Noongar wangkiny
Noongar
Pama-Nyungan
Noongar (also Nyungar, Whadjuk, Wadjak) is the language of the Noongar people, the traditional owners of the south-west corner of Western Australia (from Geraldton south to Esperance and Albany). The Noongar nation comprises 14 sub-groups (Whadjuk, Yued, Ballardong, Wilman, Kaneang, Wardandi, Nyaki Nyaki, Bibbulmun, Pibelmen, Pinjareb, Wudjari, Mineng, Goreng, Njungar) speaking mutually-intelligible Noongar varieties. Heavily impacted by colonization (Noongar communities in Perth had European contact from 1829), the language nearly went extinct, but the Noongar Boodjar Language Centre and the South West Aboriginal Land and Sea Council have led an active revitalization since the 1990s. Today ~370 fluent speakers + ~3,000 partial learners; Noongar is taught in some Perth schools.
Where it is spoken
87 core words in Noongar
Sources
Words compared
Compared with languages in the same classification: Pama-Nyungan
| Meaning | Noongar | Walmajarri | Pintupi-Luritja | Martu Wangka | Pitjantjatjara | Nhanda | Warnman |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Water | kep /kep/ | ngapa /ˈŋapa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kalyu /kaʎu/ |
| Fire | kaarl /kaːɻl/ | warlu /ˈwaɭu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | warla /waɻla/ | nguja /ŋuɟa/ |
| Sun | ngangk /ŋaŋk/ | purangu /puɻaŋu/ | tjintu /cintu/ | jirntu /ciɳʈu/ | tjintu /cintu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | karrpu /karpu/ |
| Moon | miyak /mijak/ | yakarn /jakaɳ/ | pira /piɻa/ | panyalpa /paɲalpa/ | pira /piɻa/ | kanyala /kaɲala/ | panyalpa /paɲalpa/ |
| Star | djinda /dʒinda/ | wirl /wiɭ/ | kililpi /kiˈlilpi/ | kurtalya /kuʈaʎa/ | kililpil /kiˈlilpil/ | indiya /indija/ | kurtalya /kuʈaʎa/ |
| Night | kedalak /kedalak/ | pukanya /pukaɲa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | munga /muŋa/ | maru /maru/ | payin /pajin/ |
| Rain | booron /boːɻon/ | yurrikarra /jurikara/ | — | — | mina /ˈmina/ | pundu /pundu/ | kalyu /kaʎu/ |
| Wind | marr /maɾ/ | walypa /ˈwaʎpa/ | walpa /walpa/ | walypa /ˈwaljpa/ | walpa /walpa/ | uudinu /uudinu/ | karlalarra /kaɭalara/ |
| Earth | boodja /budʒa/ | nguwa /ˈŋuwa/ | manta /manta/ | manta /manta/ | manta /manta/ | — | rlanga /ɭaŋa/ |
| Stone | boya /boja/ | pamarr /ˈpamar/ | puḻi /puɭi/ | yapu /japu/ | apu /apu/ | — | purli /puɭi/ |
| Mountain | kard /kaɖ/ | — | puḻi katu /puɭi katu/ | — | puḻi /ˈpuɭi/ | — | — |
| Sea | wardarn /waɖaɻn/ | jawurlata /ˈɟawuɭata/ | yuru /juɻu/ | kujungurru /kucuŋuru/ | uṟu puḻka /uru puɭka/ | — | — |
| Mother | ngangk /ŋaŋk/ | ngamaji /ŋaˈmaɟi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | yipi /jipi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | pipirnpa /pipiɳpa/ |
| Father | maam /maːm/ | ngarpu /ŋaɻpu/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mamarnpa /mamaɳpa/ |
| Daughter | nap /nap/ | kurntal /ˈkuɳʈal/ | yuṉṯalpa /juɳʈalpa/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ | uṉṯal /uɳʈal/ | yurdu /juɖu/ | yurntalpa /juɳʈalpa/ |
| I | ngany /ŋaɲ/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayi /ŋaji/ | parra /para/ |
| You | noonook /nunuk/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | parrangku /paraŋku/ |
| We | ngalak /ŋalak/ | ngalimpa / nganimpa /ŋalimpa / ŋanimpa/ | nganana /ŋanaɳa/ | — /—/ | nganana /ŋanaɳa/ | ngayinu /ŋajinu/ | parrawarta /parawaʈa/ |
| Name | kwerl /kweɻl/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | lirrka /lirka/ |
| Head | kaat /kaːt/ | jurlu /ˈɟuɭu/ | kata /kata/ | kata /kata/ | kata /kata/ | — | kata /kata/ |
| Eye | mel /mel/ | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | panaya /panaja/ |
| Ear | dwonga /dwoŋa/ | pina /ˈpina/ | pina /pina/ | pina /pina/ | pina /pɪnɐ/ | wurtka /wuʈka/ | kurlka /kuɭka/ |
| Nose | moolya /muːʎa/ | punul /ˈpunul/ | mulya /muʎa/ | mulya /muʎa/ | mulya /ˈmulja/ | muttha /mut̪a/ | mulya /muʎa/ |
| Mouth | daa /daː/ | — | tjaa /caː/ | jaa /caː/ | tjaa /caː/ | ngarnmanu /ŋaɳmanu/ | jawa /ɟawa/ |
| Tooth | ngorlak /ŋoɻlak/ | lirra /lira/ | katiti /katiti/ | yirra /jira/ | katiti /katiti/ | idaji /idadʒi/ | yirra /jira/ |
| Tongue | djaaliny /dʒaːliɲ/ | jalany /ɟalaɲ/ | tjalinypa /caliɲpa/ | jarlinypa /caɭiɲpa/ | tjalinypa /caliɲpa/ | thalanyu /t̪alaɲu/ | nyanyjarla /ɲaɲɟaɭa/ |
| Hand | mar /maɻ/ | kurrapa /kurapa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ |
| Foot | djen /dʒen/ | jina /ˈɟina/ | tjina /cina/ | jina /cina/ | tjina /cɪnɐ/ | yina /jina/ | jina /ɟina/ |
| Heart | koort /koːʈ/ | kurturlu /kuɭˈtuɭu/ | kututu /kututu/ | kurturtu /kuʈuʈu/ | kurunpa /kuɻunpa/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurturtu /kuʈuʈu/ |
| Bone | kwetj /kʷec/ | kiji /kiɟi/ | tarrka /taɾka/ | tarrka /tarka/ | tarka /taɻka/ | mambu /mambu/ | yika /jika/ |
| Blood | ngoop /ŋup/ | nungu /nuŋu/ | milkali /milkali/ | miji /miɟi/ | milkali /milkali/ | nguba /ŋuba/ | miji /miɟi/ |
| Love | djaadjam /dʒaːdʒam/ | — /—/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulyu /mukuʎu/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲdʒi/ | — /—/ |
| Tree | boorn /boːɻn/ | mana /mana/ | punu /punu/ | warta /waʈa/ | punu /punu/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ |
| Dog | dwert /dweɻt/ | kunyarr /kuˈɲar/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /ɟaɳʈu/ |
| Cat | — /—/ | — /—/ | pusi /pusi/ | — /—/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | ngarda /ŋaɖa/ |
| Fish | djildjit /dʒilcit/ | kapi /kapi/ | piitji /piːʈi/ | yurta /juʈa/ | antipina /antipina/ | wiitya /wiːca/ | tanpakaringu /tanpakariŋu/ |
| Bird | djert /dʒeɻt/ | jiriki /ˈɟiɻiki/ | tjuḻpu /cuɭpu/ | pilurnpa /piluɳpa/ | tjulpu /ˈcuɭpu/ | — | limpi /limpi/ |
| Butterfly | bindibindi /bindibindi/ | pirrpirntipirnti /pirpiɳʈipiɳʈi/ | pintapinta /pintapinta/ | — | pinta-pinta /pintapinta/ | ngaabeera /ŋaːbeːra/ | wirripintapinta /wiripintapinta/ |
| Egg | noorook /nuɻuk/ | kampiny /kampiɲ/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | ngampu /ŋampu/ | — | ngampu /ŋampu/ |
| House | mia /maja/ | mayaru /majaɻu/ | ngurra /ŋuɾa/ | ngurra /ŋura/ | ngura /ŋuɻa/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ |
| Honey | nguk /ŋuk/ | karlaka /ˈkaɭaka/ | ngalypuru /ŋaʎpuɻu/ | jurtipirri /cuʈipiri/ | tjuratja /ˈcuɾaca/ | — | — |
| Salt | djallam /dʒalam/ | — | paṉṯu /paɳʈu/ | juulu /cuːlu/ | tjaltu /caltu/ | — | — |
| Wine | kepa-mardayin /kepamaɖajin/ | wayin /ˈwajin/ | wayina /wajina/ | wama /wama/ | waina /waina/ | — | — |
| Book | mili-mili /milimili/ | — | piipa /piːpa/ | mirlimirli /miɭimiɭi/ | nyiri /ɲiɻi/ | — | — |
| Eat | ngarn /ŋaɻn/ | nga- /ŋa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalku- /ŋalku/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarra /ŋaɻa/ |
| Drink | ngarn /ŋaɻn/ | nga- /ŋa/ | tjikini /cikini/ | jikirnu /cikiɳu/ | tjikini /cikini/ | nyuna /ɲuna/ | jikila /ɟikila/ |
| Sleep | bidjar /bidʒaɻ/ | manyan /ˈmaɲan/ | kunkunpa /kunkunpa/ | kunyalarri- /kuɲalari/ | kunkunarinyi /kuŋkunaɻiɲi/ | wuupata /wuːpata/ | kunyalajuwa /kuɲalaɟuwa/ |
| One | keny /keɲ/ | layi /laji/ | kutju /kucu/ | kuju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kumpinyu /kumpiɲu/ |
| Two | koodjal /kudʒal/ | kurriny /kuriɲ/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kucara/ | kutjara /kucaɻa/ | wuthada /wut̪ada/ | kujarra /kuɟara/ |
| Three | dambart /dambaʈ/ | mungkartu /muŋkaʈu/ | tjirripala /ciripala/ | yurri /juri/ | maṉkurpa /maɳkuɻpa/ | marnngurdu /maɳŋuɖu/ | kujarra kumpinya /kuɟara kumpiɲa/ |
| Four | koodjal koodjal /kudʒal kudʒal/ | — | puupala /puːpala/ | puu /puː/ | kutjara kutjara /kucaɻa kucaɻa/ | — | kujarra kujarra /kuɟara kuɟara/ |
| Five | maar /maːɻ/ | — | payipala /pajipala/ | payip /pajip/ | kutjara maṉkurpa /kucaɻa maɳkuɻpa/ | — | — |
| Hello | kaya /kaja/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ |
| Thank you | yaangka /jaːŋka/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | palya /paʎa/ | — /—/ | walytjarra /waʎcaɻa/ |
| Good | kwobidak /kwobidak/ | wulyu /wuʎu/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ |
| New | yinyang /jiɲaŋ/ | jalangjalang /ˈɟalaŋɟalaŋ/ | kuwarritja /kuwaɾica/ | nyuwanpa /ɲuwanpa/ | nyuwana /ɲuwana/ | — | — |
| Red | mirda /miɖa/ | ngirljarti /ŋiɭɟaʈi/ | yulpa /julpa/ | miji-miji /miɟimiɟi/ | tjitintjitinpa /tʃitintʃitinpa/ | marniwidi /maɳiwidi/ | martarr /maʈaɻ/ |
| White | djardak /dʒaɖak/ | parpjarti /ˈpaɻpɟaɻti/ | piranpa /piɾanpa/ | piirlpiirl /piːɭpiːɭ/ | piranpa /piɾanpa/ | wilidi /wilidi/ | mirtamirta /miʈamiʈa/ |
| Black | moorn /moːɻn/ | kurnkurn /kuɳkuɳ/ | maru /maɻu/ | — | maṟu /maɻu/ | — | warrukurla /warukuɭa/ |
| Green | nodjam dordong /nodʒam doɖoŋ/ | — | kuriinwana /kuɻiːnwana/ | yukuri-yukuri /jukuɻijukuɻi/ | ukiṟi-ukiṟi /ukiɻiukiɻi/ | — | — |
| Blue | wooyan /wujan/ | — | puluuwana /puluːwana/ | maru-maru /maɻumaɻu/ | puluwana /puluwana/ | — | — |
Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.
Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home