Kurmancî
Kikurdi
Kiirani
Kikurdi (Kurdî) ni jina la kawaida la mkusanyiko wa aina za lugha za Kiirani zenye uhusiano wa karibu katika tawi la Kihindi-Kiirani la familia ya Kihindi-Kizungu, zinazozungumzwa hasa katika sehemu za Uturuki, Iraki, Iran na Siria na katika jamii za ughaibuni. Katika uainishaji huu wa kiisimu, “Kiirani” ni jina la tawi pana la kihistoria linalojumuisha pia Kiajemi, Kipashto na lugha nyingine; Kikurdi si aina ya Kiajemi. Viwango vikubwa vya kifasihi ni Kikurmanji, kinachoandikwa hasa kwa alfabeti yenye msingi wa Kilatini nchini Uturuki na Siria, na Kisorani, kinachoandikwa kwa kawaida kwa alfabeti iliyorekebishwa yenye msingi wa Kiarabu nchini Iraki na Iran; Kikurdi cha Kusini kina aina nyingine. Aina hizi hutofautiana sana katika fonolojia na sarufi na si rahisi kuelewana kila wakati. Chini ya katiba ya 2005, Kikurdi na Kiarabu ni lugha mbili rasmi za Iraki, huku utambuzi na elimu ya Kikurdi vikitofautiana kwingineko.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Kikurdi
hew-hew
qîq qîq
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kiirani
| Maana | Kikurdi | Kikurdi cha Sorani | Kikurdi cha Kusini | Kizazaki | Kidari | Kiluri cha Kusini | Kiajemi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | av /ɑːv/ | ئاو /ɑːw/ | ئاو /ɑːw/ | aw /aw/ | آب /ɑːb/ | âw /ɒːw/ | آب /ɒːb/ |
| Moto | agir /ɑɡɪɾ/ | ئاگر /ɑːɡɪɾ/ | ئاگر /ɑːɡɪɾ/ | adır /aˈdɨɾ/ | آتش /ɑːtaʃ/ | taš /taʃ/ | آتش /ɒːtæʃ/ |
| Jua | roj /ɾoːʒ/ | خۆر /xoːɾ/ | رۆژ /ɾoʒ/ | tîj /tiːʒ/ | خورشید /xoɾʃed/ | xor /xor/ | خورشید /xorʃiːd/ |
| Mwezi | heyv /hejv/ | مانگ /mɑːŋɡ/ | ماهنگ /mɑːhænɡ/ | aşmî /aʃˈmiː/ | ماه /mɑːh/ | mâng /mɑːŋ/ | ماه /mɒːh/ |
| Nyota | stêrk /stɛːɾk/ | ئەستێرە /ʔæsteːɾæ/ | ئەستارە /æstaːɾæ/ | astare /asˈtaːre/ | ستاره /setɑːˈɾa/ | estâre /esˈtɑːɾe/ | ستاره /setɒːˈɾe/ |
| Usiku | şev /ʃɛv/ | شەو /ʃɛw/ | شەو /ʃɛw/ | şewe /ʃɛwɛ/ | شب /ʃaw/ | šow /ʃow/ | شب /ʃæb/ |
| Mvua | baran /bɑːɾɑn/ | باران /bɑːɾɑːn/ | باران /bɑːɾɑːn/ | varan /vɑɾˈɑn/ | باران /bɑːˈɾɑːn/ | bârun /bɒːrun/ | باران /bɒːˈɾɒːn/ |
| Theluji | berf /bɛɾf/ | بەفر /bæfr/ | بەفر /bɛfr/ | vor /voɾ/ | برف /barf/ | barf /barf/ | برف /bæɾf/ |
| Upepo | ba /ba/ | با /baː/ | با /baː/ | va /va/ | باد /bɑːd/ | bâd /bɒd/ | باد /bɒːd/ |
| Udongo | ax /ax/ | خاک /xaːk/ | خاک /xak/ | erd /ɛrd/ | خاک /xɑːk/ | zamin /zamin/ | خاک /xɒːk/ |
| Jiwe | kevir /kɛˈvɪɾ/ | بەرد /bɛɾd/ | بەرد /bæɾd/ | kemer /kɛˈmɛr/ | سنگ /saŋɡ/ | sang /saŋɡ/ | سنگ /sæŋɡ/ |
| Mlima | çiya /tʃɪˈja/ | شاخ /ʃax/ | کۊیە /kyːˈjæ/ | ko /ko/ | کوه /koːh/ | — | کوه /kuːh/ |
| Bahari | derya /dɛrˈja/ | دەریا /dɛɾˈjaː/ | زەریا /zæɾˈjɑː/ | derya /dɛɾˈja/ | بحر /bahr/ | — | دریا /dæɾˈjɒː/ |
| Mama | dê /dɛː/ | دایک /dɑːjɪk/ | دالگ /dɑːlɡ/ | maye /ˈmajɛ/ | مادر /mɑːdaɾ/ | dâ /dɑː/ | مادر /mɒːdær/ |
| Baba | bav /bɑːv/ | باوک /bɑːwk/ | باوگ /bɑːwɡ/ | pî /piː/ | پدر /padaɾ/ | bowâ /boˈwɑː/ | پدر /pedær/ |
| Binti | keç /kɛtʃ/ | کچ /kɪtʃ/ | دۊەت /dyːæt/ | keyna /ˈkejna/ | دختر /duxˈtaɾ/ | — | دختر /doxˈtæɾ/ |
| Mimi | ez /ɛz/ | من /mɪn/ | من /mɪn/ | ez /ɛz/ | من /man/ | mo /mo/ | من /mæn/ |
| Wewe | tu /tu/ | تۆ /toː/ | تۆ /to/ | ti /ti/ | تو /to/ | to /to/ | تو /to/ |
| Sisi | em /ɛm/ | ئێمە /eːmæ/ | ئیمە /iːme/ | ma /ma/ | ما /mɑː/ | ima /iˈma/ | ما /mɒː/ |
| Jina | nav /nav/ | ناو /naːw/ | ناو /naw/ | name /ˈnaːme/ | نام /nɑːm/ | num /num/ | نام /nɒːm/ |
| Mtu | mirov /mɨˈrov/ | کەس /kɛs/ | کەس /kæs/ | merdim /mɛrˈdim/ | انسان /insɑːn/ | — | انسان /ʔenˈsɒːn/ |
| Kichwa | ser /sɛɾ/ | سەر /sɛɾ/ | سەر /sæɾ/ | sere /seˈɾe/ | سر /sar/ | — | سر /sæɾ/ |
| Jicho | çav /tʃɑːv/ | چاو /tʃɑːw/ | چەو /tʃæw/ | çim /tʃim/ | چشم /tʃaʃm/ | tiya /tiˈja/ | چشم /tʃeʃm/ |
| Sikio | guh /ɡuh/ | گوێ /ɡweː/ | گوێ /ɡweː/ | goş /ɡoʃ/ | گوش /ɡuʃ/ | guš /ɡuʃ/ | گوش /ɡuʃ/ |
| Pua | poz /poz/ | لووت /luːt/ | لۊت /lyːt/ | zınci /zɨndʒi/ | بینی /biːˈniː/ | — | بینی /biːˈniː/ |
| Mdomo | dev /dɛv/ | دەم /dɛm/ | دەم /dæm/ | fek /fɛk/ | دهان /dahɑːn/ | — | دهان /dæˈhɒːn/ |
| Jino | diran /dɪˈɾaːn/ | ددان /didaːn/ | دیان /dijaːn/ | dından /dɨndan/ | دندان /dandɑːn/ | dendun /dendun/ | دندان /dændɒːn/ |
| Ulimi | ziman /zɪˈmaːn/ | زمان /zɪmaːn/ | زوان /zwaːn/ | ziwan /ziwaːn/ | زبان /zabɑːn/ | zown /zown/ | زبان /zæbɒːn/ |
| Mkono | dest /dɛst/ | دەست /dɛst/ | دەس /dæs/ | dest /dɛst/ | دست /dast/ | das /das/ | دست /dæst/ |
| Mguu | pê /peː/ | پێ /peː/ | پا /pɑː/ | lınge /ˈlɨŋɡe/ | پا /pɑː/ | pâ /pɑː/ | پا /pɒː/ |
| Moyo | dil /dɪl/ | دڵ /dɪɫ/ | دڵ /dɪɫ/ | zerre /ˈzɛrːe/ | دل /dil/ | del /del/ | دل /del/ |
| Mfupa | hestî /hesˈtiː/ | ئێسقان /eːsˈqaːn/ | سوقان /soˈqɑːn/ | este /esˈte/ | استخوان /ustuˈxɑːn/ | has /has/ | استخوان /ostoˈxɒːn/ |
| Damu | xwîn /xwiːn/ | خوێن /xwiːn/ | خوێن /xwiːn/ | gonî /ɡoniː/ | خون /xuːn/ | xun /xun/ | خون /xuːn/ |
| Kinyesi | gû /ɡuː/ | گوو /ɡuː/ | — | gî /ɡiː/ | گه /ɡuːh/ | — | گه /ɡoh/ |
| Upendo | evîn /ɛviːn/ | خۆشەویستی /xoʃɛwiːstiː/ | عەشق /æʃq/ | hes /hɛs/ | عشق /eʃq/ | âšeqi /ɒːʃeˈqi/ | عشق /eʃq/ |
| Mti | dar /dɑːɾ/ | دار /dɑːɾ/ | دار /dɑːɾ/ | dare /ˈdaɾɛ/ | درخت /daɾaxt/ | derext /deˈɾaxt/ | درخت /deræxt/ |
| Mbwa | kûçik /kuːtʃɪk/ | سەگ /sɛɡ/ | سگ /sæɡ/ | kutık /kutɨk/ | سگ /saɡ/ | seg /seɡ/ | سگ /sæɡ/ |
| Paka | pisîk /pɪsiːk/ | پشیلە /pʃiːlɛ/ | پشی /pʃiː/ | pısıng /pɨsɨŋɡ/ | پشک /puʃak/ | gorbe /ɡoɾˈbe/ | گربه /ɡorbe/ |
| Samaki | masî /maˈsiː/ | ماسی /maːˈsiː/ | ماسی /maːsiː/ | mase /mase/ | ماهی /mɑːˈhiː/ | mohi /mohi/ | ماهی /mɒːˈhiː/ |
| Ndege | balinde /balinde/ | باڵندە /baːɫɪndæ/ | باڵنده /baːɫinde/ | mıriçık /mɨritʃɨk/ | پرنده /parinda/ | — | پرنده /pæɾænde/ |
| Kipepeo | perperîk /pɛrpɛˈriːk/ | پەپوولە /pɛpuːlɛ/ | — | perperike /pɛrpɛˈɾike/ | پروانه /parwɑːna/ | — | پروانه /pæɾvɒːne/ |
| Yai | hêk /heːk/ | هێلکە /heːlkæ/ | خا /xaː/ | hak /hɑk/ | تخممرغ /toxme morɣ/ | — | تخممرغ /toxme morɣ/ |
| Dubu | hirç /hɪɾtʃ/ | ورچ /wɪrtʃ/ | خرس /xɪɾs/ | heş /hɛʃ/ | خرس /xirs/ | — | خرس /xeɾs/ |
| Farasi | hesp /hɛsp/ | ئەسپ /ɛsp/ | ئەسپ /æsp/ | estor /esˈtor/ | اسپ /asp/ | — | اسب /æsb/ |
| Nyumba | mal /mɑːl/ | ماڵ /mɑːɫ/ | ماڵ /mɑːɫ/ | keye /ˈkɛjɛ/ | خانه /xɑːna/ | xune /xuˈne/ | خانه /xɒːne/ |
| Maziwa | şîr /ʃiːr/ | شیر /ʃiːɾ/ | شیر /ʃiːr/ | şit /ʃit/ | شیر /ʃiːr/ | šir /ʃir/ | شیر /ʃiːɾ/ |
| Asali | hingiv /hɪnˈɡiv/ | هەنگوین /hɛnɡwiːn/ | هەسەڵ /hæsæɫ/ | hıngımên /hɨŋɡɨmen/ | عسل /asal/ | — | عسل /æsæl/ |
| Chumvi | xwê /xweː/ | خوێ /xweː/ | نمەک /nɪmæk/ | sol /sol/ | نمک /namak/ | — | نمک /næˈmæk/ |
| Mvinyo | şerab /ʃɛˈɾab/ | شەراب /ʃɛˈɾɑːb/ | شراو /ʃɪɾaːw/ | şerab /ʃɛˈɾab/ | شراب /ʃaˈrɑːb/ | šarâb /ʃaˈɾɑːb/ | شراب /ʃæˈɾɒːb/ |
| Mchele | birinc /bɪˈrindʒ/ | برنج /bɪrɪndʒ/ | — | riz /ɾiz/ | برنج /birindʒ/ | — | برنج /beˈrendʒ/ |
| Chokoleti | çoklata /tʃoklata/ | چۆکلێت /tʃokˈleːt/ | — | — | چاکلیت /tʃɑːkleːt/ | — | شکلات /ʃokoˈlɒːt/ |
| Chuma | hesin /hɛˈsɪn/ | ئاسن /ɑːsɪn/ | ئاسن /ɑːsɪn/ | asın /aˈsɨn/ | آهن /ɑːhan/ | — | آهن /ʔɒːhæn/ |
| Gurudumu | teker /tɛˈkɛɾ/ | چەرخ /tʃarx/ | چەرخ /tʃæɾx/ | çerx /tʃɛrx/ | چرخ /tʃarx/ | — | چرخ /tʃærx/ |
| Hariri | hevirmiş /hɛvɪɾˈmɪʃ/ | ئاوریشم /ʔaːu̯ɾiːʃəm/ | هەوریشم /hæwɾiʃɪm/ | birîsim /biɾiːˈsim/ | ابریشم /abreːʃam/ | — | ابریشم /æbriːˈʃæm/ |
| Kitabu | pirtûk /pɪɾˈtuːk/ | کتێب /kɪˈteːb/ | کتاو /kɪtaːw/ | kitab /kiˈtab/ | کتاب /kiˈtɑːb/ | — | کتاب /keˈtɒːb/ |
| Kula | xwarin /xwɑːɾɪn/ | خواردن /xwɑːɾdɪn/ | خواردن /xwɑːɾdən/ | werdiş /ˈweɾdiʃ/ | خوردن /xoɾdan/ | xardan /xarˈdan/ | خوردن /xordæn/ |
| Kunywa | vexwarin /vɛxwɑːɾɪn/ | خواردنەوە /xwɑːɾdɪnɛwɛ/ | خواردنەوە /xwɑːɾdɪnˈæwæ/ | şimitiş /ʃiˈmitiʃ/ | نوشیدن /noʃidan/ | xardan /xarˈdan/ | نوشیدن /nuːʃiːdæn/ |
| Kulala | razan /raˈzan/ | خەوتن /xawˈtɪn/ | خەوتن /xɛwˈtɪn/ | rakewtiş /raˈkɛwtiʃ/ | خوابیدن /xɑːbiˈdan/ | xawsidan /xawsiˈdan/ | خوابیدن /xɒːbiːˈdæn/ |
| Moja | yek /jɛk/ | یەک /jɛk/ | یەک /jæk/ | yew /jɛw/ | یک /jak/ | yak /jak/ | یک /jek/ |
| Mbili | du /du/ | دوو /duː/ | دوو /duː/ | di /dɪ/ | دو /du/ | do /do/ | دو /do/ |
| Tatu | sê /seː/ | سێ /seː/ | سێ /seː/ | hirê /hiɾeː/ | سه /se/ | se /se/ | سه /se/ |
| Nne | çar /tʃaːr/ | چوار /tʃwaːr/ | چوار /tʃwaːr/ | çar /tʃaːr/ | چهار /tʃahɑːr/ | char /tʃɒr/ | چهار /tʃæˈhɒːɾ/ |
| Tano | pênc /pɛːndʒ/ | پێنج /peːndʒ/ | پێنج /peːndʒ/ | panc /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | panj /pandʒ/ | پنج /pændʒ/ |
| Mia | sed /sɛd/ | سەد /sæd/ | سەد /sæd/ | se /se/ | صد /sad/ | sad /sad/ | صد /sæd/ |
| Habari | silav /sɪlɑːv/ | سڵاو /sɫɑːw/ | سڵاو /sɫɑːw/ | silam /siˈlam/ | سلام /salɑːm/ | salâm /saˈlɑːm/ | سلام /sælɒːm/ |
| Asante | spas /spɑːs/ | سوپاس /supɑːs/ | سپاس /spɑːs/ | sıpas /sɨˈpas/ | تشکر /taʃakkoɾ/ | mamnun /mamˈnun/ | سپاس /sepɒːs/ |
| Nzuri | baş /bɑːʃ/ | باش /bɑːʃ/ | خاس /xɑːs/ | rind /ɾind/ | خوب /xob/ | xow /xow/ | خوب /xuːb/ |
| Mpya | nû /nuː/ | نوێ /nweː/ | نۊ /nyː/ | newe /ˈnɛwe/ | نو /naw/ | — | جدید /dʒædiːd/ |
| Nyekundu | sor /soɾ/ | سوور /suːɾ/ | سوور /suːɾ/ | sur /suɾ/ | سرخ /soɾx/ | sorx /soɾx/ | قرمز /ɢeɾˈmez/ |
| Nyeupe | spî /spiː/ | سپی /spiː/ | سپی /sɪpiː/ | sıpe /sɨpe/ | سفید /safeːd/ | sefid /seˈfid/ | سفید /sefiːd/ |
| Nyeusi | reş /rɛʃ/ | ڕەش /ræʃ/ | سیا /siˈjɑː/ | sîya /siːja/ | سیاه /sijɑːh/ | — | سیاه /siˈjɒːh/ |
| Kijani | kesk /kɛsk/ | سەوز /sæwz/ | سەوز /sɛwz/ | kesk /kɛsk/ | سبز /sabz/ | — | سبز /sæbz/ |
| Buluu | şîn /ʃiːn/ | شین /ʃiːn/ | کەو /kæw/ | kewe /kɛwɛ/ | آبی /ɑːbi/ | — | آبی /ʔɒːˈbi/ |
| Kekeo | pepûk /pɛˈpuːk/ | پەپووک /pɛˈpuːk/ | — | phepug /pʰɛˈpuɡ/ | کوکو /kuːˈkuː/ | — | کوکو /kuːˈkuː/ |
| Woof | hew-hew | — | — | — | — | — | واق واق /vɒːɢ vɒːɢ/ |
| Kokoriko | qîq qîq | — | — | — | — | — | قوقولی قوقو /ɢuːɢuːliː ɢuːɢuː/ |
| Kompyuta | komputer /komputɛɾ/ | کۆمپیوتەر /kompjuteɾ/ | — | komputer /kompuˈteɾ/ | کمپیوتر /kampjuːtar/ | — | کامپیوتر /kɒːmpijuːteɾ/ |
| Sushi | sûşî /suːʃiː/ | سووشی /suːʃi/ | — | — | سوشی /suːʃi/ | — | سوشی /suːʃiː/ |
| Chai | çay /tʃaj/ | چای /tʃaːj/ | — | çay /tʃaj/ | چای /tʃɑːj/ | — | چای /tʃɒːj/ |
| Kahawa | qehwe /qɛhˈwɛ/ | قاوە /qaːˈwɛ/ | — | qahwe /qahˈwe/ | قهوه /qahˈwa/ | — | قهوه /ɢæhˈve/ |
| Sukari | şekir /ʃɛˈkɪr/ | شەکر /ʃɛˈkɪr/ | — | şeker /ʃeˈkɛr/ | بوره /boːˈɾa/ | — | شکر /ʃeˈkæɾ/ |
| Chungwa | pirteqal /pɪɾtɛˈqal/ | پرتەقاڵ /pɪɾtɛˈqaɫ/ | پرتەقاڵ /pɪɾtɛˈqaɫ/ | pirteqal /pɪɾtɛˈqal/ | پرتقال /poɾtaɣɑːl/ | — | پرتقال /poɾteɣɒːl/ |
| 99 | nod û neh /noːd uː nɛh/ | نەوەد و نۆ /næwæd u noː/ | نەوەد و نو /næwæd u nu/ | neway u new /nɛwaj u nɛw/ | نود و نه /nawad u no/ | — | نود و نه /næˈvæd o noh/ |
| Dopamini | dopamîn /dopaˈmiːn/ | دۆپامین /doːpaːˈmiːn/ | — | — | دوپامین /dopɑːˈmiːn/ | — | دوپامین /dopɒːˈmiːn/ |
| Alama ya @ | at /ɑːt/ | ئەت /ʔɛt/ | — | — | ات /at/ | — | ات /ʔæt/ |
Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno
Linganisha na lugha kuu za dunia
Linganisha na lugha za uainishaji ule ule
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap