昆明话

Kunming Mandarin

Sinitic (Mandarin, Southwestern, Yunnan)

FamilySinitic (Mandarin, Southwestern, Yunnan) Speakers~5M ScriptSimplified Chinese CountriesChina (Yunnan: Kunming and central Yunnan) Official inNo (regional vernacular) ISO 639-3cmn Glottocodeyunn1240

Kunming Mandarin (昆明话) is the prestige variety of Yunnanese, the southernmost branch of Southwestern Mandarin, with ~5M speakers in Kunming and central Yunnan. Like other Southwestern Mandarin varieties, it merges Middle Chinese rusheng (entering tone) into yangping rather than scattering it, and its four-tone system has a markedly low Yangping ˧˩ and a distinctive dipping Qusheng ˨˩˨. The variety shows substantial substrate and contact influence from neighbouring Tibeto-Burman (Yi, Bai, Naxi) and Tai-Kadai (Zhuang, Dai) languages — visible in expressive vocabulary, classifier use, and certain tonal sandhi patterns.

Where it is spoken

Wear this language Pick the words you like, printed in the same typeface the map uses. Make a T-shirt from Kunming Mandarin words →

87 core words in Kunming Mandarin

Water

水

ʂuəe˥˧

Fire

火

xo˥˧

Sun

太阳

tʰæ˨˩˨ iᴀ̃˧˩

Moon

月亮

ie˧˩ liᴀ̃˨˩˨

Star

星宿

ɕĩ˦˦ ɕieu˨˩˨

Night

晚上

uᴀ̃˥˧ ʂᴀ̃

Rain

雨

i˥˧

Snow

雪

ɕie˧˩

Wind

风

foŋ˦˦

Earth

土

tʰu˥˧

Stone

石头

ʂʅ˧˩ tʰəu

Mountain

山

ʂᴀ̃˦˦

Sea

海

xæ˥˧

Mother

妈

mᴀ˦˦

Father

爹

tie˦˦

Daughter

姑娘

ku˦˦ niᴀ̃

I

我

o˥˧

You

你

ni˥˧

We

我们

ŋo˥˧ mən

Name

名字

mĩ˧˩ tsɿ

Person

人

ʐə̃ĩ˧˩

Head

脑壳

nʌo˥˧ kʰo˧˩

Eye

眼睛

iɛ̃˥˧ tɕĩ˦˦

Ear

耳朵

ɚ˥˧ to

Nose

鼻子

pi˧˩ tsɿ

Mouth

嘴

tsuəe˥˧

Tooth

牙

iᴀ˧˩

Tongue

舌头

ʂə˧˩ tʰəu˧˩

Hand

手

ʂəu˥˧

Foot

脚

tɕio˧˩

Heart

心

ɕĩ˦˦

Bone

骨头

ku˧˩ tʰəu˧˩

Blood

血

ɕie˧˩

Poop

屎

ʂʅ˥˧

Love

爱

æ˨˩˨

Tree

树

su˨˩˨

Dog

狗

kəu˥˧

Cat

猫

mʌo˦˦

Fish

鱼

i˧˩

Bird

鸟

niʌo˥˧

Butterfly

蝴蝶

xu˧˩ tie˧˩

Egg

鸡蛋

tɕi˦˦ tᴀ̃˨˩˨

Bear

熊

ɕioŋ˧˩

Horse

马

mᴀ˥˧

House

房子

fᴀ̃˧˩ tsɿ

Milk

牛奶

niəu˧˩ næ˥˧

Honey

蜂蜜

foŋ˦˦ mi˧˩

Salt

盐

iɛ̃˧˩

Wine

葡萄酒

pʰu˧˩ tʰɔ˧˩ tɕiou˥˧

Rice

米

mi˥˧

Iron

铁

tʰie˧˩

Wheel

轮子

luə̃ĩ˧˩ tsɿ

Silk

丝

sɿ˦˦

Book

书

ʂu˦˦

Eat

吃

tʂʰʅ˧˩

Drink

喝

xo˦˦

Sleep

睡觉

ʂuəe˨˩˨ tɕiʌo˨˩˨

One

一

i˧˩

Two

二

ᴀ˨˩˨

Three

三

sᴀ̃˦˦

Four

四

sɿ˨˩˨

Five

五

u˥˧

Hundred

百

pə˧˩

Hello

你好

ni˥˧ xʌo˥˧

Thank you

谢谢

ɕie˨˩˨ ɕie

Good

好

xʌo˥˧

New

新

ɕĩ˦˦

Red

红

xoŋ˧˩

White

白

pə˧˩

Black

黑

xə˧˩

Green

绿

lu˧˩

Blue

蓝

lᴀ̃˧˩

Cuckoo

阳雀

iã˧˩ tɕʰio˧˩

Computer

电脑

tiɛ̃˨˩˨ nʌo˥˧

Sushi

寿司

ʂəu˨˩˨ sɿ˦˦

Tea

茶

tʂʰᴀ˧˩

Coffee

咖啡

kʰa˦˦ fei˦˦

Sugar

糖

tʰᴀ̃˧˩

Orange

橙

tʂʰə̃ĩ˧˩

Ninety-nine

九十九

tɕiəu˥˧ ʂʅ˧˩ tɕiəu˥˧

Sources

Words compared

Compared with languages in the same classification: Sinitic (Mandarin, Southwestern, Yunnan)

Meaning Kunming MandarinChengdu MandarinSichuan MandarinZhongyuan MandarinKaifeng MandarinChongqing MandarinXi'an Mandarin
Water 水 /ʂuəe˥˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /suei˥˧/ 水 /ʂuei˥˧/ 水 /ʂuei˥˧/ 水 /suei˦˨/ 水 /fei˥˧/
Fire 火 /xo˥˧/ 火 /xo˥˧/ 火 /xo˥˧/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xuo˥˧/ 火 /xo˦˨/ 火 /xuo˥˧/
Sun 太阳 /tʰæ˨˩˨ iᴀ̃˧˩/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ 太阳 /tʰai˧˩˨ iaŋ˦˨/ 日头 /ʐəɻ˧˩˨ tʰou˦˨/ 太阳 /tʰai˨˩˧ iaŋ˨˩/ 日头 /ʐɿ˥˥ tʰou˨˦/
Moon 月亮 /ie˧˩ liᴀ̃˨˩˨/ 月亮 /ye˨˩ lia̠ŋ˨˩˧/ 月亮 /ye˨˩ liaŋ˨˩˧/ 月亮 /yɛ˨˦ liaŋ/ 月亮 /yɛ˦˨ liaŋ˧˩˨/ 月亮 /yo˨˩ liaŋ˨˩˧/ 月亮 /ye˥˥ liaŋ˨˩/
Star 星宿 /ɕĩ˦˦ ɕieu˨˩˨/ 星星 /ɕin˥˥ ɕin˥˥/ 星星 /ɕin˥ ɕin/ 星星 /ɕiŋ˨˦ ɕiŋ/ 星星 /ɕiəŋ˨˦ ɕiəŋ/ 星星儿 /ɕin˥ ɕiəɹ˥/ 星星 /ɕiɣ̃˨˩ ɕiɣ̃/
Night 晚上 /uᴀ̃˥˧ ʂᴀ̃/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/ 晚上 /wan˥˧ saŋ/ 晚上 /uan˥˧ saŋ/ 晚上 /wan˥˧ ʂaŋ/ 晚上 /wan˦˨ saŋ/ 晚上 /van˥˧ ʂaŋ/
Rain 雨 /i˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˥˧/ 雨 /y˦˨/ 雨 /y˥˧/
Snow 雪 /ɕie˧˩/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyɛ˨˦/ 雪 /ɕyɛ˨˦/ 雪 /ɕye˨˩/ 雪 /ɕyɛ˨˩/
Page 1/10

Han readings compared

Character Kunming MandarinLiuzhou MandarinSichuan MandarinChengdu MandarinKaifeng MandarinXi'an MandarinChongqing Mandarin
一 yi³¹ /i˧˩/ yi³¹ /i˧˩/ yi²¹ /i˨˩/ yi²¹ /i˨˩/ yi²⁴ /i˨˦/ yiq²¹ /i˨˩/ yi²¹ /i˨˩/
二 er²¹² /ɚ˨˩˨/ er²⁴ /ɚ˨˦/ er²¹³ /ɚ˨˩˧/ er²¹³ /ɚ˨˩˧/ er³¹² /ɚ˧˩˨/ er⁴⁴ /ɚ˦˦/ er²¹⁴ /ɚ˨˩˦/
三 san⁴⁴ /sã˦˦/ san⁴⁴ /san˦˦/ san⁵⁵ /san˥˥/ san⁵⁵ /san˥˥/ san²⁴ /san˨˦/ san²¹ /sã˨˩/ san⁵⁵ /san˥˥/
四 si²¹² /sɿ˨˩˨/ si²⁴ /sɿ˨˦/ si²¹³ /sɿ˨˩˧/ si²¹³ /sɿ˨˩˧/ si³¹² /sɿ˧˩˨/ si⁴⁴ /sɿ˦˦/ si²¹⁴ /sɿ˨˩˦/
五 wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁵³ /u˥˧/ wu⁴² /u˦˨/
六 liu³¹ /liu˧˩/ lou³¹ /lou˧˩/ neu²¹ /nəu˨˩/ nu²¹ /nu˨˩/ liu²⁴ /liəu˨˦/ liuq²¹ /liou˨˩/ liu²¹ /liəu˨˩/
七 qi³¹ /tɕʰi˧˩/ ci³¹ /tsʰi˧˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²⁴ /tɕʰi˨˦/ qiq²¹ /tɕʰi˨˩/ qi²¹ /tɕʰi˨˩/
八 ba³¹ /pa˧˩/ ba³¹ /pa˧˩/ ba²¹ /pa˨˩/ ba²¹ /pa˨˩/ ba²⁴ /pa˨˦/ baq²¹ /pa˨˩/ ba²¹ /pa˨˩/
九 jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu⁵³ /tɕiəu˥˧/ jiu⁵³ /tɕiou˥˧/ jiu⁴² /tɕiəu˦˨/
十 si³¹ /sɿ˧˩/ si³¹ /sɿ˧˩/ si²¹ /sɿ˨˩/ si²¹ /sɿ˨˩/ shi⁴² /ʂʐ̩˦˨/ siq²⁴ /sɿ˨˦/ si²¹ /sɿ˨˩/
Page 1/11

Open the interactive map: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree

Part of LangMap — a linguistic visualization project. This is a static, crawlable summary; the interactive maps offer pronunciation audio, filters, and a globe view.

Made by Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · LangMap home