Nòbíín
נוביין
נילו-סהארית (סודנית מזרחית, Nubian, צפוני)
נוביין היא השפה הנובית-נילית של הנובים בצפון סודן ובדרומה הרחוק של מצרים, המדוברת לאורך הנהר בין אסואן ואגן כרמה. היא ההמשך המודרני הישיר של הנובית העתיקה, שפת הספרות של נוביה בתקופה הנוצרית, שנכתבה באלפבית שמקורו קופטי מן המאה השמינית ואילך, ומעניקה למשפחה הנובית אחד התיעודים הכתובים הילידיים העמוקים ביותר באפריקה. לנוביין מערכת טונים רגיסטרליים ואורך תנועה מנוגד, ושניהם מבחינים בין מילים — áy 'לב' מול ày 'אני' — והטון מסומן בצורות המובאות כאן במקומות שבהם המקורות מתעדים אותו. חלק גדול מאזור הדיבור המסורתי הוצף בידי סכר אסואן הגבוה בשנות ה-60, והאוכלוסייה יושבה מחדש בקום אומבו במצרים ובחלפא החדשה בסודן, מה שפיזר את הקהילה הרחק מן הנילוס. כ-685,000 בני אדם עדיין מדברים אותה, אך הערבית שולטת בחינוך ובחיים הציבוריים, והשימוש באלפבית הנובי העתיק שורד בעיקר באמצעות מאמצי החייאה.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בנוביין
מקורות
- Roland Werner, Grammatik des Nobiin (Nilnubisch), Hamburg 1987 and Mokhtar M. Khalil, Wörterbuch der nubischen Sprache (Fadidja/Maḥas-Dialekt), Warschau 1996 (the tone-marked spelling the row follows — not reachable online); ASJP NOBIIN wordlist (Wichmann et al.); en.wiktionary Nobiin lemmas (ày, ìr, ùù, fāb, nōg, wēr, màšà, ámán)
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: נילו-סהארית (סודנית מזרחית, Nubian, צפוני)
| משמעות | נוביין | נובית עתיקה | פור | שפת בלקפוט | קולואי | פשאי | תאית של סוחותאי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ámán /ámán/ | ⲁⲙⲁⲛ /aman/ | kòrò /kòrò/ | aohkíí /aoxkíː/ | पाणी /paːɳiː/ | واری /waːri/ | น้ำ /naːm/ |
| אש | ííg /íːɡ/ | ⲓⲕ /ik/ | udú /ùdú/ | pakóyittsi /pakójitːsi/ | औग /ɔɡ/ | انگاری /aŋɡaːri/ | ไฟ /vaj/ |
| שמש | màshà /màʃà/ | ⲙⲁϣⲁⲗ /maʃal/ | dùlé /dùlé/ | naatóʼsi /naːtóʔsi/ | सूरज /suːɾədʒ/ | سور /sur/ | ตะวัน /tawan/ |
| ירח | ùnáttí /ùnátːí/ | ⲟⲩⲛ /un/ | dʋ́àl /dʊ́àl/ | koʼkomikiʼsomm /koʔkomikiʔsomː/ | चांद /tʃãːd/ | مس /mas/ | เดือน /ʔdɯːan/ |
| כוכב | wìnjì /wìndʒì/ | — /—/ | wírí /wírí/ | kakatóʼsi /kakatóʔsi/ | तारा /taːra/ | تارا /taːraː/ | ดาว /ʔdaːw/ |
| לילה | awa /awa/ | ⲟⲩⲁⲣ /uar/ | lul /lùːl/ | ikoʼko /ikoʔko/ | रात /raːt/ | رات /rat/ | คืน /kʰɯːn/ |
| גשם | áwwí /áwːí/ | ⲁⲣⲟⲩ /aru/ | — | sootaa /soːtaː/ | गाश /ɡaːʃ/ | واښ /waːʂ/ | — |
| שלג | telgi /telɡi/ | — | — /—/ | kóónssko /kóːnsːko/ | हिंऊँ /hĩũ/ | ہیم /hiːm/ | — |
| רוח | tùùg /tùːɡ/ | ⲧⲟⲩⲕ /tuk/ | — | sopo /sopo/ | ब्यान /bjaːn/ | واغن /waːʁan/ | — |
| אדמה | gùr /ɡùr/ | ⲥ̅ⲕⲧ̅ /iskit/ | sùːrù /sùːrù/ | ksááhko /ksáːxko/ | धरती /dʱərtiː/ | — | — |
| אבן | kid /kid/ | ⲕⲧ̅ /kit/ | — | óóhkotok /óːxkotok/ | पत्थर /ˈpətːʰər/ | — | หิน /hin/ |
| הר | mùléé /mùléː/ | ⳟⲁϭϭ /ŋadʒː/ | fúgó /fúɡó/ | miisták /miːsták/ | ढौग /ɖʱɔːɡ/ | — | เขา /kʰaw/ |
| אמא | een /eːn/ | ⲉⲛ /en/ | íya /íja/ | iksísst /iksísːt/ | आमा /aːma/ | نا /naː/ | แม่ /mɛː/ |
| אבא | faab /faːb/ | ⲡⲁⲡ /pap/ | âba /âba/ | inn /inː/ | बाबा /baːba/ | تاتا /taːtaː/ | พ่อ /bɔː/ |
| בת | as /as/ | — | — | nitána /nitána/ | शोहड़ी /ˈʃoɦɽiː/ | اوی /oːj/ | ลูกสาว /luːk saːw/ |
| אני | ày /àj/ | ⲁⲓ /ai/ | ká /ká/ | niistó /niːstó/ | हौं /hãũ/ | آ /aː/ | กู /kuː/ |
| אתה | ìr /ìr/ | ⲉⲓⲣ /ir/ | jɨ́ /ɟɪ́/ | kiistó /kiːstó/ | तू /tu/ | تو /tu/ | มึง /mɯŋ/ |
| אנחנו | ùù /ùː/ | ⲉⲣ /er/ | kɨ́ /kɪ́/ | kiistónnoon / niistónnaan /kiːstónːoːn / niːstónːaːn/ | अस्से /əsːeː/ | اما /amaː/ | เรา /raw/ |
| שם | tàŋìs /tàŋìs/ | ⲧⲁⳟⲓⲥ /taŋis/ | kònà /kònà/ | inihkaʼsim /inixkaʔsim/ | नां /nãː/ | نام /naːm/ | ชื่อ /dʑɯː/ |
| אדם | íd /íd/ | ⲉⲓⲧ /it/ | dùó /dùó/ | matápii /matápiː/ | मांहणु /mãːɦɳuː/ | — | คน /ɡon/ |
| ראש | ùr /ùr/ | ⲟⲩⲣ /ur/ | tàbù /tàbù/ | moʼtokáán /moʔtokáːn/ | मुँडी /mũɖiː/ | شیر /ʃiːr/ | หัว /hua/ |
| עין | mááñ /máːɲ/ | ⲙⲁⳡ /maɲ/ | nʉ́ŋɨ́ /nʊ́ŋɪ́/ | moápssp /moápsːp/ | आँख /ãːkʰ/ | اچی /atʃiː/ | ตา /taː/ |
| אוזן | ukki /ukːi/ | ⲟⲩⲗⲅ /ulɡ/ | dɨ́ló /dɪ́ló/ | mohtóókis /mohtóːkis/ | कोन /kon/ | کن /kan/ | หู /huː/ |
| אף | sòrìŋ /sòrìŋ/ | — | dòrmí /dòrmí/ | mohksisís /moxksisís/ | नाक /naːk/ | — | จมูก /tɕamuːk/ |
| פה | ág /áɡ/ | ⲁⲅⲓⲗ /aɡil/ | útò /útò/ | maoó /maoó/ | मुँह /mũh/ | گلان /ɡilaːn/ | ปาก /paːk/ |
| שן | nid /nid/ | — /—/ | dagi /daɡi/ | mohpííkin /mohpíːkin/ | दंद /dand/ | دند /dand/ | ฟัน /van/ |
| לשון | nar /nar/ | ⲧⲁⲙⲉ /tame/ | dali /dali/ | matsiní /matsiní/ | जीभ /dʒiːbʱ/ | ژیب /ʒib/ | ลิ้น /lin/ |
| יד | èddì /èdːì/ | ⲉⲓ /ei/ | dóŋá /dóŋá/ | moʼtsís /moʔtsís/ | हौथ /hɔtʰ/ | دست /dast/ | มือ /mɯː/ |
| כף רגל | óóy /óːj/ | ⲟⲉⲓ /oi/ | tàar /tàːr/ | mohkát /moxkát/ | पैर /peːɾ/ | پا /paː/ | ตีน /tiːn/ |
| לב | áy /áj/ | — /—/ | kilmá /kìlmá/ | mósskitsipahp /mósːkitsipahp/ | मन /mən/ | دل /dil/ | ใจ /tɕaɯ/ |
| עצם | gisir /ɡisir/ | ⲅⲓⲥⲣⲓ /ɡisri/ | daru /daru/ | ohkin /oxkin/ | हड्का /həɖkaː/ | اټھی /aʈʰiː/ | ดูก /ʔduːk/ |
| דם | dis /dis/ | ⲇⲓⲥ /dis/ | kewa /kɛwa/ | aaápan /aːápan/ | लोहू /loɦuː/ | رت /ratː/ | เลือด /lɯat/ |
| אהבה | doll- /dolː/ | ⲇⲟⲩⲗⲗ /dull/ | — /—/ | waakomimm /waːkomimː/ | प्यार /pjaːɾ/ | پیار /pjaːr/ | รัก /rak/ |
| עץ | kóy /kój/ | ⲕⲟ /ko/ | kuru /kuru/ | miistsís /miːstsís/ | रूख /ɾuːkʰ/ | درغ /darʁ/ | ไม้ /maːj/ |
| כלב | mùg /mùɡ/ | ⲙⲟⲩⲅ /muɡ/ | ásà /ásà/ | imitáá /imitáː/ | कुकर /kukəɾ/ | کوتا /kotaː/ | หมา /m̊aː/ |
| חתול | kàdíís /kàdíːs/ | — /—/ | — /—/ | poos /poːs/ | बिल्ली /bilːiː/ | بلور /baloːr/ | แมว /mɛːw/ |
| דג | angisi /aŋisi/ | ⲟⲩⲁⲧⲟ /uato/ | fun /fun/ | mamíí /mamíː/ | मछली /mətʃʰliː/ | مچی /matʃiː/ | ปลา /plaː/ |
| ביצה | kúmbúú /kúmbúː/ | ⲕⲟⲩⲙⲡⲟⲩ /kumpu/ | dɨróŋ /dɪróŋ/ | owáá /owáː/ | अंडा /aɳɖaː/ | اڼا /aɳaː/ | ไข่ /kʰaj/ |
| בית | noog /noːɡ/ | ⳟⲟⲅ /ŋoɡ/ | tòŋ /tòŋ/ | moyís /mojís/ | घर /ɡʱəɾ/ | جوغ /dʒoʁ/ | เรือน /rɯːan/ |
| מלח | imiid /imiːd/ | — | kerra /kɛrːa/ | isttsiksipoko /istːsiksipoko/ | लूण /luːɳ/ | لوڼ /loːɳ/ | เกลือ /klɯa/ |
| ברזל | tirissi /tirisːi/ | — | — | — | लोहा /loɦaː/ | — | เหล็ก /l̥ek/ |
| לאכול | kàb- /kàb/ | ⲕⲙ̄ /kim/ | ám- /ám/ | ooyi /oːji/ | खाणु /kʰaːɳu/ | کخن- /kxn/ | กิน /kin/ |
| לשתות | níí- /níː/ | ⳟⲉⲓ /ŋi/ | ba- /ba/ | simi /simi/ | पीणु /piːɳu/ | پی- /piː/ | กิน /kin/ |
| לישון | nèèr- /nèːr/ | ⳟⲉⲣ /ŋer/ | — | yoʼkaa /joʔkaː/ | सोणु /soːɳu/ | — | นอน /nɔːn/ |
| אחד | wèèr /wèːr/ | ⲟⲩⲉⲣ /uer/ | tòk /tòk/ | niʼtókskaa /niʔtókskaː/ | एक /ek/ | ایک /eːk/ | ณื่ง /nɯŋ/ |
| שתיים | úwwó /úwːó/ | ⲟⲩⲱⲟ /uwːo/ | a̱w /ə̀w/ | náátoʼk /náːtoʔk/ | दो /do/ | دو /duː/ | โสง /sɔːŋ/ |
| שלוש | tuskó /tuskó/ | ⲧⲟⲩⲥⲕⲟ /tusko/ | iis /iːs/ | nioókska /nioókska/ | चिण /tʃiɳ/ | لهی /ɬe/ | สาม /saːm/ |
| ארבע | kémsó /kémsó/ | ⲕⲉⲙⲥⲟ /kemso/ | òŋàl /òŋàl/ | niisó /niːsó/ | च़ार /tʃaːr/ | چار /tʃaːr/ | สี่ /siː/ |
| חמש | dìjì /dìdʒì/ | — | òòs /òːs/ | nisitó /nisitó/ | पंज /pandʒ/ | پنج /pandʒ/ | ห้า /haː/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | óki /óki/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | سلام /salaːm/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | ⲥ̄ⲕⲟⲉⲗ /iskoel/ | — /—/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | شکریه /ʃukrija/ | — /—/ |
| טוב | màs /màs/ | ⲇⲱⲗⲗⲉ /dolle/ | tullé /tùlːé/ | sokaʼpii /sokaʔpiː/ | भलो /bʱəlo/ | شو /ʃoː/ | ดี /ʔdiː/ |
| חדש | míríí /míríː/ | ⲙⲓⲣⲓ /miri/ | dɨwwô /dɪwːô/ | maanii /maːniː/ | नोंऊँआं /nõũã/ | نوآ /nõaː/ | — |
| אדום | geel /ɡeːl/ | ⲅⲉⲗ /ɡel/ | fùkká /fùkːá/ | máóhk /máóxk/ | लाल /laːl/ | لال /laːl/ | แดง /ʔdɛːŋ/ |
| לבן | nuluu /nuluː/ | ⳟⲟⲩⲗⲟⲩ /ŋulu/ | fàttá /fàtːá/ | ksikk /ksikː/ | शेता /ʃetaː/ | — | ขาว /kʰaːw/ |
| שחור | úrúm /úrúm/ | — | dìkkó /dìkːó/ | sik /sik/ | काल़ा /kaːɭaː/ | — | ดำ /ʔdam/ |
| ירוק | bessi /besːi/ | ⲇⲉⲥⲥ /desː/ | kirro /kirːo/ | — | हौरा /hɔraː/ | — | — |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap