Trumai
Lugha peke (Trumai)
Trumai ni lugha pekee (isolate) ya eneo la juu la Xingu katika jimbo la Mato Grosso, Brazili, yenye wazungumzaji wachache sana waliobaki. Kwa muda mrefu imekuwa sehemu ya mtandao wa kitamaduni wa lugha nyingi na makabila mengi wa juu ya Xingu.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Trumai
Vyanzo
- UT Austin Hunter-Gatherer Language Database #382
- Glottolog trum1247; ISO 639-3 tpy
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Lugha peke (Trumai)
| Maana | Trumai | Makushi | Baniwa | Pilagá | Yanomami | Mocoví | Karajá |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | misu /misu/ | tuna /tuna/ | óoni /óoni/ | noʁop /noʁop/ | maũ ũ /maũ ũ/ | waʁajaq /waʁajaq/ | be /be/ |
| Moto | so /so/ | apóó /apóó/ | ttídzee /t̪ídzee/ | doleʔ /doleʔ/ | koa wakə /koa wakə/ | norek /norek/ | heɔtɨ /heɔtɨ/ |
| Jua | atetla /atetla/ | wéi /wéi/ | kámoi /kámoi/ | kʔatena /kʔatena/ | motʰoka /motʰoka/ | raʔaasa /raʔaasa/ | tʃuu /tʃuu/ |
| Mwezi | atetlpak /atetlpak/ | kapói /kapói/ | kéeri /kéeɻi/ | ʔawoʁoik /ʔawoʁoik/ | peɾipo /peɾipo/ | ʃiraigo /ʃiraiɡo/ | ahãdu /ahãdu/ |
| Nyota | asih /asih/ | sírikɨ́ /sírikɨ́/ | hiwírhi /hiwíɻhi/ | waqtʃiɲi /waqtʃiɲi/ | ʃitikaɾi /ʃitikaɾi/ | waqahɲi /waqahɲi/ | taina /taina/ |
| Usiku | ʃanixnis /ʃanixnis/ | ewaron /ewaron/ | déepi /déepi/ | piʔjaq /piʔjaq/ | titi ha /titi ha/ | pe /pe/ | ruu /ruu/ |
| Mvua | kʔawixu /kʔawixu/ | konoʔ /konoʔ/ | íidza /íidza/ | wetep /wetep/ | maː /maː/ | jaʁat /jaʁat/ | biu /biu/ |
| Theluji | — /—/ | — /—/ | — /—/ | loɲi /loɲi/ | — /—/ | loɲi /loɲi/ | — /—/ |
| Upepo | sut /sut/ | aʔsitun /aʔsitun/ | káwaaɺe /káwaaɺe/ | lajat /lajat/ | watoɾi /watoɾi/ | nonot /nonot/ | ɨhɨ /ɨhɨ/ |
| Udongo | tenexne /tenexne/ | non /non/ | híipai /híipai/ | ʔalewa /ʔalewa/ | maʃitʰa /maʃitʰa/ | ʔlawa /ʔlawa/ | — /—/ |
| Jiwe | itak /itak/ | tɨʔ /tɨʔ/ | hiipada /hiipada/ | qaʔ /qaʔ/ | maa ma /maa ma/ | qaʔ /qaʔ/ | mɨna /mɨna/ |
| Mama | atle /atle/ | maʔmá /maʔmá/ | hádoa /hádoa/ | latʔe /latʔe/ | najə /najə/ | lateʔe /lateʔe/ | adi /adi/ |
| Baba | ao /ao/ | paʔpá /paʔpá/ | hániɻi /hániɻi/ | letʔa /letʔa/ | hajə /hajə/ | letaʔa /letaʔa/ | təbɨ /təbɨ/ |
| Binti | atadi /atadi/ | yensi /jensi/ | — | lekʔoqte /lekʔoqte/ | — | lʲaale /lʲaale/ | deei /deːi/ |
| Mimi | ha /ha/ | urɨ /urɨ/ | nhóa /nhóa/ | hajim /hajim/ | ja /ja/ | ajim /ajim/ | dʒiarɨ̃ /dʒiarɨ̃/ |
| Wewe | hi /hi/ | ámɨrɨ́ /ámɨrɨ́/ | phía /pʰía/ | ʔam /ʔam/ | wa /wa/ | qamiʔ /qamiʔ/ | kai /kai/ |
| Sisi | ka wan / ha wan /ka wan / ha wan/ | uurɨʔnɨkon / anna /uurɨʔnɨkon / anna/ | wha /wha/ | qoʔmi /qoʔmi/ | pəmakə /pəmakə/ | qomiʔ /qomiʔ/ | dʒiarɨ̃ boho /dʒiarɨ̃ boho/ |
| Jina | taak /taak/ | yeseʔ /jeseʔ/ | iipítana /iipítana/ | lenaʁat /lenaʁat/ | wãhã /wãhã/ | leenaʁat /leenaʁat/ | ni /ni/ |
| Mtu | iau /iau/ | pemonkon /pemoŋkoŋ/ | newíki /newíki/ | sijaʁawa /sijaʁawa/ | jãnõmãmɨ /jãnõmãmɨ/ | qom leʔek /qom leʔek/ | inɨ /inɨ/ |
| Kichwa | kut /kut/ | puʔpai /puʔpai/ | hiwída /hiwída/ | laqaik /laqaik/ | he /he/ | lqahik /lqahik/ | rati /rati/ |
| Jicho | xon /xon/ | énu /énu/ | thi /thi/ | lʔaite /lʔaite/ | mamo /mamo/ | nqote /nqote/ | rue /rue/ |
| Sikio | faptɨ /faptɨ/ | pana /pana/ | héeni /héeni/ | leketela /leketela/ | jɨmɨkakɨ /jɨmɨkakɨ/ | lkeʔla /lkeʔla/ | nohõti /nohõti/ |
| Pua | laʃa /laʃa/ | yeuna /jeuna/ | hitáko /hitáko/ | limik /limik/ | hu /hu/ | limik /limik/ | deiãsɨ̃ /deiãsɨ̃/ |
| Mdomo | xop /xop/ | mutá /mutá/ | nóma /nóma/ | nedegaʁat /nedeɡaʁat/ | kahikɨ /kahikɨ/ | lap /lap/ | irɨ /irɨ/ |
| Jino | iʃa /iʃa/ | yé /jé/ | eétsha /eétʃa/ | lodaite /lodaite/ | nakɨ /nakɨ/ | lowe /lowe/ | dʒuu /dʒuu/ |
| Ulimi | ano /ano/ | nu /nu/ | eenéne /eenéne/ | latʃaʁat /latʃaʁat/ | aka /aka/ | loʔlegaʁanaʁat /loʔleɡaʁanaʁat/ | dɔrɔtɔ /dɔrɔtɔ/ |
| Mkono | kat /kat/ | míá /míá/ | káapi /káapi/ | lowaq /lowaq/ | imɨkɨ /imɨkɨ/ | lqaiʔlaʁat /lqaiʔlaʁat/ | debɔ /debɔ/ |
| Mguu | pitsʔ /pitsʔ/ | puu /puu/ | híipa /híipa/ | lapiaʔ /lapiaʔ/ | mamikɨ /mamikɨ/ | lapiaʔ /lapiaʔ/ | wa /wa/ |
| Moyo | hotʔaput /hotʔaput/ | yewan /jewan/ | kaale /kaaɺe/ | likidiaqte /likidiaqte/ | koko pata /koko pata/ | leʔtaʁanata /leʔtaʁanata/ | telesõ /telesõ/ |
| Mfupa | daʃ /daʃ/ | yeʔpɨ /jeʔpɨ/ | áapi /áapi/ | pʔinek /pʔinek/ | ũ /ũ/ | piʔnek /piʔnek/ | ti /ti/ |
| Damu | du /du/ | mɨ́ŋ /mɨ́ŋ/ | iiránaa /iiɻánaa/ | letawoʔ /letawoʔ/ | ĩjə̃ĩjə̃pə /ĩjə̃ĩjə̃pə/ | lewoʔ /lewoʔ/ | hãləbu /hãləbu/ |
| Kinyesi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ʃi /ʃi/ | — /—/ | — /—/ |
| Upendo | puʔdits /puʔdits/ | saʔnama /saʔnama/ | — /—/ | noqpita /noqpita/ | — /—/ | iʔʁoren /iʔʁoren/ | luu /luu/ |
| Mti | dei /dei/ | yéi /jéi/ | háiko /háiko/ | ʔepaq /ʔepaq/ | hii hi /hii hi/ | qoʔpaq /qoʔpaq/ | ɔwɔru /ɔwɔru/ |
| Mbwa | kasoro /kasoro/ | areimaraaká /areimaraaká/ | tsíino /tsíino/ | pioq /pioq/ | tʰãɾi /tʰãɾi/ | pioq /pioq/ | idʒɔrɔsa /idʒɔrɔsa/ |
| Paka | — /—/ | pisana /pisana/ | pitsána /pitsána/ | mitʃa /mitʃa/ | mɨʃɨ /mɨʃɨ/ | regaatolek /reɡaatolek/ | hãloeni /hãloeni/ |
| Samaki | kaʔte /kaʔte/ | moróʔ /moróʔ/ | kóphe /kúpʰe/ | nijaq /nijaq/ | juɾi /juɾi/ | nalʲin /nalʲin/ | ətora /ətora/ |
| Ndege | uraʔi /uraʔi/ | toron /toron/ | áadaro /áadaɻo/ | majoʔ /majoʔ/ | seimɨ /seimɨ/ | ajo /ajo/ | nawii /nawii/ |
| Kipepeo | tumu tumu /tumu tumu/ | peppeʔ /pepːeʔ/ | makálo /makálo/ | petooloʁol /peˈtoːloʁol/ | uwãuwãmɨ /uwãuwãmɨ/ | paare /ˈpaːre/ | otʃiʃa /otʃiʃa/ |
| Yai | taf /taf/ | pomói /pomói/ | éewhe /éewhe/ | lekʔoweʔ /lekʔoweʔ/ | natʰe /natʰe/ | lkoʔweʔ /lkoʔweʔ/ | si /si/ |
| Nyumba | dat /dat/ | wɨttɨ /wɨttɨ/ | pántti /pánt̪i/ | ʔemek /ʔemek/ | ʃapono /ʃapono/ | ʔimek /ʔimek/ | heto /heto/ |
| Asali | aus tsʔa /aus tsʔa/ | wan /wan/ | doni /doni/ | maʔage liʔi /maʔaɡe liʔi/ | puu /puu/ | rapik liʔi /rapik liʔi/ | bədi /bədi/ |
| Chumvi | iakɨr /iakɨr/ | pan /pan/ | íiwi /íiwi/ | qaaʔnowa /qaaʔnowa/ | saju /saju/ | ʔwe /ʔwe/ | dʒɨra /dʒɨra/ |
| Mchele | arosa /arosa/ | arosi /arosi/ | — | — | atoɾoso /atoɾoso/ | — | maiʃəmo /maiʃəmo/ |
| Kula | ma /ma/ | entamoʔka /entamoʔka/ | íiñha /íiɲha/ | dekeʔe /dekeʔe/ | ijaɨ /ijaɨ/ | keʔe /keʔe/ | roʃi /roʃi/ |
| Kunywa | sone /sone/ | enɨrɨ /enɨrɨ/ | íira /íiɻa/ | nijom /nijom/ | koaɨ /koaɨ/ | neʔet /neʔet/ | õ /õ/ |
| Kulala | iotl /iotl/ | wetun /wetun/ | ímaa /ímaa/ | dʔotʃi /dʔotʃi/ | miõ /miõ/ | laq /laq/ | õrõ /õrõ/ |
| Moja | mihin /mihin/ | tiwíŋ /tiwíŋ/ | aapa /aapa/ | ʔoonolek /ʔoonolek/ | tahiapɨ /tahiapɨ/ | ʔona /ʔona/ | sohodʒi /sohodʒi/ |
| Mbili | uuʃ /uuʃ/ | sáákɨné /sáákɨné/ | dzáma /dzáma/ | doosolqa /doosolqa/ | hoɾohopɨ /hoɾohopɨ/ | doosolqaiʔ /doosolqaiʔ/ | inatʃi /inatʃi/ |
| Tatu | uʃtaxme /uʃtaxme/ | séúruné /séúruné/ | madali /madali/ | treesolqa /treesolqa/ | jãmi /jãmi/ | treesolqaiʔ /treesolqaiʔ/ | inataõ /inataõ/ |
| Tano | nekatkelan /nekatkelan/ | miaʔtaikin /miaʔtaikin/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | ʃiinkolqaiʔ /ʃiinkolqaiʔ/ | iruɨre /iruɨre/ |
| Habari | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Asante | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nzuri | deta /deta/ | morɨ /morɨ/ | mátsia /mátsia/ | nʔoota /nʔoota/ | totihitawə /totihitawə/ | noʔwen /noʔwen/ | awi /awi/ |
| Mpya | xodae /xodae/ | amenan /amenan/ | éemi /éemi/ | dalaʁaik /dalaʁaik/ | tute /tute/ | dalaʁaik /dalaʁaik/ | itɨ̃mɨra /itɨ̃mɨra/ |
| Nyekundu | tsiomat /tsiomat/ | suyú /sujú/ | íirai /íiɻai/ | toomaʁadaik /toomaʁadaik/ | wakə /wakə/ | tok /tok/ | isɔ /isɔ/ |
| Nyeupe | tsitore /tsitore/ | áímutun /áímutun/ | háale /háaɺe/ | japagaq /japaɡaq/ | au /au/ | jalagaq /jalaɡaq/ | ura /ura/ |
| Nyeusi | tsidat /tsidat/ | arikkɨtun /arikːɨtun/ | íitta /íit̪a/ | leedaʁaik /leedaʁaik/ | iʃi /iʃi/ | naweʔ /naweʔ/ | iləbɨ /iləbɨ/ |
| Buluu | tsiauu /tsiauu/ | rora /rora/ | — | malaʁadaik /malaʁadaik/ | — | ikolaq /ikolaq/ | tyre /tɨ̃re/ |
| Kekeo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Woof | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Kompyuta | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sushi | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chai | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Sukari | aroxoroxok /aroxoroxok/ | — | — | ʔasooka /ʔasooka/ | — | soka /soka/ | — |
| Chungwa | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Dopamini | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Alama ya @ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Ukurasa 1/9
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap