Kimashami

familia ya Atlantiki-Kongo (tawi la Kibantu, kundi la Kichaga)

Familiafamilia ya Atlantiki-Kongo (tawi la Kibantu, kundi la Kichaga) Wasemaji~470K HatiKilatini NchiTanzania (mkoa wa Kilimanjaro — Wilaya ya Hai, kusini-magharibi mwa Mlima Kilimanjaro) Lugha rasmiHapana (Kiswahili ni lugha ya taifa; Kiingereza ni rasmi); inatambuliwa kikanda Uhai wa lughasalama ISO 639-3jmc

Kimashami (Machame) ndio kubwa zaidi kati ya lugha za Kibantu za Wachaga zilizo katika miteremko ya kusini ya Mlima Kilimanjaro kaskazini mwa Tanzania. Wachaga ni maarufu kama mojawapo ya makundi ya wenyeji yenye mafanikio makubwa ya kiuchumi Afrika Mashariki, wakiwa wameendeleza mfumo wa kisasa wa kilimo-misitu wa "bustani ya nyumbani" (kihamba) juu ya udongo wa volkano wenye rutuba wa Kilimanjaro. Ni lugha ya toni yenye mfumo tata wa ngeli za nomino; Machame na lahaja zinazohusiana kwa karibu za Vunjo, Rombo na Kibosho huunda mfululizo unaoenea kwenye genge la Kilimanjaro.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kimashami →

Maneno 87 ya msingi katika Kimashami

Maji

mura

muɾa

Moto

muro

muɾo

Jua

mwi

mwi

Mwezi

mwiiri

mwiːɾi

Nyota

nyinyiri

ɲiɲiɾi

Usiku

kio

kio

Mvua

mbuo

mbuo

Theluji

kyaamwi

kjaːmwi

Upepo

uraato

uɾaːto

Udongo

uteri

uteɾi

Jiwe

iwe

iwe

Mlima

ifumbu

ifumbu

Bahari

yeeve

jeːve

Mama

mama

mama

Baba

baba

baba

Binti

mwana wa kyika

mwana wa kjika

Mimi

yeny

jeɲ

Wewe

yewe

jewe

Sisi

yese

jese

Jina

irina

irina

Mtu

nndu

ndu

Kichwa

nrwe

nɾwe

Jicho

iriso

iɾiso

Sikio

kuri

kuɾi

Pua

mmboo

mːboː

Mdomo

kana

kana

Jino

iyoo

ijoː

Ulimi

ulumi

ulumi

Mkono

woko

woko

Mguu

urende

uɾende

Moyo

ngoo

ŋɡoː

Mfupa

ifua

ifua

Damu

samu

samu

Kinyesi

maafi

maːfi

Upendo

ìkwenda

ikwenda

Mti

nri

nɾi

Mbwa

ikite

ikite

Paka

paka

paka

Samaki

kunga

kuŋɡa

Ndege

ndeye

ndeje

Yai

ipore

ipoɾe

Farasi

frasi

fɾasi

Nyumba

mmba

mːba

Maziwa

malela

malela

Asali

ukyi

ukji

Chumvi

shumbi

ʃumbi

Mvinyo

mfinyo

mfiɲo

Chuma

minya

miɲa

Gurudumu

kireto

kiɾeto

Kitabu

kyitabu

kjitabu

Kula

ìlya

iʎa

Kunywa

ìnyo

iɲo

Kulala

ìlala

ilala

Moja

ìmwí

imwi

Mbili

fiwii

fiwiː

Tatu

fihahu

fihahu

Nne

fiina

fiina

Tano

fihanu

fihanu

Mia

iyana

ijana

Habari

máshàlòmà

maʃaloma

Asante

ahsànte

ahsante

Nzuri

ìchá

itʃa

Mpya

shiiya

ʃiːja

Nyekundu

idodorye

idodoɾje

Nyeupe

shaa

ʃaː

Nyeusi

shuu

ʃuː

99

makumi kyeenda na kyeenda

makumi kjeːnda na kjeːnda

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: familia ya Atlantiki-Kongo (tawi la Kibantu, kundi la Kichaga)

Maana KimashamiKirwaKichasuKinyamweziKisukumaKinyaturuKishambaa
Maji mura /muɾa/ mura /muɾa/ mende /mende/ minzi /minzi/ minzi /minzi/ maji /madʒi/ mazi /mazi/
Moto muro /muɾo/ muro /muɾo/ mshika /mʃika/ moto /moto/ moto /moto/ moto /moto/ moto /moto/
Jua mwi /mwi/ saa /saː/ idhuva /iðuʋa/ lyuba /ljuβa/ liimi /liːmi/ yura /juɾa/ zuwa /zuwa/
Mwezi mwiiri /mwiːɾi/ mwiri /mwiɾi/ mwezi /mwezi/ ngʼwezi /ŋweːzi/ ng'weji /ŋweːdʒi/ umweri /umweɾi/ ṅwezi /ŋwezi/
Nyota nyinyiri /ɲiɲiɾi/ nyinyiri /ɲiɲiɾi/ nyenyeri /ɲeɲeri/ nsonda /nsonda/ sonda /sonda/ njota /ndʒota/ ntondwe /ntondwe/
Usiku kio /kio/ kio /kio/ usiku /usiku/ buziku /buziku/ bujiku /budʒiku/ utiku /utiku/ kilo /kilo/
Mvua mbuo /mbuo/ fua /fua/ mvua /mvua/ mbula /mbula/ mbula /mbula/ mbura /mbura/ fula /fula/
Theluji kyaamwi /kjaːmwi/ mboṛongo /mboɾoŋɡo/ chasheru /tʃaʃeru/ theluji /θeluʒi/ seluji /seludʒi/ seluji /seludʒi/ —
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap