Wayuunaiki
Bahasa Wayuu
Arawak (Utara)
Bahasa Wayuu (Wayuunaiki) adalah bahasa pribumi terbesar di utara Kolombia dan Venezuela, wilayah penutur asli berada di Semenanjung Guajira. Orang Wayuu adalah peternak matrilinear dengan kontinuitas budaya dan bahasa yang sangat kuat.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Wayuu
chocolate
raranja
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Arawak (Utara)
| Arti | Bahasa Wayuu | Bahasa Garifuna | Bahasa Chol | Mam | Bahasa Maya Yucatec | Bahasa Oromo | Bahasa Jaqaru |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | wuin /wuin/ | huya /huja/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | jaʼ /haʔ/ | bishaan /biʃaːn/ | uma /uma/ |
| Api | siki /siki/ | watu /watu/ | kʼajk /kʼahk/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼáakʼ /kʼaːkʼ/ | ibidda /ibidːa/ | nina /nina/ |
| Matahari | kaʼi /kaʔi/ | weyu /weju/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | qʼij /qʼih/ | kʼiin /kʼiːn/ | aduu /aduː/ | inti /inti/ |
| Bulan | kashi /kaʃi/ | hati /hati/ | uw /uw/ | xjaw /ʃaw/ | uj /uh/ | jiʼa /dʒiʔa/ | paxshi /paχʃi/ |
| Bintang | jolotsü /holotsɨ/ | waruguma /waɾuɡuma/ | ekʼ /ʔekʼ/ | cheʼw /tʃeʔw/ | eekʼ /eːkʼ/ | urjii /urdʒiː/ | waraxa /waɾaχa/ |
| Malam | aiʼpaʼa /aiʔpaʔa/ | gañau /ɡaɲau/ | akʼälel /akʼɨlel/ | qonikʼen /qonikʼən/ | áakʼabʼ /aːkʼaɓ/ | halkan /halkan/ | aruma /aruma/ |
| Hujan | huya /huja/ | gunubu /ɡunubu/ | jaʼal /haʔal/ | jbʼal /ʃɓal/ | cháak /tʃáːk/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | jallu /haʎu/ |
| Angin | houtai /houtai/ | garabali /ɡarabali/ | ikʼ /ikʼ/ | kyqʼiqʼ /kʲqʼiqʼ/ | iikʼ /iːkʼ/ | bubbee /ˈbubːeː/ | wawya /wawja/ |
| Tanah | mmoo-ľuʼu /mmoo-ľuʔu/ | múa /mua/ | lum /lum/ | txʼotxʼ /tʃʼotʃʼ/ | luʼum /luʔum/ | lafa /lafa/ | — |
| Batu | ipa /ipa/ | dübü /dɨbɨ/ | xajlel /ʃahlel/ | abʼaj /aɓax/ | tuunich /tuːˈnitʃ/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | qala /qala/ |
| Gunung | uuchi /uːtʃi/ | wǘbü /ˈwɨbɨ/ | wits /wits/ | wutz /wuts/ | wiits /wiːts/ | tulluu /tulːuː/ | qaaqa /qaːqa/ |
| Laut | palaa /palaː/ | barana /ˈbarana/ | ñajb /ɲahɓ/ | plow /plow/ | kʼáaʼnáab /kʼaːʔnaːb/ | galaana /ɡalaːna/ | — |
| Ibu | ei /ei/ | úguchu /uɡutʃu/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | haadha /haːɗa/ | mama /mama/ |
| Ayah | ashi /aʃi/ | úguchili /uɡutʃili/ | tat /tat/ | mam /mam/ | taata /taːta/ | abbaa /abːaː/ | awki /awki/ |
| Anak perempuan | achon /atʃon/ | isani würi /isani wɨɾi/ | ixikʼal /iʃikʼal/ | meʼal /meʔal/ | x aal /ʃaːl/ | intala /intala/ | — |
| Saya | taya /taja/ | au /au/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | aqiin /aˈqiːn/ | teen /teːn/ | ani /ani/ | na /na/ |
| Kamu | pia /pia/ | amürü /amɨɾɨ/ | jatyet /hatʲet/ | aya /aˈja/ | teech /teːtʃ/ | ati /ati/ | juma /huma/ |
| Kita | waya /waja/ | wagía /waɡia/ | joñonla / joñon lojon /hoɲonla / hoɲon lohon/ | aqoʼ /aˈqoʔ/ | toʼon /toʔon/ | nuti /nuti/ | jiwsa /hiwsa/ |
| Nama | anülia /anɨlia/ | iri /iɾi/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biʼ /ɓiʔ/ | kʼaabaʼ /kʼaːɓaʔ/ | maqaa /makʼaː/ | shutyi /ʃuci/ |
| Orang | wayuu /wajuː/ | mútu /ˈmutu/ | kixtyañu /kiʃtʲaɲu/ | xjaal /ʃxaːl/ | máak /maːk/ | nama /nama/ | jaqi /haqi/ |
| Kepala | ekii /ekiː/ | ichǘgü /iˈtʃɨɡɨ/ | jol /hol/ | wiʼ /wiʔ/ | pool /poːl/ | mataa /mataː/ | nampʼa /nampʼa/ |
| Mata | oʼu /oʔu/ | úgubu /uɡubu/ | wut /wut/ | witz /wits/ | ich /itʃ/ | ija /idʒa/ | nayra /najɾa/ |
| Telinga | ta-čeʼe /ta-tʃeʔe/ | arigei /ariɡei/ | chikin /tʃikin/ | xkyin /ʃkʲin/ | xikin /ʃikin/ | gurra /ɡurra/ | jinchu /hintʃu/ |
| Hidung | eʼichi /eʔitʃi/ | igiri /iɡiɾi/ | niʼ /niʔ/ | txaʼn /tʃaʔn/ | niʼ /niʔ/ | funyaan /fuɲaːn/ | nasa /nasa/ |
| Mulut | aaniikii /aːniːkiː/ | iumaü /iumaɨ/ | tiʼ /tiʔ/ | tziʼ /tsiʔ/ | chiʼ /tʃiʔ/ | afaan /afaːn/ | — |
| Gigi | ai /ai/ | ari /ari/ | ej /eh/ | eʼ /eʔ/ | koh /koh/ | ilkaan /ilkaːn/ | shimi /ʃimi/ |
| Lidah | ayee /ajeː/ | iñeñei /iɲeɲei/ | äkʼ /ɨkʼ/ | aqʼ /aqʼ/ | aakʼ /aːkʼ/ | arraba /arːaba/ | naxra /naχra/ |
| Tangan | ajapü /axapɨ/ | úhabu /uhabu/ | kʼäb /kʼɨɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | harka /haɾka/ | ampara /ampaɾa/ |
| Kaki | ooʼui /oːʔui/ | ugúdi /uɡudi/ | ok /ok/ | qan /qan/ | ook /oːk/ | miilla /miːlːa/ | kayu /kaju/ |
| Hati | aaʼin /aːʔin/ | anigi /aniɡi/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | anma /anma/ | puksiʼikʼal /puksiʔikʼal/ | onnee /onːeː/ | kurasunha /kuɾasunha/ |
| Tulang | ipü /ipɨ/ | ábu /abu/ | bäk /ɓɨk/ | bʼaq /ɓaq/ | bʼaak /ɓaːk/ | lafee /lafeː/ | tsʼaaka /tsʼaːka/ |
| Darah | isha /iʃaː/ | hitaü /hitaɨ/ | chʼichʼ /tʃʼitʃʼ/ | chikʼ /tʃikʼ/ | kʼiʼikʼ /kʼiʔikʼ/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | wila /wila/ |
| Pup | achaʼa /atʃaʔa/ | — | taʼ /taʔ/ | txaʼ /tʃaʔ/ | taʼ /taʔ/ | udaan /udaːn/ | — |
| Cinta | alasüin /alasɨin/ | hínsiñe /hinsiɲe/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | oqxan /oqʃan/ | yaakuntej /jaːkunteh/ | jaalala /dʒaːlala/ | munasiña /munasiɲa/ |
| Pohon | wunuʼu /wunuʔu/ | wewe /wewe/ | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | muka /muka/ | arbuli /aɾbuli/ |
| Anjing | erü /eɾɨː/ | aulamu /aulamu/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼyan /tʃʼjan/ | peekʼ /peːkʼ/ | saree /saɾeː/ | hallqʼu /haʎqʼu/ |
| Kucing | misho /miʃo/ | meu /meu/ | mis /mis/ | wiix /wiːʃ/ | miis /miːs/ | adurree /adurːeː/ | phishi /pʰiʃi/ |
| Ikan | jime /hime/ | üduraü /ɨduɾaɨ/ | chäy /tʃɨj/ | kyiẍ /kjiʃ/ | kay /kaj/ | qurxummii /qurxummiː/ | challwa /tʃaʎwa/ |
| Burung | wuchii /wutʃiː/ | dúnuru /ˈdunuɾu/ | mut /mut/ | chʼit /tʃʼit/ | chʼíichʼ /tʃʼiːtʃʼ/ | simbirroo /simbirroː/ | chʼipi /tʃʼipi/ |
| Kupu-kupu | julirü /huliɾɨ/ | wurigabagaba /wuɾiɡabaɡaba/ | pejpem /pehpem/ | pakaʼl /pakaʔl/ | péepen /peːpen/ | billaacha /bilːaːtʃa/ | — |
| Telur | ashuku /aʃuku/ | gañe /ɡaɲe/ | tumut /tumut/ | jos /xos/ | jeʼ /heʔ/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | nuru /nuɾu/ |
| Beruang | jeesü /heːsɨ/ | osu /osu/ | oso /oso/ | oso /ˈoso/ | oso /oso/ | — | — |
| Kuda | ama /ama/ | gabáyu /ɡaˈbaju/ | kawayuʼ /kawajuʔ/ | chej /tʃex/ | tsíimin /tsiːmin/ | farda /farda/ | — |
| Rumah | miichi /miːtʃi/ | muna /muna/ | otyot /otjot/ | jaa /haː/ | naj /nah/ | mana /mana/ | uta /uta/ |
| Susu | leechi /leːtʃi/ | miligi /miliɡi/ | chuʼ /tʃuʔ/ | taʼl imaj /taʔl imax/ | leche /letʃe/ | aannan /aːnːan/ | — |
| Madu | mapa /mapa/ | maba /maba/ | chab /tʃaɓ/ | taʼl xiiʼ /taʔl ʃiːʔ/ | kaab /kaːb/ | damma /damːa/ | — |
| Garam | ichii /itʃiː/ | sálu /ˈsalu/ | atsʼam /atsʼam/ | atzʼan /atsʼan/ | taʼab /taʔaɓ/ | soogidda /soːɡidːa/ | katyi /kaci/ |
| Anggur | wiino /ˈwiːno/ | diweín /diweˈin/ | vino /ˈbino/ | vino /ˈbino/ | vino /bino/ | daadhii wayinii /daːɗiː wajiniː/ | — |
| Beras | roo /roː/ | ri /ri/ | arus /aɾus/ | arros /aros/ | arroz /aros/ | ruuzii /ruːziː/ | — |
| Cokelat | chocolate | chuguladi /tʃuɡuladi/ | chocolate | chocolate | chukwaʼ /tʃukwaʔ/ | chekoleetii | — |
| Besi | kachueera /katʃueːra/ | gürábu /ɡɨˈɾabu/ | — | kxbʼil /kʃɓil/ | máaskab /maːskab/ | sibiila /sibiːla/ | — |
| Roda | — /—/ | tubalabala /tubalabala/ | — | — | rueda /rweda/ | geengoo /ɡeːnɡoː/ | — |
| Sutra | seera /seːra/ | séda /ˈseda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | seda /seda/ | arrii /arːiː/ | — |
| Buku | karaloukta /karaloukta/ | líburu /ˈlibuɾu/ | juñ /huɲ/ | uʼjbʼil /uʔxɓil/ | juʼun /huʔun/ | kitaaba /kitaːba/ | — |
| Makan | ekaa /ekaː/ | éiga /eiɡa/ | kʼux /kʼuʃ/ | waan /waːn/ | jaant /haːnt/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | paluña /paluɲa/ |
| Minum | asaa /asaː/ | ata /ata/ | uchʼ /utʃʼ/ | kʼaan /kʼaːn/ | ukʼul /ukʼul/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | umaña /umaɲa/ |
| Tidur | atunkaa /atuŋkaː/ | arúmuga /aˈɾumuɡa/ | wäyel /wɨjel/ | ktan /ktan/ | wenel /wenel/ | rafuu /rafuː/ | ikiña /iˈkiɲa/ |
| Satu | wanee /waneː/ | aban /aban/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | tokko /tokːo/ | maya /maja/ |
| Dua | piama /piama/ | biama /biama/ | chaʼ /tʃaʔ/ | kabʼe /ˈkaɓeʔ/ | kaʼ /kaʔ/ | lama /lama/ | paxa /paχa/ |
| Tiga | apünüin /apɨnɨin/ | ürüwa /ɨɾɨwa/ | uxpʼejl /uʃpʼehl/ | oxe /oʃe/ | óox /ʔoːʃ/ | sadii /sadiː/ | kimsa /kimsa/ |
| Empat | pienchi /pieɲtʃi/ | gádürü /ˈɡadɨɾɨ/ | chämpʼejl /tʃɨmpʼehl/ | kyaje /kjaxe/ | kan /kan/ | afur /afur/ | pushi /puʃi/ |
| Lima | jaʼrai /haʔrai/ | seingü /seiŋɡy/ | joʼ /hoʔ/ | jweʼ /xweʔ/ | joʼ /hoʔ/ | shan /ʃan/ | pichqa /pitʃqa/ |
| Seratus | poloo shikii /poloː ʃikiː/ | san /saŋ/ | joʼkʼal /hoʔkʼal/ | jokʼal /xokʼal/ | joʼokʼáal /hoʔokʼaːl/ | dhibba /ɗibba/ | pachak /patʃak/ |
| Halo | jamaya /xamaja/ | mabuiga /mabuiɡa/ | kabʼ /kaɓ/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | baʼax ka waʼalik /baʔaʃ ka waʔalik/ | akkam /akːam/ | kamishti /kamiʃti/ |
| Terima kasih | talé /tale/ | seremein /seremein/ | wokolix awälä /wokoliʃ awɨlɨ/ | chjonte /tʃhonte/ | dios boʼotik /dios boʔotik/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | yuspaa /juspaː/ |
| Baik | anasü /anasɨ/ | buidu /bwidu/ | utsʼat /utsʼat/ | banix /baniʃ/ | maʼalob /maʔalob/ | gaarii /ɡaːriː/ | shuma /ʃuma/ |
| Baru | jeketü /heketɨ/ | iséri /iˈseɾi/ | tsijib /tsihiɓ/ | akʼaj /akʼax/ | túumben /tuːmben/ | haaraa /haːraː/ | machaqa /matʃaqa/ |
| Merah | ishoʼusü /iʃoˈʔusɨ/ | fúnati /ˈfunati/ | chächäk /tʃɨtʃɨk/ | kyaq /kjaq/ | chak /tʃak/ | diimaa /diːmaː/ | chukapa /tʃukapa/ |
| Putih | kasuusü /kasuːsɨ/ | harúti /haˈɾuti/ | säsäk /sɨsɨk/ | saq /saq/ | sak /sak/ | adii /adiː/ | janqʼu /hanqʼu/ |
| Hitam | mütsiiasü /mɨtsiːasɨ/ | wuriti /wuɾiti/ | iʼikʼ /iʔikʼ/ | qʼeq /qʼeq/ | box /boʃ/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | tsʼirara /tsʼiɾaɾa/ |
| Hijau | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | — | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | txaʼx /tʃaʔʃ/ | yaʼax /jaʔaʃ/ | magariisa /maɡariːsa/ | — |
| Biru | wüitüsü /wɨitɨsɨ/ | dínguti /ˈdiŋɡuti/ | yäjyäx /jɨhjɨʃ/ | — | yaʼax /jaʔaʃ/ | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — |
| Komputer | komputatoora /komputatoːra/ | konputadora /konputadoɾa/ | computadora /komputadoɾa/ | computadora /komputadora/ | computadora /komputadora/ | koompitara /koːmpitara/ | — |
| Wi-Fi | Wai-Pai /waipai/ | — | — | wifi | — | waayifaayii /waːjifaːjiː/ | — |
| Teh | té /te/ | ti /ti/ | té /te/ | té /te/ | té /te/ | shaayii /ʃaːjiː/ | — |
| Kopi | kepein /kepein/ | gafe /ɡafe/ | kajpe /kahpe/ | kape /kape/ | café /kafe/ | buna /buna/ | — |
| Gula | suukala /suːkala/ | súgara /ˈsuɡaɾa/ | asukal /asukal/ | azúcar /aˈsukar/ | asukaar /asukaːr/ | sukkaara /sukːaːra/ | — |
| Jeruk | raranja | aransu /aɾansu/ | alaxax /alaʃaʃ/ | lanch /lantʃ/ | pakʼáal /pakʼaːl/ | birtukaanii /birtukaːniː/ | — |
| Tanda @ | aroowa /aroːwa/ | — | — | — | — | — | — |
Halaman 1/10
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap