ဖျိၣ်ၤ
Bahasa Pwo Karen Barat
Sino-Tibet
Pwo Karen Barat (autonim ဖျိၣ်ၤ) adalah bahasa Karen dari rumpun Sino-Tibet, dituturkan oleh sekitar 1,4 juta orang di Delta Irrawaddy dan Wilayah Bago di Myanmar selatan, ditambah 200.000 orang di Thailand (Tak, Mae Hong Son, Kanchanaburi). Bahasa ini merupakan salah satu dari dua bahasa Karen utama di samping Sgaw Karen (ksw), dengan Pwo yang secara fonologis lebih konservatif — mempertahankan pembedaan vokal dan konsonan Proto-Karen yang telah dinetralkan oleh Sgaw. Masyarakat Karen memiliki sejarah politik modern yang kompleks, termasuk perlawanan Tentara Pembebasan Nasional Karen terhadap pemerintah pusat Burma sejak 1949, dengan populasi Pwo yang signifikan di kamp-kamp pengungsi di sepanjang perbatasan Thailand-Burma (terutama Kamp Pengungsi Mae La). Pembagian dialek utama Pwo meliputi Barat (Pwo wilayah delta, bentuk sastra baku), Timur (Negara Bagian Karen bagian timur), dan Phlong (Thailand utara). Pwo Karen adalah salah satu dari sedikit bahasa Karen yang memiliki tradisi sastra panjang, berasal dari kerja misionaris Baptis Amerika pada tahun 1830-an yang mengembangkan aksara Karen turunan Burma.
Tempat dituturkan
87 kata inti dalam bahasa Pwo Karen Barat
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa lain dalam klasifikasi yang sama: Sino-Tibet
| Arti | Bahasa Pwo Karen Barat | Karen Pwo | Bahasa Karen Sgaw | Bahasa Rakhine | Bahasa Tibet Klasik Liturgis | Bahasa Mru | Bahasa Mizo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ထံၫ /tʰi/ | ထီ့ /tʰî/ | ထံ /tʰi/ | ရေ /ɹì/ | ཆུ /tɕʰu/ | o /ɔ/ | tui /tui/ |
| Api | မ့ၪ /mɪ/ | မ့ၣ် /mɪ́/ | မ့ၣ် /me˥˨ˀ/ | မီး /mí/ | མེ /me/ | mai /mɑɪ/ | mei /mei/ |
| Matahari | မုၢ် /mə/ | မုန် /mu˧/ | မုၢ် /mɨ˧˩/ | နေ /nì/ | ཉི་མ /ɲimə/ | thum /tʰum/ | ni /ni/ |
| Bulan | လၩ /la/ | လာ /là/ | လါ /la˥/ | လ /la/ | ཟླ་བ /tawa/ | la /lə/ | thla /tʰla/ |
| Bintang | ၡၪ /ɕa/ | ယှး /ʃá/ | ဆၣ် /sʰâˀ/ | ကြယ် /krɛ̀/ | སྐར་མ /kaːma/ | kɯr /kɯr/ | arsi /arsi/ |
| Malam | နၤ /na/ | နၤ /na˧/ | မုၢ်နၤ /mu˧na˧/ | ည /ɲa̰/ | མཚན་མོ /tsʰɛ̃mo/ | yak /jak/ | zan /zan/ |
| Hujan | ဆၧဆၧၩ့ /sʰə sʰəɴ/ | — | တၢ်စူၤ /tasu/ | မိုး /mo/ | ཆར་པ /tɕʰaːpa/ | — | ruah /ruaʔ/ |
| Salju | မူၭခိၪဖီၫ /mouʔ kʰo pʰau/ | — | မူခိၣ်ဖီ /mukʰopʰɔ/ | နှင်း /n̥ɪɴ/ | ཁ་བ /kʰawa/ | — | vur /vur/ |
| Angin | လံၩ /li/ | — | ကလံၤ /kəli̤˧/ | လေ /lì/ | རླུང /luŋ/ | — | thli /tʰli/ |
| Tanah | ဂၪ့ခိၪ /ɣaɴ kʰo/ | ၯင်းခေါဟ် /ɣáɴkʰʊ́/ | ဟီၣ်ခိၣ် /hɔkʰo/ | မြေ /mrì/ | ས /sa/ | — | lei /ˈlei̯/ |
| Batu | လိး /loɴ/ | လုံႋ /lōʊɴ/ | လၢၢ် /lɛ/ | ကျောက် /tɕaʊʔ/ | རྡོ /to/ | — | lung /luŋ/ |
| Gunung | ခိၪလီၩ့ /kʰo lauɴ/ | — | ကစၢၢ် /ka̰sɛ̀/ | တောင် /tàuɴ/ | རི /ʐi/ | — | tlâng /tlaŋ/ |
| Laut | မၫဆမံၭ /ma sʰə meiʔ/ | — | ပီၣ်လဲၣ် /pɔ̀lɛ̀/ | ပင်လယ် /pɔ̀ɴlè/ | རྒྱ་མཚོ /ɟa tsʰo/ | — | tuipui /tuipui/ |
| Ibu | မိ /mʊ/ | မိ /mʊ̄/ | မိၢ် /mo/ | အမေ /ʔəmì/ | ཨ་མ /ama/ | au /əʔu/ | nu /nu/ |
| Ayah | ဖါ /pʰa/ | ဖါႋ /pʰā/ | ပၢ် /pa/ | အဖေ /ʔəpʰì/ | ཡབ /jap/ | pa /pə/ | pa /pa/ |
| Anak perempuan | ဖိၪမုၪ /pʰo mɯ/ | — | ဖိမုၣ် /pʰo˥mṵ/ | သမီး /θəméɪɴ/ | བུ་མོ /pʰumo/ | — | fanu /fanu/ |
| Saya | ယ /jə/ | ယ်ု /jə̀/ | ယၤ /jā/ | ငါ /ŋà/ | ང /ŋa/ | nga /ŋa/ | kei /kei/ |
| Kamu | န /nə/ | န်ု /nə̀/ | နၤ /na̤˨˩/ | နင် /nɔ̀ɴ/ | ཁྱོད /tɕʰø/ | nang /naŋ/ | nang /naŋ/ |
| Kita | ပ /pə/ | ပ်ု /hə̀/ | ပှၤ /pɣa˨˩/ | ငါရို့ /ŋàɹo̰/ | ངེད /ŋed/ | — /—/ | keini /keini/ |
| Nama | — /—/ | မိင် /mèiɴ/ | မံၤ /mĩ˧/ | နာမည် /nàmè/ | མིང /miŋ/ | ming /miŋ/ | hming /hmiŋ/ |
| Orang | ၦၡၩ /pə ɕa/ | — | ပှၤ /pɣa̤˨˩/ | လူ /lù/ | མི /mi/ | — | mi /mi/ |
| Kepala | ခိၪ /kʰo/ | ခေါဟ် /kʰʊ́/ | ခိၣ် /kʰo/ | ဦးခေါင်း /ʔú ɡáuɴ/ | མགོ /ko/ | — | lu /lu/ |
| Mata | မဲာ် /mɛ/ | မဲာ် /mé/ | မဲာ်ချံ /mɛ tʃʰa/ | မျက်စိ /mjɔʔsḭ/ | མིག /mi/ | mik /mɪk/ | mit /mit/ |
| Hidung | နၫ /na/ | — | နါဒ့ /nade/ | နှာခေါင်း /n̥à kʰáuɰ̃/ | སྣ /na/ | — | hnar /hnar/ |
| Mulut | နိၭ /noʔ/ | — | ထးခိၣ် /tʰakʰo/ | ပါးစပ် /bəzaʔ/ | ཁ /kʰa/ | nor /nɔr/ | kâ /ka/ |
| Gigi | ၥွၫ /θwa/ | မဲ /mɛ́/ | မဲ /mɛ́/ | သွား /θɔ́/ | སོ /so/ | ha /ha/ | ha /ha/ |
| Lidah | ဖျေ /pʰle/ | ဖျေ /pʰlɪ̀/ | ပျ့ၤ /ple̤˧˧/ | လျှာ /ʃà/ | ལྕེ /tɕe/ | dai /dai/ | lei /lei/ |
| Tangan | စူၪ /su/ | စူး /tɕɯ́/ | စု /su/ | လက် /lɔʔ/ | ལག་པ /lakpa/ | bong /boŋ/ | kut /kut/ |
| Kaki | ခၪ့ /kʰàɴ/ | ခင်း /kʰáɴ/ | ခီၣ် /kʰɔ́ˀ/ | ခြေ /kʰrì/ | རྐང་པ /kaŋpa/ | klong /kləŋ/ | ke /ke/ |
| Hati | သး /θa/ | သး /θà/ | သး /θa˧ˀ/ | နှလုံး /n̥əlʊ́ɴ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | tsak /tsʰɑk/ | thinlung /tʰinluŋ/ |
| Tulang | ဎွံၪ /xwi/ | ဂွီ /ɣwiʔ/ | တၢ်ဃံ /tâxi/ | အရိုး /əɹó/ | རུས་པ /ruspa/ | hut /hut/ | ruh /ruh/ |
| Darah | ၥွံၪ /θwi/ | သုဲး /θwí/ | သွံၣ် /θwi˥/ | သွေး /θwí/ | ཁྲག /ʈʂʰa/ | wi /wi/ | thisen /tʰiseːn/ |
| Pup | အ့ၪ /ʔɪ/ | အှ်ေ /ʔɪ́/ | အ့ၣ် /ʔe/ | ချေး /kʰjí/ | རྐྱག་པ /tɕakpa/ | — | êk /ek/ |
| Cinta | အဲၪ /ʔai/ | အဲင် /ʔɛ́/ | အဲၣ် /ʔɛ/ | အချစ် /ʔəkʰjaɪʔ/ | བྱམས་པ /tɕʰampa/ | akiet /əkiɛt/ | hmangaih /hmaŋai/ |
| Pohon | ၥံၪ့ /θən/ | သိင်း /θéiɴ/ | သ့ၣ် /θêˀ/ | သစ်ပင် /θaɪʔpɔ̀ɴ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | tshing /tsʰɪŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ |
| Anjing | ထွံၪ /tʰwi/ | ထုဲး /tʰwí/ | ထွံၣ် /tʰwi˥˨ˀ/ | ခွေး /kʰwí/ | ཁྱི /cʰi/ | takui /təkuɪ/ | ui /ui/ |
| Kucing | မံၭ့ယီၩ /meɪɴ jaʊʔ/ | — /—/ | သိမံၣ် /θomi/ | ကြောင် /kràuɴ/ | ཞི་མི /ʑimi/ | tamin /təmɪn/ | zawhte /zɔʔte/ |
| Ikan | ယါ /ja/ | ယး /já/ | ညၣ် /ɲaʔ/ | ငါး /ŋá/ | ཉ /ɲa/ | nga /ŋa/ | sangha /saŋha/ |
| Burung | ထိၪ /tʰʊ/ | ထောဟ် /tʰʊ́/ | ထိၣ် /tʰo/ | ငှက် /ŋ̊ɔʔ/ | བྱ /tɕʰa/ | — | sava /sava/ |
| Telur | ဒံၪ /ɗi/ | ဍီး /dí/ | ဒံၣ် /di/ | ဥ /ʔṵ/ | སྒོ་ང /ɡoŋa/ | — | artui /artui/ |
| Kuda | ကၥ့ၪ /kə θɪ/ | က်ုသှ်ေ /kəθɪ́/ | ကသ့ၣ် /kaθe/ | မြင်း /mrɔ́ɴ/ | རྟ /ta/ | — | sakawr /sakɔr/ |
| Rumah | ဂံၪ့ /ɣeiɴ/ | — /—/ | ဟံၣ် /hi/ | အိမ် /ʔɪ̀ɴ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | khim /kʲɪm/ | in /in/ |
| Susu | နူထံၫ /nu tʰi/ | — | တၢ်နုၢ်ထံ /tanutʰi/ | နို့ /noˀ/ | འོ་མ /oma/ | — | hnute tui /hnute tui/ |
| Madu | န့ၫစၩ့ /nɪ saɴ/ | — | ကနဲစီ /kanɛsɔ/ | ပျားရည် /pjá ɹì/ | སྦྲང་རྩི /ʈʂəŋ tsi/ | — | khuaizu /kʰuaizu/ |
| Garam | ထံၫလၪ /tʰi la/ | — | အံသၣ် /ʔiθa/ | ဆား /sʰá/ | ཚྭ /tsʰa/ | — | chi /tʃi/ |
| Anggur | စဘံၭထံၫ /sə ɓeiʔ tʰi/ | — | — | စပျစ်ရည် /səbjaɪʔ ɹè/ | རྒུན་ཆང /kỹ tɕaŋ/ | — | uain /uain/ |
| Beras | ဂူၫဆၪ /ɣɯ sʰa/ | — | ဟု /hu/ | ဆန် /sʰàɴ/ | འབྲས /ʈʂɛː/ | — | buh /buh/ |
| Besi | ထၭ /tʰaʔ/ | ထာ /tʰà/ | ထး /tʰa/ | သံ /θàɰ̃/ | ལྕགས /tɕa/ | — | thîr /tʰiːr/ |
| Roda | လဲၪ့ပၪ /laiɴ pa/ | — | လ့ၣ်ဖံဘၣ် /lepʰiba/ | ဘီး /béiɴ/ | འཁོར་ལོ /kʰo lo/ | — | tawlailîr ke /tɔlailiːr ke/ |
| Sutra | ထိ /tʰʊ/ | ထောဝ်ႋ /tʰʊ̄/ | သတိၢ် /θato/ | ပိုး /pó/ | དར /tʰaː/ | — | maimaw /maimɔ/ |
| Buku | လံၬ /leiʔ/ | လိက် /lái/ | လံာ် /li/ | စာအုပ် /sàʔouʔ/ | དཔེ་ཆ /pe tɕʰa/ | — | lehkhabu /leʔkʰabu/ |
| Makan | အီၣ် /ʔoŋ/ | အင်း /ʔáɴ/ | အီၣ် /ʔɔ˨˩ˀ/ | စား /sá/ | བཟའ /sa/ | tsa /tsɑ/ | ei /ei/ |
| Minum | အီ /ʔi/ | အူ /ʔɔ̀/ | အီ /ʔɔ˧˧/ | သောက် /θaˀ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | kham /kʰɑm/ | in /in/ |
| Tidur | မံၫ /mi/ | မီ့ /mî/ | မံ /mi/ | အိပ် /eiʔ/ | ཉལ /ɲɛː/ | — | mut /mut/ |
| Satu | တ /tə/ | လိုင့် /lə̂ɴ/ | တ /tə̄/ | တစ် /taɪʔ/ | གཅིག /tɕi/ | lok /lɔk/ | pakhat /pakʰat/ |
| Dua | နံၫ /ni/ | ဏီ့ /nî/ | ခံ /kʰiː˧/ | နှစ် /n̥aɪʔ/ | གཉིས /ɲiː/ | pəni /pəni/ | pahnih /pahniʔ/ |
| Tiga | ၥၧၫ့ /θə/ | သိုင့် /θə̂ɴ/ | သၢ /θə˧˧/ | သုံး /θʊ́ɴ/ | གསུམ /sum/ | sum /sum/ | pathum /patʰum/ |
| Empat | လံ /li/ | လီႋ /lī/ | လွံၢ် /lwi/ | လေး /lí/ | བཞི /ɕi/ | — | pali /pali/ |
| Lima | ယဲ /jai/ | ယာဲ /jɛ̄/ | ယဲၢ် /jɛ̤˥˨/ | ငါး /ŋá/ | ལྔ /ŋa/ | — | panga /paŋa/ |
| Seratus | လယၩ /lə ja/ | က်ုယာ /kəjà/ | တကယၤ /takaja/ | ရာ /ɹà/ | བརྒྱ /ca/ | — | za /za/ |
| Halo | ဂ့ၤထီၣ် /ɣɛ tʰi/ | — /—/ | ဘၣ်တၢ်ဆၢ /ba ta sa/ | မင်္ဂလာပါ /mìɴɡəlà pà/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /ʈʂəɕi tele/ | namaskaro /nɑməskɑro/ | chibai /tʃibai/ |
| Terima kasih | စံၭခိးစံၭတၩ /sə kʰouʔ sə ta/ | — /—/ | တၢ်ဘျုး /ta̤˥˨ blɨ˨˩ˀ/ | ကျေးဇူးတင်ပါတယ် /tɕézú tìɴ pà dɛ̀/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕe tɕʰe/ | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ |
| Baik | ဂ့ၩ /ɣɛ/ | ၯေဝ် /ɣɪ̀/ | ဂ့ၤ /ɣɛ/ | ကောင်း /káuɴ/ | ཡག་པོ /jakpo/ | — /—/ | ṭha /tɾʰa/ |
| Baru | ၥၫ့ /θaɴ/ | သင့် /θâɴ/ | သီ /θɔ/ | အသစ် /ʔəθaɪʔ/ | གསར་པ /saːpa/ | — | thar /tʰar/ |
| Merah | ဂီၩ /ɣi/ | ဂီ /ɣɔ̀/ | ဂီၤ /ɣɔ/ | နီ /nèɪɴ/ | དམར་པོ /maː po/ | ni /ni/ | sen /sen/ |
| Putih | ဝါ /wa/ | အွာ /ʔwà/ | ဝါ /wa/ | ဖြူ /pʰju/ | དཀར་པོ /kaː po/ | — /—/ | vâr /var/ |
| Hitam | ၥၧၫ့ /θə/ | သိုင့် /θə̂ɴ/ | သူ /θu/ | မည်း /mé/ | ནག་པོ /nako/ | — | dum /dum/ |
Buka peta interaktif: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.
Dibuat oleh Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Beranda LangMap