Jiamao
צ'יאמאו
קרא-דאי
ג'יאמאו (הנכתבת גם ג'יאמאו הלאי) היא שפה ממשפחת טאי-קאדאי (קרא-דאי) השייכת לענף ההלאי, ונמצאת על סף הכחדה: נותרו בה כ-3,000 דוברים מבוגרים בלבד בדרום האי היינאן שבסין. ההלאי (לי במנדרינית) הם התושבים הילידים של האי היינאן, ונבדלים הן מרוב ההאן הסיני והן מעמי הקאם-סוי הקרובים אליהם, הדוברים אף הם שפות קרא-דאי, שביבשת סין הדרומית. ג'יאמאו היא אחת הלהגים החריגים ביותר בתוך ההלאי — שונה עד כדי כך שחלק מן הסיווגים הבלשניים מציבים אותה מחוץ לתת-הענף של ההלאי לגמרי, ורואים בה שפת קרא-דאי עצמאית שספגה השפעת מגע ניכרת מן ההלאי. קהילת ג'יאמאו הושפעה מאוד ממעבר הלשוני של המאה ה-20 אל המנדרינית התקנית ואל ההלאי התקנית, ובני הדורות הצעירים כבר אינם רוכשים את ג'יאמאו כשפת אם. מאמצי החייאה מוגבלים החלו באמצעות המחלקה המחוזית לענייני הילידים של היינאן.
היכן מדוברת
87 מילים בסיסיות בצ'יאמאו
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות מאותו סיווג: קרא-דאי
| משמעות | צ'יאמאו | הלאי חא | תאית דרומית | לאוסית | דונג דרומית | איסאן | סווי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | naːm /naːm˥/ | nom3 /nom˩˩/ | น้ำ /nam˧˥/ | ນ້ຳ /naːm˥˨/ | nɐm31 /nɐm˧˩/ | น้ำ /nam˦˥/ | nam3 /nam˧˧/ |
| אש | paːi /paːi˥/ | fei1 /fei˥˧/ | ไฟ /faj˥/ | ໄຟ /faj˧˥/ | pui55 /pui˥˥/ | ไฟ /faj˥/ | vi1 /vi˩˩/ |
| שמש | touvɔːn /tou˥vɔːn˥/ | tsha1 hwan1 /tsʰa˥˧ hwan˥˧/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ | ຕາເວັນ /taː˩˧ ven˧˥/ | ta53 mən55 /ta˥˧ mən˥˥/ | ตะเว็น /ta˨˩wen˥/ | ⁿda1 van1 /ⁿda˩˩ van˩˩/ |
| ירח | nuən /nuən˥/ | ȵa:n1 /ȵaːn˥˧/ | เดือน /dɯan˥/ | ດວງເດືອນ /duaŋ˩˧ dɯːan˩˧/ | kwaŋ55 ɲan55 /kwaŋ˥˥ ɲan˥˥/ | เดือน /dɯan˥/ | njen2 /njen˧˩/ |
| כוכב | tsaptsin /tsap˩tsin˥˧/ | ra:u1 /raːu˥˧/ | ดาว /daːw˥/ | ດາວ /daːw˩˧/ | ɕət55 /ɕət˥˥/ | ดาว /daːw˧/ | zət7 /zət˥˥/ |
| לילה | kɯsɔːp /kɯ˧˩sɔːp˥˧/ | tshop7 /tsʰop˥˥/ | คืน /kʰɯːn˥/ | ຄືນ /kʰɯːn˧˥/ | ɲɐm53 /ɲɐm˥˧/ | คืน /kʰɯːn˧/ | saan2 /saːn˧˩/ |
| גשם | pɔŋ /pɔŋ˥/ | fun1 /fun˥˧/ | ฝน /fɔn˩˧/ | ຝົນ /fɔn˩˧/ | pjən55 /pjən˥˥/ | ฝน /fɔn˩˧/ | fən1 /fən˩˩/ |
| רוח | kɯvɯat /kɯ˧˩vɯat˥/ | hwo:t7 /hwoːt˥˥/ | ลม /lom˥/ | ລົມ /lom˧˥/ | ləm212 /ləm˨˩˨/ | ลม /lom˧/ | lum1 /lum˩˩/ |
| אדמה | kɯlen /kɯ˧˩len˩/ | van1 /van˥˧/ | ดิน /din˥/ | ດິນ /din˩˧/ | nam33 /nam˧˧/ | ดิน /din˥/ | hum5 /hum˧˥/ |
| אבן | siːn /siːn˥/ | tshi:n1 /tsʰiːn˥˧/ | หิน /hin˩˧/ | ຫີນ /hiːn˩˧/ | pja55 /pja˥˥/ | หิน /hin˩˧/ | tin2 /tin˧˩/ |
| הר | tsou /tsou˥/ | — | ภูเขา /pʰuː˥kʰaw˩˧/ | ພູເຂົາ /pʰuː˧˥kʰaw˩˧/ | — | ภูเขา /pʰuː˥ kʰaw˩˧/ | nu2 /nu˧˩/ |
| ים | laːŋ /laːŋ˥/ | la:ŋ3 /laːŋ˩˩/ | ทะเล /tʰa˧˥leː˥/ | ທະເລ /tʰa˧leː˧˥/ | hɐi13 /hɐi˩˧/ | ทะเล /tʰa˦˥leː˥/ | haai3 /haːi˧˧/ |
| אמא | maːi /maːi˥˧/ | pai3 /pai˩˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | ແມ່ /mɛː˧/ | nɐi31 /nɐi˧˩/ | แม่ /mɛː˥˩/ | ni4 /ni˥˩/ |
| אבא | po /po˥˧/ | pha3 /pʰa˩˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ | ພໍ່ /pʰɔː˧/ | pu31 /pu˧˩/ | พ่อ /pʰɔː˨˩/ | pu4 /pu˥˩/ |
| בת | tʰiəku /tʰiək˩u˥/ | ɬɯ:k7 pai3 khau2 /ɬɯːk˥˥ pai˩˩ kʰau˥˥/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | ລູກສາວ /luːk˥˨ saːw˩˧/ | pəi31 /pəi˧˩/ | ลูกสาว /luːk˥˩ saːw˩˧/ | laak8 ʔbjaak7 /laːk˦˨ ʔbjaːk˧˥/ |
| אני | kau /kau˥/ | hou1 /hou˥˧/ | ฉาน /tɕʰaːn˩˧/ | ຂ້ອຍ /kʰɔːj˧˩/ | jau212 /jau˨˩˨/ | ข้อย /kʰɔːj˧/ | ʔai2 /ʔai˧˩/ |
| אתה | məi /məi˥/ | meɯ1 /meɯ˥˧/ | สู /suː˩˧/ | ເຈົ້າ /tɕaːw˥˨/ | ɲa212 /ɲa˨˩˨/ | เจ้า /tɕaw˧/ | ȵa2 /ȵa˧˩/ |
| אנחנו | au / tei /au˥ / tei˥/ | ga / fa1 /ɡa / fa˥˧/ | เรา /raw˥/ | ເຮົາ /haw˧˥/ | tau55 / tɕiu55 /tau˥˥ / tɕiu˥˥/ | เฮา /haw˥/ | ȶən1 ⁿdaau1 / ȶən1 ⁿdiu1 /ȶən˩˩ ⁿdaːu˩˩ / ȶən˩˩ ⁿdiu˩˩/ |
| שם | pʰe /pʰe˥/ | phe:ŋ1 /pʰeːŋ˥˧/ | ชื่อ /tɕʰɯː˥˩/ | ຊື່ /sɯː˧/ | kwan55 /kwan˥˥/ | ซื่อ /sɨː˧/ | ʔdaan1 /ʔdaːn˩˩/ |
| אדם | tʰai /tʰai˥/ | u2 a:u1 /u˥˥ aːu˥˧/ | คน /kʰon˥/ | ຄົນ /kʰon˧˥/ | ɲən212 /ɲən˨˩˨/ | คน /kʰon˥/ | zən1 /zən˩˩/ |
| ראש | kiːu /kiːu˥/ | gwou3 /ɡwou˩˩/ | หัว /hua˩˧/ | ຫົວ /hua˩˧/ | kau323 /kau˧˨˧/ | หัว /hua˩˧/ | ku3 /ku˧˧/ |
| עין | kɯtou /kɯ˧˩tou˥/ | tsha1 /tsʰa˥˧/ | ตา /taː˥/ | ຕາ /taː˩˧/ | ta55 /ta˥˥/ | ตา /taː˥/ | ⁿda1 /ⁿda˩˩/ |
| אוזן | kɯkɔ /kɯ˧˩kɔ˥/ | zai1 /zai˥˧/ | หู /huː˩˧/ | ຫູ /huː˩˧/ | kha35 /kʰa˧˥/ | หู /huː˩˧/ | qha1 /qʰa˩˩/ |
| אף | kɯhɔːt /kɯ˧˩hɔːt˥˧/ | khat7 /kʰat˥˥/ | จมูก /tɕa˨˩muːk˨˩/ | ດັງ /daŋ˩˧/ | mɐŋ55 /mɐŋ˥˥/ | ดัง /daŋ˥/ | ʔnaŋ1 /ʔnaŋ˩˩/ |
| פה | kɯmɯəŋ /kɯ˧˩mɯəŋ˩/ | pom3 /pom˩˩/ | ปาก /paːk˨˩/ | ປາກ /paːk˧˩/ | ʔəp55 /ʔəp˥˥/ | ปาก /paːk˨˩/ | paak7 /paːk˧˥/ |
| שן | saŋ /saŋ˥/ | fan1 /fan˥˧/ | ฟัน /fan˥/ | ແຂ້ວ /kʰɛːw˧˩/ | pjɐn55 /pjɐn˥˥/ | ฟัน /fan˧/ | vjən1 /vjən˩˩/ |
| לשון | lɔŋtʰiːn /lɔŋ˥tʰiːn˩/ | ɬi:n3 /ɬiːn˩˩/ | ลิ้น /lin˧˥/ | ລີ້ນ /lin˥˨/ | ma212 /ma˨˩˨/ | ลิ้น /lin˦˥/ | ʔu1 ma2 /ʔu˩˩ ma˧˩/ |
| יד | kɯma /kɯ˧˩ma˥/ | meɯ1 /meɯ˥˧/ | มือ /mɯː˥/ | ມື /mɯː˧˥/ | mja212 /mja˨˩˨/ | มือ /mɯː˥/ | mjə1 /mjə˩˩/ |
| כף רגל | hɔːk /hɔːk˥˧/ | khok7 /kʰok˥˥/ | ตีน /tiːn˥/ | ຕີນ /tiːn˩˧/ | tin55 /tin˥˥/ | ตีน /tiːn˥/ | tin1 /tin˩˩/ |
| לב | tim /tim˧/ | ɬa:u3 /ɬaːu˩˩/ | ใจ /tɕaj˥/ | ໃຈ /tɕaj˩˧/ | səm323 /səm˧˨˧/ | ใจ /tɕaj˥/ | ɕim1 /ɕim˩˩/ |
| עצם | liək /liək˩/ | vɯ:k7 /vɯːk˥˥/ | ดูก /duːk˨˩/ | ກະດູກ /ka˧˥duːk˧˩/ | lak323 /lak˧˨˧/ | ดูก /duːk˨˩/ | laak7 /laːk˧˥/ |
| דם | tʰuət /tʰuət˩/ | ɬa:ȶ7 /ɬaːȶ˥˥/ | เลือด /lɯat˥˩/ | ເລືອດ /lɯat˥˨/ | phat13 /pʰat˩˧/ | เลือด /lɯat˥˩/ | phjaat7 /pʰjaːt˧˥/ |
| קקי | hɯai /hɯai˧˩/ | — | อึ /ʔɯ˨˩/ | ຂີ້ /kʰiː˧˩/ | — | อึ /ʔɯ˨˩/ | — |
| אהבה | tiaŋ /tiaŋ˥˧/ | — /—/ | รัก /rak˧˥/ | ຮັກ /hak˧/ | — /—/ | ฮัก /hak˦˥/ | — /—/ |
| עץ | nɔːusai /nɔːu˥˧sai˥/ | tshai1 /tsʰai˥˧/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˧˥/ | ຕົ້ນໄມ້ /ton˥˨ maj˥˨/ | mɐi31 /mɐi˧˩/ | ต้นไม้ /ton˥˩maj˦˥/ | mai4 /mai˥˩/ |
| כלב | pou /pou˩/ | pa1 /pa˥˧/ | หมา /maː˩˧/ | ໝາ /maː˩˧/ | ŋwa35 /ŋwa˧˥/ | หมา /maː˩˧/ | m̥a1 /m̥a˩˩/ |
| חתול | ɲaːw /ɲaːw˥˩/ | — /—/ | แมว /mɛːw˥/ | ແມວ /mɛːw˧˥/ | — /—/ | แมว /mɛːw˥/ | — /—/ |
| דג | tʰou /tʰou˩/ | ɬa1 /ɬa˥˧/ | ปลา /plaː˥/ | ປາ /paː˩˧/ | pa55 /pa˥˥/ | ปลา /paː˧/ | mom6 /mom˨˦/ |
| ציפור | nɔːk /nɔːk˥˧/ | taȶ7 /taȶ˥˥/ | นก /nok˧˥/ | ນົກ /nok˧/ | mok21 /mok˨˩/ | นก /nok˦˥/ | nok8 /nok˧˩/ |
| פרפר | kaŋkɔŋ /kaŋ˥kɔŋ˥/ | pɯ1 tshom1 /pɯ˥˧ tsʰom˥˧/ | ผีเสื้อ /pʰiː˩˧ sɯa˥˩/ | ແມງກະເບື້ອ /mɛːŋ˧˥ ka˧˥ bɨa˥˨/ | ma55 mən323 /ma˥˥ mən˧˨˧/ | แมงกะเบื้อ /mɛːŋ˥ ka˨˩ bɯa˧/ | ʔba3 /ʔba˧˧/ |
| ביצה | tsum /tsum˥/ | zɯ:m1 /zɯːm˥˧/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | ໄຂ່ /kʰaj˧/ | kɐi53 /kɐi˥˧/ | ไข่ /kʰaj˨˩/ | kai5 /kai˧˥/ |
| סוס | pə /pə˥˧/ | ka3 /ka˩˩/ | ม้า /maː˧˥/ | ມ້າ /maː˥˨/ | ma31 /ma˧˩/ | ม้า /maː˦˥/ | ma4 /ma˥˩/ |
| בית | tʰɯ /tʰɯ˧˩/ | ploŋ3 /ploŋ˩˩/ | บ้าน /baːn˥˩/ | ເຮືອນ /hɯːan˧˥/ | jan212 /jan˨˩˨/ | เฮือน /hɯan˥/ | ɣaan2 /ɣaːn˧˩/ |
| מלח | nɔːu /nɔːu˩/ | ȵa:u3 /ȵaːu˩˩/ | เกลือ /klɯa˥/ | ເກືອ /kɯa˩˧/ | jim212 /jim˨˩˨/ | เกือ /kɯa˥/ | ʔdwə1 /ʔdwə˩˩/ |
| ברזל | kui /kui˥/ | go:i1 /ɡoːi˥˧/ | เหล็ก /lek˨˩/ | ເຫຼັກ /lek˧˥/ | kwat35 /kwat˧˥/ | เหล็ก /lek˨˩/ | ɕət7 /ɕət˥˥/ |
| לאכול | tei /tei˥˧/ | la2 /la˥˥/ | กิน /kin˥/ | ກິນ /kin˩˧/ | tɕan55 /tɕan˥˥/ | กิน /kin˥/ | ʔman3 /ʔman˧˧/ |
| לשתות | ɔːk /ɔːk˥˧/ | hja:u1 /hjaːu˥˧/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ດື່ມ /dɯːm˧/ | wum31 /wum˧˩/ | ดื่ม /dɯːm˨˩/ | ɣəm4 /ɣəm˥˩/ |
| לישון | ŋɔ /ŋɔ˩/ | kau2 /kau˥˥/ | นอน /nɔːn˥/ | ນອນ /nɔːn˧˥/ | nun212 /nun˨˩˨/ | นอน /nɔːn˥/ | n̥ak7 /n̥ak˥˥/ |
| אחד | kɯ /kɯ˧˩/ | tsheɯ3 /tsʰeɯ˩˩/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | ໜຶ່ງ /nɯŋ˧/ | ʔi55 /ʔi˥˥/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ | to2 /to˧˩/ |
| שתיים | tʰiau /tʰiau˩/ | ɬau3 /ɬau˩˩/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | ສອງ /sɔːŋ˩˧/ | ja323 /ja˧˨˧/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | ɣa2 /ɣa˧˩/ |
| שלוש | taːu /taːu˧/ | fu3 /fu˩˩/ | สาม /saːm˩˧/ | ສາມ /saːm˩˧/ | sam35 /sam˧˥/ | สาม /saːm˩˧/ | haam1 /haːm˩˩/ |
| ארבע | tiəu /tiəu˥/ | tshau3 /tsʰau˩˩/ | สี่ /siː˨˩/ | ສີ່ /siː˧/ | si453 /si˦˥˧/ | สี่ /siː˨˩/ | hi5 /hi˧˥/ |
| חמש | pu /pu˩/ | pa1 /pa˥˧/ | ห้า /haː˥˩/ | ຫ້າ /haː˧˩/ | ŋo31 /ŋo˧˩/ | ห้า /haː˥˩/ | ŋo4 /ŋo˥˩/ |
| מאה | kɯːn /kɯːn˥/ | gwa:n1 /ɡwaːn˥˧/ | ร้อย /rɔːj˧˥/ | ຮ້ອຍ /hɔːj˥˨/ | pek323 /pek˧˨˧/ | ฮ้อย /hɔːj˦˥/ | pek7 /pek˥˥/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ | ສະບາຍດີ /sa˧˥ baːj˩˧ diː˩˧/ | — /—/ | สะบายดี /sa˨˩baːj˥diː˥/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ | ຂອບໃຈ /kʰɔːp˧˩ tɕaj˩˧/ | — /—/ | ขอบใจ /kʰɔːp˨˩tɕaj˥/ | — /—/ |
| טוב | maŋ /maŋ˥/ | ɬeȵ1 /ɬeȵ˥˧/ | ดี /diː˥/ | ດີ /diː˩˧/ | lai55 /lai˥˥/ | ดี /diː˥/ | ʔdaai1 /ʔdaːi˩˩/ |
| חדש | ɲau /ɲau˥/ | pa:n1 /paːn˥˧/ | ใหม่ /maj˨˩/ | ໃໝ່ /maj˧/ | mɐi453 /mɐi˦˥˧/ | ใหม่ /maj˨˩/ | m̥ai5 /m̥ai˧˥/ |
| אדום | tʰɯːu /tʰɯːu˥/ | de:ŋ3 /deːŋ˩˩/ | แดง /dɛːŋ˥/ | ແດງ /dɛːŋ˩˧/ | ja453 /ja˦˥˧/ | แดง /dɛːŋ˧/ | haan3 /haːn˧˧/ |
| לבן | kʰou /kʰou˥/ | kha:u1 /kʰaːu˥˧/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | ຂາວ /kʰaːw˩˧/ | pak31 /pak˧˩/ | ขาว /kʰaːw˩˧/ | paak8 /paːk˦˨/ |
| שחור | sei /sei˥/ | dom3 /dom˩˩/ | ดำ /dam˥/ | ດຳ /dam˩˧/ | nɐm55 /nɐm˥˥/ | ดำ /dam˧/ | ʔnam1 /ʔnam˩˩/ |
| ירוק | laːk /laːk˩/ | khi:u1 /kʰiːu˥˧/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | ຂຽວ /kʰiːəw˩˧/ | su35 /su˧˥/ | เขียว /kʰiaw˩˧/ | ȶhu1 /ȶʰu˩˩/ |
עמוד 1/8
לפתיחת המפה האינטראקטיבית: Word Map · HanMap · Name Map · Word Order · Tree
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.
נוצר על ידי Heuron Inc. · GitHub · cho@heuron.com · דף הבית של LangMap