Ido
lugha bandia (auxiliary, Esperantido)
Ido ni lugha saidizi ya kimataifa iliyobuniwa, iliyoanza mwaka 1907 kama marekebisho ya Kiesperanto, iliyopitishwa na Ujumbe wa Kuchagua Lugha Saidizi ya Kimataifa uliokutana Paris — jina lake ni tu neno la Kiesperanto lenye maana ya 'mzao'. Wasanifu wake, hasa mwanamantiki Mfaransa Louis Couturat na Mwesperanto Louis de Beaufront, walilenga uasilia zaidi na urahisi wa uchapishaji: herufi zenye alama ĉ ĝ ĥ ĵ ŝ ŭ zilifutwa, upatanisho wa lazima wa vivumishi na kiambishi cha shamirisho -n viliondolewa, na mizizi mingi ilichaguliwa upya ili itambulike kimataifa zaidi. Sarufi huhifadhi miishio bayana ya Kiesperanto — nomino kwa -o, vivumishi kwa -a, vielezi kwa -e, vitenzi visivyonyambuliwa kwa -ar — huku mkazo ukiwa katika silabi ya pili kutoka mwisho isipokuwa katika vitenzi visivyonyambuliwa, ambavyo hukazia silabi ya mwisho. Marekebisho hayo yaliigawa vikali harakati ya Kiesperanto na Ido haikuiondoa lugha mama yake, lakini imeendelezwa bila kukatika tangu wakati huo, leo na Uniono por la Linguo Internaciona Ido, ikikadiriwa kuwa na watumiaji elfu moja hadi elfu tano na Wikipedia inayotumika.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Ido
Vyanzo
- English Wiktionary Ido entries (all cells checked); Ido Wiktionary io.wiktionary.org (kukulo, rizo, wifio, dopamino, arobo, sushi); background Dyer, L.H. (1924) Ido-English Dictionary
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: lugha bandia (auxiliary, Esperantido)
| Maana | Ido | Kiesperanto | Interlingue | Interlingua | Kiveneto | Kiitaliano cha enzi ya Dante | Kikorsika |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aquo /ˈakwo/ | akvo /ˈakvo/ | aqua /ˈakwa/ | aqua /akwa/ | aqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakːwa/ | acqua /ˈakwa/ |
| Moto | fairo /faˈiro/ | fajro /ˈfajro/ | foy /foj/ | foco /fɔko/ | fogo /ˈfoɡo/ | foco /ˈfɔko/ | focu /ˈfɔku/ |
| Jua | suno /ˈsuno/ | suno /ˈsuno/ | sole /ˈsole/ | sol /sɔl/ | sol /sol/ | sole /ˈsole/ | sole /ˈsɔle/ |
| Mwezi | luno /ˈluno/ | luno /ˈluno/ | lune /ˈlune/ | luna /luna/ | łuna /ˈuna/ | luna /ˈluna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | stelo /ˈstelo/ | stelo /ˈstelo/ | stelle /ˈstele/ | stella /ˈstɛla/ | stela /ˈstela/ | stella /ˈstella/ | stella /ˈstella/ |
| Usiku | nokto /ˈnokto/ | nokto /ˈnokto/ | nocte /ˈnokte/ | nocte /ˈnokte/ | note /ˈnɔte/ | notte /ˈnotte/ | notte /ˈnɔtːe/ |
| Mvua | pluvo /ˈpluvo/ | pluvo /ˈpluvo/ | pluvie /ˈpluvie/ | pluvia /ˈpluvia/ | piova /ˈpjɔva/ | piova /ˈpjɔːva/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ |
| Theluji | nivo /ˈnivo/ | neĝo /ˈnedʒo/ | nive /ˈnive/ | nive /nive/ | neve /neve/ | neve /ˈneve/ | neve /ˈneve/ |
| Upepo | vento /ˈvento/ | vento /ˈvento/ | vent /vent/ | vento /ˈvento/ | vento /ˈvento/ | vento /ˈvɛnto/ | ventu /ˈventu/ |
| Udongo | tero /ˈtero/ | tero /ˈtero/ | terre /ˈtere/ | terra /ˈtɛra/ | tera /ˈtɛra/ | terra /ˈtɛrra/ | terra /ˈtɛrra/ |
| Jiwe | petro /ˈpetro/ | ŝtono /ˈʃtono/ | petre /ˈpetre/ | petra /ˈpetra/ | piera /ˈpjɛra/ | pietra /ˈpjɛtra/ | petra /ˈpɛtra/ |
| Mlima | monto /ˈmonto/ | monto /ˈmonto/ | monte /ˈmonte/ | montania /monˈtania/ | montagna /monˈtaɲa/ | montagna /monˈtaɲɲa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ |
| Bahari | maro /ˈmaro/ | maro /ˈmaro/ | mar /mar/ | mar /mar/ | mar /mar/ | mare /ˈmare/ | mare /ˈmare/ |
| Mama | matro /ˈmatro/ | patrino /paˈtrino/ | matre /ˈmatre/ | matre /matre/ | mare /ˈmare/ | madre /ˈmaːdre/ | mamma /ˈmamma/ |
| Baba | patro /ˈpatro/ | patro /ˈpatro/ | patre /ˈpatre/ | patre /patre/ | pare /pare/ | padre /ˈpaːdre/ | babbu /ˈbabːu/ |
| Binti | filiino /filiˈino/ | filino /fiˈlino/ | filia /ˈfilia/ | filia /ˈfilia/ | fioła /ˈfjɔe̯a/ | figlia /ˈfiʎʎa/ | figliola /fiʎˈʎola/ |
| Mimi | me /me/ | mi /mi/ | yo /jo/ | io /ˈio/ | mi /mi/ | io /ˈio/ | eiu /ˈɛju/ |
| Wewe | tu /tu/ | vi /vi/ | tu /tu/ | tu /tu/ | ti /ti/ | tu /tu/ | tù /tu/ |
| Sisi | ni /ni/ | ni /ni/ | noi /noi/ | nos /nos/ | noaltri /noˈaltri/ | noi /ˈnoi/ | noi /ˈnoi/ |
| Jina | nomo /ˈnomo/ | nomo /ˈnomo/ | nómine /ˈnomine/ | nomine /ˈnomine/ | nome /ˈnome/ | nome /ˈnoːme/ | nome /ˈnome/ |
| Mtu | persono /perˈsono/ | homo /ˈhomo/ | person /perˈson/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ |
| Kichwa | kapo /ˈkapo/ | kapo /ˈkapo/ | cap /kap/ | capite /ˈkapite/ | tèsta /ˈtɛsta/ | testa /ˈtɛsta/ | capu /ˈkapu/ |
| Jicho | okulo /oˈkulo/ | okulo /oˈkulo/ | ocul /ˈokul/ | oculo /okulo/ | ocio /ɔtʃo/ | occhio /ˈɔkːjo/ | ochju /ˈɔcu/ |
| Sikio | orelo /oˈrelo/ | orelo /oˈrelo/ | orel /oˈrel/ | aure /ˈawre/ | récia /ˈretʃa/ | orecchio /oˈrɛkkjo/ | arechja /aˈrɛca/ |
| Pua | nazo /ˈnazo/ | nazo /ˈnazo/ | nase /ˈnaze/ | naso /ˈnazo/ | naxo /ˈnazo/ | naso /ˈnaso/ | nasu /ˈnazu/ |
| Mdomo | boko /ˈboko/ | buŝo /ˈbuʃo/ | bocca /ˈbokka/ | bucca /ˈbuka/ | boca /ˈboka/ | bocca /ˈbokka/ | bocca /ˈbɔkka/ |
| Jino | dento /ˈdento/ | dento /ˈdento/ | dent /dent/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdɛnte/ |
| Ulimi | lango /ˈlaŋɡo/ | lango /ˈlanɡo/ | lingue /ˈliŋɡue/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | léngua /ˈleŋɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ |
| Mkono | manuo /ˈmanuo/ | mano /ˈmano/ | manu /ˈmanu/ | mano /mano/ | man /man/ | mano /ˈmano/ | manu /ˈmanu/ |
| Mguu | pedo /ˈpedo/ | piedo /piˈedo/ | pede /ˈpede/ | pede /pede/ | pìe /ˈpie/ | piede /ˈpjɛde/ | pede /ˈpɛde/ |
| Moyo | kordio /ˈkordio/ | koro /ˈkoro/ | cordie /ˈkordie/ | corde /kɔrde/ | cor /kɔr/ | core /ˈkɔre/ | core /ˈkɔre/ |
| Mfupa | osto /ˈosto/ | osto /ˈosto/ | osse /ˈosse/ | osso /ˈosso/ | oso /ˈɔso/ | osso /ˈɔsːo/ | ossu /ˈɔssu/ |
| Damu | sango /ˈsaŋɡo/ | sango /ˈsanɡo/ | sangue /ˈsaŋɡue/ | sanguine /sanˈɡwine/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ |
| Kinyesi | feko /ˈfeko/ | kako /ˈkako/ | — | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ | merda /ˈmɛrda/ | caca /ˈkaka/ |
| Upendo | amoro /aˈmoro/ | amo /ˈamo/ | amore /aˈmore/ | amor /amor/ | amor /amor/ | amore /aˈmore/ | amore /aˈmɔre/ |
| Mti | arboro /arˈboro/ | arbo /ˈarbo/ | árbor /ˈarbor/ | arbore /arbore/ | àlbaro /ˈalbaro/ | albero /ˈalbero/ | arburu /ˈarburu/ |
| Mbwa | hundo /ˈhundo/ | hundo /ˈhundo/ | cane /ˈkane/ | can /kan/ | can /kaŋ/ | cane /ˈkane/ | cane /ˈkane/ |
| Paka | kato /ˈkato/ | kato /ˈkato/ | cat /kat/ | catto /katto/ | gato /ˈɡato/ | gatto /ˈɡatːo/ | ghjattu /ˈɟattu/ |
| Samaki | fisho /ˈfiʃo/ | fiŝo /ˈfiʃo/ | pisc /pisk/ | pisce /ˈpiʃe/ | pesse /ˈpese/ | pesce /ˈpeʃʃe/ | pesciu /ˈpeʃu/ |
| Ndege | ucelo /uˈtselo/ | birdo /ˈbirdo/ | avie /ˈavie/ | ave /ˈave/ | oxeło /oˈzeo/ | uccello /utˈtʃɛlːo/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ |
| Kipepeo | papiliono /papiliˈono/ | papilio /papiˈlio/ | papilion /papiliˈon/ | papilion /papiliˈon/ | pavegia /paˈvedʒa/ | farfalla /farˈfalla/ | farfalla /farˈfalla/ |
| Yai | ovo /ˈovo/ | ovo /ˈovo/ | ove /ˈove/ | ovo /ˈovo/ | vovo /ˈvɔvo/ | uovo /ˈwɔːvo/ | ovu /ˈɔvu/ |
| Dubu | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | orso /ˈorso/ | orso /ˈorso/ | orsu /ˈorsu/ |
| Farasi | kavalo /kaˈvalo/ | ĉevalo /tʃeˈvalo/ | cavalle /kaˈvale/ | cavallo /kaˈvalo/ | caval /kaˈval/ | cavallo /kaˈvallo/ | cavallu /kaˈvallu/ |
| Nyumba | domo /ˈdomo/ | domo /ˈdomo/ | dom /dom/ | casa /kasa/ | caxa /ˈkaza/ | casa /ˈkasa/ | casa /ˈkaza/ |
| Maziwa | lakto /ˈlakto/ | lakto /ˈlakto/ | lacte /ˈlakte/ | lacte /ˈlakte/ | late /ˈlate/ | latte /ˈlatte/ | latte /ˈlatte/ |
| Asali | mielo /ˈmi̯elo/ | mielo /miˈelo/ | miel /miˈel/ | melle /ˈmɛle/ | miel /mjɛl/ | miele /ˈmjɛːle/ | mele /ˈmɛle/ |
| Chumvi | salo /ˈsalo/ | salo /ˈsalo/ | sale /ˈsale/ | sal /sal/ | sal /sal/ | sale /ˈsale/ | sale /ˈsale/ |
| Mvinyo | vino /ˈvino/ | vino /ˈvino/ | vin /vin/ | vino /ˈvino/ | vin /viŋ/ | vino /ˈvino/ | vinu /ˈvinu/ |
| Mchele | rizo /ˈrizo/ | rizo /ˈrizo/ | ris /ris/ | ris /ris/ | rixo /ˈrizo/ | — | risu /ˈrizu/ |
| Chokoleti | chokolado /tʃokoˈlado/ | ĉokolado /tʃokoˈlado/ | chocolate /ʃokoˈlate/ | chocolate /tʃokoˈlate/ | ciocolata /tʃokoˈlata/ | — | cicculata /tʃikkuˈlata/ |
| Chuma | fero /ˈfero/ | fero /ˈfero/ | ferre /ˈfere/ | ferro /ˈfɛrro/ | fero /ˈfɛro/ | ferro /ˈfɛrro/ | ferru /ˈfɛrru/ |
| Gurudumu | roto /ˈroto/ | rado /ˈrado/ | rote /ˈrote/ | rota /ˈrɔta/ | roda /ˈrɔda/ | rota /ˈrɔta/ | rota /ˈrɔta/ |
| Hariri | silko /ˈsilko/ | silko /ˈsilko/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ | seda /ˈseda/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ |
| Kitabu | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libre /ˈlibre/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libru /ˈlibru/ |
| Kula | manjar /manˈʒar/ | manĝi /ˈmandʒi/ | manjar /manˈʒar/ | manducar /mandukar/ | magnàr /maˈɲar/ | mangiare /manˈdʒare/ | manghjà /manˈɟa/ |
| Kunywa | drinkar /drinˈkar/ | trinki /ˈtrinki/ | trincar /trinˈkar/ | biber /biber/ | bévar /ˈbevar/ | bevere /ˈbevere/ | beie /ˈbeje/ |
| Kulala | dormar /dorˈmar/ | dormi /ˈdormi/ | dormir /dorˈmir/ | dormir /dorˈmir/ | dormir /dorˈmir/ | dormire /dorˈmire/ | durmì /durˈmi/ |
| Moja | un /un/ | unu /ˈunu/ | un /un/ | un /un/ | un /un/ | uno /ˈuno/ | unu /ˈunu/ |
| Mbili | du /du/ | du /du/ | du /du/ | duo /ˈduo/ | do /do/ | due /ˈduːe/ | dui /ˈdui/ |
| Tatu | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tres /tres/ | tre /tre/ | tre /tre/ | trè /trɛ/ |
| Nne | quar /kwar/ | kvar /kvar/ | quar /kwar/ | quatro /ˈkwatro/ | quatro /ˈkwatro/ | quattro /ˈkwatːro/ | quattru /ˈkwatːru/ |
| Tano | kin /kin/ | kvin /kvin/ | quin /kwin/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | sìnque /ˈsiŋkwe/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ |
| Mia | cent /tsent/ | cent /tsent/ | cent /tsent/ | cento /ˈtʃento/ | sento /ˈsento/ | cento /ˈtʃɛnto/ | centu /ˈtʃɛntu/ |
| Habari | saluto /saˈluto/ | saluton /saˈluton/ | salute /saˈlute/ | salute /salute/ | ciao /tʃao/ | salute /saˈlute/ | salute /saˈlute/ |
| Asante | danko /ˈdanko/ | dankon /ˈdankon/ | mersí /merˈsi/ | gratias /ɡratias/ | grassie /ɡrasje/ | mercede /merˈtʃede/ | grazie /ˈɡratsje/ |
| Nzuri | bona /ˈbona/ | bona /ˈbona/ | bon /bon/ | bon /bon/ | bon /bon/ | buono /ˈbwɔno/ | bonu /ˈbɔnu/ |
| Mpya | nova /ˈnova/ | nova /ˈnova/ | nov /nov/ | nove /ˈnove/ | novo /ˈnovo/ | novo /ˈnɔvo/ | novu /ˈnɔvu/ |
| Nyekundu | reda /ˈreda/ | ruĝa /ˈrudʒa/ | rubi /ˈrubi/ | rubie /ˈrubie/ | róso /ˈroso/ | rosso /ˈrosso/ | rossu /ˈrossu/ |
| Nyeupe | blanka /ˈblanka/ | blanka /ˈblanka/ | blanc /blaŋk/ | blanc /blaŋk/ | bianco /ˈbjaŋko/ | bianco /ˈbjaŋko/ | biancu /ˈbjaŋku/ |
| Nyeusi | nigra /ˈniɡra/ | nigra /ˈniɡra/ | nigri /ˈniɡri/ | nigre /ˈniɡre/ | negro /ˈneɡro/ | nero /ˈnero/ | neru /ˈneru/ |
| Kijani | verda /ˈverda/ | verda /ˈverda/ | verd /verd/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ |
| Buluu | blua /ˈblua/ | blua /ˈblua/ | blu /blu/ | blau /blau/ | — | azzurro /adˈdzurro/ | turchinu /turˈkinu/ |
| Kekeo | kukulo /kuˈkulo/ | kukolo /kuˈkolo/ | cucú /kuˈku/ | cucu /ˈkuku/ | cucù /kuˈku/ | cucco /ˈkukko/ | cuccu /ˈkukku/ |
| Kompyuta | komputero /kompuˈtero/ | komputilo /kompuˈtilo/ | computator /komputaˈtor/ | computator /komputaˈtor/ | computer /komˈpjuter/ | abbaco /abˈbaːko/ | urdinatore /urdinaˈtore/ |
| Wi-Fi | wifio /ˈwifio/ | vifio /viˈfio/ | — | Wi-Fi | Wi-Fi | — | — |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | suŝio /suˈʃio/ | — | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | tonnina /tonˈniːna/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Chai | teo /ˈteo/ | teo /ˈteo/ | té /te/ | the /te/ | tè /tɛ/ | — | tè /tɛ/ |
| Kahawa | kafeo /kaˈfeo/ | kafo /ˈkafo/ | café /kaˈfe/ | caffe /ˈkafe/ | cafè /kaˈfɛ/ | — | caffè /kafˈfɛ/ |
| Sukari | sukro /ˈsukro/ | sukero /suˈkero/ | sucre /ˈsukre/ | sucro /ˈsukro/ | sùcaro /ˈsukaro/ | zucchero /ˈdzukkero/ | zuccheru /ˈdzukkeru/ |
| Chungwa | oranjo /oˈranʒo/ | oranĝo /oˈrandʒo/ | orange /oˈranʒe/ | orange /oˈrandʒe/ | naranza /naˈraŋsa/ | arancia /aˈrantʃa/ | aranciu /aˈrantʃu/ |
| Dopamini | dopamino /dopaˈmino/ | dopamino /dopaˈmino/ | — | dopamina /dopaˈmina/ | — | — | — |
| Alama ya @ | arobo /aˈrobo/ | heliko /heˈliko/ | — | — | — | — | ciuvodda /tʃuˈvɔɖɖa/ |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap