上古漢語

Kichina cha Kale

Kichina · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaKichina Wasemajiiliyotoweka (~1250-200 BCE) HatiMaandishi ya Mifupa ya Ubashiri / Maandishi ya Shaba / Maandishi ya Mhuri NchiUchina wa kale (enzi za Shang, Zhou na Majira ya Machipuko na Vuli) Lugha rasmiNasaba za Shang na Zhou Uhai wa lughaimepotea ISO 639-3och

Kichina cha Kale ni umbo la zamani zaidi lililothibitishwa la lugha ya Kichina, lililotumika nyakati za nasaba za Shang na Zhou (~1250-200 KK). Ujenzi upya wa Baxter-Sagart (2014) unaonyesha hifadhi tajiri zaidi ya konsonanti na muundo wa nusu-silabi tofauti na Kichina cha kisasa; toni hazikuwa zimekua bado.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kichina cha Kale →

Maneno 87 ya msingi katika Kichina cha Kale

Maji

水

*s.turʔ

Moto

火

*[qʷʰ]ˤəjʔ

Jua

日

*C.nik

Mwezi

月

*[ŋ]ʷat

Nyota

星

*s-tsʰˤeŋ

Usiku

夜

*[ɢ]Ak-s

Mvua

雨

*C.ɢʷ(r)aʔ

Theluji

雪

*[s]ot

Upepo

風

*prəm

Udongo

土

*tʰˤaʔ

Jiwe

石

*dAk

Mlima

山

*s-ŋrar

Bahari

海

*m̥ˤəʔ

Mama

母

*məʔ

Baba

父

*[N-p](r)aʔ

Binti

女

*nraʔ

Mimi

我

*ŋˤajʔ

Wewe

汝

*naʔ

Sisi

我

*ŋˤajʔ

Jina

名

*C.meŋ

Mtu

人

*niŋ

Kichwa

首

*l̥uʔ

Jicho

目

*C.m(r)[u]k

Sikio

耳

*C.nəʔ

Pua

鼻

*m-bi[t]-s

Mdomo

口

*kʰˤ(r)oʔ

Jino

牙

*m-ɢˤ<r>a

Ulimi

舌

*mə.lat

Mkono

手

*n̥uʔ

Mguu

足

*[ts]ok

Moyo

心

*səm

Mfupa

骨

*kˤut

Damu

血

*m̥ˤik

Kinyesi

屎

*[qʰ]ijʔ

Upendo

愛

*[q]ˤə[p]-s

Mti

木

*C.mˤok

Mbwa

犬

*[k]ʷʰˤ[e][n]ʔ

Paka

貓

*C.mˤraw

Samaki

魚

*[r.ŋ]a

Ndege

鳥

*tˤiwʔ

Kipepeo

胡蝶

*[ɡ]ˤa lˤep

Yai

卵

*k.rˤorʔ

Dubu

熊

*C.[ɢ]ʷ(r)əm

Farasi

馬

*mˤraʔ

Nyumba

室

*s.ti[t]

Maziwa

乳

*noʔ

Asali

蜜

*mit

Chumvi

鹽

*[ɢr][o]m

Mchele

米

*(C.)mˤ[e]jʔ

Chuma

鐵

*l̥ˤik

Gurudumu

輪

*[r]u[n]

Hariri

絲

*[s]ə

Kitabu

書

*s-ta

Kula

食

*mə-lək

Kunywa

飲

*q(r)[u]mʔ

Kulala

寐

*mi[t]-s

Moja

一

*ʔi[t]

Mbili

二

*ni[j]-s

Tatu

三

*s.rum

Nne

四

*s.li[j]-s

Tano

五

*C.ŋˤaʔ

Mia

百

*pˤrak

Habari

—

—

Asante

謝

*sə-lAk-s

Nzuri

好

*qʰˤuʔ

Mpya

新

*s.tsʰi[n]

Nyekundu

赤

*[t-qʰ](r)Ak

Nyeupe

白

*bˤrak

Nyeusi

黑

*m̥ˤək

Kijani

綠

*pə.rok

Buluu

青

*[s.r̥]ˤeŋ

Kekeo

布穀

*pˤa-s [k]ˤok

Kompyuta

籌

*dru

Sushi

鮓

*tsˤraʔ

Chungwa

橘

*[s.k]ʷi[t]

99

九十有九

*[k]uʔ t.[ɡ]əp [ɢ]ʷəʔ-s [k]uʔ

九十㞢九 甲骨文 (Shang oracle bone, 釈文)

九十又九 金文 (Zhou bronze)

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Kichina

Maana Kichina cha KaleKichina cha KatiKikorea cha KaleKikorea cha GoryeoProto-Sino-TibetKiamruKichina cha Han
Maji 水 /*s.turʔ/ 水 /ɕwi/ 勿 /*muɾ/ 沒 /*mwol/ *ti(y) /ti(j)/ o /ɔ/ 水 /ćwǝ́j/
Moto 火 /*[qʷʰ]ˤəjʔ/ 火 /hwa/ 弗 /*puɾ/ 孛 /*pwol/ *mey /mey/ mai /mɑɪ/ 火 /m̥ǝ̄́j/
Jua 日 /*C.nik/ 日 /ȵit/ 日 /*hai/ 契 /*hʌi/ *nəy /nəy/ thum /tʰum/ 日 /ńǝt/
Mwezi 月 /*[ŋ]ʷat/ 月 /ŋuat/ 月羅理 /*tʌɾaɾi/ 妲 /*tʌl/ *s-la /s-la/ la /lə/ 月 /ŋwat/
Nyota 星 /*s-tsʰˤeŋ/ 星 /sɛjŋ/ 星利 /*pjəli/ — /—/ *s-kar /s-kar/ kɯr /kɯr/ 星 /shiēŋ/
Usiku 夜 /*[ɢ]Ak-s/ 夜 /jia/ 夜音 /*pam/ 監 /*pam/ *mun /mun/ yak /jak/ 夜 /źäh/
Mvua 雨 /*C.ɢʷ(r)aʔ/ 雨 /ɦuə̆/ — 霏微 /*piβi/ *r-wa /r-wa/ — 雨 /whá/
Theluji 雪 /*[s]ot/ 雪 /swiat/ — 嫩 /*nwun/ *s-pʷal /s-pʷal/ — 雪 /sjwat/
Ukurasa 1/10

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap