西安话

Xi'an Mandarin

Sinitic (Mandarin, Zhongyuan)

FamilySinitic (Mandarin, Zhongyuan) Speakers~10M ScriptSimplified Chinese CountriesChina (Shaanxi: Guanzhong plain, centered on Xi'an) Official inNo (regional vernacular) ISO 639-3cmn Glottocodeguan1252

Xi'an Mandarin (西安话) is the Guanzhong sub-variety of Zhongyuan ("Central Plains") Mandarin spoken on the Wei River plain around the ancient Tang capital, with ~10M speakers. Its four-tone system is strikingly different from Beijing: the Yinping (T1) is a low falling ˨˩ (the reverse of Beijing's high level), and the Qusheng (T4) is a high level ˥˥ (the reverse of Beijing's falling). The dialect preserves a richer set of Middle Chinese sibilant distinctions in Guanzhong sub-varieties, and lexically retains many archaic Tang-era items (e.g. 嫽 liáo "good/great"), reflecting the millennia of imperial-capital status of Chang'an/Xi'an.

Where it is spoken

Wear this language Pick the words you like, printed in the same typeface the map uses. Make a T-shirt from Xi'an Mandarin words →

87 core words in Xi'an Mandarin

Water

水

fei˥˧

Fire

火

xuo˥˧

Sun

日头

ʐɿ˥˥ tʰou˨˦

Moon

月亮

ye˥˥ liaŋ˨˩

Star

星星

ɕiɣ̃˨˩ ɕiɣ̃

Night

晚上

van˥˧ ʂaŋ

Rain

雨

y˥˧

Snow

雪

ɕyɛ˨˩

Wind

风

fəɣ̃˨˩

Earth

土

tʰu˥˧

Stone

石头

ʂɿ˨˦ tʰou

Mountain

山

sã˨˩

Sea

海

xai˥˧

Mother

妈

ma˨˩

Father

爸

pa˥˥

Daughter

女

ny˥˧

I

我

ŋɤ˥˧

You

你

ni˥˧

We

咱 / 我们

tsã˨˦ / ŋɤ˥˧ mən

Name

名字

miŋ˨˦ tsɿ

Person

人

ɻẽ˨˦

Head

头

tʰəu˨˦

Eye

眼睛

ŋæ˥˧ tɕiŋ˨˩

Ear

耳朵

əɻ˥˧ tuo

Nose

鼻子

pi˨˦ tsɨ

Mouth

嘴

tsuei˥˧

Tooth

牙

nia˨˦

Tongue

舌头

ʂɤ˨˦ tʰəu˨˦

Hand

手

ʂɤu˥˧

Foot

脚

tɕyo˨˩

Heart

心

ɕiẽ˨˩

Bone

骨头

ku˨˩ tʰəu˨˦

Blood

血

ɕiɛ˨˩

Poop

屎

sɿ˥˧

Love

爱

ŋai˥˥

Tree

树

fu˥˥

Dog

狗

kou˥˧

Cat

猫

mau˨˦

Fish

鱼

y˨˦

Bird

鸟

niau˥˧

Butterfly

蝴蝶

xu˨˦ tiɛ

Egg

鸡蛋

tɕi˨˩ tan˥˥

Bear

熊

ɕyŋ˨˦

Horse

马

ma˥˧

House

房子

faŋ˨˦ tsɿ

Milk

牛奶

niɤu˨˦ næ˥˧

Honey

蜂蜜

fəŋ˨˩ mi˨˩

Salt

盐

jã˨˦

Wine

葡萄酒

pʰu˨˦ tʰau˨˦ tɕiɤu˥˧

Rice

米

mi˥˧

Iron

铁

tʰie˨˩

Wheel

车轱辘子

tʂʰɤ˨˩ ku˨˩ lu tsɿ

Silk

丝

sɿ˨˩

Book

书

fu˨˩

Eat

吃

tʂʰɿ˨˩

Drink

喝

xɤ˨˩

Sleep

睡觉

fei˥˥ tɕjau˥˥

One

一

i˨˩

Two

二

ɚ˥˥

Three

三

sã˨˩

Four

四

sɿ˥˥

Five

五

u˥˧

Hundred

百

pei˨˩

Hello

你好

ni˥˧ xau˥˧

Thank you

谢谢

ɕie˥˥ ɕie

Good

好

xau˥˧

New

新

ɕiŋ˨˩

Red

红

xuoɣ̃˨˦

White

白

pei˨˦

Black

黑

xei˨˩

Green

绿

liɤu˨˩

Blue

蓝

lã˨˦

Cuckoo

布谷鸟

pu˥˥ ku˨˩ niau˥˧

Woof

汪汪

vaɣ̃˨˩ vaɣ̃˨˩

Computer

电脑

tiã˥˥ nau˥˧

Sushi

寿司

ʂou˥˥ sz̩˨˩

Tea

茶

tsʰa˨˦

Sugar

糖

tʰɑɣ̃˨˦

Orange

橙

tʂʰɤŋ˨˦

Ninety-nine

九十九

tɕiɤu˥˧ ʂɿ˨˦ tɕiɤu˥˧

Sources

Words compared

Compared with languages in the same classification: Sinitic (Mandarin, Zhongyuan)

Meaning Xi'an MandarinKaifeng MandarinTianjin MandarinChengdu MandarinZhongyuan MandarinSichuan MandarinJinan Mandarin
Water 水 /fei˥˧/ 水 /ʂuei˥˧/ 水 /suei˩˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /ʂuei˥˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /ʂwei˥˥/
Fire 火 /xuo˥˧/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xwo˩˧/ 火 /xo˥˧/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xo˥˧/ 火 /xuo˥˥/
Sun 日头 /ʐɿ˥˥ tʰou˨˦/ 日头 /ʐəɻ˧˩˨ tʰou˦˨/ 日头 /ʐʅ˥˧ tʰoʊ˦˥/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ 太阳 /tʰai˧˩˨ iaŋ˦˨/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ 太阳 /tʰai˨˩ iaŋ˦˨/
Moon 月亮 /ye˥˥ liaŋ˨˩/ 月亮 /yɛ˦˨ liaŋ˧˩˨/ 月亮 /ɥɛ˥˧ ljaŋ/ 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/ 月亮 /yɛ˨˦ liaŋ/ 月亮 /ye˨˩ liaŋ˨˩˧/ 月亮 /yɛ˨˩ liaŋ˨˩/
Star 星星 /ɕiɣ̃˨˩ ɕiɣ̃/ 星星 /ɕiəŋ˨˦ ɕiəŋ/ 星星 /ɕiŋ˨˩ ɕiŋ/ 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/ 星星 /ɕiŋ˨˦ ɕiŋ/ 星星 /ɕin˥ ɕin/ 星 /ɕiŋ˨˩˧/
Night 晚上 /van˥˧ ʂaŋ/ 晚上 /wan˥˧ ʂaŋ/ 晚上 /wan˩˧ ʂɑŋ/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/ 晚上 /uan˥˧ saŋ/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/ 晚上 /wã˥˥ ʂaŋ/
Rain 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˩˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˥/
Snow 雪 /ɕyɛ˨˩/ 雪 /ɕyɛ˨˦/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyɛ˨˦/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyə˨˩˧/
Page 1/10

Han readings compared

Character Xi'an MandarinJinan MandarinKaifeng MandarinSichuan MandarinChengdu MandarinTianjin MandarinKunming Mandarin
一 yiq²¹ /i˨˩/ yi²¹³ /i˨˩˧/ yi²⁴ /i˨˦/ yi²¹ /i˨˩/ yi²¹ /i˨˩/ yi²¹ /i˨˩/ yi³¹ /i˧˩/
二 er⁴⁴ /ɚ˦˦/ er²¹ /ɚ˨˩/ er³¹² /ɚ˧˩˨/ er²¹³ /ɚ˨˩˧/ er²¹³ /ɚ˨˩˧/ er⁵³ /ɚ˥˧/ er²¹² /ɚ˨˩˨/
三 san²¹ /sã˨˩/ san²¹³ /sã˨˩˧/ san²⁴ /san˨˦/ san⁵⁵ /san˥˥/ san⁵⁵ /san˥˥/ san²¹ /sɑn˨˩/ san⁴⁴ /sã˦˦/
四 si⁴⁴ /sɿ˦˦/ si²¹ /sɿ˨˩/ si³¹² /sɿ˧˩˨/ si²¹³ /sɿ˨˩˧/ si²¹³ /sɿ˨˩˧/ si⁵³ /sɿ˥˧/ si²¹² /sɿ˨˩˨/
五 wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵⁵ /u˥˥/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu¹³ /u˩˧/ wu⁵³ /u˥˧/
六 liuq²¹ /liou˨˩/ lou²¹ /lou˨˩/ liu²⁴ /liəu˨˦/ neu²¹ /nəu˨˩/ nu²¹ /nu˨˩/ liu⁵³ /liou˥˧/ liu³¹ /liu˧˩/
七 qiq²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²¹³ /tɕʰi˨˩˧/ qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ qi³¹ /tɕʰi˧˩/
八 baq²¹ /pa˨˩/ ba²¹³ /pa˨˩˧/ ba²⁴ /pa˨˦/ ba²¹ /pa˨˩/ ba²¹ /pa˨˩/ ba²¹ /pa˨˩/ ba³¹ /pa˧˩/
九 jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ jiu⁵⁵ /tɕiou˥˥/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu¹³ /tɕiou˩˧/ jiu⁵³ /tɕiou˥˧/
十 siq²⁴ /sɿ˨˦/ shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ si²¹ /sɿ˨˩/ si²¹ /sɿ˨˩/ shi⁴⁵ /ʂʐ̩˦˥/ si³¹ /sɿ˧˩/
Page 1/11

Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.

Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home