Mihaq
Bahasa Kusunda
Bahasa isolat
Kusunda (Mihaq) adalah bahasa isolat yang sangat terancam punah di Nepal tengah-barat, secara tradisional dituturkan oleh komunitas pemburu-peramu Kusunda yang dahulu nomaden di kaki bukit Mahabharat (distrik Dang, Surkhet, Pyuthan, Tanahu). Penutur L1 terakhir yang sepenuhnya fasih, Gyani Maiya Sen, meninggal pada 2020 (saudarinya Kamala Khatri meninggal pada 2024); tersisa ~3 penutur parsial. Didokumentasikan oleh Hodgson pada 1857 dan ditetapkan secara meyakinkan sebagai isolat oleh David Watters (Notes on Kusunda Grammar, 2006). Universitas Tribhuvan dan Komisi Bahasa Nepal saat ini menyelenggarakan kelas revitalisasi di Dang untuk sejumlah pemuda Kusunda.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Kusunda
Sumber
- Watters (2006) Notes on Kusunda Grammar
- Glottolog: kusu1250
- Ethnologue: kgg
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Bahasa isolat
| Arti | Bahasa Kusunda | Bahasa Lardil | Proto-Tungusik | Bahasa Oska | Bahasa Walmajarri | Bahasa Yangkaal | Bahasa Dyirbal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | taŋ /taŋ/ | nguka /ŋuka/ | *mū /mū/ | — /—/ | ngapa /ˈŋapa/ | nguku /ŋuku/ | bana /ˈbana/ |
| Api | dza /dza/ | nyuda /ɲuda/ | *tawa /tawa/ | — /—/ | warlu /ˈwaɭu/ | ngida /ŋida/ | buni /ˈbuni/ |
| Matahari | iŋ /iŋ/ | warrka /waɾka/ | *sigūn /sigūn/ | — /—/ | purangu /puɻaŋu/ | warrku /waɾku/ | garri /ˈɡari/ |
| Bulan | niku /niku/ | kirdikir /kiɖikir/ | *bēga /bēga/ | — /—/ | yakarn /jakaɳ/ | waldarra /waldaɾa/ | gagara /ɡaˈɡara/ |
| Bintang | sam /sam/ | kuwa thungal /kuwa θuŋal/ | *xōsikta /xoːsikta/ | — /—/ | wirl /wiɭ/ | miburlda thungalda /mibuɭda t̪uŋalda/ | gijiny /ɡiɟiɲ/ |
| Malam | iŋao /iŋao/ | nata /nata/ | *dolbo /dolbo/ | — /—/ | pukanya /pukaɲa/ | ngimi /ŋimi/ | jagun /ɟaɡun/ |
| Hujan | taŋ /taŋ/ | — | *tigde /tiɡde/ | — | ngapa /ˈŋapa/ | — | gambal /ˈɡambal/ |
| Salju | yaq /jaq/ | — | *imana /imana/ | — | — | — | — |
| Angin | qaːi /qaːi/ | — | *xedün /xedyn/ | — | walypa /ˈwaʎpa/ | — | gulubu /ˈɡulubu/ |
| Tanah | dum /dum/ | — | *nā /naː/ | teras /teras/ | nguwa /ˈŋuwa/ | — | jaju /ˈɟaɟu/ |
| Batu | yeŋgu /jeŋɡu/ | — | *ǯolo /dʒolo/ | — | pamarr /ˈpamar/ | — | diban /ɟiban/ |
| Ibu | məi /məi/ | ngama /ŋama/ | *eńi /eńi/ | maatúf /maːtof/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngamathu /ŋamat̪u/ | yabu /ˈjabu/ |
| Ayah | yəi /jəi/ | kantha /kan̪t̪a/ | *ama /ama/ | patír /patiːr/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | kanthathu /kant̪at̪u/ | nguma /ˈŋuma/ |
| Saya | tsi /tsi/ | ngada /ŋada/ | *bi /bi/ | egom /eɡom/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngada /ŋada/ | ngaja /ŋaɟa/ |
| Kamu | nu /nu/ | nyingki /ɲiŋki/ | *si /si/ | tú /tuː/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyingka /ɲiŋka/ | nginda /ŋinda/ |
| Kita | tok /tok/ | ngakuli / nyali /ŋakuli / ɲali/ | *münti / *büe /mynti / bye/ | — /—/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | ngakulda / ngalda /ŋakulda / ŋalda/ | ngana /ŋana/ |
| Nama | gidzi /ɡidzi/ | nyunda /ɲunda/ | *gerbū /gerbū/ | númen /nuːmen/ | yini /jini/ | nida /nida/ | yidyi /jiɟi/ |
| Orang | niu /niu/ | — | *ńārī /ɲaːriː/ | — | piyirn /ˈpijiɳ/ | — | — |
| Kepala | ipi /ipi/ | — | *dili /dili/ | — | jurlu /ˈɟuɭu/ | — | — |
| Mata | inəŋ /inəŋ/ | kuwa /kuwa/ | *ńāsa /ńāsa/ | — /—/ | mil /mil/ | miburlda /mibuɭda/ | gayga /ˈɡajɡa/ |
| Telinga | iyu /iju/ | — | *sian /sian/ | — | pina /ˈpina/ | — | manga /ˈmaŋa/ |
| Hidung | inu /inu/ | — | — | — | punul /ˈpunul/ | — | guwu /ˈɡuwu/ |
| Mulut | ata /ata/ | — | *amŋa /amŋa/ | — | — | — | — |
| Gigi | uhu /uhu/ | kadma leman /kadma leman/ | *iːkte /iːkte/ | — /—/ | lirra /lira/ | damanda /damanda/ | dirra /dira/ |
| Lidah | iŋdzũ /iŋdzũ/ | jalda leman /dʒalda leman/ | *ilŋu /ilŋu/ | fangva /faŋɡwa/ | jalany /ɟalaɲ/ | jalngantha /ɟalŋant̪a/ | jalnggulay /ɟalŋɡulaj/ |
| Tangan | awi /awi/ | marlda /maɭda/ | *ŋāla /ŋāla/ | manim /manim/ | kurrapa /kurapa/ | — /—/ | mala /ˈmala/ |
| Kaki | yen /jen/ | jaa /dʒaː/ | *palgan /palgan/ | — | jina /ˈɟina/ | — | jina /ˈɟina/ |
| Hati | gobloq /ɡobloq/ | bulja /buldʒa/ | *mēwan /mēwan/ | — /—/ | turlpu /ˈtuɭpu/ | — /—/ | rulgu /ˈɻulɡu/ |
| Tulang | guhu /ɡuhu/ | kadma /kadma/ | *giramsa /ɡiramsa/ | — /—/ | kiji /kiɟi/ | julda /ɟulda/ | wurmbur /ˈwurmbur/ |
| Darah | ləpa /ləpa/ | kanda /kanda/ | *sekse /sekse/ | — /—/ | nungu /nuŋu/ | kandu /kandu/ | waguli /waɡuli/ |
| Cinta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Pohon | yi /ji/ | thungal /θuŋal/ | *mō /mō/ | — /—/ | mana /mana/ | — /—/ | yugu /ˈjuɡu/ |
| Anjing | agəi /aɡəi/ | ngawa /ŋawa/ | *ŋinda /ŋinda/ | — /—/ | kunyarr /kuˈɲar/ | — /—/ | guda /ˈɡuda/ |
| Kucing | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyawu /mijawu/ | — /—/ | — /—/ |
| Ikan | nəsa /nəsa/ | yaka /jaka/ | *ollo /ollo/ | — /—/ | kapi /kapi/ | yakuri /jakuɾi/ | jabu /ˈɟabu/ |
| Burung | qotu /qotu/ | — | *gasa /gasa/ | — | jiriki /ˈɟiɻiki/ | — | dundu /ˈdundu/ |
| Telur | gwa /ɡwa/ | — | *umukta /umukta/ | — | kampiny /kampiɲ/ | — | bambu /bambu/ |
| Kuda | pʰyaksəm /pʰjaksəm/ | — | *murin /murin/ | — | timana /ˈtimana/ | — | — |
| Rumah | uhi /uhi/ | ngambirr /ŋambir/ | *ʒūg /dʒuːɡ/ | trííbúm /triːbom/ | mayaru /majaɻu/ | — /—/ | mija /ˈmiɟa/ |
| Garam | huki /huki/ | — | — | — | — | — | — |
| Makan | am /am/ | jitha /dʒiθa/ | *ǰep- /ǰep/ | edum /edum/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | janggay /ˈɟaŋɡaj/ |
| Minum | qon /qon/ | kurdama /kuɖama/ | *umi- /umi/ | — /—/ | ngarnu /ŋaɳu/ | — /—/ | gunyjal /ˈɡuɲɟal/ |
| Tidur | iptɔː /iptɔː/ | — | *ām- /aːm/ | — | manyan /ˈmaɲan/ | — | bungil /ˈbuŋil/ |
| Satu | qasti /qasti/ | warnge /waɾŋe/ | *emun /emun/ | — /—/ | layi /laji/ | — /—/ | yunggul /ˈjuŋɡul/ |
| Dua | dukhu /dukʰu/ | kiyarrng /kijaɾŋ/ | *ǰör /ǰör/ | dús /duːs/ | kurriny /kuriɲ/ | kiyarrngka /kijaɾŋka/ | bulay /ˈbulaj/ |
| Tiga | dahat /dahat/ | mungkalan /muŋkalan/ | *ilan /ilan/ | trís /triːs/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | — /—/ | garbu /ɡaɻbu/ |
| Empat | pigu /piɡu/ | — | *dügin /dyɡin/ | pettiur /pettiur/ | — | — | — |
| Lima | pãgo /pãɡo/ | — | *tuńga /tuńga/ | — | — | — | — |
| Halo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Terima kasih | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Baik | wen /wen/ | kuba /kuba/ | *aya /aja/ | — /—/ | wulyu /wuʎu/ | — /—/ | jigil /ˈɟiɡil/ |
| Baru | dzəŋən /dzəŋən/ | — | *xirkekǖn /xirkekyːn/ | — | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | — | gunyu /ˈɡuɲu/ |
| Merah | khərgun /kʰərɡun/ | kandukan /kandukan/ | *pula /pula/ | — /—/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | kandukandu /kandukandu/ | gunggu /ɡuŋɡu/ |
| Putih | kasi /kasi/ | — | — | — | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | — | — |
| Hitam | soksogərəm /soksoɡərəm/ | — | *sakalīn /sakaliːn/ | — | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | — | — |
| Hijau | hərgun /hərɡun/ | — | — | — | — | — | — |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap