Беларуская
Kibelarusi
Kislaviki
Kibelarusi (беларуская мова) ni lugha ya Kislavoni cha Mashariki yenye uhusiano wa karibu na Kiukraini na Kirusi, na ni lugha ya taifa ya Belarus pamoja na Kirusi. Kwa kawaida huandikwa kwa Kisiriliki, ikiwemo herufi maalumu ў, na tahajia mara nyingi huonyesha mabadiliko ya kawaida ya sauti kama akannye. Lugha ya kisasa ya fasihi ilijengeka karibu na mwanzo wa karne ya ishirini, na sarufi ya Branislaŭ Taraškievič ya mwaka 1918 ilikuwa na ushawishi mkubwa. Kiwango rasmi cha leo kinatokana na mageuzi ya tahajia ya Kisovieti ya 1933 na marekebisho ya baadaye, huku kiwango cha kale cha Taraškievica kikiendelea katika baadhi ya uchapishaji, shughuli za utamaduni na diaspora; tofauti si za tahajia pekee. Kibelarusi, Kirusi na usemi mchanganyiko huishi pamoja, lakini Kirusi hutawala nyanja nyingi za mijini na umma, huku Kibelarusi kikibaki muhimu kwa fasihi, utamaduni, elimu na utambulisho wa taifa.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kibelarusi
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kislaviki
| Maana | Kibelarusi | Kirusi | Kirusyn | Kiukraini | Kipolandi | Kislav cha Mashariki cha Kale | Kislovakia |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | вада /vaˈda/ | вода /vɐˈda/ | вода /ˈvoda/ | вода /vɔˈdɑ/ | woda /ˈvɔda/ | вода /voda/ | voda /ˈvoda/ |
| Moto | агонь /aˈɣonʲ/ | огонь /ɐˈɡonʲ/ | огень /ˈohenʲ/ | вогонь /voˈɦonʲ/ | ogień /ˈɔɡɛɲ/ | огнь /oɡnĭ/ | oheň /ˈoɦeɲ/ |
| Jua | сонца /ˈsontsa/ | солнце /ˈsontsə/ | сонце /ˈsontse/ | сонце /sɔntsɛ/ | słońce /ˈswɔɲtsɛ/ | сълньце /sŭlnĭtse/ | slnko /ˈsl̩nko/ |
| Mwezi | месяц /ˈmʲesʲats/ | луна /ɫʊˈna/ | місяць /ˈmʲisʲatsʲ/ | місяць /ˈmʲisʲɑtsʲ/ | księżyc /ˈkɕɛ̃ʐɨts/ | мѣсѧць /mʲesʲatsʲĭ/ | mesiac /ˈmɛsɪats/ |
| Nyota | зорка /ˈzorka/ | звезда /zvʲɪzˈda/ | звізда /ˈzvʲizda/ | зірка /ˈzʲirka/ | gwiazda /ˈɡvjazda/ | звѣзда /zvʲezda/ | hviezda /ˈɦvjezda/ |
| Usiku | ноч /notʃ/ | ночь /notɕ/ | ніч /nitʃ/ | ніч /nitʃ/ | noc /nɔts/ | ночь /notʃʲ/ | noc /nots/ |
| Mvua | дождж /doʂtʂ/ | дождь /dɐʂtʲ/ | дощ /doʃtʃ/ | дощ /dɔʃtʃ/ | deszcz /dɛʂtʂ/ | дъждь /dŭʒdʲ/ | dážď /daːʒc/ |
| Theluji | снег /sʲnʲex/ | снег /snʲek/ | сніг /snʲiɡ/ | сніг /snʲiɦ/ | śnieg /ɕɲɛk/ | снѣгъ /snʲeɡŭ/ | sneh /sɲɛx/ |
| Upepo | вецер /ˈvʲetsʲɛr/ | ветер /ˈvʲetʲɪr/ | вітер /ˈvitɛr/ | вітер /ˈʋitɛr/ | wiatr /vjatr/ | вѣтръ /vʲetrŭ/ | vietor /ˈvjetor/ |
| Udongo | зямля /zʲamˈlʲa/ | земля /zʲɪmˈlʲa/ | земля /ˈzemlʲa/ | земля /zɛmˈlʲa/ | ziemia /ˈʑɛmʲa/ | земля /ˈzemlʲa/ | zem /zɛm/ |
| Jiwe | камень /ˈkamʲenʲ/ | камень /ˈkamʲɪnʲ/ | камінь /ˈkaminʲ/ | камінь /ˈkaminʲ/ | kamień /ˈkamjɛɲ/ | камы /kamɨ/ | kameň /ˈkamɛɲ/ |
| Mlima | гара /ɡaˈra/ | гора /ɡɐˈra/ | гора /ˈhora/ | гора /ɦoˈra/ | góra /ˈɡura/ | гора /ɡɔˈra/ | hora /ˈɦɔra/ |
| Bahari | мора /ˈmɔra/ | море /ˈmorʲɪ/ | море /ˈmore/ | море /ˈmɔre/ | morze /ˈmɔʐɛ/ | море /morʲe/ | more /ˈmɔre/ |
| Mama | маці /ˈmatsʲi/ | мать /matʲ/ | мати /ˈmati/ | мати /mɑtɪ/ | matka /ˈmatka/ | мати /mati/ | matka /ˈmatka/ |
| Baba | бацька /ˈbatsʲka/ | отец /ɐˈtʲets/ | отець /oˈtɛtsʲ/ | батько /bɑtʲkɔ/ | ojciec /ˈɔjtɕɛts/ | отьць /otĭtsĭ/ | otec /ˈotɛts/ |
| Binti | дачка /ˈdatʃka/ | дочь /dotɕ/ | донька /ˈdonʲka/ | дочка /dotʃˈka/ | córka /ˈtsurka/ | дочи /dotʃi/ | dcéra /ˈtseːra/ |
| Mimi | я /ja/ | я /ja/ | я /ja/ | я /ja/ | ja /ja/ | азъ /azŭ/ | ja /ja/ |
| Wewe | ты /tɨ/ | ты /tɨ/ | ты /tɨ/ | ти /tɪ/ | ty /tɨ/ | ты /tɨ/ | ty /ti/ |
| Sisi | мы /mɨ/ | мы /mɨ/ | мы /mɨ/ | ми /mɪ/ | my /mɨ/ | мꙑ /mɨ/ | my /mi/ |
| Jina | імя /iˈmʲa/ | имя /ˈimʲə/ | мено /ˈmɛno/ | ім'я /iˈmja/ | imię /ˈimʲɛ/ | имѧ /jimʲa/ | meno /ˈmeno/ |
| Mtu | чалавек /tʂalaˈvʲɛk/ | человек /tɕɪlɐˈvʲek/ | чоловік /tʃoˈlovik/ | людина /lʲuˈdɪnɐ/ | człowiek /ˈtʂwɔvjɛk/ | человѣкъ /tʃelovʲekŭ/ | človek /ˈtʃlovek/ |
| Kichwa | галава /ɣalaˈva/ | голова /ɡəɫɐˈva/ | голова /hoˈlova/ | голова /ɦoloˈva/ | głowa /ˈɡwɔva/ | голова /ɡolova/ | hlava /ˈɦlava/ |
| Jicho | вока /ˈvoka/ | глаз /ɡɫas/ | око /ˈoko/ | око /ɔkɔ/ | oko /ˈɔkɔ/ | око /oko/ | oko /ˈoko/ |
| Sikio | вуха /ˈvuxa/ | ухо /ˈuxə/ | ухо /ˈuxo/ | вухо /ˈvuxo/ | ucho /ˈuxɔ/ | ухо /ˈuxo/ | ucho /ˈuxo/ |
| Pua | нос /nos/ | нос /nos/ | ніс /nʲis/ | ніс /nʲis/ | nos /nɔs/ | носъ /nosŭ/ | nos /nos/ |
| Mdomo | рот /rot/ | рот /rot/ | рот /rot/ | рот /rɔt/ | usta /ˈusta/ | уста /uˈsta/ | ústa /ˈuːsta/ |
| Jino | зуб /zub/ | зуб /zup/ | зуб /zub/ | зуб /zub/ | ząb /zɔmp/ | зубъ /zubŭ/ | zub /zup/ |
| Ulimi | язык /jaˈzɨk/ | язык /jɪˈzɨk/ | язык /ˈjazɨk/ | язик /jɐˈzɪk/ | język /ˈjɛ̃zɨk/ | ꙗзыкъ /jazɨkŭ/ | jazyk /ˈjazik/ |
| Mkono | рука /ruˈka/ | рука /rʊˈka/ | рука /ˈruka/ | рука /rukɑ/ | ręka /ˈrɛŋka/ | рука /ruka/ | ruka /ˈruka/ |
| Mguu | нага /naˈɣa/ | нога /nɐˈɡa/ | нога /ˈnoha/ | нога /nɔˈɦa/ | stopa /ˈstɔpa/ | нога /noɡa/ | noha /nɔɦa/ |
| Moyo | сэрца /sɛrtsa/ | сердце /ˈsʲertsə/ | сердце /ˈserdze/ | серце /sɛrtsɛ/ | serce /ˈsɛrtsɛ/ | сьрдьце /sĭrdĭtse/ | srdce /ˈsr̩tsɛ/ |
| Mfupa | косць /kosʲtsʲ/ | кость /kosʲtʲ/ | кість /kistʲ/ | кістка /ˈkistkɐ/ | kość /kɔɕtɕ/ | кость /kostĭ/ | kosť /kɔsc/ |
| Damu | кроў /krou̯/ | кровь /krofʲ/ | кров /krou̯/ | кров /krɔw/ | krew /krɛf/ | кръвь /krŭvĭ/ | krv /kr̩v/ |
| Kinyesi | кака /ˈkaka/ | кака /ˈkakə/ | — | кака /ˈkaka/ | kupa /ˈkupa/ | говьно /ɡovĭno/ | kaka /ˈkaka/ |
| Upendo | каханне /kaˈxanʲːe/ | любовь /lʲʊˈbofʲ/ | любов /lʲuˈbov/ | любов /lʲubɔw/ | miłość /ˈmiwɔɕtɕ/ | любити /ljubiti/ | láska /ˈlaːska/ |
| Mti | дрэва /ˈdrɛva/ | дерево /ˈdʲerʲɪvə/ | древо /ˈdrevo/ | дерево /dɛrɛwɔ/ | drzewo /ˈdʐɛvɔ/ | дерево /derevo/ | strom /strom/ |
| Mbwa | сабака /saˈbaka/ | собака /sɐˈbakə/ | пес /pes/ | собака /sɔˈbɑkɑ/ | pies /pjɛs/ | пьсъ /pĭsŭ/ | pes /pɛs/ |
| Paka | кот /kot/ | кошка /ˈkoʂkə/ | мачка /ˈmatʃka/ | кішка /ˈkʲiʃkɐ/ | kot /kɔt/ | котъ /kotŭ/ | mačka /ˈmatʃka/ |
| Samaki | рыба /ˈrɨba/ | рыба /ˈrɨbə/ | риба /ˈrɪba/ | риба /ˈrɪbɐ/ | ryba /ˈrɨba/ | рыба /rɨba/ | ryba /ˈrɪba/ |
| Ndege | птушка /ˈptuʂka/ | птица /ˈptʲitsə/ | птах /ptax/ | птах /ptɑx/ | ptak /ptak/ | пътица /pŭtʲitsʲa/ | vták /ftaːk/ |
| Kipepeo | матыль /maˈtɨlʲ/ | бабочка /ˈbabətɕkə/ | мотыль /ˈmotɨlʲ/ | метелик /meˈtelɪk/ | motyl /ˈmɔtɨl/ | — | motýľ /ˈmotiːʎ/ |
| Yai | яйка /ˈjajka/ | яйцо /jɪjˈtso/ | яйце /ˈjajtse/ | яйце /jɐjˈtsɛ/ | jajko /ˈjajkɔ/ | ꙗице /jajitsʲɛ/ | vajce /ˈʋajtsɛ/ |
| Dubu | мядзведзь /mʲadzʲˈvʲedzʲ/ | медведь /mʲɪdˈvʲetʲ/ | медвідь /ˈmedvidʲ/ | ведмідь /wɛdˈmidʲ/ | niedźwiedź /ˈɲɛdʑvʲɛtɕ/ | медвѣдь /medvʲedʲ/ | medveď /ˈmɛdvɛc/ |
| Farasi | конь /konʲ/ | лошадь /ˈloʂətʲ/ | кінь /kinʲ/ | кінь /kinʲ/ | koń /kɔɲ/ | конь /konʲ/ | kôň /kwoːɲ/ |
| Nyumba | дом /dom/ | дом /dom/ | хыжа /ˈxɨʒa/ | дім /dim/ | dom /dɔm/ | домъ /domŭ/ | dom /dom/ |
| Maziwa | малако /malaˈko/ | молоко /məlɐˈko/ | молоко /moloˈko/ | молоко /moloˈko/ | mleko /ˈmlɛkɔ/ | молоко /moloko/ | mlieko /ˈmlieko/ |
| Asali | мёд /mʲot/ | мёд /mʲɵt/ | мед /med/ | мед /mɛd/ | miód /mjut/ | медъ /medŭ/ | med /mɛt/ |
| Chumvi | соль /solʲ/ | соль /solʲ/ | сіль /silʲ/ | сіль /silʲ/ | sól /sul/ | соль /solĭ/ | soľ /soʎ/ |
| Mvinyo | віно /vʲiˈno/ | вино /vʲɪˈno/ | вино /viˈno/ | вино /ʋɪˈnɔ/ | wino /ˈvinɔ/ | вино /vino/ | víno /ˈviːno/ |
| Mchele | рыс /rɨs/ | рис /rʲis/ | рис /rɪs/ | рис /rɪs/ | ryż /rɨʂ/ | — | ryža /ˈriʒa/ |
| Chokoleti | шакалад /ʂakaˈlat/ | шоколад /ʂəkɐˈlat/ | чоколада /tʃokoˈlada/ | шоколад /ʃokoˈlad/ | czekolada /tʂɛkɔˈlada/ | — | čokoláda /ˈtʃokolaːda/ |
| Chuma | жалеза /ʒaˈlʲeza/ | железо /ʒɨˈlʲezə/ | желїзо /ʒeˈlʲizo/ | залізо /zɐˈlʲizo/ | żelazo /ʒɛˈlazɔ/ | желѣзо /ʒelɛzo/ | železo /ˈʒɛlɛzo/ |
| Gurudumu | кола /ˈkola/ | колесо /kəlʲɪˈso/ | колесо /ˈkolɛso/ | колесо /ˈkolɛso/ | koło /ˈkɔwɔ/ | коло /kolo/ | koleso /ˈkoleso/ |
| Hariri | шоўк /ʂou̯k/ | шёлк /ʂolk/ | шовк /ʃou̯k/ | шовк /ʃɔu̯k/ | jedwab /ˈjɛdvap/ | шелкъ /ʃelkŭ/ | hodváb /ˈɦɔdʋaːb/ |
| Kitabu | кніга /ˈknʲiɣa/ | книга /ˈknʲiɡə/ | книга /ˈknɪha/ | книга /ˈknɪɦa/ | książka /ˈkɕɔ̃ʂka/ | кънига /kŭnʲiɡa/ | kniha /ˈkɲiɦa/ |
| Kula | есці /ˈjesʲtsʲi/ | есть /jesʲtʲ/ | їсти /ˈjisti/ | їсти /jistɪ/ | jeść /jɛɕtɕ/ | ѣсти /jestʲi/ | jesť /jɛsc/ |
| Kunywa | піць /pʲitsʲ/ | пить /pʲitʲ/ | пити /ˈpiti/ | пити /pɪtɪ/ | pić /pitɕ/ | пити /piti/ | piť /pɪc/ |
| Kulala | спаць /spatsʲ/ | спать /spatʲ/ | спати /ˈspati/ | спати /ˈspɑtɪ/ | spać /spatɕ/ | съпати /sŭpati/ | spať /spac/ |
| Moja | адзін /aˈdzʲin/ | один /ɐˈdʲin/ | єден /ˈjeden/ | один /ɔdɪn/ | jeden /ˈjɛdɛn/ | одинъ /odinŭ/ | jeden /ˈjɛdɛn/ |
| Mbili | два /dva/ | два /dva/ | два /dva/ | два /dʋa/ | dwa /dva/ | дъва /dŭva/ | dva /dva/ |
| Tatu | тры /trɨ/ | три /trʲi/ | три /trɪ/ | три /trɪ/ | trzy /tʂɨ/ | три /tri/ | tri /trɪ/ |
| Nne | чатыры /tʃaˈtɨrɨ/ | четыре /tɕɪˈtɨrʲɪ/ | штири /ˈʃtɪri/ | чотири /tʃoˈtɪrɪ/ | cztery /ˈtʂtɛrɨ/ | четыре /tʃetɨre/ | štyri /ˈʃtiri/ |
| Tano | пяць /pʲatsʲ/ | пять /pʲatʲ/ | пять /pjatʲ/ | п'ять /pjatʲ/ | pięć /pʲɛɲtɕ/ | пѧть /pʲatʲĭ/ | päť /pɛc/ |
| Mia | сто /sto/ | сто /sto/ | сто /sto/ | сто /sto/ | sto /stɔ/ | съто /sŭto/ | sto /sto/ |
| Habari | прывітанне /prɨvʲiˈtanʲːe/ | привет /prʲɪˈvʲet/ | Здраво /ˈzdravo/ | привіт /prɪwit/ | cześć /tʂɛɕtɕ/ | здравъ /zdravŭ/ | ahoj /ˈaɦoj/ |
| Asante | дзякуй /ˈdzʲakuj/ | спасибо /spɐˈsʲibə/ | дякую /ˈdʲakuju/ | дякую /dʲɑkuju/ | dziękuję /dʑɛŋˈkujɛ/ | — /—/ | ďakujem /ˈɟakujɛm/ |
| Nzuri | добры /ˈdobrɨ/ | хороший /xɐˈroʂɨj/ | добрый /ˈdobrɨj/ | добрий /ˈdɔbrɪj/ | dobry /ˈdɔbrɨ/ | добръ /dobrŭ/ | dobrý /ˈdobriː/ |
| Mpya | новы /ˈnovɨ/ | новый /ˈnovɨj/ | новый /ˈnovɨj/ | новий /noˈvɪj/ | nowy /ˈnɔvɨ/ | новъ /novŭ/ | nový /ˈnoviː/ |
| Nyekundu | чырвоны /tʂɨrˈvonɨ/ | красный /ˈkrasnɨj/ | червеный /tʃerˈvenɨj/ | червоний /tʃerˈvɔnɪj/ | czerwony /tʂɛrˈvɔnɨ/ | чьрвленыи /tʃɪrvlenɨj/ | červený /ˈtʃɛrvɛniː/ |
| Nyeupe | белы /ˈbʲelɨ/ | белый /ˈbʲeɫɨj/ | білый /ˈbilɨj/ | білий /ˈbʲilɪj/ | biały /ˈbʲawɨ/ | бѣлъ /bʲelŭ/ | biely /ˈbjeli/ |
| Nyeusi | чорны /ˈtʂornɨ/ | чёрный /ˈtɕɵrnɨj/ | чорный /ˈtʃornɨj/ | чорний /ˈtʃɔrnɪj/ | czarny /ˈtʂarnɨ/ | чьрнъ /tʃɪrnŭ/ | čierny /ˈtʃjerni/ |
| Kijani | зялёны /zʲaˈlʲɔnɨ/ | зелёный /zʲɪˈlʲonɨj/ | зеленый /zeˈlenɨj/ | зелений /zeˈlɛnɪj/ | zielony /ʑɛˈlɔnɨ/ | зеленъ /zelenŭ/ | zelený /ˈzɛleniː/ |
| Buluu | сіні /ˈsʲinʲi/ | синий /ˈsʲinʲɪj/ | синїй /ˈsɪnʲij/ | синій /ˈsɪnʲij/ | niebieski /ɲɛˈbʲɛskʲi/ | — | modrý /ˈmɔdriː/ |
| Kekeo | зязюля /zʲaˈzʲulʲa/ | кукушка /kʊˈkuʂkə/ | зозуля /zoˈzulʲa/ | зозуля /zoˈzulʲɐ/ | kukułka /kuˈkuwka/ | зегзица /zʲɛɡˈzitsa/ | kukučka /ˈkukutʃka/ |
| Woof | гаў-гаў /ɣau ɣau/ | гав-гав /ɡaf ɡaf/ | — | гав-гав /ɦɑu ɦɑu/ | hau hau /xau xau/ | — | haf haf /ɦaf ɦaf/ |
| Kokoriko | кукарэку /kukaˈrɛku/ | кукареку /kʊkərʲɪˈku/ | — | кукуріку /kukuriˈku/ | kukuryku /kukuˈrɨku/ | — | kikirikí /ˈkikirikiː/ |
| Kompyuta | камп'ютар /kamˈpjutar/ | компьютер /kɐm⁽ʲ⁾ˈp⁽ʲ⁾jutɨr/ | компютер /komˈpjuter/ | комп’ютер /kɔmˈpjuter/ | komputer /kɔmˈputɛr/ | — | počítač /ˈpotʃiːtatʃ/ |
| Wi-Fi | Wi-Fi /vajˈfaj/ | Wi-Fi /vɐjˈfaj/ | — | Wi-Fi /ʋɐjˈfɑj/ | Wi-Fi /ˈvifi/ | — | wi-fi |
| Sushi | сушы /ˈsuʂɨ/ | суши /ˈsuʂɨ/ | — | суші /ˈsuʃʲi/ | sushi /ˈsuɕi/ | — | suši /ˈsuʃi/ |
| Chai | чай /tʂaj/ | чай /tɕæj/ | чай /tʃaj/ | чай /tʃɑj/ | herbata /xɛrˈbata/ | — | čaj /tʃaj/ |
| Kahawa | кава /ˈkava/ | кофе /ˈkofʲɪ/ | кава /ˈkava/ | кава /ˈkavɐ/ | kawa /ˈkava/ | — | káva /ˈkaːva/ |
| Sukari | цукар /ˈtsukar/ | сахар /ˈsaxər/ | цукор /ˈtsukor/ | цукор /ˈtsukor/ | cukier /ˈtsukʲɛr/ | — | cukor /ˈtsukor/ |
| Chungwa | апельсін /apʲelʲˈsʲin/ | апельсин /ɐpʲɪlʲˈsʲin/ | помаранч /pomaˈrantʃ/ | апельсин /ɐpelʲˈsɪn/ | pomarańcza /pɔmaˈraɲtʂa/ | — | pomaranč /ˈpomarantʃ/ |
| 99 | дзевяноста дзевяць /dzʲevʲaˈnosta ˈdzʲevʲatsʲ/ | девяносто девять /dʲɪvʲɪˈnostə ˈdʲevʲɪtʲ/ | — | дев'яносто дев'ять /dewjɐˈnɔstɔ ˈdɛwjɐtʲ/ | dziewięćdziesiąt dziewięć /dʑɛvʲɛɲˈdʑɛɕɔnt ˈdʑɛvʲɛɲtɕ/ | — | deväťdesiat deväť /ˈdɛvɛcdɛsɪat ˈdɛvɛc/ |
| Dopamini | дафамін /dafaˈmʲin/ | дофамин /dəfɐˈmʲin/ | — | дофамін /dofɐˈmin/ | dopamina /dɔpaˈmina/ | — | dopamín /ˈdopamiːn/ |
| Alama ya @ | слімак /ˈslʲimak/ | собака /sɐˈbakə/ | — | равлик /ˈrɑu̯lɪk/ | małpa /ˈmawpa/ | — | zavináč /ˈzavɪnaːtʃ/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap