Wixárika niukieya

維拉里卡語

猶他-阿茲特克語系

語系猶他-阿茲特克語系 使用者~50K(充滿活力) 文字拉丁文 國家墨西哥 官方語言全國範圍內否(根據2003年 LGDLPI 獲認定為墨西哥嘅國家語言,喺其自身分佈區域內同西班牙語具有同等效力) 活力易危 ISO 639-3hch

維薩里卡語(Wixárika,惠喬爾語,自稱Wixárika niukieya)係猶他-阿茲特克語系科拉喬爾次分支嘅一種語言,喺墨西哥西部西馬德雷山脈高地(哈利斯科、納亞里特、杜蘭戈、薩卡特卡斯)大約有50,000人講。維薩里卡人以佢哋精心保存嘅原住民宗教聞名,呢個宗教以前往聖路易斯波托西聖地維里庫塔嘅佩奧特仙人掌朝聖為中心——係中部美洲現存嘅非基督教原住民宗教傳統當中文獻記載最完備之一。喺語言學上,維薩里卡語同科拉語(crn)關係最密切——係佢嘅科拉喬爾姊妹語言——但同納瓦語族(納瓦特爾語各變體nci、nch、nhe等)以及紐米克語族(科曼奇語、肖肖尼語、派尤特語,佔據猶他-阿茲特克語系北部各支)就相當唔同。對於墨西哥嘅原住民語言嚟講,呢種語言出奇咁有活力,仍然完整咁傳承畀細路,並且喺市場、儀式同朝聖活動入面有活躍嘅社區使用。

使用地區

將呢種語言着上身 揀幾個中意嘅詞,用同地圖一樣嘅字體印喺衫上。 用維拉里卡語嘅詞整T恤 →

維拉里卡語嘅87個核心詞

水

ha

ha

火

tai

tai

日頭

tau

tau

月光

metsa

metsa

星

xurawe

ʃuˈrawe

夜晚

tikari

tikari

雨

wiyeri

wijeri

雪

ʼɨwi

ʔɨwi

風

ʼeeka

ʔeːka

泥

kwie

kʷie

石頭

tete

tete

山

yemuri

jemuri

海

haramara

haramara

母親

nana

nana

父親

yawe

jawe

我

nee

neː

你

eekɨ

ˈeːkɨ

我哋

tame

ˈtame

名

tewa

ˈtewa

人

tewi

tewi

頭

muʼú

muˈʔu

眼

tukite

tukite

耳仔

naka

naka

鼻哥

tsuri

tsuɾi

口

téni

teni

牙

tame

tame

脷

neni

neni

手

mama

mama

腳

keta

keta

心

iyari

ijari

骨頭

ume

ume

血

xuriya

ʃuɾija

屎

kwita

kʷita

愛

kanenki

kanenki

樹

kiyé

kije

狗

tsïkï

tsɨkɨ

貓

mitsu

mitsu

魚

kesi

kesi

鳥

wiki

wiki

蝴蝶

kipï

kipɨ

雞蛋

tawári

taˈwaɾi

熊

hutse

hutse

馬

kawayu

kawaju

屋

ki

ki

牛奶

retsi

ɾetsi

蜜糖

xiete

ʃiete

鹽

ʼuna

ʔuna

葡萄酒

winuyari

winujaɾi

鐵

tepɨa

tepɨa

絲

tsera

tsera

書

xapa

ʃapa

食

kuye

kuje

飲

hiʼeka

hiʔeka

瞓覺

kutsu

kutsu

一

xevi

ʃevi

二

huta

huˈta

三

haika

haika

四

nauka

nauka

五

auxɨwi

auʃɨwi

百

xeitsienituyari

ʃeitsienitujari

你好

kekuanenki

kekwanenki

多謝

paʼiwakaitsie

paʔiwakaitsje

好

waxa

waʃa

新

hekwa

hekʷa

紅

+aurawi

ʔaurawi

白

tuxame

tuʃame

黑

yɨwime

jɨwime

綠

siïraïyeme

siɨraɨjeme

藍

yuawime

juawime

電腦

computadora

橙

naraacáxi

naɾaːˈkaʃi

99

nauka tewiyari heimana tamamata heimana ʼatanauka

nauka tewijari heimana tamamata heimana ʔatanauka

來源

單詞比較

相關語言比較:猶他-阿茲特克語系

意思 維拉里卡語科拉語原始尤托-阿茲特克語納瓦特語塔拉烏馬拉語中瓦斯特卡納瓦特爾語西瓦斯特卡納瓦特爾語
水 ha /ha/ hapɨn /hapɨn/ *paʔ /paʔ/ at /at/ bawí /bawi/ atl /atɬ/ atl /atɬ/
火 tai /tai/ taʼai /taʔai/ *na- /na/ tit /tit/ nahí /nahi/ tlitl /tɬitɬ/ tlitl /tɬitɬ/
日頭 tau /tau/ tahaapuá /tahaːpwa/ *ta /ta/ tunal /tunal/ rayó /ɾajo/ tonati /tonati/ tonati /tonati/
月光 metsa /metsa/ mɨhka /mɨhka/ *mɨca /mɨca/ metzti /meːtsti/ mecá /metʃa/ metztli /metstɬi/ metztli /metstɬi/
星 xurawe /ʃuˈrawe/ sɨɨrabe /sɨːˈrabe/ — /—/ sital /ˈsital/ sopolí /sopoli/ sitlalij /siˈtɬalih/ sitlali /siˈtɬali/
夜晚 tikari /tikari/ tika /tika/ *tuku /tuku/ tayua /tajuwa/ rokó /roko/ youali /jowali/ yohuali /jowali/
雨 wiyeri /wijeri/ biite /biːte/ *yuku /juku/ kiawit /kiawit/ ukuí /ukui/ kiyawit /kiˈjawit/ quiyahuitl /kijawitɬ/
雪 ʼɨwi /ʔɨwi/ seeri /seːɾi/ — — kiparí /kipaɾi/ sital set /sital set/ sitlal setl /sitɬal setɬ/
頁 1/9

打開互動地圖: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。

製作 Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap 主頁