Awajún chichám

Aguaruna

Jivaroan

FamilyJivaroan Speakers~55K (Peru ~50K + Ecuador ~5K) ScriptLatin CountriesPeru (Amazonas, Cajamarca, San Martín, Loreto regions) Official inPeru (recognized regional language under Article 48 of the 1993 Constitution) Vitalityvulnerable ISO 639-3agr

Aguaruna (Awajún chichám, "Awajún speech") is the largest Jivaroan language, spoken by ~50,000-55,000 Awajún people in the Peruvian Amazon — Andes ecotone region. The Jivaroan family is a small isolated South American family of 4-5 closely related languages (Shuar jiv, Achuar acu, Huambisa, Shiwiar, Awajún agr) whose homeland straddles the Peru-Ecuador border in the Marañón River basin. Awajún speakers are ethnically related to but linguistically distinct from Ecuadorian Shuar; mutual intelligibility is partial. Awajún has retained Jivaroan family features: nasal vowels, focus markers, classifier-noun constructions, and an exhaustive ethnobiological lexicon for the rainforest. The 2009 Bagua massacre brought international attention to Awajún land rights.

Where it is spoken

Wear this language Pick the words you like, printed in the same typeface the map uses. Make a T-shirt from Aguaruna words →

87 core words in Aguaruna

Water

yumi

jumi

Fire

jii

hiː

Sun

etsá

ɨtsá

Moon

nántu

nántu

Star

yaya

jaja

Night

kashi

kaʃi

Rain

yumi

jumi

Snow

nieve

ˈnjebe

Wind

dase

dasɨ

Earth

nugka

nuɡka

Stone

kaya

kaja

Mountain

nain

nain

Sea

nayants

najants

Mother

dukú

dukú

Father

apá

apá

Daughter

nawan

nawan

I

wi

wi

You

amé

amé

We

ii

iː

Name

daaji

daːhi

Person

aents

aɨnts

Head

buuk

buːk

Eye

jíi

híː

Ear

kuwish

kuwiʃ

Nose

nuji

nuhi

Mouth

wenu

wɨnu

Tooth

dai

dai

Tongue

inai

inai

Hand

uwéj

uwéh

Foot

dawe

dawɨ

Heart

anéntai

anɨ́ntai

Bone

ukunch

ukuntʃ

Blood

numpa

numpa

Poop

ija

iha

Love

wakejut

wakɨhut

Tree

númi

númi

Dog

yawá

jawá

Cat

bishu

biʃu

Fish

namak

namak

Bird

pishak

piʃak

Butterfly

wámpishuk

wámpiʃuk

Egg

nujín

nuˈhin

Bear

chayú

tʃajú

Horse

kawayu

kawaju

House

jega

hɨɡa

Milk

muntsu

muntsu

Honey

dapa yumiji

dapa jumihi

Salt

wee

wɨː

Wine

vino

ˈbino

Rice

ajus

ahus

Iron

jiju

hihu

Wheel

rueda

rueda

Silk

seda

seda

Book

papi

papi

Eat

yuwámu

juwámu

Drink

umut

umut

Sleep

kanut

kanut

One

makichik

makitʃik

Two

jimag

himaɡ

Three

kampatum

kampatum

Four

ipaksumat

ipaksumat

Five

uweja amua

uwɨha amua

Hundred

cien

sjen

Hello

pujámek

puhámɨk

Thank you

see

sɨː

Good

pegkeg

pɨɡkɨɡ

New

yamajam

jamaham

Red

kapantu

kapantu

White

puju

puhu

Black

bukusea

bukusɨa

Green

samekbau

samɨkbau

Blue

wigka

wiɡka

Cuckoo

ikáncham

iˈkantʃam

Sources

Words compared

Compared with languages in the same classification: Jivaroan

Meaning AguarunaAchuarShuarShipibo-ConiboCoyutla TotonacAymaraSena
Water yumi /jumi/ yumi /jumi/ yumi /jumi/ jene /hɨnɨ/ chúchut /tʃútʃut/ uma /uma/ madzi /madzi/
Fire jii /hiː/ ji /hi/ ji /hi/ chii /tʃiː/ lhkúyat /ɬkújat/ nina /nina/ moto /moto/
Sun etsá /ɨtsá/ etsa /etsa/ etsa /etsa/ bari /bari/ chichiní /tʃitʃiní/ inti /inti/ dzuwa /dzuwa/
Moon nántu /nántu/ nantu /nantu/ nantu /nantu/ oxe /oʂɨ/ papá /papá/ phaxsi /pʰaχsi/ mwedzi /mwedzi/
Star yaya /jaja/ yaa /jaː/ yaa /jaː/ wishti /wiʃtĩ/ staku /staku/ warawara /waɾawaɾa/ nyenyezi /ɲeɲezi/
Night kashi /kaʃi/ kashi /kaʃi/ kashi /kaʃi/ yame /jamɨ/ tsisni /tsisni/ aruma /aruma/ usiku /usiku/
Rain yumi /jumi/ — yumi /jumi/ oi /oi/ sin /sin/ jallu /ˈxaʎu/ mvura /mvura/
Snow nieve /ˈnjebe/ — — — — khunu /kʰunu/ neve /neve/
Page 1/10

Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.

Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home