เมื่อชอเซอร์เสียชีวิตใน ค.ศ. 1400 ชาวลอนดอนออกเสียง bite เป็น /biːtə/ house เป็น /huːs/ name เป็น /naːmə/ และ boot เป็น /boːt/ ค่าเสียงเหล่านี้ตรงกับค่าเสียงแบบละตินของตัวอักษร ซึ่งภาษาเยอรมันและภาษาอิตาลียังใช้อยู่ทุกวันนี้ พอถึงราว ค.ศ. 1700 สระเสียงยาวเหล่านี้ก็ขยับไปหมดทุกตัว /iː/ และ /uː/ กลายเป็นสระประสม ส่วนสระที่อยู่ต่ำลงมาก็ต่างยกสูงขึ้นหนึ่งขั้น นักภาษาศาสตร์ชาวเดนมาร์ก อ็อทโท เยสเปอร์เซิน ตั้งชื่อการเปลี่ยนแปลงชุดนี้ว่า Great Vowel Shift (การเลื่อนสระครั้งใหญ่) ใน ค.ศ. 1909 ในภาคที่ 1 ของ A Modern English Grammar on Historical Principles และวาดแผนภาพแรกของปรากฏการณ์นี้ขึ้น
สระเสียงยาวเจ็ดตัว
- /iː/ → /aɪ/: bite, five, wine
- /uː/ → /aʊ/: house, mouth, out
- /eː/ → /iː/: meet
- /oː/ → /uː/: boot, moon
- /ɛː/ → /eː/ และต่อมา /iː/: meat, sea
- /aː/ → /eɪ/: name, mate
- /ɔː/ → /oʊ/: boat, stone
สระสูงไม่ได้กระโดดไปเป็น /aɪ/ และ /aʊ/ ในทันที โรเจอร์ ลาสส์ สร้างลำดับขั้น /iː/ → /ei/ → /ɛi/ → /əi/ → /aɪ/ ขึ้นใหม่ โดยเริ่มราว ค.ศ. 1500 อาศัยคำบรรยายของนักปฏิรูปการสะกดและนักไวยากรณ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17 เริ่มจาก An Orthographie ของจอห์น ฮาร์ต ใน ค.ศ. 1569 แถวภาษาอังกฤษสมัยใหม่ตอนต้นบนแผนที่บันทึก five เป็น /fəiv/ และ wine เป็น /wəin/ ซึ่งเป็นขั้นกึ่งกลางในสมัยเชกสเปียร์ meet และ meat ยังแยกกันตลอดการเลื่อนและเพิ่งรวมกันในภายหลัง ส่วน great break และ steak ยังคงค่าเสียงเดิม จึงสัมผัสกับ mate ในปัจจุบัน
ตัวสะกดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
การสะกดภาษาอังกฤษลงตัวในช่วงหลายศตวรรษเดียวกันนั้นเอง วิลเลียม แคกซ์ตัน ตั้งโรงพิมพ์แห่งแรกในอังกฤษที่เวสต์มินสเตอร์ใน ค.ศ. 1476 และช่างพิมพ์ก็ยึดตัวสะกดที่สะท้อนเสียงภาษาอังกฤษสมัยกลางไว้ นั่นคือเหตุที่ i ใน bite แทนเสียง /aɪ/ และ a ใน name แทนเสียง /eɪ/ ชื่อของตัวอักษรก็เคลื่อนตามไปด้วย: ตัว A ในภาษาอังกฤษสมัยกลางเรียกว่า /aː/ ปัจจุบันเป็น /eɪ/ ตัว E เปลี่ยนจาก /eː/ เป็น /iː/ และตัว I จาก /iː/ เป็น /aɪ/
ไม่ได้เกิดแค่ในอังกฤษ และไม่ได้เกิดทั่วอังกฤษ
ภาษาอังกฤษไม่ใช่ภาษาเดียวที่สระสูงแตกออกเป็นสระประสม ภาษาเยอรมันทำให้ /iː/ และ /uː/ เป็นสระประสมเร็วกว่าเล็กน้อย — bīzen และ hūs ในภาษาเยอรมันสูงสมัยกลางกลายเป็น beißen และ Haus — และภาษาดัตช์ก็สร้าง wijn และ huis ขึ้นจากสระเสียงยาวเจอร์แมนิกชุดเดียวกัน (huis ผ่านขั้นสระหน้า /yː/ ที่เกิดขึ้นก่อน) อย่างไรก็ตาม ภาษาเยอรมันปรับการสะกดตาม และไม่ได้ยกสระกลางและสระต่ำขึ้น: Name ในภาษาเยอรมันยังคงเป็น /ˈnaːmə/ และ naam ในภาษาดัตช์เป็น /naːm/ เทียบกับ /neɪm/ ของภาษาอังกฤษ
การเลื่อนสระยังไปไม่ถึงทางเหนือด้วย ภาษาอังกฤษสมัยกลางตอนเหนือและภาษาสกอตได้ทำให้ /oː/ เป็นสระหน้าไปแล้วก่อนการเลื่อนจะเริ่ม จึงไม่มีสระใดเลื่อนขึ้นมาดัน /uː/ จากด้านหลัง และ /uː/ จึงคงอยู่ แผนที่บันทึก hoose ของภาษาสกอตและ house ของสำเนียงจอร์ดีเป็น /huːs/ ทั้งคู่ ขณะที่ muin /mɪn/ "ดวงจันทร์" และ tuith /tɪθ/ "ฟัน" ของภาษาสกอตสืบต่อสระหน้าที่เกิดก่อนนั้น
ทั้งหมดนี้เป็นเหตุการณ์เดียวกันหรือไม่ ยังเถียงกันอยู่ คำอธิบายแบบลูกโซ่ผลัก (push chain) ว่า /eː/ และ /oː/ ยกสูงขึ้นแล้วดันสระสูงออกไป ส่วนคำอธิบายแบบลูกโซ่ดึง (drag chain) ว่า /iː/ และ /uː/ กลายเป็นสระประสมก่อนและทิ้งช่องว่างไว้ข้างหลัง โรเบิร์ต สต็อกเวลล์ และดอนกา มินโควา เสนอไว้ในบทหนึ่งของ Luick Revisited เมื่อ ค.ศ. 1988 ว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นอิสระต่อกันในเชิงโครงสร้าง และกินเวลายาวนานเกินกว่าจะนับเป็นลูกโซ่เดียว ที่ไม่มีใครเถียงคือผลลัพธ์ สระเสียงยาวเจ็ดตัวของลอนดอนสมัยชอเซอร์ได้กลายเป็นสระของ bite house meet boot sea name และ stone