Karifuna
Bahasa Garifuna
Rumpun Arawak (kelompok Karibia)
Bahasa Garifuna adalah bahasa orang Garifuna, keturunan penduduk asli Karib dan budak Afrika Barat yang melarikan diri ke Pulau Saint Vincent pada abad ke-17. Secara linguistis termasuk rumpun Arawak, tetapi secara historis bahasa lelaki memiliki lapisan kosakata Karib yang besar (saat ini perbedaan menurut gender hampir menghilang). Pada 2001 ditetapkan sebagai warisan budaya takbenda UNESCO.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Garifuna
Sumber
- Ethnologue: cab
- Suazo (1994) Conversemos en Garífuna
- UNESCO Representative List of Intangible Heritage
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Rumpun Arawak (kelompok Karibia)
| Arti | Bahasa Garifuna | Bahasa Karib | Bahasa Sisilia | Estremenyo | Bahasa Purépecha | Bahasa Spanyol Guatemala | Kreol Tanjung Verde |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | huya /huja/ | tuna /tuna/ | acqua /ˈakkwa/ | augua /ˈawɣwa/ | itsï /iˈtsɨ/ | agua /ˈaɣwa/ | agu /aɡu/ |
| Api | watu /watu/ | wàto /wahto/ | focu /ˈfɔku/ | huegu /ˈhweɣu/ | chpíri /ˈtʃpʰiɾi/ | fuego /ˈfweɣo/ | fogu /foɡu/ |
| Matahari | weyu /weju/ | weju /weju/ | suli /ˈsuli/ | sol /sɔl/ | jurhiata /xuɽˈjata/ | sol /sol/ | sol /sɔl/ |
| Bulan | hati /hati/ | nuno /nuno/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ | kutsi /ˈkutsi/ | luna /ˈluna/ | lua /lua/ |
| Bintang | waruguma /waɾuɡuma/ | siriko /siɾiko/ | stidda /ˈstɪɖːa/ | estrella /ehˈtɾeʎa/ | jóskua /ˈxoskʷa/ | estrella /esˈtɾea/ | strela /ˈstɾelɐ/ |
| Malam | gañau /ɡaɲau/ | koko /koko/ | notti /ˈnɔtti/ | nochi /ˈnotʃi/ | churikua /tʃuɾikʷa/ | noche /ˈnotʃe/ | noti /ˈnoti/ |
| Hujan | gunubu /ɡunubu/ | konopo /konopo/ | chiuvuta /kjuˈvuta/ | lluvia /ˈʎuβja/ | janikua /xanikʷa/ | lluvia /ˈʝuβja/ | txuba /ˈtʃubɐ/ |
| Salju | niewe /niewe/ | — | nivi /ˈniːvi/ | ñevi /ˈɲeβi/ | iéjta /ˈjexta/ | nieve /ˈnjeβe/ | nevi /ˈnevi/ |
| Angin | garabali /ɡarabali/ | pepeito /pepeito/ | ventu /ˈvɛntu/ | ventu /ˈbentu/ | tarhiata /taˈɽiata/ | viento /ˈbjento/ | bentu /ˈbentu/ |
| Tanah | múa /mua/ | nono /nono/ | terra /ˈtɛrra/ | tierra /ˈtjera/ | echeri /etʃeɾi/ | tierra /ˈtjera/ | téra /tera/ |
| Batu | dübü /dɨbɨ/ | topu /topu/ | petra /ˈpɛːtra/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | tsakapu /tsaˈkapu/ | piedra /ˈpjeðɾa/ | pedra /ˈpɛdɾɐ/ |
| Gunung | wǘbü /ˈwɨbɨ/ | wypy /wɨpɨ/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ | montaña /monˈtaɲa/ | uata /wata/ | montaña /monˈtaɲa/ | monti /ˈmõti/ |
| Laut | barana /ˈbarana/ | parana /paɾana/ | mari /ˈmari/ | mar /maɾ/ | kʼéri japunta /ˈkʰeɾi xapunta/ | mar /maɾ/ | mar /maɾ/ |
| Ibu | úguchu /uɡutʃu/ | sano /sano/ | matri /ˈmatri/ | mai /mai/ | nana /ˈnana/ | madre /ˈmaðɾe/ | mai /maj/ |
| Ayah | úguchili /uɡutʃili/ | papa /papa/ | patri /ˈpatri/ | pairi /ˈpajɾi/ | tata /ˈtata/ | padre /ˈpaðɾe/ | pai /paj/ |
| Anak perempuan | isani würi /isani wɨɾi/ | emyiry /emɨiɾɨ/ | figghia /ˈfiɟɟa/ | ija /ˈiha/ | — | hija /ˈiha/ | fidja /ˈfidʒɐ/ |
| Saya | au /au/ | au /au/ | iu /ju/ | yo /ʝo/ | ji /xi/ | yo /ʝo/ | mi /mi/ |
| Kamu | amürü /amɨɾɨ/ | amoro /amoɾo/ | tu /tu/ | tú /tu/ | tʼu /tʰu/ | vos /bos/ | bu /bu/ |
| Kita | wagía /waɡia/ | kʉʼkaron / naʼna /kəʔkaɾon / naʔna/ | nuàutri /nuˈawtri/ | nusotrus /nusoˈtɾus/ | juchá /xuˈtʃa/ | nosotros /noˈsotɾos/ | nos /nɔs/ |
| Nama | iri /iɾi/ | eeti /eːti/ | nomu /ˈnɔmu/ | nombri /ˈnombɾi/ | arhikua /aɽiˈkʷa/ | nombre /ˈnombɾe/ | nómi /ˈnɔmi/ |
| Orang | mútu /ˈmutu/ | kariʼna /kaɾiʔna/ | pirsuna /pirˈsuna/ | presona /pɾeˈsona/ | kʼuiripu /kʰʷiˈɾipu/ | persona /peɾˈsona/ | algen /alˈɡen/ |
| Kepala | ichǘgü /iˈtʃɨɡɨ/ | upuʼpo /upuʔpo/ | testa /ˈtɛsta/ | cabeça /kaˈβesa/ | ejpu /expu/ | cabeza /kaˈβesa/ | kabésa /kaˈbɛsɐ/ |
| Mata | úgubu /uɡubu/ | enu /enu/ | occhiu /ˈɔkkju/ | oju /ˈohu/ | éskua /ˈeskʷa/ | ojo /ˈoho/ | odju /odʒu/ |
| Telinga | arigei /ariɡei/ | panari /panari/ | aricchia /aˈrikkja/ | oreja /oˈɾexa/ | kutsïkua /kuˈtsɨkʷa/ | oreja /oˈɾeha/ | oredja /oˈɾedʒɐ/ |
| Hidung | igiri /iɡiɾi/ | anàta /anahta/ | nasu /ˈnaːsu/ | narís /naˈɾis/ | úrhi /ˈuɽi/ | nariz /naˈɾis/ | naris /naˈɾis/ |
| Mulut | iumaü /iumaɨ/ | pota /pota/ | vucca /ˈvukka/ | boca /ˈboka/ | penchumikua /pentʃumikʷa/ | boca /ˈboka/ | boka /ˈbɔka/ |
| Gigi | ari /ari/ | yerï /jelə/ | denti /ˈdɛnti/ | dienti /ˈdjenti/ | sïni /sɨni/ | diente /ˈdjente/ | denti /ˈdenti/ |
| Lidah | iñeñei /iɲeɲei/ | nuru /nuɾu/ | lingua /ˈlinɡwa/ | luenga /ˈlweŋɡa/ | katamba /katamba/ | lengua /ˈleŋɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ |
| Tangan | úhabu /uhabu/ | aina /aina/ | manu /ˈmanu/ | manu /ˈmanu/ | jájki /ˈhaxki/ | mano /ˈmano/ | mon /mɔ̃/ |
| Kaki | ugúdi /uɡudi/ | pupu /pupu/ | pedi /ˈpɛdi/ | pie /pje/ | jantsíri /xanˈtsiɾi/ | pie /pje/ | pé /pɛ/ |
| Hati | anigi /aniɡi/ | emanga /emaŋɡa/ | cori /ˈkɔri/ | curaçón /kuɾaˈsɔn/ | mintsita /minˈtsita/ | corazón /koɾaˈson/ | korason /korasɔ̃/ |
| Tulang | ábu /abu/ | yepo /jepo/ | ossu /ˈɔssu/ | güesu /ˈɡwesu/ | úni /ˈuni/ | hueso /ˈweso/ | ósu /ˈɔsu/ |
| Darah | hitaü /hitaɨ/ | mʉnʉ /mənə/ | sangu /ˈsaŋɡu/ | sangri /ˈsaŋɡɾi/ | iurhiri /juɽiɽi/ | sangre /ˈsaŋɡɾe/ | sangi /ˈsɐ̃ɡi/ |
| Cinta | hínsiñe /hinsiɲe/ | kataneko /kataneko/ | amuri /aˈmuri/ | amol /aˈmol/ | uekpini /wekpini/ | amor /aˈmoɾ/ | amor /amor/ |
| Pohon | wewe /wewe/ | wewe /wewe/ | àrbulu /ˈarbulu/ | arbol /ˈaɾβol/ | anhatapu /aŋaˈtapu/ | árbol /ˈaɾβol/ | arvi /arvi/ |
| Anjing | aulamu /aulamu/ | pero /peɾo/ | cani /ˈkani/ | perru /ˈperu/ | uíchu /ˈwitʃu/ | perro /ˈpero/ | katxor /katʃɔr/ |
| Kucing | meu /meu/ | meu /meu/ | jattu /ˈjattu/ | gatu /ˈɡatu/ | misitu /miˈsitu/ | gato /ˈɡato/ | gatu /ɡatu/ |
| Ikan | üduraü /ɨduɾaɨ/ | woto /woto/ | pisci /ˈpiʃi/ | pexi /ˈpeʃi/ | kurucha /kuɾutʃa/ | pez /pes/ | pexi /ˈpeʃi/ |
| Burung | dúnuru /ˈdunuɾu/ | tonoro /tonoɾo/ | aceddu /aˈtʃɛɖːu/ | páxaru /ˈpaxaɾu/ | kuini /kʷini/ | pájaro /ˈpahaɾo/ | pásaru /pasaɾu/ |
| Kupu-kupu | wurigabagaba /wuɾiɡabaɡaba/ | palanpalan /palanpalan/ | parpagghiuni /parpaɟˈɟuni/ | — | parakata /paˈɾakata/ | mariposa /maɾiˈposa/ | borboléta /boɾboˈlɛtɐ/ |
| Telur | gañe /ɡaɲe/ | iʼmo /iʔmo/ | ovu /ˈɔvu/ | güevu /ˈɡweβu/ | kuaxanda /kʷaʃanda/ | huevo /ˈweβo/ | ovu /ˈovu/ |
| Beruang | osu /osu/ | — | ursu /ˈursu/ | ossu /ˈosu/ | osu /osu/ | oso /ˈoso/ | ursu /ˈuɾsu/ |
| Kuda | gabáyu /ɡaˈbaju/ | kaware /kawaɾe/ | cavaddu /kaˈvaɖːu/ | caballu /kaˈβaʎu/ | kabaiu /kaˈbaju/ | caballo /kaˈβajo/ | kabalu /kaˈbalu/ |
| Rumah | muna /muna/ | paty /pati/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkasa/ | taa /ta/ | casa /ˈkasa/ | kaza /kaza/ |
| Susu | miligi /miliɡi/ | manaty aikuru /manatɨ aikuɾu/ | latti /ˈlatti/ | lechi /ˈletʃi/ | lechi /letʃi/ | leche /ˈletʃe/ | leti /ˈleti/ |
| Madu | maba /maba/ | wano /wano/ | meli /ˈmɛli/ | miel /mjel/ | tékua /ˈtekʷa/ | miel /mjel/ | mel /mɛl/ |
| Garam | sálu /ˈsalu/ | wajo /wajo/ | sali /ˈsali/ | sal /sal/ | itúkua /iˈtukʷa/ | sal /sal/ | sal /sal/ |
| Anggur | diweín /diweˈin/ | winu /winu/ | vinu /ˈvinu/ | vinu /ˈbinu/ | binu /ˈbinu/ | vino /ˈbino/ | vinhu /ˈviɲu/ |
| Beras | ri /ri/ | — | risu /ˈrizu/ | arrós /aˈros/ | — | arroz /aˈros/ | arôs /ɐˈɾos/ |
| Cokelat | chuguladi /tʃuɡuladi/ | — | cicculatti /tʃikkuˈlatti/ | chocolati /tʃokoˈlati/ | — | chocolate /tʃokoˈlate/ | xokulati |
| Besi | gürábu /ɡɨˈɾabu/ | siparari /sipaɾaɾi/ | ferru /ˈfɛrru/ | hierru /ˈhjeru/ | tiámu /ˈtjamu/ | hierro /ˈʝero/ | féru /ˈfɛɾu/ |
| Roda | tubalabala /tubalabala/ | tarara /tarara/ | rota /ˈrɔːta/ | ruea /ˈrwea/ | — | rueda /ˈrweða/ | roda /ˈrɔdɐ/ |
| Sutra | séda /ˈseda/ | — | sita /ˈsita/ | seda /ˈseða/ | — | seda /ˈseða/ | seda /ˈsedɐ/ |
| Buku | líburu /ˈlibuɾu/ | kareta /kaɾeta/ | libbru /ˈlibbru/ | libru /ˈliβɾu/ | karakata /kaɾakata/ | libro /ˈliβɾo/ | livru /ˈlivɾu/ |
| Makan | éiga /eiɡa/ | onökö /onøkø/ | manciari /manˈtʃari/ | comel /koˈmel/ | tʼireni /tʰiˈɾeni/ | comer /koˈmeɾ/ | kume /kume/ |
| Minum | ata /ata/ | ëne /ɘne/ | vìviri /ˈviviri/ | bebel /beˈβel/ | itsïmani /itsɨmani/ | beber /beˈβeɾ/ | bebe /bebe/ |
| Tidur | arúmuga /aˈɾumuɡa/ | ònyky /ohnɨkɨ/ | dòrmiri /ˈdɔrmɪrɪ/ | durmil /duɾˈmil/ | kʼuíni /ˈkʰʷini/ | dormir /doɾˈmiɾ/ | durmi /ˈduɾmi/ |
| Satu | aban /aban/ | o:wi /oːwi/ | unu /ˈunu/ | un /un/ | ma /ma/ | uno /ˈuno/ | un /un/ |
| Dua | biama /biama/ | oko /oko/ | dui /ˈduɪ/ | dos /dos/ | tsimani /tsiˈmani/ | dos /dos/ | dos /dos/ |
| Tiga | ürüwa /ɨɾɨwa/ | oruwa /oɾuwa/ | tri /tri/ | tres /tɾes/ | tanimu /tanimu/ | tres /tɾes/ | tres /tɾes/ |
| Empat | gádürü /ˈɡadɨɾɨ/ | okupaen /okupaen/ | quattru /ˈkwattru/ | cuatru /ˈkwatɾu/ | tʼamu /tʰamu/ | cuatro /ˈkwatɾo/ | kuatru /ˈkwatru/ |
| Lima | seingü /seiŋɡy/ | ainatone /ainatone/ | cincu /ˈtʃiŋku/ | cincu /ˈθiŋku/ | yumu /jumu/ | cinco /ˈsinko/ | sinku /ˈsiŋku/ |
| Seratus | san /saŋ/ | ainatone-kariʼna /ainatone kaɾiʔna/ | centu /ˈtʃɛntu/ | cien /θjen/ | yumu ekuatsi /jumu ekʷatsi/ | cien /sjen/ | sen /sen/ |
| Halo | mabuiga /mabuiɡa/ | mary /maɾi/ | salutamu /salutamu/ | salú /saˈlu/ | — /—/ | hola /ˈola/ | ola /ɔla/ |
| Terima kasih | seremein /seremein/ | irombo /iɾombo/ | grazii /ˈɡrattsii/ | gracias /ˈɣɾasjas/ | diosï meyamu /diosɨ meˈjamu/ | gracias /ˈɡɾasjas/ | obrigadu /obriɡadu/ |
| Baik | buidu /bwidu/ | epoja /epoja/ | bonu /ˈbɔnu/ | güenu /ˈɡwenu/ | sesi /ˈsesi/ | bueno /ˈbweno/ | bon /bɔ̃/ |
| Baru | iséri /iˈseɾi/ | asery /aseɾɨ/ | novu /ˈnɔvu/ | nuevu /ˈnweβu/ | jimbanhi /ximbaŋi/ | nuevo /ˈnweβo/ | novu /ˈnovu/ |
| Merah | fúnati /ˈfunati/ | tapyre /tapɨɾe/ | russu /ˈrussu/ | coloráu /koloˈɾaw/ | charhápiti /tʃaˈɽapiti/ | rojo /ˈroho/ | burmedju /buɾˈmɛdʒu/ |
| Putih | harúti /haˈɾuti/ | tamuʼne /tamuʔne/ | biancu /ˈbjaŋku/ | blancu /ˈblaŋku/ | urapiti /uɾapiti/ | blanco /ˈblaŋko/ | branku /ˈbɾɐ̃ku/ |
| Hitam | wuriti /wuɾiti/ | tykaraije /tɨkaɾaije/ | nìuru /ˈniuru/ | negru /ˈneɣɾu/ | turhipiti /tuɽipiti/ | negro /ˈneɣɾo/ | pretu /ˈpɾetu/ |
| Biru | dínguti /ˈdiŋɡuti/ | tupulu /tupulu/ | azzolu /adˈdzɔlu/ | azul /aˈθul/ | — | azul /aˈsul/ | azul /aˈzul/ |
| Komputer | konputadora /konputadoɾa/ | computa | computer /komˈpjuter/ | ordenaol /oɾðenaˈol/ | komputadora /komputadoɾa/ | computadora /komputaˈðoɾa/ | konputador /kõputaˈdoɾ/ |
| Teh | ti /ti/ | — | tè /tɛ/ | té /te/ | té /te/ | té /te/ | xa /ʃa/ |
| Kopi | gafe /ɡafe/ | kafé /kafe/ | cafè /kaˈfɛ/ | café /kaˈfe/ | kafe /kafe/ | café /kaˈfe/ | kafé /kaˈfɛ/ |
| Gula | súgara /ˈsuɡaɾa/ | sukulu /sukulu/ | zuccuru /ˈtsukkuru/ | açuca /aˈsuka/ | asukar | azúcar /aˈsukaɾ/ | sukra /ˈsukɾɐ/ |
| Jeruk | aransu /aɾansu/ | apyrysina /apɨɾɨsina/ | aranciu /aˈrantʃu/ | naranja /naˈɾaŋha/ | — | naranja /naˈɾaŋha/ | laranja /laˈɾɐ̃ʒɐ/ |
| 99 | gádürü-wein-díisi-néfu /ɡadɨɾɨ wein diːsi nefu/ | — | novantanovi /nɔvantaˈnɔvi/ | noventa i nuevi /noˈβenta i ˈnweβi/ | — | noventa y nueve /noˈβenta i ˈnweβe/ | — |
Halaman 1/10
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap