chiManyika

Kimanyika

Niger-Kongo

FamiliaNiger-Kongo Wasemaji~2M (mashariki mwa Zimbabwe na Msumbiji jirani) HatiKilatini NchiZimbabwe Lugha rasmiHapana (Kimanyika ni lahaja ya Kishona; Kishona ni mojawapo ya lugha 16 rasmi za Zimbabwe) Uhai wa lughasalama ISO 639-3mxc

Kimanyika (chiManyika) ni lugha ya Kibantu ya kundi la Kishona (Glottolog S13a), inayozungumzwa na watu wapatao milioni 2 katika Jimbo la Manicaland mashariki mwa Zimbabwe (karibu na Mutare/Old Umtali) na maeneo ya mpakani yaliyo jirani ya Jimbo la Manica, Msumbiji. Kihistoria iliainishwa kama lahaja ya Kishona chini ya ripoti ya muungano ya Doke ya mwaka 1931, lakini Kimanyika kinazidi kutambuliwa kama mwanachama tofauti wa kundi chenye msamiati wake, sifa za kifonolojia (mifumo ya toni mahususi ya Kimanyika na ulainishaji wa konsonanti) na utamaduni tajiri wa kifasihi. Miongoni mwa wazungumzaji maarufu wa Kimanyika ni Waziri Mkuu wa zamani wa Zimbabwe Robert Mugabe (aliyezaliwa Kutama, Wilaya ya Zvimba). Licha ya wazungumzaji wake milioni 2, Kimanyika kinakabiliwa na shinikizo la kuendelea kutoka kwa Kishona Sanifu katika elimu na vyombo vya habari; utamaduni wa kifasihi wa Kimanyika unahifadhiwa kupitia nyimbo za dini, historia simulizi (ngano) na ushairi wa kikanda.

Maeneo inakozungumzwa

Vaa lugha hii Chagua tu maneno unayopenda — huchapishwa kwa fonti ile ile ya ramani. Tengeneza fulana kwa maneno ya Kimanyika →

Maneno 87 ya msingi katika Kimanyika

Maji

mvura

mvuɾa

Moto

moto

moto

Jua

zuva

zuva

Mwezi

mwedzi

mwedzi

Nyota

nyeredzi

ɲeredzi

Usiku

usiku

usiku

Mvua

mvura

mvura

Upepo

mhepo

mʰepo

Udongo

ivhu

iβu

Jiwe

ibwe

iɓwe

Mlima

gomo

ɡomo

Bahari

gungwa

ɡuŋɡwa

Mama

amai

amai

Baba

baba

baba

Binti

mukunda

mukunda

Mimi

ini

ini

Wewe

iwe

iwe

Sisi

isu

isu

Jina

zita

zita

Mtu

munhu

munʱu

Kichwa

musoro

musoro

Jicho

ziso

ziso

Sikio

nzeve

nzeve

Pua

mhino

mʱino

Mdomo

muromo

muromo

Jino

zino

zino

Ulimi

rurimi

rurimi

Mkono

ruoko

ɾwoko

Moyo

mwoyo

mwojo

Mfupa

godo

ɡodo

Damu

ropa

ropa

Kinyesi

tsvina

tsvina

Upendo

rudo

ɾudo

Mti

muti

muti

Mbwa

mbwa

mbwa

Paka

katsi

katsi

Samaki

hove

hove

Ndege

shiri

ʃiri

Yai

zai

zai

Farasi

bhiza

biza

Nyumba

mhatso

mhatso

Maziwa

mukaka

mukaka

Asali

uchi

utʃi

Chumvi

munyu

muɲu

Mvinyo

waini

waini

Mchele

mupunga

mupuŋɡa

Chuma

simbi

simbi

Gurudumu

vhiri

βiri

Hariri

siriki

siriki

Kitabu

bhuku

buku

Kula

kudya

kudʒa

Kunywa

kumwa

kumwa

Kulala

rara

ˈraɾa

Moja

rimwe

ɾimwe

Mbili

piri

piri

Tatu

tatu

tatu

Nne

ina

ina

Tano

shanu

ʃanu

Mia

zana

zana

Habari

makadii

makadiː

Asante

mazviita

mazviita

Nzuri

kunaka

kunaka

Mpya

itsva

itsva

Nyekundu

tsvuku

tsvuku

Nyeupe

chena

tʃena

Nyeusi

tema

tema

99

makumi mapfumbamwe namapfumbamwe

makumi mapfumbamwe namapfumbamwe

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha zenye uainishaji ule ule: Niger-Kongo

Maana KimanyikaKishonaKindauKisenaKitumbukaKitonga cha ZambiaKichewa
Maji mvura /mvuɾa/ mvura /mvura/ mvura /mvuɾa/ madzi /madzi/ maji /madʒi/ meenda /meːnda/ madzi /madzi/
Moto moto /moto/ moto /moto/ muriro /muɾiɾo/ moto /moto/ moto /moto/ mulilo /mulilo/ moto /moto/
Jua zuva /zuva/ zuva /zuva/ zuva /zuva/ dzuwa /dzuwa/ zuŵa /zuβa/ zuba /zuba/ dzuwa /dzuwa/
Mwezi mwedzi /mwedzi/ mwedzi /mwedzi/ mwedzi /mwedzi/ mwedzi /mwedzi/ mwezi /mwezi/ mwezi /mwezi/ mwezi /mwezi/
Nyota nyeredzi /ɲeredzi/ nyeredzi /ɲeredzi/ nyeredzi /ɲeredzi/ nyenyezi /ɲeɲezi/ nyenyezi /ɲeɲezi/ nyenyezi /ɲeˈɲezi/ nyenyezi /ɲeɲezi/
Usiku usiku /usiku/ usiku /usiku/ usiku /usiku/ usiku /usiku/ usiku /usiku/ busiku /busiku/ usiku /usiku/
Mvua mvura /mvura/ mvura /mvura/ mvura /mvura/ mvura /mvura/ vula /ˈvula/ imvula /imvula/ mvula /ˈmvula/
Upepo mhepo /mʰepo/ mhepo /ˈmʱepo/ mhepo /mʰepo/ mphepo /mpʰepo/ mphepo /ˈmpʰepo/ muwo /muwo/ mphepo /ˈmpʰepo/
Ukurasa 1/9

Fungua ramani shirikishi: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.

Imetengenezwa na Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · Mwanzo wa LangMap