˦/ | gè /kɤ˥˩/ | ko4 /kɔ˥˩/ | ge⁵³ /kɤ˥˧/ |
Mở bản đồ tương tác: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.
Thực hiện bởi Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Trang chủ LangMap