Esperanto
Kiesperanto
Iliyobuniwa (a posteriori)
Pia hujulikana kama: Esperanto
Kiesperanto (ISO 639-3: epo) ndiyo lugha saidizi ya kimataifa iliyopangwa inayotumiwa zaidi. L. L. Zamenhof alichapisha kitabu chake cha kwanza, Unua Libro, mwaka 1887 kwa jina Doktoro Esperanto, na Fundamento de Esperanto ya 1905 bado ni msingi wake wenye mamlaka. Alfabeti yake ya Kilatini ina herufi 28 zikiwemo ĉ, ĝ, ĥ, ĵ, ŝ na ŭ; tahajia ina ulinganifu mkubwa na fonimu, na mkazo kwa kawaida huangukia silabi ya pili kutoka mwisho. Sarufi hutumia miisho ya kawaida na viambishi zalishi: nomino huishia -o, vivumishi -a, vielezi vilivyoundwa -e, na -n huonyesha hali ya yambwa, hivyo kuruhusu mpangilio wa maneno ulio nyumbufu kiasi. Msamiati unatoka hasa lugha za Ulaya, ukiwa na vyanzo vikubwa vya Kiromansi na Kijerumani pamoja na athari fulani za Kislavoni. Kiesperanto kina jamii ya wazungumzaji duniani, wazungumzaji waliokipata kama lugha mama, fasihi asilia, muziki na makongamano ya kimataifa, lakini hakuna nchi inayokifanya lugha rasmi ya kitaifa.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kiesperanto
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Iliyobuniwa (a posteriori)
| Maana | Kiesperanto | Ido | Interlingue | Interlingua | Kiitaliano cha enzi ya Dante | Kiveneto | Kikorsika |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | akvo /ˈakvo/ | aquo /ˈakwo/ | aqua /ˈakwa/ | aqua /akwa/ | acqua /ˈakːwa/ | aqua /ˈakwa/ | acqua /ˈakwa/ |
| Moto | fajro /ˈfajro/ | fairo /faˈiro/ | foy /foj/ | foco /fɔko/ | foco /ˈfɔko/ | fogo /ˈfoɡo/ | focu /ˈfɔku/ |
| Jua | suno /ˈsuno/ | suno /ˈsuno/ | sole /ˈsole/ | sol /sɔl/ | sole /ˈsole/ | sol /sol/ | sole /ˈsɔle/ |
| Mwezi | luno /ˈluno/ | luno /ˈluno/ | lune /ˈlune/ | luna /luna/ | luna /ˈluna/ | łuna /ˈuna/ | luna /ˈluna/ |
| Nyota | stelo /ˈstelo/ | stelo /ˈstelo/ | stelle /ˈstele/ | stella /ˈstɛla/ | stella /ˈstella/ | stela /ˈstela/ | stella /ˈstella/ |
| Usiku | nokto /ˈnokto/ | nokto /ˈnokto/ | nocte /ˈnokte/ | nocte /ˈnokte/ | notte /ˈnotte/ | note /ˈnɔte/ | notte /ˈnɔtːe/ |
| Mvua | pluvo /ˈpluvo/ | pluvo /ˈpluvo/ | pluvie /ˈpluvie/ | pluvia /ˈpluvia/ | piova /ˈpjɔːva/ | piova /ˈpjɔva/ | pioggia /ˈpjɔdʒa/ |
| Theluji | neĝo /ˈnedʒo/ | nivo /ˈnivo/ | nive /ˈnive/ | nive /nive/ | neve /ˈneve/ | neve /neve/ | neve /ˈneve/ |
| Upepo | vento /ˈvento/ | vento /ˈvento/ | vent /vent/ | vento /ˈvento/ | vento /ˈvɛnto/ | vento /ˈvento/ | ventu /ˈventu/ |
| Udongo | tero /ˈtero/ | tero /ˈtero/ | terre /ˈtere/ | terra /ˈtɛra/ | terra /ˈtɛrra/ | tera /ˈtɛra/ | terra /ˈtɛrra/ |
| Jiwe | ŝtono /ˈʃtono/ | petro /ˈpetro/ | petre /ˈpetre/ | petra /ˈpetra/ | pietra /ˈpjɛtra/ | piera /ˈpjɛra/ | petra /ˈpɛtra/ |
| Mlima | monto /ˈmonto/ | monto /ˈmonto/ | monte /ˈmonte/ | montania /monˈtania/ | montagna /monˈtaɲɲa/ | montagna /monˈtaɲa/ | muntagna /munˈtaɲɲa/ |
| Bahari | maro /ˈmaro/ | maro /ˈmaro/ | mar /mar/ | mar /mar/ | mare /ˈmare/ | mar /mar/ | mare /ˈmare/ |
| Mama | patrino /paˈtrino/ | matro /ˈmatro/ | matre /ˈmatre/ | matre /matre/ | madre /ˈmaːdre/ | mare /ˈmare/ | mamma /ˈmamma/ |
| Baba | patro /ˈpatro/ | patro /ˈpatro/ | patre /ˈpatre/ | patre /patre/ | padre /ˈpaːdre/ | pare /pare/ | babbu /ˈbabːu/ |
| Binti | filino /fiˈlino/ | filiino /filiˈino/ | filia /ˈfilia/ | filia /ˈfilia/ | figlia /ˈfiʎʎa/ | fioła /ˈfjɔe̯a/ | figliola /fiʎˈʎola/ |
| Mimi | mi /mi/ | me /me/ | yo /jo/ | io /ˈio/ | io /ˈio/ | mi /mi/ | eiu /ˈɛju/ |
| Wewe | vi /vi/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | ti /ti/ | tù /tu/ |
| Sisi | ni /ni/ | ni /ni/ | noi /noi/ | nos /nos/ | noi /ˈnoi/ | noaltri /noˈaltri/ | noi /ˈnoi/ |
| Jina | nomo /ˈnomo/ | nomo /ˈnomo/ | nómine /ˈnomine/ | nomine /ˈnomine/ | nome /ˈnoːme/ | nome /ˈnome/ | nome /ˈnome/ |
| Mtu | homo /ˈhomo/ | persono /perˈsono/ | person /perˈson/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ | persona /perˈsona/ |
| Kichwa | kapo /ˈkapo/ | kapo /ˈkapo/ | cap /kap/ | capite /ˈkapite/ | testa /ˈtɛsta/ | tèsta /ˈtɛsta/ | capu /ˈkapu/ |
| Jicho | okulo /oˈkulo/ | okulo /oˈkulo/ | ocul /ˈokul/ | oculo /okulo/ | occhio /ˈɔkːjo/ | ocio /ɔtʃo/ | ochju /ˈɔcu/ |
| Sikio | orelo /oˈrelo/ | orelo /oˈrelo/ | orel /oˈrel/ | aure /ˈawre/ | orecchio /oˈrɛkkjo/ | récia /ˈretʃa/ | arechja /aˈrɛca/ |
| Pua | nazo /ˈnazo/ | nazo /ˈnazo/ | nase /ˈnaze/ | naso /ˈnazo/ | naso /ˈnaso/ | naxo /ˈnazo/ | nasu /ˈnazu/ |
| Mdomo | buŝo /ˈbuʃo/ | boko /ˈboko/ | bocca /ˈbokka/ | bucca /ˈbuka/ | bocca /ˈbokka/ | boca /ˈboka/ | bocca /ˈbɔkka/ |
| Jino | dento /ˈdento/ | dento /ˈdento/ | dent /dent/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdente/ | dente /ˈdɛnte/ |
| Ulimi | lango /ˈlanɡo/ | lango /ˈlaŋɡo/ | lingue /ˈliŋɡue/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ | léngua /ˈleŋɡwa/ | lingua /ˈliŋɡwa/ |
| Mkono | mano /ˈmano/ | manuo /ˈmanuo/ | manu /ˈmanu/ | mano /mano/ | mano /ˈmano/ | man /man/ | manu /ˈmanu/ |
| Mguu | piedo /piˈedo/ | pedo /ˈpedo/ | pede /ˈpede/ | pede /pede/ | piede /ˈpjɛde/ | pìe /ˈpie/ | pede /ˈpɛde/ |
| Moyo | koro /ˈkoro/ | kordio /ˈkordio/ | cordie /ˈkordie/ | corde /kɔrde/ | core /ˈkɔre/ | cor /kɔr/ | core /ˈkɔre/ |
| Mfupa | osto /ˈosto/ | osto /ˈosto/ | osse /ˈosse/ | osso /ˈosso/ | osso /ˈɔsːo/ | oso /ˈɔso/ | ossu /ˈɔssu/ |
| Damu | sango /ˈsanɡo/ | sango /ˈsaŋɡo/ | sangue /ˈsaŋɡue/ | sanguine /sanˈɡwine/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ | sangue /ˈsaŋɡwe/ |
| Kinyesi | kako /ˈkako/ | feko /ˈfeko/ | — | caca /ˈkaka/ | merda /ˈmɛrda/ | caca /ˈkaka/ | caca /ˈkaka/ |
| Upendo | amo /ˈamo/ | amoro /aˈmoro/ | amore /aˈmore/ | amor /amor/ | amore /aˈmore/ | amor /amor/ | amore /aˈmɔre/ |
| Mti | arbo /ˈarbo/ | arboro /arˈboro/ | árbor /ˈarbor/ | arbore /arbore/ | albero /ˈalbero/ | àlbaro /ˈalbaro/ | arburu /ˈarburu/ |
| Mbwa | hundo /ˈhundo/ | hundo /ˈhundo/ | cane /ˈkane/ | can /kan/ | cane /ˈkane/ | can /kaŋ/ | cane /ˈkane/ |
| Paka | kato /ˈkato/ | kato /ˈkato/ | cat /kat/ | catto /katto/ | gatto /ˈɡatːo/ | gato /ˈɡato/ | ghjattu /ˈɟattu/ |
| Samaki | fiŝo /ˈfiʃo/ | fisho /ˈfiʃo/ | pisc /pisk/ | pisce /ˈpiʃe/ | pesce /ˈpeʃʃe/ | pesse /ˈpese/ | pesciu /ˈpeʃu/ |
| Ndege | birdo /ˈbirdo/ | ucelo /uˈtselo/ | avie /ˈavie/ | ave /ˈave/ | uccello /utˈtʃɛlːo/ | oxeło /oˈzeo/ | uccellu /utˈtʃɛllu/ |
| Kipepeo | papilio /papiˈlio/ | papiliono /papiliˈono/ | papilion /papiliˈon/ | papilion /papiliˈon/ | farfalla /farˈfalla/ | pavegia /paˈvedʒa/ | farfalla /farˈfalla/ |
| Yai | ovo /ˈovo/ | ovo /ˈovo/ | ove /ˈove/ | ovo /ˈovo/ | uovo /ˈwɔːvo/ | vovo /ˈvɔvo/ | ovu /ˈɔvu/ |
| Dubu | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | urso /ˈurso/ | orso /ˈorso/ | orso /ˈorso/ | orsu /ˈorsu/ |
| Farasi | ĉevalo /tʃeˈvalo/ | kavalo /kaˈvalo/ | cavalle /kaˈvale/ | cavallo /kaˈvalo/ | cavallo /kaˈvallo/ | caval /kaˈval/ | cavallu /kaˈvallu/ |
| Nyumba | domo /ˈdomo/ | domo /ˈdomo/ | dom /dom/ | casa /kasa/ | casa /ˈkasa/ | caxa /ˈkaza/ | casa /ˈkaza/ |
| Maziwa | lakto /ˈlakto/ | lakto /ˈlakto/ | lacte /ˈlakte/ | lacte /ˈlakte/ | latte /ˈlatte/ | late /ˈlate/ | latte /ˈlatte/ |
| Asali | mielo /miˈelo/ | mielo /ˈmi̯elo/ | miel /miˈel/ | melle /ˈmɛle/ | miele /ˈmjɛːle/ | miel /mjɛl/ | mele /ˈmɛle/ |
| Chumvi | salo /ˈsalo/ | salo /ˈsalo/ | sale /ˈsale/ | sal /sal/ | sale /ˈsale/ | sal /sal/ | sale /ˈsale/ |
| Mvinyo | vino /ˈvino/ | vino /ˈvino/ | vin /vin/ | vino /ˈvino/ | vino /ˈvino/ | vin /viŋ/ | vinu /ˈvinu/ |
| Mchele | rizo /ˈrizo/ | rizo /ˈrizo/ | ris /ris/ | ris /ris/ | — | rixo /ˈrizo/ | risu /ˈrizu/ |
| Chokoleti | ĉokolado /tʃokoˈlado/ | chokolado /tʃokoˈlado/ | chocolate /ʃokoˈlate/ | chocolate /tʃokoˈlate/ | — | ciocolata /tʃokoˈlata/ | cicculata /tʃikkuˈlata/ |
| Chuma | fero /ˈfero/ | fero /ˈfero/ | ferre /ˈfere/ | ferro /ˈfɛrro/ | ferro /ˈfɛrro/ | fero /ˈfɛro/ | ferru /ˈfɛrru/ |
| Gurudumu | rado /ˈrado/ | roto /ˈroto/ | rote /ˈrote/ | rota /ˈrɔta/ | rota /ˈrɔta/ | roda /ˈrɔda/ | rota /ˈrɔta/ |
| Hariri | silko /ˈsilko/ | silko /ˈsilko/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ | seta /ˈseta/ | seda /ˈseda/ | seta /ˈseta/ |
| Kitabu | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libre /ˈlibre/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libro /ˈlibro/ | libru /ˈlibru/ |
| Kula | manĝi /ˈmandʒi/ | manjar /manˈʒar/ | manjar /manˈʒar/ | manducar /mandukar/ | mangiare /manˈdʒare/ | magnàr /maˈɲar/ | manghjà /manˈɟa/ |
| Kunywa | trinki /ˈtrinki/ | drinkar /drinˈkar/ | trincar /trinˈkar/ | biber /biber/ | bevere /ˈbevere/ | bévar /ˈbevar/ | beie /ˈbeje/ |
| Kulala | dormi /ˈdormi/ | dormar /dorˈmar/ | dormir /dorˈmir/ | dormir /dorˈmir/ | dormire /dorˈmire/ | dormir /dorˈmir/ | durmì /durˈmi/ |
| Moja | unu /ˈunu/ | un /un/ | un /un/ | un /un/ | uno /ˈuno/ | un /un/ | unu /ˈunu/ |
| Mbili | du /du/ | du /du/ | du /du/ | duo /ˈduo/ | due /ˈduːe/ | do /do/ | dui /ˈdui/ |
| Tatu | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tres /tres/ | tre /tre/ | tre /tre/ | trè /trɛ/ |
| Nne | kvar /kvar/ | quar /kwar/ | quar /kwar/ | quatro /ˈkwatro/ | quattro /ˈkwatːro/ | quatro /ˈkwatro/ | quattru /ˈkwatːru/ |
| Tano | kvin /kvin/ | kin /kin/ | quin /kwin/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ | sìnque /ˈsiŋkwe/ | cinque /ˈtʃiŋkwe/ |
| Mia | cent /tsent/ | cent /tsent/ | cent /tsent/ | cento /ˈtʃento/ | cento /ˈtʃɛnto/ | sento /ˈsento/ | centu /ˈtʃɛntu/ |
| Habari | saluton /saˈluton/ | saluto /saˈluto/ | salute /saˈlute/ | salute /salute/ | salute /saˈlute/ | ciao /tʃao/ | salute /saˈlute/ |
| Asante | dankon /ˈdankon/ | danko /ˈdanko/ | mersí /merˈsi/ | gratias /ɡratias/ | mercede /merˈtʃede/ | grassie /ɡrasje/ | grazie /ˈɡratsje/ |
| Nzuri | bona /ˈbona/ | bona /ˈbona/ | bon /bon/ | bon /bon/ | buono /ˈbwɔno/ | bon /bon/ | bonu /ˈbɔnu/ |
| Mpya | nova /ˈnova/ | nova /ˈnova/ | nov /nov/ | nove /ˈnove/ | novo /ˈnɔvo/ | novo /ˈnovo/ | novu /ˈnɔvu/ |
| Nyekundu | ruĝa /ˈrudʒa/ | reda /ˈreda/ | rubi /ˈrubi/ | rubie /ˈrubie/ | rosso /ˈrosso/ | róso /ˈroso/ | rossu /ˈrossu/ |
| Nyeupe | blanka /ˈblanka/ | blanka /ˈblanka/ | blanc /blaŋk/ | blanc /blaŋk/ | bianco /ˈbjaŋko/ | bianco /ˈbjaŋko/ | biancu /ˈbjaŋku/ |
| Nyeusi | nigra /ˈniɡra/ | nigra /ˈniɡra/ | nigri /ˈniɡri/ | nigre /ˈniɡre/ | nero /ˈnero/ | negro /ˈneɡro/ | neru /ˈneru/ |
| Kijani | verda /ˈverda/ | verda /ˈverda/ | verd /verd/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ | verde /ˈverde/ |
| Buluu | blua /ˈblua/ | blua /ˈblua/ | blu /blu/ | blau /blau/ | azzurro /adˈdzurro/ | — | turchinu /turˈkinu/ |
| Kekeo | kukolo /kuˈkolo/ | kukulo /kuˈkulo/ | cucú /kuˈku/ | cucu /ˈkuku/ | cucco /ˈkukko/ | cucù /kuˈku/ | cuccu /ˈkukku/ |
| Woof | boj boj /boj boj/ | — | — | hau hau | — | — | — |
| Kokoriko | kokeriko /kokeˈriko/ | — | — | — | — | — | cuccurucù |
| Kompyuta | komputilo /kompuˈtilo/ | komputero /kompuˈtero/ | computator /komputaˈtor/ | computator /komputaˈtor/ | abbaco /abˈbaːko/ | computer /komˈpjuter/ | urdinatore /urdinaˈtore/ |
| Wi-Fi | vifio /viˈfio/ | wifio /ˈwifio/ | — | Wi-Fi | — | Wi-Fi | — |
| Sushi | suŝio /suˈʃio/ | sushi /ˈsuʃi/ | — | sushi /ˈsuʃi/ | tonnina /tonˈniːna/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ |
| Chai | teo /ˈteo/ | teo /ˈteo/ | té /te/ | the /te/ | — | tè /tɛ/ | tè /tɛ/ |
| Kahawa | kafo /ˈkafo/ | kafeo /kaˈfeo/ | café /kaˈfe/ | caffe /ˈkafe/ | — | cafè /kaˈfɛ/ | caffè /kafˈfɛ/ |
| Sukari | sukero /suˈkero/ | sukro /ˈsukro/ | sucre /ˈsukre/ | sucro /ˈsukro/ | zucchero /ˈdzukkero/ | sùcaro /ˈsukaro/ | zuccheru /ˈdzukkeru/ |
| Chungwa | oranĝo /oˈrandʒo/ | oranjo /oˈranʒo/ | orange /oˈranʒe/ | orange /oˈrandʒe/ | arancia /aˈrantʃa/ | naranza /naˈraŋsa/ | aranciu /aˈrantʃu/ |
| 99 | naŭdek naŭ /ˈnaudek ˈnau/ | — | — | — | — | novantanove /novantaˈnove/ | nuvanta nove /nuˈvanta ˈnɔve/ |
| Dopamini | dopamino /dopaˈmino/ | dopamino /dopaˈmino/ | — | dopamina /dopaˈmina/ | — | — | — |
| Alama ya @ | heliko /heˈliko/ | arobo /aˈrobo/ | — | — | — | — | ciuvodda /tʃuˈvɔɖɖa/ |
| Kicheko mtandaoni | mdr /mo do ro/ | — | — | — | — | — | — |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap