🔔 การเลื่อนสระครั้งใหญ่: ทำไม "i" ในภาษาอังกฤษจึงออกเสียง /aɪ/

ระหว่างราว ค.ศ. 1400 ถึง 1700 สระเสียงยาวทุกตัวของภาษาอังกฤษตอนใต้ได้เคลื่อนที่ไป: bite /biːt/ กลายเป็น /baɪt/, house /huːs/ กลายเป็น /haʊs/, name /naːm/ กลายเป็น /neɪm/ แต่การสะกดยังคงอยู่ที่เดิม

เมื่อชอเซอร์เสียชีวิตใน ค.ศ. 1400 ชาวลอนดอนออกเสียง bite เป็น /biːtə/ house เป็น /huːs/ name เป็น /naːmə/ และ boot เป็น /boːt/ ค่าเสียงเหล่านี้ตรงกับค่าเสียงแบบละตินของตัวอักษร ซึ่งภาษาเยอรมันและภาษาอิตาลียังใช้อยู่ทุกวันนี้ พอถึงราว ค.ศ. 1700 สระเสียงยาวเหล่านี้ก็ขยับไปหมดทุกตัว /iː/ และ /uː/ กลายเป็นสระประสม ส่วนสระที่อยู่ต่ำลงมาก็ต่างยกสูงขึ้นหนึ่งขั้น นักภาษาศาสตร์ชาวเดนมาร์ก อ็อทโท เยสเปอร์เซิน ตั้งชื่อการเปลี่ยนแปลงชุดนี้ว่า Great Vowel Shift (การเลื่อนสระครั้งใหญ่) ใน ค.ศ. 1909 ในภาคที่ 1 ของ A Modern English Grammar on Historical Principles และวาดแผนภาพแรกของปรากฏการณ์นี้ขึ้น

สระเสียงยาวเจ็ดตัว

สระสูงไม่ได้กระโดดไปเป็น /aɪ/ และ /aʊ/ ในทันที โรเจอร์ ลาสส์ สร้างลำดับขั้น /iː/ → /ei/ → /ɛi/ → /əi/ → /aɪ/ ขึ้นใหม่ โดยเริ่มราว ค.ศ. 1500 อาศัยคำบรรยายของนักปฏิรูปการสะกดและนักไวยากรณ์ในคริสต์ศตวรรษที่ 16 และ 17 เริ่มจาก An Orthographie ของจอห์น ฮาร์ต ใน ค.ศ. 1569 แถวภาษาอังกฤษสมัยใหม่ตอนต้นบนแผนที่บันทึก five เป็น /fəiv/ และ wine เป็น /wəin/ ซึ่งเป็นขั้นกึ่งกลางในสมัยเชกสเปียร์ meet และ meat ยังแยกกันตลอดการเลื่อนและเพิ่งรวมกันในภายหลัง ส่วน great break และ steak ยังคงค่าเสียงเดิม จึงสัมผัสกับ mate ในปัจจุบัน

⚖️ ติดตาม "five" ตั้งแต่ภาษาอังกฤษเก่าจนถึงปัจจุบัน
ภาษาตระกูลภาษาผู้พูดห้าน้ำหนึ่ง
ภาษาอังกฤษโบราณตระกูลอินโด-ยูโรเปียนภาษาในประวัติศาสตร์ (สูญไปในฐานะภาษาแม่ราว ค.ศ. 1100; ศึกษาเพื่อพิธีกรรมทางศาสนา/ทางวิชาการ)fīf/fiːf/wæter/ˈwæter/ān/ɑːn/
อังกฤษยุคกลางอินโด-ยูโรเปียน (เจอร์มานิก, ตะวันตก)สูญแล้วfyve/ˈfiːvə/water/ˈwatər/oon/oːn/
ภาษาอังกฤษสมัยใหม่ตอนต้นตระกูลอินโด-ยูโรเปียน (เจอร์แมนิก, ตะวันตก, สาขาแองกลิก)เชิงประวัติศาสตร์ (1500–1700)fiue/fəiv/water/ˈwætər/one/oːn/
ภาษาอังกฤษเจอร์แมนิกผู้พูดภาษาแม่ ~380 ล้าน + รวมทั้งหมด ~1.5 พันล้าน (รวมผู้พูดเป็นภาษาที่สอง)five/faɪv/water/ˈwɔːtə/one/wʌn/
⚖️ เปรียบเทียบ "house" ในภาษาอังกฤษ ภาษาสกอต สำเนียงจอร์ดี ภาษาเยอรมัน และภาษาดัตช์
ภาษาตระกูลภาษาผู้พูดบ้านน้ำหนึ่ง
ภาษาอังกฤษเจอร์แมนิกผู้พูดภาษาแม่ ~380 ล้าน + รวมทั้งหมด ~1.5 พันล้าน (รวมผู้พูดเป็นภาษาที่สอง)house/haʊs/water/ˈwɔːtə/one/wʌn/
ภาษาสกอตส์เจอร์แมนิก~1.5 ล้านhoose/huːs/watter/ˈwɑtər/ane/en/
ภาษาอังกฤษจอร์ดีตระกูลอินโด-ยูโรเปียน (ตะวันตก เจอร์แมนิก, อังกฤษ)~1.1 ล้าน (ไทน์ไซด์)house/huːs/water/ˈwɔːtɐ/one/wʊn/
ภาษาเยอรมันเจอร์แมนิก~130 ล้านHaus/haʊ̯s/Wasser/ˈvasɐ/eins/aɪ̯ns/
ภาษาดัตช์เจอร์แมนิก~25 ล้านhuis/ɦœy̯s/water/ˈʋaːtər/een/eːn/
⚖️ เปรียบเทียบ "name" ในภาษาอังกฤษ ภาษาเยอรมัน และภาษาดัตช์
ภาษาตระกูลภาษาผู้พูดชื่อน้ำหนึ่ง
ภาษาอังกฤษเจอร์แมนิกผู้พูดภาษาแม่ ~380 ล้าน + รวมทั้งหมด ~1.5 พันล้าน (รวมผู้พูดเป็นภาษาที่สอง)name/neɪm/water/ˈwɔːtə/one/wʌn/
ภาษาเยอรมันเจอร์แมนิก~130 ล้านName/ˈnaːmə/Wasser/ˈvasɐ/eins/aɪ̯ns/
ภาษาดัตช์เจอร์แมนิก~25 ล้านnaam/naːm/water/ˈʋaːtər/een/eːn/

ตัวสะกดถูกทิ้งไว้ข้างหลัง

การสะกดภาษาอังกฤษลงตัวในช่วงหลายศตวรรษเดียวกันนั้นเอง วิลเลียม แคกซ์ตัน ตั้งโรงพิมพ์แห่งแรกในอังกฤษที่เวสต์มินสเตอร์ใน ค.ศ. 1476 และช่างพิมพ์ก็ยึดตัวสะกดที่สะท้อนเสียงภาษาอังกฤษสมัยกลางไว้ นั่นคือเหตุที่ i ใน bite แทนเสียง /aɪ/ และ a ใน name แทนเสียง /eɪ/ ชื่อของตัวอักษรก็เคลื่อนตามไปด้วย: ตัว A ในภาษาอังกฤษสมัยกลางเรียกว่า /aː/ ปัจจุบันเป็น /eɪ/ ตัว E เปลี่ยนจาก /eː/ เป็น /iː/ และตัว I จาก /iː/ เป็น /aɪ/

ไม่ได้เกิดแค่ในอังกฤษ และไม่ได้เกิดทั่วอังกฤษ

ภาษาอังกฤษไม่ใช่ภาษาเดียวที่สระสูงแตกออกเป็นสระประสม ภาษาเยอรมันทำให้ /iː/ และ /uː/ เป็นสระประสมเร็วกว่าเล็กน้อย — bīzen และ hūs ในภาษาเยอรมันสูงสมัยกลางกลายเป็น beißen และ Haus — และภาษาดัตช์ก็สร้าง wijn และ huis ขึ้นจากสระเสียงยาวเจอร์แมนิกชุดเดียวกัน (huis ผ่านขั้นสระหน้า /yː/ ที่เกิดขึ้นก่อน) อย่างไรก็ตาม ภาษาเยอรมันปรับการสะกดตาม และไม่ได้ยกสระกลางและสระต่ำขึ้น: Name ในภาษาเยอรมันยังคงเป็น /ˈnaːmə/ และ naam ในภาษาดัตช์เป็น /naːm/ เทียบกับ /neɪm/ ของภาษาอังกฤษ

การเลื่อนสระยังไปไม่ถึงทางเหนือด้วย ภาษาอังกฤษสมัยกลางตอนเหนือและภาษาสกอตได้ทำให้ /oː/ เป็นสระหน้าไปแล้วก่อนการเลื่อนจะเริ่ม จึงไม่มีสระใดเลื่อนขึ้นมาดัน /uː/ จากด้านหลัง และ /uː/ จึงคงอยู่ แผนที่บันทึก hoose ของภาษาสกอตและ house ของสำเนียงจอร์ดีเป็น /huːs/ ทั้งคู่ ขณะที่ muin /mɪn/ "ดวงจันทร์" และ tuith /tɪθ/ "ฟัน" ของภาษาสกอตสืบต่อสระหน้าที่เกิดก่อนนั้น

ทั้งหมดนี้เป็นเหตุการณ์เดียวกันหรือไม่ ยังเถียงกันอยู่ คำอธิบายแบบลูกโซ่ผลัก (push chain) ว่า /eː/ และ /oː/ ยกสูงขึ้นแล้วดันสระสูงออกไป ส่วนคำอธิบายแบบลูกโซ่ดึง (drag chain) ว่า /iː/ และ /uː/ กลายเป็นสระประสมก่อนและทิ้งช่องว่างไว้ข้างหลัง โรเบิร์ต สต็อกเวลล์ และดอนกา มินโควา เสนอไว้ในบทหนึ่งของ Luick Revisited เมื่อ ค.ศ. 1988 ว่าการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เป็นอิสระต่อกันในเชิงโครงสร้าง และกินเวลายาวนานเกินกว่าจะนับเป็นลูกโซ่เดียว ที่ไม่มีใครเถียงคือผลลัพธ์ สระเสียงยาวเจ็ดตัวของลอนดอนสมัยชอเซอร์ได้กลายเป็นสระของ bite house meet boot sea name และ stone

แหล่งข้อมูล

อ่านต่อ

ดูเพิ่มเติม: บทความ · Word Map — 168 คำหลัก · Han Map — การอ่านอักษรจีน

เปิดแผนที่แบบโต้ตอบ: Word Map · Han Map · Name Map · Time Map · Word Order · Tree

ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก

จัดทำโดย Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · หน้าแรก LangMap