Shingazidja
Shikomori
Niger-Kongo (Kibantu, lugha za Sabaki)
Kikomoro cha Ngazidja, kinachoitwa Shingazidja na wenyeji (ISO 639-3: zdj), ni lugha ya Kibantu ya kundi la Kisabaki inayozungumzwa katika Ngazidja, kisiwa kikubwa zaidi cha Muungano wa Komoro. Ni mojawapo ya lugha 4 za Kikomoro zenye uhusiano wa karibu, pamoja na Shimwali, Shindzuani na Shimaore, lakini utafiti wa kiisimu huitofautisha na Kiswahili na kuiona kuwa imejitenga kwa kiasi ndani ya kundi la Kikomoro. Shingazidja ndiyo lugha kuu ya mazungumzo ya Ngazidja na ni sehemu ya Shikomori, ambayo ina hadhi rasmi katika Muungano pamoja na Kifaransa na Kiarabu. Ina ngeli za nomino na mofolojia ya upatanisho iliyo kawaida katika lugha za Kibantu na huandikwa kwa tahajia ya Kilatini na pia ya herufi za Kiarabu, ingawa desturi za tahajia hazijasanifishwa kikamilifu.
Maeneo inakozungumzwa
Maneno 87 ya msingi katika Shikomori
Vyanzo
- Libralesso, Shingazidja vocabulary and lessons, shingazidja.free.fr (vocabulaire by theme; _cours/nombres); en.wiktionary Shingazidja lemmas citing ORELC (Observatoire des Relations Langue-Culture) lexicon (madji, dzinyo); spelling of ɓ/ɗ follows the Wiktionary/ORELC orthography (shiɓa, ɗiwara)
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo (Kibantu, lugha za Sabaki)
| Maana | Shikomori | Shimaore | Kiswahili | Kichasu | Kishambaa | Kisena | Kinyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | madji /madʒi/ | maji /maʒi/ | maji /madʒi/ | mende /mende/ | mazi /mazi/ | madzi /madzi/ | minzi /minzi/ |
| Moto | mro /mro/ | moro /moro/ | moto /ˈmoto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ |
| Jua | djua /dʒua/ | jua /dʒua/ | jua /dʒua/ | idhuva /iðuʋa/ | zuwa /zuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | lyuba /ljuβa/ |
| Mwezi | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /ˈmwezi/ | mwezi /mwezi/ | ṅwezi /ŋwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | ngʼwezi /ŋweːzi/ |
| Nyota | nyora /ɲora/ | nyora /ɲora/ | nyota /ˈɲota/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | ntondwe /ntondwe/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nsonda /nsonda/ |
| Usiku | masihu /masihu/ | uku /uku/ | usiku /usiku/ | usiku /usiku/ | kilo /kilo/ | usiku /usiku/ | buziku /buziku/ |
| Mvua | nvua /ⁿvua/ | vua /vua/ | mvua /ˈmvua/ | mvua /mvua/ | fula /fula/ | mvura /mvura/ | mbula /mbula/ |
| Upepo | upepo /uˈpepo/ | pev̄o /peβo/ | upepo /uˈpepo/ | mpeho /mpeho/ | mpeho /mpeho/ | mphepo /mpʰepo/ | myaga /mjaɡa/ |
| Mlima | mlima /mlima/ | mulima /mulima/ | mlima /ˈmlima/ | ntuvi /ntuvi/ | muima /muima/ | phiri /pʰiri/ | lugulu /luɡulu/ |
| Bahari | bahari /bahari/ | ɓahari /ɓahari/ | bahari /baˈhari/ | bahari /bahari/ | bahali /bahali/ | bara /bara/ | nyanza /ɲanza/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mayu /maju/ |
| Baba | baba /ɓaba/ | ɓaɓa /ɓaɓa/ | baba /ˈbaba/ | baba /baba/ | tate /tate/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Binti | mwana-mshe /mwana mʃe/ | mwana mutrumushe /mwana mutrumuʃe/ | binti /binti/ | mwana wa kibora /mwana wa kibora/ | ṅwana ywa kindele /ŋwana jwa kindele/ | mwana wankazi /mwana wankazi/ | mwana mukima /mwana mukima/ |
| Mimi | wami /wami/ | wami /wami/ | mimi /ˈmimi/ | mine /mine/ | imi /imi/ | ine /ine/ | nene /ˈnene/ |
| Wewe | wawe /wawe/ | wawe /wawe/ | wewe /ˈwewe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | gwegwe /ˈɡweɡwe/ |
| Sisi | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | sisi /ˈsisi/ | uswi /uswi/ | ishwi /iʃwi/ | ife /ife/ | iswe /iswe/ |
| Jina | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | jina /ˈdʒina/ | izina /izina/ | zina /zina/ | dzina /dzina/ | lina /ˈlina/ |
| Mtu | mndru /mndʳu/ | mutru /mutɾu/ | mtu /ˈmtu/ | mntu /mntu/ | mntu /mntu/ | munthu /muntʰu/ | munhu /munhu/ |
| Kichwa | hitswa /hitswa/ | shitswa /ʃitswa/ | kichwa /ˈkitʃwa/ | mtwi /mtwi/ | mtwi /mtwi/ | nsolo /nsolo/ | mutwe /mutwe/ |
| Jicho | dzitso /dzitso/ | dzitso /dzitso/ | jicho /dʒitʃo/ | iiso /iːso/ | zisho /ziʃo/ | diso /diso/ | liso /liso/ |
| Sikio | shishio /ʃiʃio/ | kio /kio/ | sikio /sikio/ | isikio /isikio/ | shikio /ʃikio/ | khutu /kʰutu/ | itwi /itwi/ |
| Mdomo | hanywa /haɲwa/ | hanyo /haɲo/ | mdomo /mˈɗomo/ | momo /momo/ | kanwa /kanwa/ | nkanwa /nkanwa/ | mulomo /mulomo/ |
| Jino | dzinyo /dziɲo/ | dzino /dzino/ | jino /dʒino/ | jino /dʒino/ | zino /zino/ | dzino /dzino/ | lino /lino/ |
| Ulimi | ulime /ulime/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | ulimi /ulimi/ | lirimi /lirimi/ | lulimi /lulimi/ |
| Mkono | mhono /mhono/ | muhono /muhono/ | mkono /mˈkono/ | mkono /mkono/ | mkono /mkono/ | nkono /nkono/ | kukono /kukono/ |
| Mguu | mndu /mndu/ | mundru /mundɾu/ | mguu /m̩ˈɠuː/ | ivunda /ivunda/ | mulundi /mulundi/ | mwendo /mwendo/ | kugulu /kuɡulu/ |
| Moyo | muo /muo/ | umo /umo/ | moyo /mojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | moyo /mojo/ | ntima /ntima/ | moyo /mojo/ |
| Mfupa | shiɓa /ʃiɓa/ | shiɓa /ʃiɓa/ | mfupa /mfupa/ | ivindi /ivindi/ | vuha /vuha/ | gogodo /ɡoɡodo/ | iguha /iɡuha/ |
| Damu | damu /damu/ | damu /damu/ | damu /damu/ | sakame /sakame/ | mpome /mpome/ | malopa /malopa/ | magazi /maɡazi/ |
| Kinyesi | madzi /madzi/ | — | Kinyesi /kiˈɲesi/ | — | mavi /mavi/ | matubzwi /matubzwi/ | maafi /maːfi/ |
| Upendo | mahaba /mahaba/ | mahaba /mahaba/ | upendo /uˈpendo/ | lumba /lumba/ | kukunda /kukunda/ | kufuna /kufuna/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Mti | mri /mri/ | muri /muri/ | mti /ˈmti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | muti /muti/ | muti /muti/ |
| Mbwa | mɓwa /mɓwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /ᵐbwa/ | mbwa /mbwa/ | kuli /kuli/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Paka | paha /paha/ | paka /paka/ | paka /ˈpaka/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Samaki | nfi /ⁿfi/ | fi /fi/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | samaki /samaki/ | omba /omba/ | somba /soːmba/ |
| Ndege | nuni /nuni/ | nyunyi /ɲuɲi/ | ndege /ndeɡe/ | ideghe /ideɣe/ | deghe /deɣe/ | mbalame /mbalame/ | noni /noni/ |
| Yai | djwai /dʒwai/ | jwai /dʒwai/ | yai /ˈjai/ | igi /iɡi/ | tagi /taɡi/ | dzai /dzai/ | igi /iɡi/ |
| Farasi | farasi /farasi/ | farasi /farasi/ | farasi /faˈrasi/ | farasi /farasi/ | faashi /faːʃi/ | kavalo /kavalo/ | falasi /falasi/ |
| Nyumba | nyumba /ɲũba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | numba /numba/ |
| Maziwa | dziwa /dziwa/ | dziya /dzija/ | maziwa /maˈziwa/ | mavee /maveː/ | mele /mele/ | nkaka /nkaka/ | mabeele /maβeːle/ |
| Asali | ndizi ya nyoshi /ⁿdizi ja ɲoʃi/ | ngizi /ŋizi/ | asali /aˈsali/ | nzoke /nzoke/ | woki /woki/ | uci /utʃi/ | buuki /buːki/ |
| Chumvi | shingo /ʃiŋɡo/ | shingo /ʃiŋɡo/ | chumvi /tʃumvi/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munyu /muɲu/ | munu /munu/ |
| Mchele | maele /maele/ | — | mchele /mˈtʃele/ | — | muhunga /muhuŋɡa/ | mpunga /mpuŋɡa/ | — |
| Chuma | shuma /ʃuma/ | shuma /ʃuma/ | chuma /tʃuma/ | kighera /kiɣera/ | kiama /kiama/ | utale /utale/ | kisinza /kisinza/ |
| Gurudumu | ɗiwara /ɗiwara/ | — | gurudumu /ɡuruˈdumu/ | — | — | roda /roda/ | — |
| Kitabu | shio /ʃio/ | shio /ʃio/ | kitabu /kiˈtabu/ | kitabu /kitabu/ | kitabu /kitabu/ | bukhu /bukʰu/ | kitabu /kitabu/ |
| Kula | hula /hula/ | ula /ula/ | kula /ˈkula/ | kurya /kurja/ | kuja /kuɟa/ | kudya /kudja/ | kulya /kuʎa/ |
| Kunywa | hunwa /hunwa/ | unwa /unwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Kulala | ulala /ulala/ | ulala /ulala/ | kulala /kulala/ | kushinjia /kuʃindʒia/ | kugosha /kuɡoʃa/ | kugona /kuɡona/ | kulala /kulala/ |
| Moja | montsi /montsi/ | moja /moʒa/ | moja /modʒa/ | imwe /imwe/ | ṅwenga /ŋwenɡa/ | posi /posi/ | imo /imo/ |
| Mbili | mbili /ᵐbili/ | mbili /ᵐbili/ | mbili /mˈbili/ | avili /aβili/ | mbili /mbili/ | piŵiri /piwiri/ | ibili /iβili/ |
| Tatu | ndraru /ⁿdʳaru/ | traru /tɾaɾu/ | tatu /tatu/ | adatu /adatu/ | katatu /katatu/ | pitatu /pitatu/ | idatu /idatu/ |
| Nne | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | — | kane /kaːne/ | pinai /pinai/ | inne /inːe/ |
| Tano | ntsanu /ⁿtsanu/ | tsano /tsano/ | tano /ˈtano/ | — | kashano /kaʃano/ | xanu /ʃanu/ | itaano /itaːno/ |
| Mia | djana /dʒana/ | mia /mia/ | mia /ˈmia/ | ighana /iɣana/ | gana /ɡana/ | dzana /dzana/ | igana /iɡana/ |
| Habari | eyavo /ejavo/ | Jeje /dʒedʒe/ | habari /haˈbari/ | shiloi /ʃiloi/ | — /—/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mwadita /mwadita/ |
| Asante | marahaba /marahaba/ | marahaba /marahaːba/ | asante /aˈsante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /asante/ | ndatenda /ndatenda/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Nzuri | ndjema /ⁿdʒema/ | ndjema /ndʒema/ | nzuri /ˈnzuri/ | mwamba /mwamba/ | mtana /mtana/ | nadidi /nadidi/ | soga /soɡa/ |
| Nyekundu | nyekundu /ɲekundu/ | ndzukundru /ndzukundɾu/ | nyekundu /ɲekundu/ | nkundu /nkundu/ | nkundu /nkundu/ | funga /funɡa/ | laluku /laluku/ |
| Chai | tshai /tʃai/ | — | chai /tʃai/ | — | — | xaya /ʃaja/ | — |
| Kahawa | kafe /kafe/ | — | kahawa /kaˈhawa/ | — | — | kafe /kafe/ | — |
| Sukari | sukari /sukari/ | — | sukari /suˈkari/ | — | — | xuka /ʃuka/ | — |
Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.
Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap