Daasanach
Kidasanach
Kiafro-Asia
Daasanach (pia Dassanech, Dasenech, Reshiat) ni lugha ya Kikushi cha Mashariki ya eneo la kitamaduni la Omo-Turkana, ambapo Ethiopia, Kenya na Sudan Kusini hukutana. Wadaasanach ni wafugaji wa ng'ombe ambao eneo lao limejikita kwenye delta ya Mto Omo na ufuo wa kaskazini wa Ziwa Turkana. Kiisimu, Daasanach ina sifa za kawaida za Kikushi cha Mashariki: upatanifu unaotegemea jinsia, vialamisho vya kitovu (focus), na minyambuliko changamano ya vitenzi. Lugha hii imepata umaarufu wa kitaaluma kupitia sarufi ya marejeo ya Mauro Tosco ya mwaka 2001, na jamii ya Wadaasanach yenyewe imekuwa kitovu cha tafiti za kianthropolojia kuhusu utamaduni wa wafugaji wa ng'ombe na jinsia.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kidasanach
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiafro-Asia
| Maana | Kidasanach | Kisomali | Kikonso | Kioromo | Kisaho | Kiafar | Kisidamo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | bie /bie/ | biyo /bijo/ | pisha /piʃa/ | bishaan /biʃaːn/ | laye /laje/ | lee /leː/ | waa /waː/ |
| Moto | ʄiet /ʄiet/ | dab /dab/ | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | gira /ɡira/ | gira /ɡira/ | giira /ɡiːra/ |
| Jua | aadh /aːð/ | qorrax /qorːaħ/ | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | ayro /ajɾo/ | ayró /ajro/ | arrishsho /arːiʃːo/ |
| Mwezi | ɠuiy /ɠuij/ | dayax /dajaħ/ | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | alsa /alsa/ | alsá /alsa/ | agana /aɡana/ |
| Nyota | hidhint /hiðint/ | xiddig /ħiddiɡ/ | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | xutuk /ħutuk/ | cutuk /ħutuk/ | beeddakko /beːdːakko/ |
| Usiku | chuure /tʃuːre/ | habeen /habeːn/ | halkeetta /halkeːtːa/ | halkan /halkan/ | bar /bar/ | bar /bar/ | hashsha /haʃːa/ |
| Mvua | ir /ir/ | roob /roːb/ | roopa /roːpa/ | bokkaa /ˈbokːaː/ | rob /rob/ | rob /rob/ | xeena /tʼeːna/ |
| Upepo | waanich /waːnitʃ/ | dabayl /ˈdabajl/ | puppeeta /pupːeːta/ | bubbee /ˈbubːeː/ | xaaxat /ħaːħat/ | caacay /ħaːħaj/ | bubbe /bubːe/ |
| Udongo | les /les/ | dhul /ɖul/ | piita /piːta/ | lafa /lafa/ | baarho /baːɽo/ | árdi /ardi/ | uulla /uːlla/ |
| Jiwe | waar /waːr/ | dhagax /ɖaˈɡaħ/ | daka /ɗaka/ | dhagaa /ɖaˈɡaː/ | dhaa /ɖaː/ | xáa /ɖaː/ | kincho /kintʃo/ |
| Mlima | gum /ɡum/ | buur /buːr/ | irroota /irːoːta/ | tulluu /tulːuː/ | kooma /koːma/ | qale /ʕale/ | gaara /ɡaːra/ |
| Bahari | bas /bas/ | bad /bad/ | pakateeta /pakateːta/ | galaana /ɡalaːna/ | bad /bad/ | bad /bad/ | baare /baːre/ |
| Mama | ʄie /ʄie/ | hooyo /hoːjo/ | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ina /ina/ | iná /iˈna/ | ama /ama/ |
| Baba | ʄaa /ʄaː/ | aabo /aːbo/ | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | abba /abba/ | abbá /abːa/ | anna /anːa/ |
| Binti | ini /ini/ | gabadh /ɡabaɖ/ | enenta /enenta/ | intala /intala/ | barhä /baˈɽa/ | baxá /baˈɖa/ | beetto /beːtːo/ |
| Mimi | yu /ju/ | aniga /aniɡa/ | anti /anti/ | ani /ani/ | anu /anu/ | anu /anu/ | ani /ani/ |
| Wewe | kuun /kuːn/ | adiga /adiɡa/ | atti /atti/ | ati /ati/ | atu /atu/ | atu /atu/ | ati /ati/ |
| Sisi | nyinyi /ɲiɲi/ | innaga / annaga /inːaɡa / anːaɡa/ | ino /ino/ | nuti /nuti/ | nanu /nanu/ | nanu /nanu/ | ninke /ninke/ |
| Jina | meeny /meːɲ/ | magac /maɡaʕ/ | maxxa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | migac /miɡaʕ/ | migáq /miɡaʕ/ | suʼma /suʔma/ |
| Mtu | maadhat /maːðat/ | qof /qof/ | nama /nama/ | nama /nama/ | xiyaw /ħijaw/ | núm /num/ | mancho /mantʃo/ |
| Kichwa | met /met/ | madax /madaħ/ | matta /matːa/ | mataa /mataː/ | amo /amo/ | amó /amo/ | umo /umo/ |
| Jicho | il /il/ | il /il/ | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | inti /inti/ | intí /inti/ | ille /ilːe/ |
| Sikio | nee /neː/ | dheg /ɖeɡ/ | napahata /napahata/ | gurra /ɡurra/ | cokka /ʕokka/ | ayti /ajti/ | macca /matʃʼːa/ |
| Pua | sono /sono/ | san /san/ | sina /sina/ | funyaan /fuɲaːn/ | san /san/ | san /san/ | sano /sano/ |
| Mdomo | afo /afo/ | af /af/ | afa /afa/ | afaan /afaːn/ | af /af/ | af /af/ | afo /afo/ |
| Jino | kachint /katʃint/ | ilig /iliɡ/ | ilkitta /ilkitːa/ | ilkaan /ilkaːn/ | iko /iko/ | boddiná /bodːina/ | hinko /hinko/ |
| Ulimi | ere /ere/ | carrab /ʕarːab/ | arrapa /arːapa/ | arraba /arːaba/ | anrab /anrab/ | arraabá /arːaːba/ | arrawo /arːawo/ |
| Mkono | gil /ɡil/ | gacan /ɡaʕan/ | harka /harka/ | harka /haɾka/ | gaba /ɡaba/ | gabá /ɡaba/ | anga /anɡa/ |
| Mguu | gas /ɡas/ | cago /ʕaɡo/ | loʛta /loʛta/ | miilla /miːlːa/ | iba /iba/ | iba /iba/ | lekka /ˈlekːa/ |
| Moyo | geer /ɡeːr/ | wadne /wadnɛ/ | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | qalbe /qalbe/ | lubbí /lubːi/ | wodana /wodana/ |
| Mfupa | lafiti /lafiti/ | laf /laf/ | lafta /lafta/ | lafee /lafeː/ | lafa /lafa/ | lafa /lafa/ | miqicho /mikʼitʃo/ |
| Damu | fas /fas/ | dhiig /ɖiːɡ/ | diika /ɗiːka/ | dhiiga /ɖiːɡa/ | biilo /biːlo/ | qabal /ʕabal/ | munde /munde/ |
| Upendo | kashed /kaʃed/ | jacayl /dʒaʕajl/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | kaxano /kaħano/ | kacanú /kaħanu/ | baxa /batʼa/ |
| Mti | ɠor /ɠor/ | geed /ɡeːd/ | qoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | xarha /ħaɽa/ | caxá /ħaɖa/ | haqqe /hakʼːe/ |
| Mbwa | chier /tʃier/ | eey /eːj/ | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | kare /kaɾe/ | kuta /kuta/ | woshichcho /woʃitʃːo/ |
| Paka | paka /paka/ | bisad /bisad/ | aturraata /aturːaːta/ | adurree /adurːeː/ | dummu /dummu/ | dummú /dumːu/ | basu /basu/ |
| Samaki | beech /beːtʃ/ | kalluun /kalːuːn/ | murkuja /murkuʄa/ | qurxummii /qurxummiː/ | caasa /ʕaːsa/ | kullúnta /kulːunta/ | qulxuʼme /kʼultʼuʔme/ |
| Ndege | kimir /kimir/ | shimbir /ʃimbir/ | xampira /χampira/ | simbirroo /simbirroː/ | kimbir /kimbir/ | kimbiró /kimbiro/ | ceʼa /tʃʼeʔa/ |
| Kipepeo | arab /arab/ | balanbaallis /balanbaːlːis/ | — | billaacha /bilːaːtʃa/ | — | laahintí /laːhinti/ | billaachcha /bilːaːtʃːa/ |
| Yai | ɠonɠo /ɠoŋɠo/ | ukun /ukun/ | hukuukka /hukuːkːa/ | hanqaaquu /hanqaːquː/ | lalim /lalim/ | naala /naːla/ | quuphichcho /kʼuːpʼːitʃːo/ |
| Farasi | farich /faritʃ/ | faras /faras/ | farta /farta/ | farda /farda/ | faras /faras/ | faras /faras/ | farashsho /faraʃːo/ |
| Nyumba | ɓil /ɓil/ | guri /ɡuɾi/ | tika /tika/ | mana /mana/ | care /ʕare/ | qarí /ʕari/ | mine /mine/ |
| Maziwa | eeno /eːno/ | caano /ʕaːno/ | aanna /aːnːa/ | aannan /aːnːan/ | xan /ħan/ | cán /ħan/ | ado /ado/ |
| Asali | dhaanite /ðaːnite/ | malab /malab/ | takma /takma/ | damma /damːa/ | baska /baska/ | malab /malab/ | malawo /malawo/ |
| Chumvi | shugut /ʃuɡut/ | cusbo /ʕusbo/ | sookitta /soːkitːa/ | soogidda /soːɡidːa/ | mulxu /mulħu/ | qasbó /ʕasbo/ | maxine /matʼine/ |
| Chuma | sibil /sibil/ | bir /bir/ | sipla /sipla/ | sibiila /sibiːla/ | birit /birit/ | birta /birta/ | siwiila /siwiːla/ |
| Kula | icho /itʃo/ | cun /ʕun/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | niitan /niːtan/ | akmé /akme/ | ita /ita/ |
| Kunywa | ʔurro /ʔuro/ | cab /ʕab/ | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | yaaqab /jaːʕab/ | ooqobé /oːʕobe/ | aga /aɡa/ |
| Moja | tikiɗ /tikiɗ/ | kow /kow/ | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | inki /inki/ | iník /inik/ | mitto /mitːo/ |
| Mbili | naam /naːm/ | laba /laba/ | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lamma /lamma/ | nammáy /namːaj/ | lame /lame/ |
| Tatu | sedde /sedːe/ | saddex /sadːex/ | sessa /sesːa/ | sadii /sadiː/ | adox /adoħ/ | sidóc /sidoħ/ | sase /sase/ |
| Nne | afur /afur/ | afar /afar/ | afur /afur/ | afur /afur/ | afar /afar/ | ferey /ferej/ | shoole /ʃoːle/ |
| Tano | chen /tʃen/ | shan /ʃan/ | ken /ken/ | shan /ʃan/ | koon /koːn/ | konoy /konoj/ | onte /onte/ |
| Mia | kuɗ /kuɗ/ | boqol /boqol/ | dippa /ɗipːa/ | dhibba /ɗibba/ | bool /boːl/ | bool /boːl/ | xibbe /tʼibːe/ |
| Habari | naa /naː/ | salaan /salaːn/ | nakayta /nakajta/ | akkam /akːam/ | malaal /malaːl/ | nagá /naɡa/ | nagaa yiʼne /naɡaː jiʔne/ |
| Asante | gielmit /ɡielmit/ | mahadsanid /mahadsanid/ | kalata /kalata/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatto /ɡalatto/ | qungúsa /ʕuŋɡusa/ | maganu oohe /maɡanu oːhe/ |
| Nzuri | midhab /miðab/ | wanaagsan /wanaːɡsan/ | paxaara /paχaːra/ | gaarii /ɡaːriː/ | mece /meʕe/ | meqé /meʕe/ | dancha /dantʃa/ |
| Mpya | kaana /kaːna/ | cusub /ʕusub/ | haraya /haraja/ | haaraa /haːraː/ | cusub /ʕusub/ | qusbá /ʕusba/ | haaro /haːro/ |
| Nyekundu | bur /bur/ | cas /ʕas/ | tiima /tiːma/ | diimaa /diːmaː/ | casa /ʕasa/ | qasá /ʕasa/ | duume /duːme/ |
| Nyeupe | edh /eð/ | cad /ʕad/ | ata /ata/ | adii /adiː/ | cado /ʕado/ | qado /ʕado/ | waajjo /waːdʒːo/ |
| Nyeusi | ongʼor /oŋor/ | madow /madow/ | poora /poːra/ | gurraacha /ɡurːaːtʃaː/ | dat /dat/ | datá /data/ | kolishsho /koliʃːo/ |
| Kijani | ɠileeb /ɠileːb/ | cagaar /ʕaɡaːr/ | ilaawa /ilaːwa/ | magariisa /maɡariːsa/ | andharh /anɖaɽ/ | anxaxiní /anɖaɖini/ | hanja /handʒa/ |
| Buluu | ɠileeb /ɠileːb/ | buluug /buˈluːɡ/ | — | cuquliisa /tʃukʼuliːsa/ | — | kucliní /kuħlini/ | — |
| 99 | tomon saal a saal /tomon saːl a saːl/ | sagaal iyo sagaashan /saˈɡaːl ijo saɡaːˈʃan/ | — | sagaltamii sagal /saɡaltamiː saɡal/ | — | sagla taban kee sagaal /saɡla taban keː saɡaːl/ | honsayina honse /honsajina honse/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap