Gedeʼuffa

Kigedeo

Kiafro-Asia

FamiliaKiafro-Asia Wasemaji~1.8–2M HatiKilatini NchiEthiopia Lugha rasmiHapana (Kiamhari ndiyo lugha ya kazi ya shirikisho; Katiba ya Ethiopia ya 1995 inazipa lugha zote utambuzi sawa wa kiserikali) Uhai wa lughasalama ISO 639-3drs

Kigedeo (Gedeʼuffa, "usemi wa Kigedeo") ni lugha ya Kikushi cha Mashariki cha Nyanda za Juu cha kusini mwa Ethiopia, dada wa Kisidamo (sid), Kihadiyya, na Kikembata. Wagedeo ni wakulima wa nyanda za juu kusini mwa Ziwa Awasa, wenye mfumo maarufu wa kilimo cha kahawa na enset (ndizi bandia) ambao umeorodheshwa na UNESCO (2023) kama Mandhari ya Kitamaduni ya Gedeo — mbinu endelevu ya kilimo-misitu. Kiisimu, Kigedeo kina sifa za kawaida za Kikushi cha Mashariki cha Nyanda za Juu: upatanisho wa kiima na kitenzi unaotegemea jinsia, viashiria vya mkazo, na mnyambuliko changamano wa vitenzi. Sensa ya Ethiopia ya 2007 ilirekodi takriban Wagedeo 986,000 wa kabila hilo, ambao wengi wao pia huzungumza Kiamhari (lugha mbili).

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kigedeo →

Maneno 87 ya msingi katika Kigedeo

Maji

wodeʼe

wodeʔe

Moto

giira

ɡiːɾa

Jua

arishsho

ariʃːo

Mwezi

agenjo

aɡendʒo

Nyota

urje

urdʒe

Usiku

hashsha

haʃːa

Mvua

xeena

tʼeːna

Upepo

diidallo

diːdalːo

Udongo

buttina

butːina

Jiwe

kinjo

kindʒo

Mlima

kooba

koːba

Bahari

abbaayya

abːaːjːa

Mama

ama

ama

Baba

anna

anːa

Binti

belto

belto

Mimi

ani

ani

Wewe

ati

ati

Sisi

noʼo

noʔo

Jina

summa

sumːa

Mtu

manjo

mandʒo

Kichwa

umo

umo

Jicho

ille

ilːe

Sikio

mansha

manʃa

Pua

sana

sana

Mdomo

afoʼo

afoʔo

Jino

isso

isːo

Ulimi

arrabo

arːabo

Mkono

anga

aŋɡa

Mguu

lekka

lekːa

Moyo

wodana

wodana

Mfupa

micco

mitʃʼːo

Damu

munde

munde

Kinyesi

cilo

tʃʼilo

Upendo

eeyya

eːjːa

Mti

haqqa

hakʼːa

Mbwa

kaneessa

kaneːsːa

Paka

adurre

aduɾːe

Samaki

qulxuʼme

kʼultʼuʔme

Ndege

ciʼa

tʃʼiʔa

Yai

quuphe

kʼuːpʼe

Dubu

dibi

dibi

Farasi

fadhado

faɗado

Nyumba

mine

mine

Maziwa

ado

ado

Asali

malebo

malebo

Chumvi

maxine

matʼine

Mvinyo

woyine

wojine

Chokoleti

chokkoleete

Chuma

sibiljo

sibildʒo

Gurudumu

mole

mole

Kitabu

maxaafa

matʼaːfa

Kula

ita

ita

Kunywa

haʼwa

haʔwa

Kulala

diipha

diːpʼa

Moja

mitto

mitːo

Mbili

lame

lame

Tatu

sase

sase

Nne

shoole

ʃoːle

Tano

onde

onde

Mia

dhibba

ɗibːa

Habari

mooye

moːje

Asante

galaata

ɡalaːta

Nzuri

elo

elo

Mpya

haaro

haːro

Nyekundu

diimmo

diːmːo

Nyeupe

golalo

ɡolalo

Nyeusi

xillo

tʼilːo

Kijani

haanja

haːndʒa

99

sallane tommenna sallane

salːane tomːenːa salːane

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiafro-Asia

Maana KigedeoKisidamoKioromoKikonsoKiwolayttaKisahoKiafar
Maji wodeʼe /wodeʔe/ waa /waː/ bishaan /biʃaːn/ pisha /piʃa/ haatta /haːtːa/ laye /laje/ lee /leː/
Moto giira /ɡiːɾa/ giira /ɡiːra/ ibidda /ibidːa/ apitta /apitːa/ tama /tama/ gira /ɡira/ gira /ɡira/
Jua arishsho /ariʃːo/ arrishsho /arːiʃːo/ aduu /aduː/ piirtuta /piːrtuta/ awa /awa/ ayro /ajɾo/ ayró /ajro/
Mwezi agenjo /aɡendʒo/ agana /aɡana/ jiʼa /dʒiʔa/ leya /leja/ aginaa /aɡinaː/ alsa /alsa/ alsá /alsa/
Nyota urje /urdʒe/ beeddakko /beːdːakko/ urjii /urdʒiː/ hikkitta /hikːitːa/ xoolinttee /tʼoːlintːeː/ xutuk /ħutuk/ cutuk /ħutuk/
Usiku hashsha /haʃːa/ hashsha /haʃːa/ halkan /halkan/ halkeetta /halkeːtːa/ qamma /kʼamːa/ bar /bar/ bar /bar/
Mvua xeena /tʼeːna/ xeena /tʼeːna/ bokkaa /ˈbokːaː/ roopa /roːpa/ iraa /iraː/ rob /rob/ rob /rob/
Upepo diidallo /diːdalːo/ bubbe /bubːe/ bubbee /ˈbubːeː/ puppeeta /pupːeːta/ carkko /tsʼarkːo/ xaaxat /ħaːħat/ caacay /ħaːħaj/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap