Martu Wangka
Pama-Nyungan (Wati / Western Desert)
Martu Wangka ("people's speech") is a Western Desert koiné spoken across the Pilbara and Gibson Desert by Manyjilyjarra, Kartujarra, Warnman and Putijarra communities centred on Jigalong. Typical of Wati languages, it is suffixing-agglutinative with ergative-absolutive case marking, free word order, and a four-vowel system (a, i, u, plus length).
Where it is spoken
87 core words in Martu Wangka
Sources
- Marsh, James (1976) The Grammar of Mantjiltjara. MA thesis, Arizona State University.
- Burgman, Albert (2010) Martu Wangka to English Dictionary. Wangka Maya Pilbara Aboriginal Language Centre, South Hedland.
- Glottolog: Martu Wangka
- AUSTLANG A51 Martu Wangka
Words compared
Compared with languages in the same classification: Pama-Nyungan (Wati / Western Desert)
| Meaning | Martu Wangka | Pintupi-Luritja | Pitjantjatjara | Warnman | Nhanda | Warlpiri | Adnyamathanha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kalyu /kaʎu/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | awi /awi/ |
| Fire | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | nguja /ŋuɟa/ | warla /waɻla/ | warlu /waɭu/ | ardrla /aʈɭa/ |
| Sun | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | karrpu /karpu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | wanta /wanta/ | yurnrdu /juɳʈu/ |
| Moon | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | panyalpa /paɲalpa/ | kanyala /kaɲala/ | kirntangi /kiɳʈaŋi/ | viRa /viɹa/ |
| Star | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | indiya /indija/ | yanjilypiri /jaɲɟiʎpiɻi/ | vurdli /vuʈli/ |
| Night | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | payin /pajin/ | maru /maru/ | munga /muŋa/ | wilydya /wiʎca/ |
| Wind | walypa /ˈwaljpa/ | walpa /walpa/ | walpa /walpa/ | karlalarra /kaɭalara/ | uudinu /uudinu/ | warlpa /waɭpa/ | milyaRu /miʎaɹu/ |
| Earth | manta /manta/ | manta /manta/ | manta /manta/ | rlanga /ɭaŋa/ | — | walya /walja/ | yarta /jaʈa/ |
| Stone | yapu /japu/ | puḻi /puɭi/ | apu /apu/ | purli /puɭi/ | — | pirli /piɭi/ | adynya /acɲa/ |
| Sea | kujungurru /kucuŋuru/ | yuru /juɻu/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | — | — | mangkuru /maŋkuɻu/ | — |
| Mother | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | pipirnpa /pipiɳpa/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngati /ŋati/ | ngami /ŋami/ |
| Father | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mamarnpa /mamaɳpa/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirda /kiɖa/ | vapi /vapi/ |
| Daughter | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | yurdu /juɖu/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | — |
| I | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | parra /para/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayi /ŋaji/ |
| You | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | parrangku /paraŋku/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nhina /n̪ina/ |
| We | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | nganana /ŋanaɳa/ | parrawarta /parawaʈa/ | ngayinu /ŋajinu/ | ngalipa / nganimpa /ŋalipa / ŋanimpa/ | ngarlpurla /ŋaɭpuɭa/ |
| Name | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | lirrka /lirka/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | mityi /mici/ |
| Person | martu /maʈu/ | yanangu /janaŋu/ | aṉangu /aɳaŋu/ | kirta /kiʈa/ | arnmanu /aɳmanu/ | yapa /japa/ | yuRa /juɹa/ |
| Head | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | — | jurru /ɟuru/ | vapardrla /vapaʈɭa/ |
| Eye | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | panaya /panaja/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ | mina /mina/ |
| Ear | pina /pina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | kurlka /kuɭka/ | wurtka /wuʈka/ | langa /laŋa/ | yuri /juɾi/ |
| Nose | mulya /muʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | mulya /muʎa/ | muttha /mut̪a/ | mulyu /muʎu/ | — |
| Mouth | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | tjaa /caː/ | jawa /ɟawa/ | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | lirra /liɾa/ | — |
| Tooth | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | katiti /katiti/ | yirra /jira/ | idaji /idadʒi/ | kartirdi /kaʈiɖi/ | ira /iɾa/ |
| Tongue | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | nyanyjarla /ɲaɲɟaɭa/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | jalanypa /ɟalaɲpa/ | yarli /jaɭi/ |
| Hand | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɾa/ |
| Foot | jina /cina/ | tjina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | jina /ɟina/ | yina /jina/ | wirliya /wiɭija/ | idna /idna/ |
| Heart | kurturtu /kuʈuʈu/ | kututu /kututu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | rduku-rduku /ɖukuɖuku/ | yurlk-aka /juɭkaka/ |
| Bone | tarrka /tarka/ | tarrka /taɾka/ | tarka /taɻka/ | yika /jika/ | mambu /mambu/ | larrpa /laɾpa/ | warlpu /waɭpu/ |
| Blood | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | milkali /milkali/ | miji /miɟi/ | nguba /ŋuba/ | yalyu /jaʎu/ | arti /aʈi/ |
| Love | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | — /—/ | kanyji /kaɲdʒi/ | yulkami /julkami/ | ngadha-pa- /ŋat̪apa/ |
| Tree | warta /waʈa/ | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | wirti /wiʈi/ |
| Dog | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /ɟaɳʈu/ | wirlka /wiɭka/ |
| Cat | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | paka /paka/ | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ |
| Fish | yurta /juʈa/ | piitji /piːʈi/ | antipina /antipina/ | tanpakaringu /tanpakariŋu/ | wiitya /wiːca/ | yawu /jawu/ | varru /varu/ |
| Bird | pilurnpa /piluɳpa/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | limpi /limpi/ | — | jurlpu /ˈɟuɭpu/ | — |
| Egg | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | — | ngipiri /ŋipiɻi/ | vipi /vipi/ |
| Horse | yawarta /jawaʈa/ | naanytja /naːɲca/ | nyanytju /ɲaɲcu/ | — | — | nantuwu /nantuwu/ | — |
| House | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋuɾa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | nhurra /ɳuɻa/ | yuwarli /juwaɭi/ | wardrli /waʈɭi/ |
| Milk | ngama /ŋama/ | mimi /mimi/ | ipi /ipi/ | — | — | lampurnu /lampuɳu/ | ngama /ŋama/ |
| Honey | jurtipirri /cuʈipiri/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | — | — | ngarlu /ŋaɭu/ | — |
| Salt | juulu /cuːlu/ | paṉṯu /paɳʈu/ | tjaltu /caltu/ | — | — | jarlti /ɟaɭti/ | — |
| Wine | wama /wama/ | wayina /wajina/ | waina /waina/ | — | — | pama /pama/ | — |
| Iron | yayinpa /jajinpa/ | yayina /jajina/ | ayana /ajana/ | — | — | yayini /jajini/ | — |
| Wheel | taaya /taːja/ | taaya /taːja/ | wiila /wiːla/ | wiilpa /wiːlpa/ | — | wirli /wiɭi/ | — |
| Book | mirlimirli /miɭimiɭi/ | piipa /piːpa/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — | pipa /pipa/ | — |
| Eat | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarni /ŋaɳi/ | ngarlku- /ŋaɭku/ |
| Drink | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | jikila /ɟikila/ | nyuna /ɲuna/ | purrami /puɾami/ | yapa- /japa/ |
| Sleep | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunpa /kunkunpa/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | kunyalajuwa /kuɲalaɟuwa/ | wuupata /wuːpata/ | jarda ngunami /ɟaɖa ŋunami/ | miya /mija/ |
| One | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kumpinyu /kumpiɲu/ | kuyu /kuju/ | jinta /ɟinta/ | ubmanaka /upmanaka/ |
| Two | kujarra /kucara/ | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | wuthada /wut̪ada/ | jirrama /ɟiɾama/ | alypilhanha /aʎpil̪an̪a/ |
| Three | yurri /juri/ | tjirripala /ciripala/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | kujarra kumpinya /kuɟara kumpiɲa/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | jirrama-kari-jinta /ɟiɾamakaɾiɟinta/ | urlpa-rrina /uɭparina/ |
| Four | puu /puː/ | puupala /puːpala/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | kujarra kujarra /kuɟara kuɟara/ | — | jirrama-kari-jirrama-kari /ɟiɾamakaɾiɟiɾamakaɾi/ | — |
| Five | payip /pajip/ | payipala /pajipala/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — | rdaka-pala /ɖakapala/ | — |
| Hundred | yantarta /jantaʈa/ | yantaṯa /jantaʈa/ | — | — | — | — | — |
| Hello | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Thank you | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Good | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | ngurrju /ŋuɾɟu/ | warnrdu /waɳʈu/ |
| New | nyuwanpa /ɲuwanpa/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | nyuwana /ɲuwana/ | — | — | jalangu-warnu /ɟalaŋuwaɳu/ | marra /mara/ |
| Red | miji-miji /miɟimiɟi/ | yulpa /julpa/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | martarr /maʈaɻ/ | marniwidi /maɳiwidi/ | yalyu-yalyu /jaʎujaʎu/ | yalhdhatyi /jal̪t̪aci/ |
| White | piirlpiirl /piːɭpiːɭ/ | piranpa /piɾanpa/ | piranpa /piɾanpa/ | mirtamirta /miʈamiʈa/ | wilidi /wilidi/ | kardirri /kaɖiɾi/ | upa /upa/ |
| Green | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | — |
| Blue | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluuwana /puluːwana/ | puluwana /puluwana/ | — | — | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | unarru /unaru/ |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home